I SA/Kr 922/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na postanowienie odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych, uznając, że zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu z uwagi na wielokrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia przez skuteczne środki egzekucyjne.
Podatnik złożył skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych, argumentując przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych, takich jak zajęcie rachunku bankowego, co miało miejsce wielokrotnie, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych. Podatnik domagał się umorzenia, twierdząc, że zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych uległy przedawnieniu, a dokonane zajęcia rachunków bankowych były nieskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wszczętych przed 30 lipca 2020 r., dlatego zastosowanie miały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do tej daty. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Jednakże, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Sąd szczegółowo przeanalizował daty zastosowania środków egzekucyjnych (zajęć rachunków bankowych) w odniesieniu do poszczególnych rat podatku od środków transportowych za lata 2013 i 2014. Ustalono, że doszło do wielokrotnego przerwania biegu terminu przedawnienia, co potwierdził również Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 26/10. Sąd odrzucił argument skarżącego o nieskuteczności zajęć, wskazując, że zgodnie z art. 80 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie jest skuteczne z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również przyszłe wpływy na rachunek. Ponadto, żaden przepis nie wymaga, aby środek egzekucyjny był skuteczny w sensie natychmiastowego zaspokojenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych, takich jak zajęcie rachunku bankowego, co miało miejsce wielokrotnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie środków egzekucyjnych (zajęć rachunków bankowych) w terminach wskazanych w aktach sprawy, a następnie zawiadomienie o tym podatnika, skutecznie przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Wielokrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia jest dopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
upea art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r.
upea art. 80 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje sposób dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i jego skutki, w tym obejmowanie przyszłych wpływów.
O.p. art. 70 § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
§1 określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat od końca roku kalendarzowego). §4 stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
Pomocnicze
upea
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tekst jednolity z 2019 r. poz. 1438, stosowany do postępowań wszczętych przed 30.07.2020 r.
u.p.o.l. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Określa terminy płatności podatku od środków transportowych (15.02 i 15.09).
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi przy kontroli działalności administracji.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środków egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego) i zawiadomienie o tym podatnika. Dopuszczalność wielokrotnego przerywania biegu terminu przedawnienia. Skuteczność zajęcia rachunku bankowego niezależnie od stanu środków w momencie zajęcia i obejmowanie przyszłych wpływów. Zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020 r. do postępowań wszczętych przed tą datą.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych. Nieskuteczność dokonanych na rachunkach bankowych zajęć. Wątpliwości co do oznaczenia środka transportu w tytułach wykonawczych. Nieposiadanie środków transportu w latach 2010-2015. Niekonstytucyjność przepisów Ordynacji podatkowej pozwalających na zawieszanie biegu przedawnienia. Poczucie pokrzywdzenia działaniami organów.
Godne uwagi sformułowania
bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest więc dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia żaden przepis prawa [...] nie wymaga by środek egzekucyjny był skuteczny (podobnie: wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 2063/09)
Skład orzekający
Grzegorz Karcz
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
przewodniczący
Inga Gołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, skuteczności zajęcia rachunku bankowego jako środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia, oraz stosowania przepisów przejściowych w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 29.07.2020 r. w zakresie art. 59 u.p.e.a., choć zasady przedawnienia i przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 70 O.p.) pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia zobowiązań podatkowych i skuteczności działań egzekucyjnych, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia kluczowe mechanizmy prawne.
“Czy Twoje długi podatkowe się przedawniły? Sąd wyjaśnia, kiedy zajęcie konta bankowego ratuje wierzyciela przed przedawnieniem.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 922/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-08-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Karcz /sprawozdawca/ Grzegorz Klimek /przewodniczący/ Inga Gołowska Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art. 59 par. 1 pkt 2, art. 80 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2022 poz 2651 art. 70 par. 1 i par. 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Klimek Sędziowie WSA Grzegorz Karcz (spr.) WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 lipca 2023 r. nr SKO.EA/418/68/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych oddala skargę w całości. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 14 lipca 2023 nr SKO.EA/418/68/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: organ odwoławczy) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr EW-01.3160.6.13.2023.MP odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 17.05.2013 r., nr [...] z dnia 22.11.2013 r., nr [...] z dnia 27.02.2015 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym W dniu 15 marca 2023 r. zobowiązany skierował do organu pierwszej instancji pismo które organ pierwszej instancji uznał za wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie wyżej opisanych tytułów wykonawczych wraz z wnioskiem o uchylenie zajęcia a po rozpoznaniu tego wniosku postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2023 r. odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych stwierdzając, że nie wystąpiła przesłanka z art. 59 §1 pkt. 2 upea w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. * Zobowiązany nie zgodził się z tym postanowieniem wnosząc zażalenie. W zażaleniu sformułował ogólny zarzut naruszenia i obrazy przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. * Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 14.07.2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy przedstawił stan sprawy oraz stanowisko i argumentację organu I instancji. Następnie przytoczył pełną treść przepisu art. 59 §1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. podnosząc, że wymienione w tym przepisie podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego są to obligatoryjne, negatywne przesłanki dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Dodatkowo wskazał, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie nie może być dalej prowadzone a przeszkody uniemożliwiające dalsze jego prowadzenie mają trwały charakter. Nadto, że obowiązkiem organu egzekucyjnego przed przystąpieniem do egzekucji jest zbadanie dopuszczalności wszczęcia oraz prowadzenia egzekucji administracyjnej. Uwypuklił jednocześnie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odnosząc te uwagi do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zachodzi podnoszona przez zobowiązanego przesłanka wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że tytuły wykonawcze w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie obejmują należności z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2011 jak wskazywał zobowiązany, gdyż to postępowanie zostało umorzone w 2020 r. lecz dotyczą nieuiszczonych I i II raty podatku od środków transportowych za 2013 r. oraz I raty tego podatku za rok 2014. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w zgodnie z art. 70 §1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku oraz, że w myśl art. 70 §4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu zaś biegu przedawnienia bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo. Wskazując zaś na powyższe organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, że jeśli chodzi o postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z 17.05.2013 r. oraz [...] z 22.11.2023 które obejmują należności z tytułu I i II raty podatku od środków transportowych za 2013 r. z terminami ich płatności 15.02.2013 r. oraz 15.09.2013 r., to w dniu 10.03.2015 r. dokonano skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [..] Banku o czym zobowiązany został skutecznie zawiadomiony listem poleconym na wskazany w tytule wykonawczym adres: ul. [...], [...] K., który to list zobowiązany odebrał osobiście w dniu 24.03.2015 r. w związku z czym termin przedawnienia tych należności został przerwany. Podobnie rzecz się przedstawia gdy chodzi o postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 27.05.2015 r. oraz [...] z 22.11.2023, który obejmuje należność z tytułu I raty podatku od środków transportowych za 2014 r. z terminem płatności 15.02.2015 r. gdyż w dniu 26.08.2015. dokonano skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] SA o czym zobowiązany został też skutecznie zawiadomiony listem poleconym na wskazany w tytule wykonawczym adres ul. [...], [...] K., który to list także w tym wypadku zobowiązany odebrał osobiście w dniu 14.09.2015 r. Także więc i w tym przypadku termin przedawnienia tej należności został przerwany. Ponad powyższe organ odwoławczy wskazał zaś, że w stosunku do wszystkich trzech wymienionych tytułów wykonawczych zawiadomieniami z dnia 13.05.2022 r. organ egzekucyjny dokonał kolejnych skutecznych zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] SA oraz Banku [...] w M. o czym zobowiązany został poinformowany poprzez przesłanie stosownych zawiadomień listownie na adres ul. [...], [...] K. przy czym w tym przypadku korespondencję uznano za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. co spowodowało ponowne przerwanie biegu przedawnienia tych należności. W konsekwencji tych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązania pieniężne wskazane w wystawionych wobec zobowiązanego tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu, co powoduje że i wniosek zobowiązanego "o anulowanie zajęcia" na rachunku bankowym, czyli uchylenie zajęcia nie zasługuje na uwzględnienie albowiem w myśl art. 60 §1 upea w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny o której mowa w art. 59 §1 pkt. 1-8 i 10 powoduje uchylenie dokonanych czynności a ponieważ z przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie zachodzi więc uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych jest niemożliwe. * Nie zgadzając się z postanowieniem organu odwoławczego zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc zarzut przedawnienia, gdyż jego zdaniem dokonane na rachunkach bankowych zabezpieczenia były nieskuteczne i dopiero zajęcie dokonane w lutym 2023 r. odniosło skutek. Następnie zobowiązany wytknął, że w tytułach wykonawczych nie oznaczono środka transportu. Poza tym zobowiązany z tego co pamięta to w latach 2010-2015 nie posiadał żadnych środków transportu, bo ostatni samochód ciężarowy został zlicytowany przez urząd skarbowy i sprzedany a on w styczniu 2015 r. zawiesił i zamknął działalność oraz oddał licencję. W dalszych wywodach skargi wyraził pogląd, że przepisy ordynacji podatkowej które pozwalają wszczynać postępowanie w celu zawieszenia biegu przedawnienia są niekonstytucyjne. Finalnie oświadczył zaś, że czuje się pokrzywdzony działaniami organów. Wezwany, uzupełnił braki skargi oraz uiścił wymagany wpis. * W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonego postanowienia przedstawione szczegółowo w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skargę złożoną w niniejszej sprawie sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kolejności wyjaśnić należy, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: p.p.s.a.) p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to skargę uwzględnia (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie w ustalonych okolicznościach sprawy, organy odmówiły skarżącemu umorzenia postępowań egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego, postępowania egzekucyjne winny zostać umorzone, gdyż jego zobowiązania podatkowe od środków transportowych uległy przedawnieniu, bo dokonane na rachunkach bankowych zabezpieczenia były nieskuteczne i dopiero zajęcie dokonane w lutym 2023 r. odniosło skutek. Natomiast w ocenie organów, nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, gdyż na skutek zastosowanych w toku postępowania egzekucyjnego środków egzekucyjnych doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r. (t.j.Dz.U.2019.1438 ze zm.). Na mocy przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), z dniem 30 lipca 2020 r. uległy zmianie przepisy stanowiące podstawę zaskarżonego postanowienia w tym m.in. art. 59 u.p.e.a. Przy czym na mocy art. 13 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 17.05.2013 r., nr [...] z dnia 22.11.2013 r., nr [...] z dnia 27.02.2015 r. a zatem wszczętych przed 30 lipca 2020 r. Prawidłowo zatem organy obu instancji rozpoznały wniosek skarżącego o umorzenie tych postępowań egzekucyjnych w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Z przytoczonego przepisu wynika, że jedną z przyczyn skutkujących koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny jest wygaśnięcie obowiązku. Jako przyczynę wygaśnięcia obowiązku można zaś wskazać przedawnienie. Tak zresztą czyni skarżący. Przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U.2022.2651 ze zm. zwanej dalej O.p.) zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (§1). Jednocześnie pamiętać trzeba, że w myśl § 4 art. 70 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Środkiem egzekucyjnym o którym mowa w tym przepisie jest zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Powiadomienie zaś podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym to po prostu doręczenie mu (zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego) jednego z tych dokumentów skutkuje przerwą biegu terminu przedawnienia. Uwypuklić przy tym trzeba, że zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym podatnika są to dwie przesłanki, które muszą wystąpić, aby mogło nastąpić przerwanie biegu terminu przedawnienia przy czym kolejność wystąpienia tych przesłanek w zasadzie nie ma znaczenia, ponieważ dopiero ich łączne spełnienie prowadzi do przerwy biegu analizowanego terminu. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia termin biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, może mieć miejsce wielokrotnie a każde następne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia i okres 5-letni biegnie od nowa. Wątpliwości dotyczące możliwości wielokrotnego przerywania biegu terminu przedawnienia zostały rozwiane przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 21.06.2011 r. (P 26/10, OTK-A 2011/5, poz. 43) stwierdził, że przepis art. 70 §4 O.p. jest zgodny z Konstytucją RP. W kontrolowanej decyzji wskazano, że tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzone są postępowania egzekucyjne dotyczą należności z tytułu podatku od środków transportowych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.Dz.U.2014.849 ze zm.) podatek od środków transportowych jest płatny w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nr [...] z 17.05.2013 r. dotyczy nieuiszczonej I raty tego podatku za 2013 r., tytuł wykonawczy nr [...] z 22.11.2013 r. dotyczy nieuiszczonej II raty tego podatku za 2013 r. natomiast tytułu wykonawczy nr [...] z 27.02.2015 r. dotyczy nieuiszczonej I raty tego podatku za 2014 r. Zgodnie więc z art. 70 §1 O.p. zobowiązania dotyczące I i II raty podatku od środków transportu za 2013 r. przedawniały się z dniem 31.12.2018 r. natomiast zobowiązanie dotyczące I raty tego podatku za 2014 r. przedawniało się z dniem 31.12.2019 r. Jednakże jak wynika z akt sprawy przed tymi datami doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na zastosowanie środków egzekucyjnych, o których skarżący został powiadomiony (art. 70 §4 O.p). W kontrolowanym postanowieniu organu odwoławczego oraz w poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji szczegółowo opisano zastosowane wobec skarżącego środki egzekucyjne. I tak, termin przedawnienia zobowiązań dotyczących I i II raty podatku od środków transportowych za 2013 r. przerwała zastosowana 10.03.2013 r. egzekucja z rachunku bankowego w banku [...] Bank (karta 30 akt admin.) o której skarżący został skutecznie powiadomiony potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem (karta 28-27 akt admin.). Natomiast termin przedawnienia zobowiązania dotyczącego I raty podatku od środków transportowych za 2014 r. przerwała zastosowana 26.08.2015 r. egzekucja z rachunku bankowego w banku [...] S.A (karta 24 akt admin.) o której skarżący został skutecznie powiadomiony potwierdzając również i ten fakt własnoręcznym podpisem (karta 20 akt admin.). Co więcej, w świetle przedstawionego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21.06.2011 r. (P 26/10, OTK-A 2011/5, poz. 43) gdzie Trybunał stwierdził, że nie ma przeszkód, by bieg terminu przedawnienia był przerywany wielokrotnie rację mają organy obu instancji podnosząc że bieg terminu przedawnienia wszystkich tych zobowiązań był następnie przerywany: zastosowaną 10.11.2019 r. egzekucją z rachunku bankowego w banku [...] S.A (karta 37 akt admin.) o której skarżący również został skutecznie powiadomiony potwierdzając także i ten fakt własnoręcznym podpisem (karta 34 akt admin.), następnie zastosowaną 16.12.2019 r. egzekucją z rachunku bankowego w banku [...] S.A (karta 49 akt admin.) i wreszcie zastosowaną 13.05.2022 r. egzekucją z rachunku bankowego w Banku [...] w M. (karta 69 akt admin.). Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie argument skarżącego, jakoby dokonane na rachunkach bankowych zabezpieczenia były nieskuteczne, bo dopiero zajęcie dokonane w lutym 2023 r. odniosło skutek. Uwypuklić bowiem należy, że w myśl art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest więc dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia § 2 art. 80 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 11.02.2014 r. sygn. II FSK 578/12 stwierdził przy tym, że przywołany przepis expressis verbis przesądza, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi. Stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje tutaj bez jakiegokolwiek znaczenia, co zresztą potwierdza dalsza część przytoczonego przepisu. Wynika z niej bowiem, że zajęcie odnosi się także do kwot "przyszłych", które nie są przechowywane na rachunku bankowym w dacie dokonania zajęcia, a zostaną wpłacone później. Sam ustawodawca zakłada zatem możliwość dokonania zajęcia mimo braku jakichkolwiek środków zgromadzonych na koncie w chwili zawiadomienia banku. W konsekwencji stanowisko opierające się na założeniu, że w związku z brakiem wystarczających środków na rachunku bankowym nie dochodzi do zajęcia rachunku bankowego jest całkowicie nieuprawnione i sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 80 § 2 u.p.e.a. Ponadto, żaden przepis prawa, w tym art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nie wymaga by środek egzekucyjny był skuteczny (podobnie: wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 2063/09 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Stanowisko to jest aprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Olsztynie z 22.12.2020 r. sygn. I SA/Ol 582/20). Podsumowując, zdaniem sądu prawidłowo organ odwoławczy wskazał w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu, że nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i w związku z tym zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych. W tej sytuacji sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.). W świetle powyższych ustaleń należało więc stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji są zgodne z prawem i dlatego sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI