I SA/Kr 940/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-27
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ZUSskładkiCOVID-19zwolnienieliczba ubezpieczonychpracownicy młodocianipostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, uznając, że organ nie ustalił prawidłowo liczby ubezpieczonych.

Spółdzielnia wnioskowała o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do maja 2020 r., powołując się na kryterium liczby zatrudnionych poniżej 50 osób. Prezes ZUS odmówił, uznając, że spółdzielnia przekroczyła ten limit. WSA w Krakowie uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości prawidłowej liczby ubezpieczonych na wymagane dni, naruszając tym samym przepisy K.p.a. oraz ustawę o COVID-19.

Spółdzielnia złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i inne za okres od marca do maja 2020 r., argumentując, że na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosiła do ubezpieczeń mniej niż 50 osób. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił, wskazując, że spółdzielnia zgłosiła 63 pracowników. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał swoją decyzję. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak ustalenia rzeczywistej liczby ubezpieczonych. WSA w Krakowie wyrokiem z 30 listopada 2021 r. uchylił decyzje ZUS, wskazując na potrzebę precyzyjnego ustalenia liczby ubezpieczonych na poszczególne dni. Prezes ZUS ponownie wydał decyzję odmawiającą zwolnienia, ponownie nieprawidłowo ustalając liczbę ubezpieczonych, w tym uwzględniając pracowników młodocianych i osoby wyrejestrowane. WSA w Krakowie, rozpoznając kolejną skargę, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez zignorowanie wskazań poprzedniego wyroku. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości liczby ubezpieczonych na wymagane dni, opierając się na niewłaściwych dokumentach (deklaracjach rozliczeniowych zamiast zgłoszeniowych) i nieprawidłowo interpretując przepisy dotyczące wyłączeń z limitu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ustalił prawidłowo liczby ubezpieczonych, opierając się na niewłaściwych dokumentach i nie uwzględniając prawidłowo przepisów dotyczących wyłączeń z limitu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości liczby ubezpieczonych na wymagane dni, opierając się na deklaracjach rozliczeniowych zamiast zgłoszeniowych. Dodatkowo, organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące wyłączenia pracowników młodocianych z limitu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 1a

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis określa warunki zwolnienia z opłacania składek, w tym limit liczby ubezpieczonych.

ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 6

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis stanowi, że liczbę ubezpieczonych oblicza się, nie uwzględniając ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi i duchownych.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu i organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

K.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji (faktyczne i prawne).

u.s.u.s. art. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa do ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym.

u.s.u.s. art. 36

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa do ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym.

rozporządzenie art. 1 § pkt 12 i 17

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy, i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego...

Określenie wzorów deklaracji rozliczeniowych (ZUS RCA, ZUS DRA).

rozporządzenie art. 1 § pkt 1-5

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy, i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego...

Określenie wzorów dokumentów zgłoszeniowych (ZUS ZUA, ZUS ZWUA).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie ustalił prawidłowo liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ZUS na wymagane dni. Organ oparł się na niewłaściwych dokumentach (deklaracjach rozliczeniowych zamiast zgłoszeniowych). Organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące wyłączenia pracowników młodocianych z limitu. Organ nie zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Uzasadnienie decyzji było wadliwe i nie spełniało wymogów K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 P.p.s.a., ponieważ organ zignorował stanowisko Sądu w zawarte zapadłym w sprawie wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego postępowania toczącego się przed organami.

Skład orzekający

Waldemar Michaldo

przewodniczący

Wiesław Kuśnierz

sprawozdawca

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o COVID-19 dotyczących zwolnienia z opłacania składek, obowiązki organów w zakresie ustalania liczby ubezpieczonych, znaczenie art. 153 P.p.s.a. i związanie sądu wskazaniami poprzedniego wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i przepisami ją regulującymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców w okresie pandemii – możliwości uzyskania zwolnienia z opłacania składek ZUS. Pokazuje również, jak istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jak sąd egzekwuje swoje wcześniejsze orzeczenia.

ZUS odmówił zwolnienia ze składek? Sąd przypomina, jak liczyć pracowników i dlaczego jego wyroki są wiążące.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 940/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski
Waldemar Michaldo /przewodniczący/
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 940/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r., sprawy ze skargi P. w M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lipca 2022 r., nr 180000.71.229.2022- RKS-AGW w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I.1. S. w M. (dalej: Spółdzielnia, Strona, Skarżąca) wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2020 r., zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca do maja 2020 r. dla osób ubezpieczonych za miesiące od marca do maja 2020 r.
I.2. Decyzją z dnia 10 czerwca 2020 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: PZUS, organ), odmówił zobowiązanej prawa do zwolnienia z opłacania należności wobec ZUS za okres od marca do maja 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31zo ust. 1a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) i wskazał, że Strona na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych więcej niż 49 osób i z uwagi na powyższe uznał, że nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z należności wobec ZUS.
II.1. Strona nie zgodziła się z decyzją PZUS i pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że stan osób zgłoszonych do ZUS na dzień 29 lutego 2020 r. wyniósł 47 osób. Wskazano, że 18 osób podlega wyłączeniu z uwagi na to, że są to pracownicy młodociani oraz występujący dwukrotnie z uwagi na podleganie ZUS z różnych tytułów (pracownik etatowy oraz członek rady nadzorczej), a w jednym przypadku przekazywane były składki na ZUS od byłego pracownika. Wyjaśniono, że w pierwotnych dokumentach rozliczeniowych za luty 2020 r. błędnie wskazane były ze składkami zerowymi osoby wyrejestrowane z ZUS, osoba przebywająca na urlopie bezpłatnym, a także osoby przebywające na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. Analogiczna sytuacja występuje w miesiącach od marca do maja 2020r.
II.2. PZUS decyzją z dnia 12 października 2020 r. nr 180000/71/465814/2020/RDZ-ODW-GP, utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 czerwca 2020 r. nr 180000/71/306590/2020/RDZ odmawiającą Spółdzielni prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca do maja 2020 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwołując się do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa stwierdził, że na dzień 29 lutego 2020 r. Strona zgłosiła do ubezpieczenia 63 pracowników. Organ dodał przy tym, że przy ustaleniu liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia społecznego nie zostali ujęci uczniowie wymienieni w punkcie "a" pisma Strony z dnia 29 czerwca 2020 r. oraz pracownik wymieniony w pkt. "d" tego pisma. Pozostali pracownicy wymienieni w punktach "b" i "c" ww. pisma zostali ujęci tylko raz do ogólnej liczby pracowników na dzień 29 lutego 2020 r.
III.1. Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. ze zm.; dalej: K.p.a.) w zw. z art. 31zo ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19, poprzez brak ustalenia w toku postępowania administracyjnego rzeczywistej liczby osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia przez płatnika. W uzasadnieniu skargi precyzyjnie wskazano listę osób zgłoszonych do ubezpieczenia oraz osób, względem których Skarżąca uznała, że nie podlegały ubezpieczeniu.
III.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1339/21 uchylił decyzję PZUS z dnia 12 października 2020 r. i poprzedzającą ja decyzję z dnia 10 czerwca 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji Sąd wskazał m.in., że "Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach zawiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W przepisach art. 31zo i następnych ustawy przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek, między innymi podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 osób.
Zgodnie z art. 31zo ust. 1a ww. ustawy na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,
3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.
- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.
Zgodnie z art. 31zq ust. 8 cyt. ustawy od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1a cyt. ustawy wskazuje na złożony jego charakter, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych). W przeciwnym wypadku, wymóg dotyczący zgłoszenia skarżącej jako płatnika składek zawarty byłby w pierwszej części przepisu, jeszcze przed wskazaną numeracją. (...) W ocenie Sądu, odczytując poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że:
1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 49 ubezpieczonych;
2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 49 ubezpieczonych;
3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 49 ubezpieczonych.
W sprawie bezsporne jest, że skarżąca przed dniem 1 lutego 2020 r. była zgłoszona jako płatnik składek, a zatem spełniała pierwszy wymóg określony w art. 31zo ust. 1a pkt 1 cyt. ustawy, jednak z akt sprawy nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, jaki był stan osób zgłoszonych do ubezpieczenia w okresach wskazanych powyżej, to jest na dzień 29 lutego 2020 r., 31 marca 2020 r. i 30 kwietnia 2020 r. Podkreślenia tutaj wymaga, że strona skarżąca już w trakcie postępowania administracyjnego złożyła pismo wyjaśniające z 29 czerwca 2020 r. co do stanu osób zgłoszonych do ubezpieczenia. W zaskarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych zdawkowo odniósł się do treści tego pisma nie wskazując żadnego uzasadnienia zajętego stanowiska. (...).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, Sąd uznał, że organ przy wydawaniu decyzji z dnia 12 października 2020 r., nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, jaki był stan osób zgłoszonych do ubezpieczenia przez stronę skarżącą na dzień 29 lutego 2020 r., 31 marca 2020 r. i 30 kwietnia 2020 r. W zaskarżonej decyzji organ odniósł się co prawda do pisma strony skarżącej z 29 czerwca 2020 r. odnośnie liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia, jednakże swojego stanowiska w tym zakresie nie uzasadnił w należyty sposób, przez co nie jest wiadomo czym się kierował przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie do zastosowania się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. Jednocześnie przed ponownym wydaniem decyzji rozpoznającej żądanie wnioskodawcy konieczne będzie precyzyjne odniesienie się przez organ do okoliczności powołanych w przedmiotowej skardze oraz wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wraz ze wskazaniem uzasadnienia swojego stanowiska."
Wyrok ten Stał się prawomocny od dnia 18 lutego 2022 r.
V. PZUS rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. nr 18000/71/465814/2020/RDZ-ODW-GP odmówił Spółdzielni prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca do maja 2020 r. dla osób ubezpieczonych za okres od marca do maja 2020 r. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 i wskazał, że we "wniosku z wniosku z 23.04.2020 r. (wpływ 27.04.2020 r.) wnoszą Państwo o zwolnienie z opłaty składek za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r. Zaznaczyli Państwo, że na dzień 29.02.2020 r. zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych jest mniej niż 50 osób.
Liczbę ubezpieczonych ustalamy na podstawie dokumentów zgłoszeniowych, przekazanych przez Państwa do Zakładu. Ustalono, że na dzień 29.02.2020 r. zgłoszono więcej niż 49 osób do ubezpieczeń społecznych.
Do liczby ubezpieczonych nie wliczamy:
1) osób, które przebywają na urlopie bezpłatnym na dzień badania (kod przerwy 111),
2) pracowników młodocianych (kod 0120, 0121, 0122),
3) osób bezrobotnych pobierających zasiłek dla bezrobotnych / osób pobierających świadczenie integracyjne (kod 0910),
4) osób pobierających stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy lub inny niż powiatowy urząd pracy podmiot kierujący oraz osób pobierających stypendium w okresie odbywania studiów podyplomowych (kod 0920),
5) świadczeniobiorców, za których jednostka organizacyjna pomocy społecznej albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma obowiązek opłacać składki (kod 1422).
Zgromadzony materiał w sprawie pozwolił ustalić, że na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosiliście Państwo do ubezpieczeń społecznych 63 pracowników w tym:
- 49 pracowników z kodem tytułu ubezpieczenia 0110 (tu imiona i nazwiska 49 pracowników),
- 2 zleceniobiorców z kodem tytułu ubezpieczenia 0411 (tu imiona i nazwiska 2 pracowników),
- 12 pracowników młodocianych z kodem tytułu ubezpieczenia 0120/0121/0122 (tu imiona i nazwiska 12 pracowników).
Ponadto wyjaśniamy, że za ubezpieczonych: L.B., R.Ł., T.P. i H.K. dokonaliście Państwo podwójnego zgłoszenia do ubezpieczeń (kod 0110 i 2241) i rozliczenia składek. Nadmieniamy, że powyższe osoby zostały wliczone do ogólnej liczby pracowników zgłoszonych na dzień 29 luty 2020 tylko raz. Z uwagi na wyrejestrowanie z ubezpieczeń społecznych nie zostali uwzględnieni również w ogólnej liczbie ubezpieczonych pracownicy: W.W. i M.B.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz w świetle wszystkich zebranych dowodów w sprawie w Państwa przypadku nie zachodzi ustawowa przesłanka konieczna do uzyskania zwolnienia z opłaty składek.
W związku z powyższym, nie przysługuje Państwu prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca do maja 2020 r."
VI.1. Na powyższą decyzję z dnia 15 lipca 2022 r. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 31zo ust. 1 punkt 2 ustawy o COVID-19, poprzez brak ustalenia w toku postępowania administracyjnego rzeczywistej liczby osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia przez płatnika;
2. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 punkt 6 i § 3 K.p.a., poprzez brak sporządzenia rzetelnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 31zo ust. 6 ustawy o COVID-19, liczbę ubezpieczonych, o których mowa w art. 31zo ust. 1 i ust. 1a oblicza się uwzględniając ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi. Organ w treści uzasadnienia swojej decyzji powołał się na wskazany przepis, jednakże jednocześnie nie dokonał jego zastosowania i zaliczył wszystkich 12 młodocianych pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia przez płatnika składek, mimo wskazania kodu ubezpieczenia stanowiącego o braku podstaw zaliczenia do liczby pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia zgodnie z ustawą o COVID-19 - 0120/0121/0122. Nadto art. 194 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.; dalej: K.p.) przewiduje, że do zawierania i rozwiązywania z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego mają zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony ze zmianami przewidzianymi w art. 195 i 196. Zatem przepis art. 31zo ust. 6 ustawy o COVID-19 stanowi podstawę do wyłączenia tych osób z liczby osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia przez płatnika składek. Ponadto, organ błędnie ustalił liczbę osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia, ponieważ uwzględnił osoby, które na dzień 29 lutego 2020 r. były już wyrejestrowane z ubezpieczenia ZUS, a to:
1. M.P. przebywająca na urlopie wychowawczym na dzień 29 lutego 2020 r. (urlop wychowawczy w okresie od dnia 27 kwietnia 2017 do dnia 26 kwietnia 2020 r.);
2. J.R. przebywająca na zasiłku chorobowym i macierzyńskim na dzień 29 lutego 2020 r. (od dnia 5 lutego 2020 r. przebywa na urlopie macierzyńskim);
3. K.S. przebywająca na zasiłku chorobowym i macierzyńskim na dzień 29 lutego 2020 r.
Powyżej wymienione osoby nie są objęte obowiązkiem opłacania przez płatnika składek na ubezpieczenie społecznej, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co wynika wprost z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wobec czego brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia tych osób w liczbie pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia na dzień 29 lutego 2020 r. w rozumieniu "ustawy Covidowej".
Dalej Skarżąca wskazała, że organ dokonał zaliczenia do osób zgłoszonych do ubezpieczenia osób posiadających przyznane prawo i pobierających świadczenia rentowe i emerytalne z ZUS, a to
1. T.P. - której tytułem ubezpieczenia pozostaje przyznana i pobierana renta rodzinna ZUS;
2. J.G. (zleceniobiorcę z kodem tytułu ubezpieczenia 0411) - której tytułem ubezpieczenia pozostaje przyznana i pobierana renta KRUS;
3. H.K. (zleceniobiorcę z kodem tytułu ubezpieczenia 0411) - której tytułem ubezpieczenia pozostaje przyznana i pobierana emerytura ZUS.
Następnie Skarżąca przedstawiła listę, na której ujęto według liczby porządkowej 45 osób (jedno imię i nazwisko odnotowano pod poz. 3 i 43), i wskazała, że według stanu na 29 lutego 2020 r. "do ubezpieczenia ZUS zgłoszone były wyłącznie następujące osoby (...)", które zostały zgłoszone przez Spółdzielnię, a to skutkuje koniecznością ponownego ustalenia rzeczywistej liczby osób ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia przez Skarżącą - na dzień 29 lutego 2020 r. w oparciu o dokumentację i rejestry ZUS, co przekłada się na zasadność wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 11 K.p.a. Skarżąca wskazała, że organ sporządzając uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przedstawił procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia, co stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 K.p.a. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji postępowanie dowodowe przed organem nie zostało przeprowadzone rzetelnie, brak jest także możliwości wyinterpretowania z treści decyzji i jej uzasadnienia przyczyn negatywnego rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto Skarżąca wskazała, że prawidłowe, rzetelne i udokumentowane ustalenie przez organ liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia w okresach wskazanych w art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, jest podstawowym warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, to brak opisu stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalonego na podstawie dokumentów i wniosku, uniemożliwia dokonanie subsumcji tego stanu pod przepis art. 31zo ustawy o COVID-19, którego treść nie jest oczywista i jednoznaczna.
VI.2. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
VII. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Skarżąca ma siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Sąd wskazuje, że orzekanie w tej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., ponieważ niniejszy wyrok jest poprzedzony prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1339/21, który funkcjonuje w obrocie prawnym i którego uzasadnienie Sąd celowo przytoczył w obszernych fragmentach w pierwszej części niniejszego uzasadnienia, ponieważ zawiera istotne wskazania dotyczące rozstrzygającej w niniejszej sprawie kwestii oceny spełnienia warunku liczby pracowników, która uprawnia do zwolnienia.
Zgodnie z tym przepisem prawnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 P.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).
Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06).
Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Zauważyć również należy, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd wyrażony miedzy innymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II FSK 1057/11, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1339/21, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 P.p.s.a., ponieważ organ zignorował stanowisko Sądu w zawarte zapadłym w sprawie wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1339/21.
Sąd w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. w sposób nie budzący wątpliwości wskazał, że do prawidłowego zastosowania przepisu art. 31zo ust. 1a ustawy o COVID-19 konieczne jest ustalenie "na dzień 29 lutego 2020 r., 31 marca 2020 r. i 30 kwietnia 2020 r." stanu pracowników zgłoszonych przez Skarżącą do ubezpieczenia W zaskarżonej decyzji organ nie wypowiedział się w ogóle co do stanu zgłoszonych do ubezpieczenia pracowników Skarżącej na dzień 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r., natomiast ustalenia co do stanu ubezpieczonych na dzień 29 lutego 2020 r. budzą wątpliwości, gdyż organ nie przedstawił wiarygodnych dowodów, na podstawie których dokonał ustalenia, że według stanu na 29 lutego 2020 r. Skarżąca do ubezpieczenia zgłosiła 63 pracowników (ubezpieczonych).
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy, co związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu.
Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy P.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 P.p.s.a.
Odnośnie ustalenia stanu zgłoszonych do ubezpieczenia pracowników na dzień 29 lutego 2020 r. PZUS w przekazanych Sądowi aktach zamieścił:
1. nie podpisane, ani nieuwierzytelnione za zgodność wydruki z bliżej nie określonego programu (systemu): - jeden wypełniony druk "ZUS P DRA" oraz siedemnaście wypełnionych druków "ZUS P RCA" wszystkie oznaczone statusem "Roboczy" i z adnotacją "Dokumenty drukowane w trybie Roboczym nie będą przyjmowane przez ZUS" (Sąd nie podaje numerów kart, gdyż organ przekazał Sądowi akta nieponumerowane);
2. notatkę służbową z dnia 14 lipca 2022 r., podpisaną elektronicznie w dniu 15 lipca 2015 r., tj. w dniu wydania decyzji, przez B.C. - pracownika Wydziału [...], w której to stwierdzono, "że płatnik składek: S. w M., NIP [...] na dzień 29 luty 2020 r. (zgodnie z aktualnymi dokumentami na dzień 14/07/2022 r.) zgłosił do ubezpieczeń społecznych następujące osoby (...) Razem zgłoszono 63 osoby";
3. korespondencję email pomiędzy pracownikami ZUS, w tym między innymi informację przekazaną w dniu 18 maja 2020 r. przez pracownika Departamentu Realizacji Dochodów do Naczelnika Wydziału [...] Oddział Szczecin ZUS o treści:
"Automat prawidłowo zweryfikował wniosek, nie ma listy nieprawidłowości, Badana jest liczba ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych na wskazany w przepisach prawa dzień np. dla płatników zgłoszonych przed 1 lutego, na dzień 29 lutego. Na dzień badania płatnik miał zgłoszone do ubezpieczeń społecznych na 29 lutego br. inne osoby, zatem spełniał warunki do zwolnienia. Dlatego zostały zaksięgowane noty umorzeń. Liczba osób jest ustalana na podstawie dokumentów zgłoszeniowych, a nie rozliczeniowych. (podkreślenie Sądu). Wniosek o zwrot należy rozpatrywać zgodnie z zasadami wskazanymi w Komunikacie Departamentu Realizacji Dochodów [15/05/2020] Obsługa zwrotów nadpłat."
Sąd analizując powyższe dowody doszedł do przekonania, że dowody te w żadnym stopniu nie wyjaśniają stanu pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia na dzień 29 lutego 2020 r.
Nawet abstrahując od wad formalnych przedłożonych dowodów opisanych w pkt 1 Sąd wskazuje, ze organ przedstawił dowody, które nie są dokumentami zgłoszeniowymi do ubezpieczenia, a jedynie rozliczeniowymi. Zgodnie z § 1 pkt 12 i pkt 17 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy, i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2495 ze zm.; dalej: rozporządzenie) w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz innych dokumentów, (w brzmieniu obowiązującym w lutym 2020 r.) wzór o symbolu ZUS RCA to "imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach" natomiast wzór o symbolu ZUS DRA to deklaracja rozliczeniowa. Zatem są to deklaracje składane przez płatnika służące celom rozliczeniowym a nie zgłoszeniowym.
Natomiast dokumenty służące do zgłaszania i wyrejestrowania pracowników płatnika do ubezpieczenia zostały określone w § 1 pkt 1-5 rozporządzenia (np. wzór o symbolu ZUS ZUA - zgłoszenie zmiany, czy wzór o symbolu ZUS ZWUA zgłoszenie wyrejestrowania) i jak słusznie wskazano w wiadomości email z 18 maja 2020 r., powinny być podstawą do ustalenia liczby pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia.
Zatem to na podstawie dokumentów dotyczących zgłoszenia i wyrejestrowania pracowników składanych przez płatnika, powinna być ustalona liczba pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia. Wobec powyższego organ powinien zgromadzić powyższe dowody i w oparciu o nie dokonać ustalenia liczby pracowników (ubezpieczonych) zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych na 29 lutego 2020 r, 31 marca 2020 r. oraz 30 kwietnia 2020 r.
Oceniając z kolei notatkę przedstawioną w pkt 2, to po pierwsze nie wskazano na podstawie jakich konkretnie dokumentów została sporządzona ("zgodnie z aktualnymi dokumentami na dzień 14/07/2022 r."). Po drugie notatka ta jest wewnętrznie sprzeczna, gdyż wskazano, że ustalono stan pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia na dzień "29 lutego 2020 r." a to ustalono na podstawie dokumentów aktualnych na dzień 14 lipca 2022 r. Jest oczywistym, że stan na dany dzień ustala się na podstawie dokumentów, które dotycząc stanu aktualnego w danym dniu.
Podsumowując Sąd wskazuje, że organ naruszył przepis art. 153 P.p.s.a., gdyż nie ustalił liczby pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia na dzień 29 lutego 2020 r., 31 marca 2020 r. oraz 30 kwietnia 2020 r.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi wskazuje, że rację ma Skarżąca, iż nie wyjaśniając liczby pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia PZUS naruszył przepisy art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. w zw. z art. 31zo ust. 1a i ust. 6 ustawy o COVID-19. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto w myśl art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Rację ma również Skarżąca, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl powyższego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.). Zasada ta nie jest zrealizowana zarówno wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony postępowania, jak też, gdy nie ustali i nie odniesie się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy.
Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II OSK 110/15 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Podejmowanie decyzji posiada także, obok oczywistych aspektów: proceduralnego i materialnego, aspekt intelektualny. Jest to przecież proces myślowy, który powinien być logiczny i spójny, i który powinien zmierzać do uświadomionej konkluzji, opartej o uświadomione motywy działania. Motywy te można poznać na podstawie prawidłowo zredagowanego uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie tychże motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm. Uzasadnienie ma stanowić właśnie odpowiedź na pytanie: "dlaczego?", a nie tylko stwierdzenie "że". Ono ma nie tylko przekonać adresata decyzji o słuszności rozstrzygnięcia, ale właśnie umożliwić pogłębioną kontrolę i ocenę rozumowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że podstawą wadą uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest brak odniesienia się do przepisu art. 31zo § 6 ustawy o COVID-19 w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U z 2022 r. poz. 1009, ze zm.; dalej: u.s.u.s.) w zakresie zgłaszania i wyrejestrowywania pracowników przez płatnika. Zgodnie z art. 31zo § 6 ustawy o COVID-19 liczbę ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a, oblicza się, nie uwzględniając ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi i duchownych. Zatem w ustawie o COVID-19 zawarto jedynie wyłączenie dotyczące pracowników młodocianych i duchownych. W decyzji organ ustalił, że Skarżąca zgłosiła do ubezpieczenia 12 pracowników młodocianych, jednak pomimo ich wykazania, nie wyłączył ich z ogólnej liczby pracowników na podstawie art. 31zo § 6 ustawy o COVID-19.
Ponadto organ wskazując, których osób (pracowników) nie wlicza się do limitu ubezpieczonych, po pierwsze nie wskazał na jakiej podstawie prawnej zajął takie stanowisko, po drugie w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego z limitu ubezpieczonych nie wyłącza się osób przebywających na urlopach macierzyńskich i wychowawczych, czy też pracowników pobierających świadczenie emerytalne i rentowe, a przecież w rozpatrywanej sprawie jest to główna kwestia sporna. W powyższym zakresie organ powinien przeprowadzić wywód w oparciu o przepisy u.s.u.s., a w szczególności rozważyć, czy w świetle przepisów art. 6 i art. 36 u.s.u.s. w zw. z art. 31zo ust. 6 ustawy o COVID-19 pracownicy ci podlegają wyłączeniu z limitu określonego w przepisie art. 31zo ust.1a ustawy o COVID-19. W ocenie Sądu, określony w art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 limit osób ubezpieczonych należy właśnie oceniać w kontekście powyższych norm prawnych, gdyż decydujące znaczenie ma bowiem fakt zgłoszenia pracownika przez płatnika do ubezpieczeń społecznych i brak jego wyrejestrowania przez płatnika składek.
Na marginesie Sąd wskazuje, że posługiwanie się w uzasadnieniu decyzji kodami dotyczącymi poszczególnych ubezpieczonych bez uprzedniego wyjaśnienia, na podstawie jakich przepisów są stosowane i według jakich zasad zostały przypisane poszczególnym ubezpieczonym, nie wypełnia obowiązków informacyjnych określonych w art. 9 K.p.a., który nakazuje w sposób wyczerpujący informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy.
Podsumowując Sąd wskazuje, że PZUS nie przeprowadził prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, co uzasadnia stwierdzenie naruszenia przepisów art. 153 P.p.s.a., art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3, a w konsekwencji również art. 11 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a., organ zobowiązany będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy do uwzględnienia przedstawionej przez Sąd oceny prawnej. Zalecenia dla organu w toku ponownego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Aktualne dla organu pozostają nadal zalecenia WSA wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r.
Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.).
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Z kolei art. 205 § 2 P.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Skarżąca na podstawie przepisu art. 239 § 1 lit. e P.p.s.a. była zwolniona z uiszczania kosztów sądowych, dlatego zasądzone koszty postępowania obejmują tylko wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata z wyboru, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, w kwocie 480,00 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI