I SA/Kr 932/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, uznając, że postępowanie w sprawie podatku leśnego za 2021 r. było bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie lasu z drzewostanem do 40 lat, co uniemożliwiało ustalenie zobowiązania podatkowego.
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta o umorzeniu postępowania w sprawie podatku leśnego za 2021 r. Sąd uznał, że postępowanie było bezprzedmiotowe, ponieważ lasy z drzewostanem do 40 lat są zwolnione z podatku leśnego. W związku z tym nie było możliwości ustalenia zobowiązania podatkowego, a ustalanie podatnika było zbędne. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie podatkowe nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych dotyczących posiadania.
Sprawa dotyczyła skargi G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Skrzyszów o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2021 r. od działek nr [...] oraz [...]. Wójt pierwotnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując na brak przymiotu strony u niektórych uczestników oraz na zwolnienie podatkowe dla J.F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. uchylił wcześniejsze decyzje Kolegium z uwagi na błędy proceduralne. W ponownym postępowaniu Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu cywilnego, Ordynacji podatkowej oraz innych ustaw, kwestionując m.in. ustalenia dotyczące posiadania samoistnego i kręgu stron. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustawowe zwolnienie lasów z drzewostanem do 40 lat od podatku leśnego (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l.). W związku z tym, że przedmiotowe działki spełniały kryteria zwolnienia, postępowanie podatkowe było bezprzedmiotowe, a ustalanie podatnika było zbędne. Sąd zaznaczył, że postępowanie podatkowe nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych dotyczących posiadania, a ustalenia w tym zakresie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia podatkowego. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące formy pełnomocnictwa. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ zwolnienie podatkowe uniemożliwia przekształcenie obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe.
Uzasadnienie
Ustawowe zwolnienie lasu z drzewostanem do 40 lat od podatku leśnego powoduje, że nie ma podstaw do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, a tym samym postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.l. art. 7 § 1
Ustawa o podatku leśnym
Zwalnia się od podatku leśnego lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 4
Ordynacja podatkowa
Definicja obowiązku podatkowego.
O.p. art. 5
Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
Sposoby powstania zobowiązania podatkowego.
u.p.l. art. 6 § 3
Ustawa o podatku leśnym
Ustalanie podatku leśnego na rok podatkowy od osób fizycznych w drodze decyzji.
u.p.l. art. 2
Ustawa o podatku leśnym
Podmioty podlegające obowiązkowi podatkowemu w podatku leśnym.
u.p.l. art. 1
Ustawa o podatku leśnym
Przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
O.p. art. 138a § 2
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność ustnego udzielenia pełnomocnictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie podatku leśnego było bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie lasu z drzewostanem do 40 lat. Ustalanie podatnika lub posiadacza samoistnego jest zbędne, gdy las podlega zwolnieniu podatkowemu. Postępowanie podatkowe nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych dotyczących posiadania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej w zakresie ustalania posiadania samoistnego. Zarzuty dotyczące formy udzielenia pełnomocnictwa. Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stron postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie podatkowe było bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie lasu z drzewostanem do 40 lat. Ustalanie podatnika w przypadku braku przedmiotu opodatkowania nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Rolą postępowania podatkowego nie jest rozwiązywanie istniejących pomiędzy stronami sporów natury cywilnoprawnej.
Skład orzekający
Michał Niedźwiedź
przewodniczący
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku leśnego, zwolnień podatkowych oraz bezprzedmiotowości postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lasu z drzewostanem do 40 lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę, że postępowanie podatkowe musi mieć konkretny przedmiot opodatkowania, a jego brak, nawet z powodu zwolnienia, prowadzi do bezprzedmiotowości. Pokazuje też granice postępowania podatkowego wobec sporów cywilnoprawnych.
“Podatek leśny: Kiedy zwolnienie oznacza koniec postępowania?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 932/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź /przewodniczący/ Paweł Dąbek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 rt. 208 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Michał Niedźwiedź Sędziowie SWSA Paweł Dąbek (spr.) SWSA Grzegorz Klimek Protokolant Referent stażysta Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi G.K. przy udziale A.B., A.S., J.F., M.B., M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 30 września 2024 r. nr SKO.Pod./4140/424/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku leśnego za 2021 r. skargę oddala. Uzasadnienie Decyzją z 30 września 2024 r. nr SKO.Pod./4140/424/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Skrzyszów (dalej: Wójt) z 7 kwietnia 2023 r. nr FP.3122.4.1893.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2021 r. od działek nr [...] oraz [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Decyzją z 7 kwietnia 2023 r. Wójt orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2021 r. od działek nr [...] oraz [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość, kierując swoją decyzję do A. S., A. B., M B., M P., J. F. reprezentowanej przez pełnomocnika Z. F. (będących uczestnikami postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie) oraz do G. K. (dalej: Skarżący). Skarżący, M. P. oraz A. S. złożyli odwołanie od decyzji Wójta, w następstwie rozpatrzenia którego Kolegium orzekło w decyzjach z 12 lipca 2023 nr SKO.Pod./4140/435/2023, SKO.Pod./4140/434/2023, SKO.Pod./4140/433/ 2023, przy czym Skarżący zaskarżył następnie decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. sygn. akt l SA/Kr 812/23 WSA w Krakowie uchylił wszystkie powyższe decyzje Kolegium, wskazując m.in. że pomimo sporządzenia kilku decyzji w odniesieniu do każdej strony postępowania, Wójt wydał jedną decyzję. WSA w Krakowie wskazał, że rozpatrując odwołania Kolegium powinno wydać jedną decyzję, gdyż wszystkie trzy złożone odwołania kwestionowały to samo rozstrzygnięcie Wójta. Organ odwoławczy powinien również zapewnić czynny udział w postępowaniu odwoławczym wszystkim stronom postępowania, które brały udział w postępowaniu przed Wójtem, gdyż decyzja umarzająca postępowanie w stosunku do części osób, które nie zostały uznane za stronę przez Wójta po przeprowadzeniu postępowania, nie korzysta z przymiotu ostateczności. Realizując wskazania zawarte w ww. prawomocnym Kolegium decyzją z 30 września 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Wójta. W pierwszej kolejności Kolegium przedstawiło stan faktyczny z którego wynika, że postanowieniem z 4 lutego 2021 r. Wójt wezwał J. F. do złożenia wyjaśnień, wskazując w uzasadnieniu, że sprawa dotyczy gruntu leśnego o powierzchni 2,37 ha fizycznych należącego do współwłasności, gdzie J. F. jest wpisana jako spadkobierca po nieżyjącym J. B. Wyjaśniając okoliczności o które została wezwana, J. F. wskazała, że od 40 lat użytkuje poprzez sadzenie, koszenie, sprzątanie działkę [...]. Zaznaczyła, że drugą działkę z 15 lat utrzymuje S. K. z G. K. (działka [...]). W dniu 4 czerwca 2021 r. wpłynęła do Wójta informacja o lasach złożona przez M P. dotycząca nieruchomości położonej w P. ozn. jako dz. nr [...] oraz [...]. W treści tej informacji, jako forma władania zostało wskazane "współposiadacz dla [...]". Z kolei 4 czerwca 2021 r. wpłynęła do Wójta informacja o lasach złożona przez Skarżącego dotycząca nieruchomości położonej w P. ozn. jako dz. nr [...] oraz [...]. W treści tej informacji, jako forma władania zostało wskazane "współposiadacz dla [...]". W aktach sprawy znajduje się również odpis z księgi wieczystej, obejmującej przedmiotowe działki, z której wynika, że Skarżący ujawniony jest jako współwłaściciel w udziale 78/512 cz. Zmiana ta została dokonana na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 25 marca 2021 r. Rep. [...] Nr [...]. Postanowieniem z 22 czerwca 2021 r. Wójt wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym dla przedmiotowych działek. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z 7 kwietnia 2023 r. Wójt umorzył postępowanie podatkowe w stosunku do Skarżącego, M B., A. S., M P. oraz A. B. w części dotyczącej działki [...] jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak przymiotu strony, natomiast w stosunku do J. F. z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą ze zwolnienia z podatku leśnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888 ze zm. – dalej: u.p.l.). Równocześnie Wójt umorzył postępowanie w stosunku do M B., J. F., A. S., M P. oraz A. B. w części dotyczącej działki [...] jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak przymiotu strony, natomiast w stosunku do Skarżącego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wynikającą ze zwolnienia z podatku leśnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Decyzją z 30 września 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta. W ocenie Kolegium Wójt prawidłowo skupił się na ustaleniu, kto jest posiadaczem samoistnym poszczególnych nieruchomości, a nie na tym, komu przysługują względem niej określone prawa rzeczowe. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że dokonane przez Wójta ustalenia w zakresie samoistnego posiadania, jak i ustalenia kręgu stron postępowania, nie mają przy tym przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż Wójt ustalił, że zarówno w odniesieniu do działki [...] jak i działki [...] istnieje podstawa do zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Wiek lasu został ustalony na podstawie przedłożonego, zarówno przez Skarżącego, jak i uczestnika M P. wyciągu z uproszczonego planu urządzenia lasu, z którego wynika, że las znajdujący się ww. działkach ma 30 lat. Kolegium zwróciło uwagę, że obowiązek podatkowy nie przekształci się w zobowiązanie podatkowe w przypadku istnienia zwolnienia podatkowego, gdy organ zobligowany jest do umorzenia wszczętych postępowań podatkowych. Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze, zarzucił zaskarżonej decyzji Kolegium naruszenie: 1/ art. 140, art. 143, art. 195 i art. 196, art. 197, art. 198 i art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. - dalej: k.c.) z uwagi na naruszenie prawa własności; 2/ art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.l. w zw. z art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej: O.p.) poprzez nieokreślenie Skarżącego jako strony postępowania zobowiązanej do zapłaty podatku, ale zwolnionej z podatku leśnego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l.; 3/ art. 2a O.p. z uwagi na nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącego; 4/ art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez niepełne oraz wybiórcze rozpatrzenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy z pominięciem faktów i dowodów istotnych dla sprawy, przemawiających za tym, że począwszy od dnia otwarcia spadku po spadkodawczyni J. K. Skarżący kontynuuje posiadanie samoistne po antenatce; 5/ art. 121, art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny; 6/ art. 122 O.p. z uwagi na niepodjęcie działań opisanych w uzasadnieniu mających na celu ustalenie stanu faktycznego; 7/ art. 123 O.p. poprzez jego niezastosowanie w kontekście przeprowadzenia dowodu z zeznań J. F., A. B. i J. T.; 8/ art. 123, art. 165 § 2 i 3a O.p. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm. dalej: u.p.g.k.) poprzez jego niezastosowanie w kontekście wezwania do udziału w postępowaniu A. N., I. N. i M. F. w charakterze strony postępowania; 9/ art. 129, art. 133 O.p., art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530 ze zm. - dalej: u.l.) i art. 2 ust. 1 u.p.l. z uwagi na błędne zidentyfikowanie stron w postępowaniu podatkowym, tj. Z. i A. F. oraz umożliwienie im uczestnictwa w przesłuchaniu strony postępowania, J. F.; 10/ art. 138c § 1, art. 138d, art. 138e i art. 138j O.p. poprzez błędne przyjęcie, że udzielone pełnomocnictwo Z. F. przez Uczestniczkę J. F. zawierało wszystkie niezbędne dane; 11/ art. 140 O.p. poprzez jego niezastosowanie; 12/ art. 155 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie; 13/ art. 155 § 2 i art. 156 O.p. poprzez jego niezastosowanie; 14/ art. 180 § 1, art. 181 i art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne pominięcie przez Wójta wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodu w postaci zeznań świadków: S. B. i A. O.; 15/ art. 187 § 3 O.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie informacji wynikających z dowodów znanych z urzędu; 16/ art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie dowodów mających za przedmiot okoliczności mających znaczenie dla sprawy; 17/ art. 190 i 199 O.p. przez wzgląd na brak zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu i z naruszeniem prawa niepowołanym do sprawy stronom postępowania podatkowego i postępowania odwoławczego w rozumieniu art. 133 O.p., art. 6 ust. 1 pkt 3 u.l. i art. 2 ust. 1 u.p.l., tj. A. N., I. N. i M. F. udział w przeprowadzaniu dowodu oraz zadawanie pytań świadkom, J. F., A. B., B. S., J. K., Z. S. i J. T.; 18/ art. 191 O.p. ze względu na przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak oparcia oceny dowodów na przekonywujących podstawach i wyprowadzenie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału i wyprowadzeniu z nich niepoprawnych wniosków; 19/ art. 194 w zw. z art. 120 O.p. z uwagi na brak przeprowadzenia dowodu podważającego zapisy ewidencji gruntów i budynków wskazującego na ich wadliwość i wskazania wadliwości zapisów wynikających z tejże ewidencji w nawiązaniu z danymi zawartymi w księdze wieczystej; 20/ art. 194 w zw. z art. 120 O.p. z uwagi na brak przeprowadzenia dowodu podważającego treść pisma ze Starostwa Powiatowego w Tarnowie z 20 września 2022 r., znak: WOŚ.6164.38.2022.AM oraz błędną jego interpretacje i niewłaściwie wyciągnięte wnioski; 21/ art. 210 § 1 O.p. poprzez niewskazanie przyczyn, dla których w swoim rozstrzygnięciu Wójt i Kolegium nie wzięły pod uwagę dowodów przedstawianych w sprawie przez Skarżącego; 22/ art. 229 O.p. poprzez nie uzupełnienie materiału dowodowego przez Kolegium w postaci dowodów z zeznań świadków S. B. i A. O.; 23/ art. 200a i art. 229 O.p. poprzez nie przeprowadzenie rozprawy z urzędu w toku postępowania odwoławczego w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków powołanych przez Skarżącego, których nie chciał przesłuchać Wójt w postępowaniu podatkowym; 24/ art. 274a § 1 w zw. z art. 3 pkt 5 O.p. poprzez ich niezastosowanie; 25/ art. 113 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm. - dalej: u.g.n.) poprzez błędne zdefiniowanie nieruchomości jako nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwy sposób prowadzenia postępowania; 26/ art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023r. poz. 1984 ze zm. - dalej: u.k.w.h.) poprzez naruszenie jawności formalnej i materialnej księgi wieczystej oraz podważanie domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej; 27/ art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2111 ze zm. – dalej: u.o.s.) poprzez brak potwierdzenia dokonania opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa; 28/ art. 21 u.p.g.k. i art. 194 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie informacji o stronach postępowania, tj. A. N., I. N. i M. F. wynikających z zapisów ewidencji gruntów i budynków; 29/ § 35 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie danych wynikających z zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego w Tarnowie w postępowaniu podatkowym. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie ustanowienia Uczestniczki J. F. posiadaczem samoistnym dla przedmiotowej działki [...] oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wskazać należy na istotne okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte z urzędu w celu ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym. Przedmiotowe działki w ewidencji gruntów i budynków oznaczone są jako las i porośnięte są drzewostanem w wieku 30 lat. Jak wynika z art. 1 u.p.l., lasy podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym (z wyłączeniem nie mającym w sprawie zastosowania). Oznacza to, że na podmiotach tego podatku, określonych w art. 2 u.p.l., ciąży obowiązek podatkowy. Jak wynika z art. 4 O.p., obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Samo jednak podleganie obowiązkowi podatkowemu nie oznacza jeszcze obowiązku zapłaty podatku. Jest to bowiem powinność nieskonkretyzowana w szczególności co do osoby podatnika oraz kwoty podatku należnego do zapłaty. Konkretyzacja tego obowiązku następuje w momencie, gdy obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe. Zgodnie z art. 5 O.p., zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłaty na rzecz oznaczonego fiskusa podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Dopiero w momencie przekształcenia się obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe znany jest więc podatnik oraz wysokość podatku. Sposoby powstania zobowiązania podatkowego przewidziane zostały w art. 21 § 1 O.p. Pierwszym z nich jest zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt 1). Zobowiązanie podatkowe powstaje w takim przypadku z mocy prawa i istnieje wówczas obowiązek samoobliczenia podatku. Z reguły następuje to poprzez złożenie przez podatnika deklaracji podatkowej, w której wskazuje on kwotę podatku do zapłaty. Drugim sposobem jest doręczenie decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (pkt 2). W tym przypadku to organ podatkowy ma obowiązek wskazać podatnika, doręczając mu decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, jak również określić wysokość podatku do zapłaty. W przypadku podatku leśnego, ustawodawca w odniesieniu do osób fizycznych zdecydował, że zobowiązanie podatkowe powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej. Jak wynika z art. 6 ust. 3 u.p.l., podatek leśny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia lasu. Wyjątek przewidziany został w ust. 7 tego przepisu i odnosi się do sytuacji, gdy zobowiązanymi do zapłaty podatku są osoby fizyczne oraz osoby prawne. Nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż Wójt rozważał uznanie za podatników jedynie osoby fizyczne. Organ podatkowy właściwy w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, przed wydaniem decyzji wymiarowej zobowiązany jest do zweryfikowania, czy w sprawie występują wszystkie elementy składające się na konstrukcję danego podatku. W pierwszej kolejności koniecznym jest stwierdzenie, że mamy do czynienia z przedmiotem opodatkowania. Brak tego elementu czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania mającego na celu skonkretyzowanie pozostałych elementów podatku, takich jak w szczególności podatnik, podstawa opodatkowania, czy też stawka podatku. Osoba podatnika ma znaczenie jedynie w przypadku, gdy będzie można ustalić mu wysokość zobowiązania podatkowego. Aby to uczynić, musi istnieć przedmiot opodatkowania od którego należny jest podatek. Przedmiotem opodatkowania w przypadku podatku leśnego jest rzecz, czyli las. Podkreślenia jednak wymaga, że nie zawsze istnienie lasu wiąże się z objęciem go opodatkowaniem. Ustawodawca przewiduje bowiem sytuacje, których wystąpienie powoduje, że las nie podlega opodatkowaniu. Wiąże się to z wystąpieniem zwolnień podatkowych, które prowadzą do tego, że pewien przedmiot objęty zakresem przedmiotowym podatku, nie będzie jednak mu poddany. Nie wystąpi wówczas możliwość przekształcenia się obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Trafnie zwróciło na to uwagę Kolegium, podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jest to zasadnicza okoliczność świadcząca o trafności rozstrzygnięcia Wójta, czyli umorzenia postępowania podatkowego. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na podstawę do zastosowania zwolnienia podatkowego Wójt zobligowany był do umorzenia wszczętego postępowania podatkowego, gdyż brak było podstaw do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym od przedmiotowych działek. Wprawdzie błędnie argumentował Wójt , że umorzył postępowanie podatkowe z uwagi na to, że nie można określonych podmiotów uznać za podatnika (w tym między innymi Skarżącego w odniesieniu do działki [...]), zaś w przypadku innych podmiotów – z powodu mającego zastosowanie w sprawie zwolnienia podatkowego. Wójt prowadził bowiem jedno postępowanie podatkowe i tym samym nie mógł go zakończyć odmiennie w stosunku do stron, które brały w nim udział (choć w istocie rozstrzygnięcie było tożsame). Gdyby zatem przedmiotowe działki podlegały opodatkowaniu i zdaniem Wójta podatnikiem powinien być określony podmiot/podmioty, to właśnie one wskazane byłaby jako obowiązane do zapłaty podatku. W takim zaś przypadku nie byłoby możliwości alternatywnego rozstrzygnięcia, czyli ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z jednoczesnym umorzeniem postępowania. Jeżeli w danej sprawie występują strony o sprzecznych interesach, Wójt podzielając stanowisko jednej z nich wydaje decyzję określonej treści i nie orzeka w rozstrzygnięciu o sytuacji prawnej drugiej strony. Dopiero w uzasadnieniu wykazuje błąd w rozumowaniu strony, której argumentacja nie została podzielona. W realiach rozpatrywanej sprawy za zbędne należy uznać prowadzenie przez Wójta postępowania zmierzającego do ustalenia podatnika, skoro w sprawie nie było przedmiotu opodatkowania. Jak wynika bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l, zwalnia się od podatku leśnego lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat. Po ustaleniu tej okoliczności, postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone, bez prowadzenia postępowania dowodowego co do osoby ewentualnego podatnika. Określenie podatnika w przypadku braku przedmiotu opodatkowania nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli natomiast Wójtowi okoliczność zwolnienia podatkowego znana była z urzędu przed wszczęciem postępowania, nie powinien go w ogóle wszczynać. Zwolnienie od opodatkowania, przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l., jest bowiem zwolnieniem ustawowym, niezależnym od złożenia oświadczenia przez podatnika, że zamierza z niego skorzystać. Wystąpienie ustawowego zwolnienia od opodatkowania obliguje organ podatkowy do odstąpienia od opodatkowania i to niezależnie od woli podatnika. Nawet zatem w przypadku, gdyby podatnik wyrażał wolę zapłaty podatku, organ podatkowy nie mógłby dokonać ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Obowiązek ustalenia podatnika przy zobowiązaniach powstających na skutek doręczenia decyzji, konkretyzuje się dopiero wówczas, gdy można nałożyć na niego obowiązek zapłaty podatku. W realiach rozpatrywanej sprawy w kompetencjach Wójta nie było ustalanie, kto jest posiadaczem samoistnym przedmiotowych działek. Organ podatkowy ma uprawnienie i zarazem obowiązek ustalić wysokość zobowiązania podatkowego, czyli skonkretyzować obowiązek podatkowy. Jeżeli jednak konkretyzacja taka jest niemożliwa, gdyż ustawodawca wprowadził zwolnienie podatkowe, czyli obowiązek zapłaty podatku nie może nastąpić, organ podatkowy nie może czynić ustaleń, kto ewentualnie mógłby być podatnikiem, gdyby obowiązek zapłaty podatku jednak miał miejsce. Obowiązek zbadania, czy Skarżący, bądź Uczestnicy są posiadaczami samoistnymi przedmiotowych działek skonkretyzowałby się dopiero wówczas, gdyby Wójt był zobowiązany wydać decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wówczas faktycznie musiałby ustalić osobę podatnika i dokonywać ustaleń na okoliczność ewentualnego samoistnego posiadania. Zasadnie Kolegium w tym kontekście zwróciło uwagę, że Wójt z uwagi na podstawę zwolnienia podatkowego, zobligowany był do umorzenia postępowania. Skarżący nie tyle kwestionuje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, co jej uzasadnienie. Wynika to także z wniosków zawartych w skardze, gdzie Skarżący domaga się uchylenia decyzji Wójta "w zakresie ustanowienia J. F. posiadaczem samoistnym dla działki [...]". Zwrócić jednak należy uwagę, że Wójt "nie ustanawiał" Uczestniczki posiadaczem samoistnym przedmiotowej działki. Jak już wyżej zaznaczono postępowanie w tym przedmiocie było zbędne. Zawarte zaś w uzasadnieniu decyzji Wójta stanowisko w tym przedmiocie, jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy jedynie za jego opinię w tym przedmiocie. W ocenie Sądu decyzja Kolegium jest zgodna z prawem z tego powodu, że wyraźnie stwierdzono w niej, iż podstawę do umorzenia całego postępowania był brak podstaw do przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Błędem Wójta było zatem stwierdzenie, że umorzenie postępowania w stosunku do Skarżącego (oraz wskazanych w decyzji uczestników) nastąpiło z tego powodu, że nie mają oni przymiotu strony, a w stosunku do uczestniczki J. F. z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą ze zwolnienia z podatku leśnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Sąd ponownie podkreśla, że Wójt prowadził jedno postępowanie, nie zaś niezależne postępowania do poszczególnych stron. Przedmiotem tego postępowania była możliwość ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za konkretny rok podatkowy, nie zaś ustalenie posiadacza samoistnego. Ustalenie posiadacza samoistnego w realiach rozpatrywanej sprawy wykraczało poza kompetencje przyznane Wójtowi. Zasadnie w tym kontekście Kolegium zwróciło uwagę w zaskarżonej decyzji, że rolą postępowania podatkowego nie jest rozwiązywanie istniejących pomiędzy stronami sporów natury cywilnoprawnej. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu nie mają bowiem jakiegokolwiek znaczenia dla wiążącego ustalenia, kto w istocie i od kiedy jest posiadaczem poszczególnych nieruchomości, bądź też komu przysługują względem niej określone prawa rzeczowe. Odnosząc się do stanowiska Wójta, Kolegium prawidłowo stwierdziło, że wydane rozstrzygnięcie jedynie fragmentarycznie nawiązuje do cywilnoprawnych konstrukcji i nie można wykluczyć, że sąd powszechny w toku stosownego postępowania dojdzie do całkowicie odmiennych wniosków. Dodać należy, w związku z twierdzeniami Skarżącego, że warunkiem stwierdzenia nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, nie jest fakt zapłaty od niej podatku. Sąd powszechny samodzielnie rozstrzyga przesłankę samoistności posiadania nieruchomości, która jest przedmiotem sprawy o zasiedzenie. Samo zatem uzasadnienie decyzji Wójta nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia takiej sprawy. Dowody przeprowadzone w postępowaniu podatkowym, mogą być ewentualnie wykorzystane przez sąd powszechny do dokonania oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania sądowego, jeżeli oczywiście sąd uzna za stosowne przeprowadzenie dowodów z akt postępowania podatkowego. Z tych wszystkich powodów za bezprzedmiotowe uznać należy te zarzuty skargi, które koncentrują się na błędnej wykładni przepisów k.c. oraz u.p.l. w zakresie pojęcia posiadania samoistnego oraz związanych z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w kontekście ustaleń co do samoistnego posiadania przedmiotowych działek, czy też art. 3 u.k.w.h. Prowadzenie bowiem postępowania dowodowego na tę okoliczność było bezprzedmiotowe i nie miało żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Kolegium. Potwierdzenie, bądź zaprzeczenie stanowisku, kto jest bądź nie jest posiadaczem samoistnym, miałoby jedynie walor poznawczy, lecz nie wywoływałoby żadnych skutków podatkowoprawnych. Sąd podkreśla, że postępowania dowodowego nie prowadzi się w celu stwierdzenia okoliczności nieistnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności zaś istotne dla rozstrzygnięcia sprawy określone są przez przepisy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania dowodowego. Dla zasadności wydanych rozstrzygnięć przez organy podatkowe wystarczające jest jedynie ustalenie, że przedmiotowe działki stanowią las, który zwolniony jest od opodatkowania. Jedynym zatem możliwym rozstrzygnięciem w takim wypadku było umorzenie postępowania podatkowego. Uchylenie zaskarżonej decyzji nie mogło nastąpić również z przyczyn wskazywanych przez Skarżącego i odnoszących się do formy udzielenia pełnomocnictwa przez uczestniczkę J. F. Niespornym jest, że zostało ono zgłoszone ustnie do protokołu, co jest dopuszczalne z uwagi na treść art. 138a § 2 O.p. Obowiązek udzielania pełnomocnictwa według wzoru określonego w stosownym rozporządzeniu, dotyczy jedynie pełnomocnictw składanych na piśmie, co wyraźnie wynika z § 3 powyższego przepisu. W realiach rozpatrywanej sprawy nie było wątpliwości i nie było w szczególności kwestionowane przez Uczestniczkę, że miała ona wolę ustanowienia pełnomocnika. Ponadto pomijając już kwestię, czy od udzielonego pełnomocnictwa powinna być uiszczona opłata skarbowa, jej zapłata nie jest warunkiem ważności pełnomocnictwa. Zarzuty Skarżącego uznać zatem należało za bezzasadne. Jednocześnie Sąd nie będąc, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), związany granicami skargi, czyli jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, skontrolował w pełnym zakresie zaskarżoną decyzję oraz postępowanie zmierzające do jej wydania. W wyniku takiej kontroli nie stwierdził przesłanek do jej uchylenia. Z tych wszystkich powodów Sąd skargę oddalił, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI