I SA/KR 927/03

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-17
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowysprzedaż akcjipapierów wartościowychoferta publicznazwolnienie podatkoweemisja zamkniętainterpretacja przepisówprawo podatkowe

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od sprzedaży akcji nabytych w ramach emisji zamkniętej, uznając, że nie była to oferta publiczna w rozumieniu przepisów podatkowych.

Sprawa dotyczyła interpretacji art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który przewidywał zwolnienie z podatku dochodowego od sprzedaży papierów wartościowych nabytych na podstawie publicznej oferty. Podatniczka twierdziła, że akcje nabyte w ramach zamkniętej emisji, ale ogłoszone w środkach masowego przekazu, powinny być traktowane jako nabyte w ramach oferty publicznej. Sądy obu instancji uznały, że pojęcie 'oferty publicznej' w przepisach podatkowych należy rozumieć w znaczeniu potocznym, jako skierowanej do nieograniczonego kręgu osób, a nie w rozumieniu przepisów o obrocie papierami wartościowymi. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Barbary W. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Spór dotyczył interpretacji art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zwalniał z podatku dochody ze sprzedaży papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu, nabytych na podstawie publicznej oferty. Podatniczka argumentowała, że akcje nabyte w ramach zamkniętej emisji, ale ogłoszone w środkach masowego przekazu, powinny być uznane za nabyte w ramach oferty publicznej. Organy podatkowe i WSA uznały, że pojęcie 'oferty publicznej' w kontekście podatkowym należy rozumieć potocznie, jako skierowaną do nieograniczonej liczby osób, a nie w sposób zdefiniowany w ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustawodawca celowo użył niezdefiniowanego w ustawie o obrocie papierami wartościowymi pojęcia 'oferty publicznej', co sugeruje odrębne rozumienie tego terminu na gruncie prawa podatkowego. Sąd uznał, że oferta skierowana do wąskiego, określonego kręgu osób, nawet jeśli ogłoszona w mediach, nie jest ofertą publiczną w rozumieniu potocznym. W związku z tym dochód ze sprzedaży tych akcji podlegał opodatkowaniu, a skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pojęcie 'publicznej oferty' na gruncie przepisów podatkowych należy rozumieć w znaczeniu potocznym, jako ofertę skierowaną do nieograniczonej liczby osób, a nie w rozumieniu przepisów o obrocie papierami wartościowymi.

Uzasadnienie

Ustawodawca celowo użył niezdefiniowanego w ustawie o obrocie papierami wartościowymi pojęcia 'oferty publicznej', co sugeruje odrębne rozumienie tego terminu na gruncie prawa podatkowego. Oferta publiczna w rozumieniu potocznym to oferta skierowana do nieoznaczonego kręgu osób, z której skorzystać może każdy. Oferta skierowana do wąskiego, określonego kręgu osób, nawet ogłoszona w mediach, nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pojęcie 'nabyte na podstawie publicznej oferty' należy rozumieć w znaczeniu potocznym, jako ofertę skierowaną do nieograniczonej liczby osób, a nie w rozumieniu przepisów o obrocie papierami wartościowymi.

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwalnia się od podatku dochodowego dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Pomocnicze

P.o.p.w. art. 2 § ust. 1

Ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Przepis ten definiuje 'publiczny obrót papierami wartościowymi', a nie 'ofertę publiczną' w rozumieniu podatkowym.

k.c. art. 66 § par. 1

Kodeks cywilny

Definicja oferty jako oświadczenia woli jednej ze stron przedstawione drugiej stronie w celu zawarcia odpowiedniej umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. w znaczeniu potocznym, jako oferty skierowanej do nieograniczonej liczby osób.

Odrzucone argumenty

Akcje nabyte w ramach zamkniętej emisji, ogłoszone w środkach masowego przekazu, powinny być traktowane jako nabyte w ramach oferty publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'papiery wartościowe nabyte na podstawie oferty publicznej' nie jest zdefiniowane ani w ustawie podatkowej, ani w ustawie Prawo o obrocie papierami wartościowymi. zabieg ten uznać należy za celowe działanie ustawodawcy, wyrażające jego wolę oderwania tej części regulacji podatkowej od unormowań zawartych w ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. oferta publiczna jest to zatem oferta ogłoszona wobec nieoznaczonego kręgu osób i do takiego kręgu osób skierowana, z której skorzystać może każdy, kto się o niej dowiedział i jest nią zainteresowany.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący

Edyta Anyżewska

członek

Danuta Małysz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'oferty publicznej' na gruncie przepisów podatkowych, zwłaszcza w kontekście zwolnień podatkowych dotyczących zbycia papierów wartościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu (art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f.) i stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku. Może być mniej relewantne po zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację podatników inwestujących na rynku kapitałowym. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne rozumienie terminów prawnych.

Czy ogłoszenie w gazecie wystarczy, by sprzedaż akcji była 'publiczna' i zwolniona z podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FSK 1789/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Małysz /sprawozdawca/
Edyta Anyżewska
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Kr 927/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2004-04-07
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 52 pkt 1 lit. b
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dz.U. 1997 nr 118 poz 754
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, Danuta Małysz (spr.), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Barbary W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 927/03 w sprawie ze skargi Barbary W. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w T. z dnia 8 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Barbary W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 roku, w sprawie I SA/Kr 927/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Barbary W. na decyzję Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w T. z dnia 8 kwietnia 2003 roku, (...), w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podał, iż wymienioną decyzją z dnia 8 maja 2003 roku Izba Skarbowa w K. - Ośrodek Zamiejscowy w T. utrzymała w mocy decyzję (...) Urzędu Skarbowego w T. z dnia 16 stycznia 2003 roku, (...), odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, o co zwróciła się Barbara W. wnioskiem z dnia 30 września 2002 roku, przy czym spór między podatniczką a organami podatkowymi sprowadza się do interpretacji art. 52 pkt 2 /winno być - pkt 1/ lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2003 roku dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Rozstrzygające sprawę organy podatkowe wyraziły w tym zakresie pogląd, że do skorzystania z wymienionego zwolnienia od podatku konieczne jest spełnienie dwóch warunków: - nabyte akcje muszą być dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi oraz - akcje te muszą być nabyte w jednym z trybów określonych w cytowanym wyżej przepisie, i nie kwestionowały zajście pierwszego z wymienionych warunków, uznały natomiast, że nabycie akcji przez podatniczkę nie nastąpiło na podstawie oferty publicznej.
Jak wyjaśnił Sąd, zdaniem organów podatkowych pojęcie oferty publicznej należy definiować stosownie do art. 66 par. 1 Kc, jako oświadczenie woli jednej ze stron przedstawione drugiej stronie w celu zawarcia odpowiedniej umowy na warunkach podanych w oświadczeniu. Do uznania oferty za publiczną konieczne jest zatem skierowanie jej do bliżej nieokreślonych osób w sposób dający możliwość zapoznania się z jej warunkami i ewentualnego skorzystania z niej przez krąg niezidentyfikowanych odbiorców.
Z uchwały nr 5 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Bank (...) S.A. z dnia 31 maja 1999 roku, zawartej w prospekcie emisyjnym, wynika, iż emisja akcji serii S1 jest zamknięta i kierowana do członków Rady Nadzorczej Banku, członków jego Zarządu i kadry kierowniczej Banku. Zasady i tryb przydziału akcji zostały określone w regulaminie przydziału akcji serii S1 Bank (...) S.A. członkom Rady tego Banku. Nabycia akcji według tych zasad nie można uznać - zdaniem organów - za nabycie w ramach oferty publicznej, ponieważ oferta nabycia akcji została skierowana do ściśle określonych adresatów, nie miała więc charakteru publicznego.
Charakteru oferty nie zmienia - zdaniem organów - publikacja oferty nabycia przedmiotowych akcji w środkach masowego przekazu, skoro skorzystać z niej mogły tylko osoby ze ściśle określonej grupy, a nie bliżej nieokreślony krąg adresatów.
W sytuacji, gdy nabycie przez stronę akcji serii S1 Bank (...) S.A. nie nastąpiło w ofercie publicznej, to dochód z ich sprzedaży podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się do opinii wyrażonej przez Dyrektora Departamentu Prawnego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd w piśmie z dnia 30 kwietnia 2002 roku, Izba Skarbowa stwierdziła, że stanowisko to podlegało ocenie organu podatkowego, jednak nie zostało podzielone. Jednocześnie dla poparcia własnego poglądu w omawianej kwestii organ odwoławczy powołał się na pogląd prawny wyrażony w wyroku z dnia 6 listopada 2002 roku, SA/Bk 1488/01.
Sąd wskazał dalej, że w skardze wniesionej na wymienioną wyżej decyzję organu odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2002 roku Barbara W. zarzuciła naruszenie "art. 51 pkt 2 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi przez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż oferta nabycia akcji w ramach emisji zamkniętej nie ma charakteru publicznego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przeciwko interpretacji przyjętej przez organy podatkowe przemawia art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, w którym - definiując publiczny obrót papierami wartościowymi - ustawodawca posłużył się alternatywą rozłączną i wskazał, że jest to "proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja nabycia skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata". Wobec tego wystarczającą przesłanką zakwalifikowania oferty nabycia akcji jako publicznej jest - zdaniem strony skarżącej, powołującej się na przytaczanych autorów opracowań z zakresu obrotu papierami wartościowymi - spełnienie warunku określonego w pierwszym członie alternatywy, tj. złożenie propozycji nabycia przy wykorzystaniu środków masowego przekazu. Nie jest natomiast wymagane skierowanie oferty do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, ponieważ ten warunek powinien być spełniony tylko wtedy, gdy proponowanie papierów wartościowych odbywa się w inny sposób niż przy wykorzystaniu środków masowego przekazu. Posłużenie się środkami masowego przekazu powoduje, że oświadczenie - bez względu na jego adresata - należy uznać za upublicznione, złożone publicznie, co odpowiada słownikowemu rozumieniu pojęcia "publiczny". O publicznym charakterze oferty przesądza zatem nie krąg jej adresatów, ale już sam sposób złożenia propozycji nabycia, jeżeli polega on na wykorzystaniu środków masowego przekazu, co miało miejsce w odniesieniu do akcji serii S1.
W uzasadnieniu skargi zwrócono też uwagę na treść prospektu emisyjnego przedmiotowych akcji, który w rozdziale VII pkt 10 "Definicje pojęć i objaśnień skrótów użytych w treści Prospektu" zdefiniował akcje serii S1 jako oferowane w drodze publicznej subskrypcji do objęcia przez członków Rady Banku, członków Zarządu Banku oraz Kadrę Kierowniczą.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. - Ośrodek Zamiejscowy w T. wniosła o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i podniósł, iż art. 52 pkt 2 /winno być - pkt 1/ lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ wskazuje na cztery rodzaje nabycia papierów wartościowych uprawniające do zwolnienia dochodu z ich sprzedaży z podatku dochodowego od osób fizycznych, przy czym trzy z nich - nabycie na giełdzie papierów wartościowych, nabycie w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym oraz nabycie na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 i 93 przepisów ustawy Prawo o obrocie papierami wartościowymi - określone są przy użyciu pojęć dających się wprost zdefiniować w oparciu o przepisy wymienionej ustawy. W sprawie jest jednak bezsporne, że Barbara W. nie nabyła akcji w żadnym ze wskazanych trybów.
Pozostałym do zdefiniowania jest użyte w powołanym przepisie podatkowym pojęcie "nabyte na podstawie publicznej oferty".
Określenia "publiczna oferta" nie zawierają przepisy regulujące materię obrotu papierami wartościowymi, zaś z poglądami, że należy je wprost utożsamiać z używanym w ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi pojęciem "pierwszej oferty publicznej" nie można się - zdaniem Sądu - zgodzić. To ostatnie określenie dotyczy bowiem sytuacji, gdy wprowadzającym akcje do obrotu jest właściciel i to Skarb Państwa. Zawężenie tylko do tych przypadków nie znajduje uzasadnienia, tym bardziej, że - jak wynika z powyższego - tam, gdzie ustawodawca chciał się posłużyć typowymi instytucjami obrotu papierami wartościowymi, uczynił to.
Nie można też podzielić poglądu skargi odnoszącego do pojęcia oferty publicznej z art. 2 ust. 1 ustawy Prawa o obrocie papierami wartościowymi. Przepis ten reguluje bowiem inną materię, tj. określa, w jakich przypadkach należy uznać, że mamy do czynienia z publicznym obrotem papierami wartościowymi i w konsekwencji wymagane jest spełnienie warunków stawianych przez tę ustawę z uwagi na poddanie szczególnej kontroli prawnej tego obrotu. Przede wszystkim jednak, przepis art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o obrocie papierami wartościowymi dotyczy stanu, w którym w sposób publiczny proponuje się nabycie lub zbycie papierów wartościowych. Natomiast kluczowe w sprawie określenie z art. 52 pkt 2 /winno być - pkt 1/ lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy nie propozycji nabycie, ale - nabycia, i to nabycia w drodze oferty, a nie przystąpienia do rokowań, a nadto w ofercie publicznej.
W sytuacji, gdy żaden z aktów prawnych nie zawiera definicji oferty publicznej należy - zdaniem Sądu - podzielić stanowisko, że pojęciu temu należy przypisać znaczenie, jakie ma ono w języku potocznym, kiedy to o publicznym charakterze oferty decydować będzie fakt skierowania jej do powszechnej wiadomości, czyli do nieograniczonej liczby zainteresowanych.
Uwzględniając powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.
Barbara W. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zarzuciła wydanie tego wyroku z naruszeniem art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że oferta nabycia akcji w ramach emisji zamkniętej, podana do publicznej wiadomości, nie jest ofertą publiczną w rozumieniu wymienionego przepisu, i wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie o uchyleniu decyzji organów podatkowych obu instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przyznał, że spór w sprawie sprowadza się do rozumienia pojęcia akcji "nabytych na podstawie publicznej oferty" użytego w art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy czym za omyłkę uznał powołanie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku na art. 52 pkt 2 lit. "b" tej ustawy. Jednocześnie nie zgodził się z poglądem Sądu pomijającym przy rozstrzyganiu tego sporu art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Zdaniem skarżącej, brak definicji pojęcia papierów wartościowych nabytych na podstawie oferty publicznej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych upoważnia do jej ustalenia w drodze wykładni systemowej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Podkreślono, że - jak wynika z tego przepisu - publiczny obrót papierami wartościowymi mieści w sobie również "proponowanie nabycia", to zaś może przybrać, co nie jest sporne w doktrynie, charakter oferty. Do definicji publicznego obrotu papierami wartościowymi /zawartej uprzednio w art. 1 par. 1 ustawy z dnia 22 marca 1991 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych/ dla ustalenia pojęcia "publiczna oferta" odwołał się również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2000 roku, III SA 367/00.
Element "publiczności" w art. 2 ust. 1 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi został określony jako "przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja nabycia skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata". Dla zakwalifikowania oferty nabycia papierów wartościowych jako oferty publicznej wystarczające jest więc złożenie propozycji nabycia przy użyciu środków masowego przekazu.
Przedstawione stanowisko podzielił Dyrektor Departamentu Prawnego Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, zgodnie z opinią którego "ustawowy obowiązek publikacji oferty nabycia akcji S1 w środkach masowego przekazu wypełnia przesłanki publicznego obrotu zgodnie z definicją wyrażoną w art. 2 ust. 1 Prawa papierów wartościowych". Znajduje ono także potwierdzenie w przytoczonej w skardze kasacyjnej literaturze, w tym w publikacji H. Litwińczuka "Zwolnienie podatkowe sprzedaży akcji pracowniczych", gdzie zwrócono uwagę, że treść pojęcia "oferta publiczna" w języku prawniczym, jako proponowanie nabycia w serii papierów wartościowych przy zapewnieniu publicznego charakteru przez, między innymi, opublikowanie prospektu emisyjnego, jest zrozumiała dla przeciętnych podatników.
W skardze kasacyjnej zarzucono też, że Sąd błędnie utożsamia powszechną dostępność oferty z adresowaniem jej do nieograniczonej liczby zainteresowanych i w ostateczności nie wyjaśnia, czy o publicznym charakterze oferty decyduje podanie jej do publicznej wiadomości /to oznaczałoby podzielenie poglądu skarżącej/, czy skierowanie tej oferty do nieograniczonej liczby adresatów /za tym przemawia treść rozstrzygnięcia/.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nawet językowa wykładnia omawianego pojęcia powinna prowadzić do odmiennego niż przyjęte przez Sąd ustalenia. "Publiczny" oznacza bowiem, stosownie do definicji zawartej w Słowniku języka polskiego pod red. M. Szymczaka, "odbywający się wobec świadków, w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalny, jawny". O publicznym charakterze oferty decyduje więc - zgodnie z potocznym rozumieniem - podanie jej do publicznej wiadomości.
W świetle powyższego stwierdzić należało, że oferta nabycia akcji (...) Bank S.A. spełniała cechę oferty publicznej, w związku z czym dochody uzyskane przez stronę w 2002 roku z tytułu zbycia tych akcji winny korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a uiszczona przez skarżącą kwota zł 5.571,37 stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Podniósł, iż Sąd trafnie zauważył, że skoro w art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca posłużył się pojęciami dającymi się wprost zdefiniować w oparciu o przepisy ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a obok nich pojęciem niezdefiniowanym w tej ustawie, to brak jest podstaw do wyjaśniania znaczenia tego ostatniego pojęcia z odniesieniem do regulacji prawnej normującej publiczny obrót papierami wartościowymi. "Publiczna oferta" i "publiczny obrót papierami wartościowymi" to dwoma różne pojęcia, a używając w ustawie podatkowej pierwszego z nich ustawodawca chciał wyrazić, że terminologia publicznego obrotu papierami wartościowymi nie ma w tym zakresie zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wskazano wyżej, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, a postawiony w niej zarzut naruszenia art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku przez jego błędną wykładnię sprowadza się do tego, że Sąd bezzasadnie uznał za prawidłowe rozumienie użytego w tym przepisie wyrażenia "papiery wartościowe nabyte na podstawie publicznej oferty" jako wymagającego nabycie akcji w wyniku oferty publicznej w rozumieniu potocznym, tj. w wyniku oferty skierowanej do nieograniczonej liczby osób, gdy - zdaniem strony skarżącej - określenie to należy rozumieć jako nabycie w wyniku oferty spełniającej kryteria publicznego obrotu papierami wartościowymi, określone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi /Dz.U. nr 118 poz. 754 ze zm.; obecnie - Dz.U. 2002 nr 29 poz. 447 ze zm./.
Zarzut ten nie jest uzasadniony.
Art. 52 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanej dalej ustawą podatkową, stanowi, iż zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2003 roku dochody:
a/ z odpłatnego zbycia nabytych przed dniem 1 stycznia 2003 roku obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 roku oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po dniu 1 stycznia 1997 roku,
b/ z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi /Dz.U. nr 118 poz. 754 ze zm./
- przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych papierów wartościowych jest przedmiotem działalności gospodarczej,
d/ uzyskane z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi /Dz.U. nr 118 poz. 754 ze zm./.
Rację ma zatem sąd I instancji, gdy wskazuje, że tworząc ten przepis ustawodawca posłużył się zarówno pojęciami zdefiniowanymi w ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, jak i wprost odwołaniami się do poszczególnych przepisów tej ustawy, a obok tego do opisania papierów wartościowych użył wyrażenia "nabyte na podstawie oferty publicznej", które nie jest zdefiniowane ani w ustawie podatkowej, ani w ustawie Prawo o obrocie papierami wartościowymi.
Na akceptację zasługuje także pogląd sądu I instancji, że zabieg ten uznać należy za celowe działanie ustawodawcy, wyrażające jego wolę oderwania tej części regulacji podatkowej od unormowań zawartych w ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
W tej sytuacji, chociaż omawiany przepis odnosi się do stanów faktycznych występujących w publicznym obrocie papierami wartościowymi, jako uzasadnione ocenione być musi stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, iż przy ustalaniu znaczenia pojęcia "papiery wartościowe /w sprawie - akcje/ nabyte na podstawie publicznej oferty" należało zaniechać systemowego odwoływania się do ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, należało się zaś oprzeć, jak to uczyniły organy podatkowe, na znaczeniu, jakie wyrażeniu temu nadaje potoczny język polski.
Oferta w rozumieniu języka polskiego, podobnie jak w art. 66 Kc, to formalna propozycja zawarcia umowy, zawierająca istotne warunki tej umowy, określenie "publiczny" oznacza natomiast "dotyczący ogółu ludzi, przeznaczony dla wszystkich, dostępny dla wszystkich", a także "jawny, odbywający się wobec świadków" /por.: "Słownik języka polskiego PWN", Wydawnictwo Naukowe PWN, W-wa 1996, tom II, str. 467 i 1022 oraz "Słownik współczesnego języka polskiego", Przegląd Reader's Digest, W-wa 1998, tom I str. 668 i tom II str. 213/. Oferta publiczna jest to zatem oferta ogłoszona wobec nieoznaczonego kręgu osób i do takiego kręgu osób skierowana, z której skorzystać może każdy, kto się o niej dowiedział i jest nią zainteresowany.
Takie rozumienie pojęcia oferty publicznej, na podstawie której muszą być nabyte akcje, aby podatnik mógł być zwolniony od podatku dochodowego od dochodu z odpłatnego ich zbycia nie prowadzi do rezultatów wieloznacznych, nielogicznych, czy też sprzecznych z zasadami prawa podatkowego.
Trafnie zauważa w odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K., że wywodząc, iż ustalanie znaczenia zwrotu "papiery wartościowe nabyte na podstawie oferty publicznej" na gruncie art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy podatkowej winno się odbywać na podstawie art. 2 ust. 1 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, skarżąca całkowicie pomija wynikającą z redakcji wymienionego przepisu ustawy podatkowej wolę ustawodawcy, aby oderwać to pojęcie od terminologii właściwej dla publicznego obrotu papierami wartościowymi, o czym była już mowa wyżej.
Ponadto, przedstawiając prawidłowe - zdaniem skarżącej - rozumienie omawianego wyrażenia abstrahuje ona od faktu, iż powołany art. 2 ust. 1 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, stanowiący, iż - z wyjątkami w nim określonymi - publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, definiuje pojęcie publicznego obrotu papierami wartościowymi, a nie oferty publicznej. Nie kwestionując więc twierdzenia, że proponowanie nabycia papierów wartościowych, o którym mowa w tym przepisie, może przybrać postać oferty, zauważyć należy, że zbudowana przy użyciu innych elementów wywiedzionych z tego przepisu definicja będzie określała "ofertę w publicznym obrocie papierami wartościowymi", nie będzie to natomiast definicja pojęcia "oferta publiczna".
W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że wydając zaskarżony wyrok w oparciu o przedstawioną w jego uzasadnieniu językową wykładnię użytego w art. 52 pkt 1 lit. "b" ustawy podatkowej wyrażenia "papiery wartościowe nabyte na podstawie oferty publicznej" sąd I instancji dopuścił się naruszenia tego przepisu.
Skoro, jak z powyższego wynika, skarga nie ma uzasadnionych podstaw, należało ją oddalić na zasadzie art. 184 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 par. 2 i art. 207 par. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" w związku z par. 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI