I SA/Kr 900/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę dotyczącą prawidłowości zakwalifikowania bursy jako nieruchomości mieszanej na potrzeby naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla bursy. Strona skarżąca kwestionowała zakwalifikowanie bursy jako nieruchomości mieszanej (częściowo zamieszkałej, częściowo niezamieszkałej) na potrzeby naliczania opłaty. Sąd uznał, że Bursa, jako placówka zapewniająca zakwaterowanie uczniom, stanowi centrum ich życia i tym samym wytwarza odpady komunalne, co uzasadnia kwalifikację jako nieruchomości mieszanej.
Sprawa dotyczyła skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla bursy prowadzonej przez skarżącego. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy Bursa powinna być traktowana jako nieruchomość zamieszkała, niezamieszkała, czy też mieszana na potrzeby naliczania opłaty. Prezydent Miasta Krakowa określił opłatę, uznając Bursę za nieruchomość mieszaną, co skarżący kwestionował, twierdząc, że powinna być ona traktowana jako nieruchomość niezamieszkała. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta w całości z powodu błędnego oznaczenia strony postępowania, ale samo określiło opłatę w tej samej wysokości, podtrzymując stanowisko o mieszanym charakterze nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że Bursa, jako miejsce tymczasowego zamieszkania uczniów, którzy zaspokajają tam codzienne potrzeby życiowe i wytwarzają odpady, powinna być kwalifikowana jako nieruchomość mieszana. Sąd podkreślił, że pojęcie 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy rozumieć szerzej niż w Kodeksie cywilnym, koncentrując się na faktycznym przebywaniu i wytwarzaniu odpadów. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące podwójnego naliczania opłat oraz organizacji stołówki, wskazując na mechanizmy prawne pozwalające uniknąć takich sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nieruchomość, na której prowadzona jest Bursa, powinna być kwalifikowana jako nieruchomość mieszana, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy rozumieć szerzej niż w Kodeksie cywilnym, koncentrując się na faktycznym przebywaniu i zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, co prowadzi do wytwarzania odpadów komunalnych. Bursa, jako miejsce tymczasowego zamieszkania uczniów, spełnia te kryteria.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
u.u.c.p.g. art. 6c
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Definiuje nieruchomości zamieszkałe, niezamieszkałe oraz mieszane na potrzeby naliczania opłat za odpady. Nacisk położony na faktyczne przebywanie.
u.u.c.p.g. art. 6i
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Określa moment powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
u.u.c.p.g. art. 6j § 4
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Reguluje sposób ustalania opłaty dla nieruchomości mieszanych.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno budzić zaufanie.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
O.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Elementy decyzji podatkowej.
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji podatkowej.
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Uchylenie decyzji.
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Uchwała nr XLV/1197/20 Rady Miasta Krakowa art. § 7
Ustalenie wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości mieszanych.
Dz.U. 2021 poz 888 art. 6c § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Dz.U. 2021 poz 888 art. 6c § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Dz.U. 2021 poz 888 art. 6c § 2b
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy.
Dz.U. 2021 poz 888 art. 6i § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Dz.U. 2021 poz 888 art. 6i § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Opłata w przypadku zmiany miejsca zamieszkania.
Dz.U. 2021 poz 888 art. 6m § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek złożenia nowej deklaracji w przypadku zmiany danych.
Pomocnicze
u.u.c.p.g. art. 6q
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Odesłanie do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
K.p.a. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
K.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podmioty postępowania.
K.p.a. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona postępowania.
O.p. art. 165 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony.
K.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja bursy jako nieruchomości mieszanej na potrzeby naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Szerokie rozumienie pojęcia 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, uwzględniające faktyczne przebywanie i wytwarzanie odpadów.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja bursy jako nieruchomości niezamieszkałej. Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nienależyte uzasadnienie decyzji organów. Niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego. Podwójne naliczanie opłat za odpady od tego samego ucznia. Kwestie związane z organizacją stołówki i warunkami mieszkaniowymi w bursie.
Godne uwagi sformułowania
nie można bowiem pominąć faktu, że danej osobie fizycznej mogą zdarzyć się sytuacje życiowe, kiedy osoba ta przez pewien czas będzie przebywać, czyli zamieszkiwać, w miejscu innym niż miejsce określone w art. 25 K.c, np. w wynajmowanych mieszkaniach, akademikach, internatach, bursach, domach pomocy społecznej oraz w innych miejscach. nie można bowiem pominąć faktu, że danej osobie fizycznej mogą zdarzyć się sytuacje życiowe, kiedy osoba ta przez pewien czas będzie przebywać, czyli zamieszkiwać, w miejscu innym niż miejsce określone w art. 25 K.c, np. w wynajmowanych mieszkaniach, akademikach, internatach, bursach, domach pomocy społecznej oraz w innych miejscach. W tym okresie uczęszczania ucznia do szkoły poza miejscem stałego zamieszkania, Bursa stanowi dla ucznia centrum życia, a w szczególności stołowania się, uczenia się, wypoczynku po nauce i nocowania. nie ma znaczenia wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Z doświadczenia, życiowego jednoznacznie wynika, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy, jak i osoby przebywające na danej nieruchomości tymczasowo, a nawet nieregularnie.
Skład orzekający
Jarosław Wiśniewski
przewodniczący
Waldemar Michaldo
członek
Wiesław Kuśnierz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie interpretacji pojęcia 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście nieruchomości typu bursy, internaty, akademiki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących placówek zbiorowego zakwaterowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i jego interpretacji w kontekście nietypowych nieruchomości, jakimi są bursy. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy prawa materialnego w praktyce.
“Bursa płaci za śmieci jak dom? Sąd rozstrzyga, czy placówka dla młodzieży to nieruchomość zamieszkała.”
Dane finansowe
WPS: 16 032,17 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 900/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Waldemar Michaldo
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
III FSK 1055/23 - Wyrok NSA z 2025-02-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888
art. 6c, art. 6i, art, 6q
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 120, art. 122, art. 165, art. 180, art. 187, art. 191, art. 210, art. 233, art. 247
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 maja 2022 r. znak SKO.OŚ/4170/31/2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r., znak: PD-01-7.3139.5588.2018.U określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec K. (dalej: Bursa), działającej przez K. N. (dalej: Strona) za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. na kwoty: za listopad 2020 r. - 743,79 zł; za grudzień 2020 r. - 927,79 zł; za styczeń 2021 r. - 789,79 zł; za luty 2021 r. – 1.203,79 zł; za marzec 2021 r. – 1.249,79 zł; za kwiecień 2021 r. - 927,79 zł; za maj 2021 r. – 5.343,79 zł; za czerwiec 2021 r. - 4 845,64 zł. Łącznie Prezydent określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. w kwocie 16.032,17 zł plus należne odsetki za zwłokę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Bursa, jako inny podmiot władający nieruchomością, złożyła pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 1 września 2016 r., z taką samą datą powstania obowiązku ponoszenia opłaty. Wypełniony został druk deklaracji DM, czyli deklaracja o wysokości opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Nowe (kolejne) deklaracje złożone przez Bursę (w okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 31 października 2020 r.) również zostały wypełnione na formularzach deklaracji typu DM. Kolejną deklarację Bursa złożyła deklarację na druku BD (deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne) o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 30 października 2021 r., z datą powstania przyczyny złożenia nowej deklaracji od dnia 1 listopada 2020 r. Taki sam formularz deklaracji został złożony w dniu 24 maja 2021 r., z datą powstania przyczyny złożenia nowej deklaracji od 1 czerwca 2021 r. (deklaracja ta jest obowiązującą do końca czerwca br. - od 1 lipca 2021 r. została złożona deklaracja z kwotą opłaty zero złotych, w związku z przerwą wakacyjną i czasowym zaprzestaniem funkcjonowania placówki). W dniu 30 sierpnia 2021 r. Bursa złożyła korektę deklaracji, z datą obowiązywania od 1 września 2021 r. - deklaracja została wypełniona na formularzu DM.
Dalej organ I instancji wskazał, że w trakcie weryfikacji deklaracji złożonych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w ich treści w zakresie wypełnienia błędnych formularzy deklaracji. Zdaniem Prezydenta obiekty typu bursy powinny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższych nieruchomości powinny być stosowane formularze typu DM, uwzględniające w części zamieszkanej faktyczną ilość osób zamieszkujących w obiekcie (tj. uczniów) oraz w części niezamieszkanej ilość pojemników i częstotliwość ich wywozu.
Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym decyzji Prezydenta zarzuciła naruszenie:
- art. 6j ust. 4 ustawy z dnia 13 września 2996 r. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 888, ze zm.; dalej: u.u.c.p.g.) w związku z § 7 uchwały nr XLV/1197/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 września 2020 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz.U.W.M. z 2020 r., poz. 5946; dalej: uchwała nr XLV/1197/20), poprzez uznanie na potrzeby określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, iż nieruchomość będąca we władaniu osoby prowadzącej Bursę jest nieruchomością, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, podczas gdy nieruchomość zajmowana przez Bursę zalicza się do kategorii nieruchomości niezamieszkałych,
- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: K.p.a.), poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, w szczególności niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał, iż nieruchomość zajmowana na działalność Bursy jest nieruchomością w części zamieszkałą i w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a.,
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego zdaniem organu nieruchomość będąca we władaniu osoby prowadzącej Bursę jest nieruchomością w części zamieszkałą,
- naruszenie art. 8 i art. 14 § 2 K.p.a., poprzez pominięcie okoliczności, iż złożenie przez osobą prowadzącą Bursę deklaracji na druku oznaczonym symbolem DB zostało dokonane na podstawie ustnych ustaleń przeprowadzanych za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej (telefon) z pracownikiem Wydziału Podatków i Opłat - Urząd Miasta Krakowa oraz zmianę stanowiska w tym zakresie, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- art. 8 K.p.a., poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie odmiennych stanowisk przy istnieniu tożsamego stanu faktycznego i prawnego,
- art. 29 w związku z art. 30 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji na rzecz podmiotu, który nie posiada osobowości prawnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia 9 maja 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/31/2022 uchyliło decyzję Prezydenta w całości i określiło "wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec Pana K. N. prowadzącego K. na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r." w takich samych kwotach jak organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO w pierwszej kolejności odniosło się do przyczyn uchylenia decyzji Prezydenta i określenia na nowo wysokości opłat za poszczególne miesiące za wyżej wymienione okresy w takich samych kwotach. SKO wskazało: "Na początku Kolegium wskazuje na błędne określenie strony w zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta Krakowa w wyrzeczeniu decyzji określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec K. Gdy tymczasem stroną w postępowaniu jest Pan K. N., który jest osobą prowadzącą K. przy ul. [...] w K. Zgodnie z art. 168 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U.2021 r., poz. 1082) - osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Zgłoszenie do ewidencji zawiera oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić placówkę. K. mieszcząca się przy ul. [...] jest wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych (zaświadczenie nr 15/16 z dnia 9 sierpnia 2016 r.). Natomiast osobą prowadzącą tę placówkę jest osoba fizyczna, tj. Pan K. N.
Wobec powyższego Kolegium mocą zaskarżonej decyzji Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i określiło wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec Pana K. N. prowadzącego K."
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K., objętej Księgą Wieczystą nr [...], na której to nieruchomości Strona prowadzi Bursę, złożono nową deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 30 października 2021 r., z datą powstania przyczyny złożenia nowej deklaracji od 1 listopada 2020 r. Wypełniony został druk deklaracji DB, czyli deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Taki sam formularz deklaracji został złożony w dniu 24 maja 2021 r., z datą powstania przyczyny złożenia nowej deklaracji od 1 czerwca 2021 r. (deklaracja ta jest obowiązującą do końca czerwca br. - od 1 lipca 2021 r. została złożona deklaracja z kwotą opłaty zero złotych, w związku z przerwą wakacyjną i czasowym zaprzestaniem funkcjonowania placówki). W dniu 30 sierpnia 2021 r. złożona została korekta deklaracji, z datą obowiązywania od 1 września 2021 r. - deklaracja została wypełniona na formularzu DM. W trakcie weryfikacji deklaracji złożonych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r., stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w ich treści w zakresie wypełnienia błędnych formularzy deklaracji. Prezydent zaznaczył, iż obiekty typu bursy powinny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższych nieruchomości powinny być stosowane formularze typu DM, uwzględniające w części zamieszkanej faktyczną ilość osób zamieszkujących w obiekcie (tj. uczniów) oraz w części niezamieszkanej ilość pojemników i częstotliwość ich wywozu, o czym organ I instancji poinformował stronę w formie pisemnej, pismem z dnia 28 września 2021 r.
Kolegium przychyliło się do ustaleń organu I instancji, iż nieruchomość położona przy ul. [...] - w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i wskazało, że organ I instancji odniósł się do orzecznictwa sądów administracyjnych, na gruncie u.u.c.p.g., formułującego pojęcie "zamieszkiwania" na danej nieruchomości i wskazał, że art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 1740, ze zm.; dalej: K.c.) stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, na gruncie u.u.c.p.g., miejsce zamieszkania jest rozumiane jako faktyczne przebywanie w danym miejscu z zamiarem takiego przebywania w danym miejscu. Nie można bowiem pominąć faktu, że danej osobie fizycznej mogą zdarzyć się sytuacje życiowe, kiedy osoba ta przez pewien czas będzie przebywać, czyli zamieszkiwać, w miejscu innym niż miejsce określone w art. 25 K.c, np. w wynajmowanych mieszkaniach, akademikach, internatach, bursach, domach pomocy społecznej oraz w innych miejscach.
Następnie SKO przywołało wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2017 r. sygn. akt I SA/GI 1160/16, WSA w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 54/18, WSA w Szczecinie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 1050/17, w których to sprawach sądy rozważały kwestię zamieszkiwania na gruncie u.u.c.p.g.
Powołując się na te orzeczenia SKO wskazało, że "w przedmiotowej sprawie, należy przyjąć, że w przypadku obiektów takich jak domy pomocy społecznej, akademiki, internaty i bursy szkolne, ich mieszkańcy zamieszkują te obiekty w rozumieniu art. 6c ust. 1 i art. 6i ust. 1 pkt 1 ucpg. Zatem powyższe obiekty nie mogą być kwalifikowane jako obiekty (nieruchomości) niezamieszkane. Biorąc jednak pod uwagę rozwiązania techniczne i funkcjonowanie tego typu obiektów i ich układ przestrzenny należy rozważyć, czy powyższe obiekty stanowią nieruchomości zamieszkałe, bądź też nieruchomości o tzw. charakterze mieszanym, tj. w części zamieszkałe, a w części niezamieszkałe, ale na których powstają odpady komunalne. Wskazać należy, że ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, jak i ustawa Prawo budowlane, nie zawiera definicji legalnej nieruchomości zamieszkałej, niezamieszkałej i mieszanej, wobec czego powyższe pojęcia należy wyjaśnić z uwzględnieniem zapisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz doświadczenia życiowego. Przez nieruchomość zamieszkałą powinno się rozumieć nieruchomość przeznaczoną do zamieszkania, na której zamieszkują (bytują) osoby fizyczne, zarówno stale, jak i czasowo, z wyłączeniem nieruchomości, w których świadczone są usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych, nieruchomości, na których usytuowane są domki letniskowe i nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Przez nieruchomość mieszaną powinno rozumieć się nieruchomość w części zamieszkałą i w części do tego odpowiedniej pod kątem techniczno-funkcjonalnym niezamieszkałą, na której to części powstają odpady. Wskazać należy, że obiekty typu domy pomocy społecznej, akademiki, internaty i bursy składają się głownie z części przeznaczonych do zamieszkiwania, czyli z pokoi mieszkalnych wraz z ewentualnymi łazienkami i aneksami kuchennymi, natomiast w pozostałej części składają się z pomieszczeń, które nie służą zamieszkiwaniu sensu stricto, np. części administracyjno-biurowej, stołówki, świetlicy, pralni, sali gimnastycznej, sali rehabilitacyjnej, pracowni komputerowej, czytelni, siłowni itp. Część niezamieszkała może również być wykorzystywana pod działalność gospodarczą (np. poprzez prowadzenie działalności gospodarczej przez właściciela obiektu lub poprzez wydzierżawienie jej przedsiębiorcy).
Tutaj również wskazać należy, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r. nr 112 poz. 1316 z późn.zm.) kategoria "Budynków mieszkalnych" obejmuje budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe oraz budynki zbiorowego zamieszkania. Zgodnie z Sekcją 1 Działem 11 Klasą 1130 Grupą 113 Kategoria "Budynków stałego zamieszkania" obejmuje budynki zbiorowego zamieszkania, w tym domy mieszkalne dla ludzi starszych, studentów, dzieci i innych grup społecznych, np. domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy dla bezdomnych itp., budynki mieszkalne na terenie koszar oraz budynki rezydencji prezydenckich i biskupich. Klasa nie obejmuje szpitali, klinik i budynków instytucji z opieką medyczną (lekarską lub pielęgniarską) i zabudowań koszarowych. Z dalszych przepisów ww. rozporządzenia wynika, że domy opieki społecznej (bez opieki medycznej) dla ludzi starszych lub niepełnosprawnych należą do klasy budynków mieszkalnych o numerze 1130.
Jak wynika z danych ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa, budynek położony w K., przy ul. [...], w którym znajduje się K., zakwalifikowany jest również jako budynek mieszkalny.
Biorąc pod uwagę przywołane powyżej orzecznictwo i rozstrzygnięcia prawne, zasadnym jest przyjęcie, iż obiekty tupu bursy powinny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższych nieruchomości winny być stosowane formularze deklaracji typu DM, uwzględniające w części zamieszkałej faktyczną ilość osób zamieszkałych w obiekcie, tj. uczniów oraz w części niezamieszkałej ilość i wielkość pojemników oraz częstotliwość ich wywozu".
W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO przytoczyło przepisy u.u.c.p.g. oraz uchwały XLV/1197/20 i przedstawiło szczegółowe wyliczenia opłaty za poszczególne okresy, przyjmując stawki dla nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy.
Na powyższą decyzję Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając decyzji SKO naruszenie:
- art. 6c ust. 1 i art. 6i ust. 1 pkt. 1 u.u.c.p.g., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż nieruchomość położona w K. przy ul. [...], w której prowadzona jest Bursa, pod względem naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest nieruchomością, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy,
- art. 6j ust. 4 u.u.c.p.g. w związku z § 7 uchwały nr XLV/1197/20, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie na potrzeby określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, iż nieruchomość położona w K. przy [...], w której prowadzona jest Bursa, jest nieruchomością, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy,
- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, w szczególności niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał, iż nieruchomość zajmowana na działalność Bursy jest nieruchomością w części zamieszkałą, a także nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów Skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji i w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a.,
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego zdaniem organu nieruchomość będąca we władaniu osoby prowadzącej Bursę jest nieruchomością w części zamieszkałą,
- art. 8 i art. 14 § 2 K.p.a., poprzez pominięcie okoliczności, iż złożenie przez osobą prowadzącą Bursę deklaracji na druku oznaczonym symbolem DB zostało dokonane na podstawie ustnych ustaleń przeprowadzanych za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej (telefon) z pracownikiem Wydziału Podatków i Opłat - Urząd Miasta Krakowa oraz zmianę stanowiska w tym zakresie, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
- art. 8 K.p.a., poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie odmiennych stanowisk przy istnieniu tożsamego stanu faktycznego i prawnego.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że stanowisko organu, które kwalifikuje bursy do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, podważa dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, a także stoi w sprzeczności z intencją ustawodawcy. Przywołane bowiem przez organy obydwu instancji orzecznictwo sądów w żaden sposób nie odnosi się do przedmiotu objętego sporem, lecz wyłącznie do rozważań "pojęcia zamieszkania" na gruncie u.u.p.c.g.
Skarżący podkreślił, że w doktrynie i orzecznictwie takie placówki, jak bursy szkolne pod względem naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy zaliczyć do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (tzw. nieruchomości niezamieszkałe). Na powyższą okoliczność przywołał wyroki WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r. o sygn. II SA/Gd 786/18 i z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 532/18 oraz fragment opinii prawnej znak: BKSP-144-IX-226/20) z dnia 24 lutego 2021 roku sporządzonej przez Biuro Analiz Sejmowych.
Skarżący podniósł również, iż organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów Skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta, iż organ administracji publicznej zmienił swoje pierwotne stanowisko w sprawie wyboru deklaracji względem Bursy prowadzonej przez Skarżącego.
Ponadto Skarżący podnosi, iż organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż stawka opłaty za mieszkańców Bursy z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi jest na nich naliczana zarówno w miejscu zakwaterowania (Bursa) jak i w miejscu zamieszkania (miejsce pobytu w okresie nieprzebywania Bursie).
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Skarżący w odpowiedzi na informację Sądu o warunkach rozpoznania sprawy na rozprawie, wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Z kolei organ w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wobec powyższego, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 11 października 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 9 listopada 2022 r.
Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę.
Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu została poddana decyzja SKO, którą to decyzją Kolegium, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. uchyliło decyzję Prezydenta z dnia 17 grudnia 2021 r i jednocześnie określiło "wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec Skarżącego prowadzącego Bursę na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r.
Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do wskazania w decyzji Prezydenta jako strony postępowania "K. , działającej przez Pana K. N.", ze względu na to, że skierowanie decyzji do osoby niebędącą stroną w sprawie stanowi przesłankę nieważności decyzji (art. 247 §1 pkt 5 O.p.). Nie ma najmniejszej wątpliwości, że stroną postępowania był K. N. (postępowanie wszczęte na Jego wniosek), dlatego słusznie SKO dostrzegło tą wadliwość decyzji organu I instancji i uchyliło decyzję Prezydenta i ponownie orzekło o wysokości opłaty za gospodarowanie za poszczególne miesiące od 1 listopada 2021 r. do 30 czerwca 2022 r., w takiej samej wysokości, jaką określił Prezydent. Było to dopuszczalne w świetle art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., gdyż z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta, wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu I instancji określenia sytuacji prawnej Skarżącego jak prowadzącego Bursę.
Sąd zauważa, że o tym do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 pkt 3 O.p.), jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. został spełniony i brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. W przypadku przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania (por. np. wyroki NSA: z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 1147/12; z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 998/15; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do podstawowego wątku spornego w sprawie, tzn. czy SKO słusznie zakwalifikowało nieruchomość, na której Skarżący prowadzi Bursę, do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, Sąd wskazuje, że organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przedmiotową nieruchomość jako nieruchomość która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość na której nie zamieszkują mieszkańcy.
Z przepisów art. 6c u.u.c.p.g. wynika, że ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów wprowadził dwie podstawowe kategorie nieruchomości na gruncie u.u.c.p.g. tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1), nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2) oraz kategorię mieszaną wywodząca się z dwóch powyższych kategorii tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (ust. 2b).
Ustawodawca nie zdefiniował użytych w art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.u.c.p.g. pojęć "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Zatem wbrew opinii wyrażonej w odwołaniu i skardze, kluczowe w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie znaczenia pojęcia "zamieszkiwanie" w rozumieniu u.u.c.p.g.
Zdaniem Sądu "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych (podkreślenie Sądu), należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie K.c. Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Do uznania określonego miejsca za miejsce zamieszkania konieczne jest, więc łączne spełnienie przesłanek: przebywania w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz woli (zamiaru) stałego pobytu w tym miejscu (animus). Niewątpliwie spod takiego cywilistycznego rozumienia terminu "zamieszkiwania" wymykają się nieruchomości zamieszkałe nieregularnie, sezonowo, czyli bursy, internaty, czy akademiki. Redakcja normatywna przepisów art. 6c ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 2b u.u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
W u.u.c.p.g. nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w u.u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów.
Z doświadczenia, życiowego jednoznacznie wynika, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy, jak i osoby przebywające na danej nieruchomości tymczasowo, a nawet nieregularnie (podkreślenie Sądu).
Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że nie ma najmniejszej wątpliwości, że Bursa jest placówką zapewniające opiekę i wychowanie, zakwaterowanie (podkreślenie Sądu) uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania. W tym okresie uczęszczania ucznia do szkoły poza miejscem stałego zamieszkania, Bursa stanowi dla ucznia centrum życia, a w szczególności stołowania się, uczenia się, wypoczynku po nauce i nocowania. Zamieszkiwanie uczniów w Bursie jest więc tym rodzajem pobytu, który cechuje zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych ucznia w kwaterze faktycznie zajmowanej. Zatem w Bursie zamieszkują tymczasowo uczniowie i co jest oczywiste, wytwarzają odpady komunalne (co przyznaje sam Skarżący).
Podane realia funkcjonowania Bursy nakazują zakwalifikować nieruchomość, na której działa Bursa, jako nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2b u.u.c.p.g., czyli nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.
Odnosząc się z kolei do przywołanych w skardze dwóch wyroków WSA w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 532/18 i z dnia 6 lutego 2019 r. o sygn. akt II SA/Gd 786/18 Sąd wskazuje, że w wyrokach tych orzekające w sprawie sądy analizując zapisy zaskarżonej do sądu administracyjnego uchwały rady gminy w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku (czyli w innym przedmiocie niż w rozpatrywanej sprawie), jedynie przykładowo, bez pogłębionej analizy, wymieniły wśród nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, akademiki i internaty. Z wyroków tych w żadnym wypadku nie można wyciągać pogłębionych wniosków w kontekście spornej w rozpatrywanej sprawie kwestii (podkreślenie Sądu).
Natomiast Sądowi znany jest z urzędu pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt I SA/Go 281/19, w którym Sąd przyjął, że ustalenie znaczenia pojęcia "zamieszkiwanie" na gruncie u.u.c.p.g. następować ma poprzez odwołanie się do unormowań K.c., a zwłaszcza art. 25 K.c. Tym samym nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, to nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 K.c., a jedynie przebywają na niej. Jednak wyrażony w tym wyroku pogląd jest poglądem odosobnionym w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę go nie podziela z wyżej przedstawionych względów.
Natomiast dominujący i ugruntowany jest pogląd przedstawiony powyżej przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, który wnika z analizy bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych jak również doktryny (por. np. wyroki: NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 118/15; WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 765/13, WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 674/14, WSA w Szczecinie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 992/17, WSA w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 54/18; WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 122/18 i z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 196/21, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 221/20). Sąd w pełni podziela stanowisko wynikające z tych wyroków, czemu dał wyraz w niniejszym uzasadnieniu posługując się częściowo argumentacją zawartą w tych wyrokach. Z kolei w najnowszych komentarzach do art. 6c u.u.c.p.g. jako właściwe prezentowane jest stanowisko przyjęte przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę (por. Budziarek Magdalena, Szymczak Aneta, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz 2021 wd. Lex., komentarz do art. 6c u.u.c.p.g. – "Pogląd przeciwny, do którego należy się przychylić, kwestionuje z kolei dopuszczalność ustalania miejsca zamieszkania, a więc i znaczenia pojęć nieruchomości, na których zamieszkują lub też nie zamieszkują mieszkańcy w świetle wymogów art. 25 k.c. Przyjmuje się bowiem, że pojęcie "nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania przez gminę odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, bez odwoływania się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwanie" na gruncie Kodeksu cywilnego").
Sąd uznał jako irrelewantne dla zakwalifikowania prowadzonej przez Skarżącego Bursy za nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, podnoszone w skardze okoliczności dotyczące:
- okresu zamieszkiwania w Bursie danego ucznia w konkretnym miesiącu, ("wychowankowie bursy i internatu, zgodnie z kalendarzem dni szkolnych przebywają w niej od poniedziałku do piątku oraz w wybrane weekendy danego roku szkolnego. W przypadku Bursy prowadzonej przez Skarżącego, w wybrane weekendy, przebywa w niej tylko około 15% z wszystkich wychowanków").
W myśl art. 6i ust. 1 u.u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; (...). Zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest więc zobowiązaniem powstającym za okresy miesięczne. Przepis ten nie wprowadza możliwości proporcjonalnego podziału opłaty ze względu na ilość "zamieszkiwanych" dni w miesiącu. Zatem jeżeli w okresie danego miesiąca zajdzie zdarzenie warunkujące powstanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czyli dojdzie do zamieszkania ucznia w Bursie, niezależnie przez ile dni, powstaje obowiązek ponoszenia tej opłaty.
- warunków mieszkaniowych i organizacji pracy stołówki ("w bursie prowadzonej przez Skarżącego apartamenty dla wychowanków nie zawierają aneksów kuchennych, gdyż w bursie usytuowana jest kuchnia wraz z jadalnią na potrzeby zapewnienia zbiorowego żywienia. Wychowankowie mają zapewnione żywienie wyłącznie w dni robocze tj. od poniedziałku do piątku. W tym miejscu należy podkreślić, iż działalność stołówki Bursy adresowana jest wyłącznie do jej wychowanków. Mając na uwadze powyższe, odpady komunalne powstają więc w większości w wyniku pracy kuchni oraz w ograniczonym zakresie jako wytworzone przez wychowanków Bursy i personel administracyjny i pedagogiczny").
Ustawodawca nie uzależnił kwalifikowania danej nieruchomości jako zamieszkałej lub niezamieszkałej od warunków (w tym mieszkaniowych), podnoszonych przez Skarżącego.
- sytuacji, że uczeń zgłoszony jest do liczby mieszkańców w swoim miejscu stałego zamieszkania i w Bursie ("w przedmiotowej sprawie dojdzie do sytuacji, w której od tego samego wychowanka dojdzie do podwójnego pobrania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarówno w miejscu zakwaterowania (Bursa), jak i w miejscu stałego pobytu (dom rodzinny").
Formułując powyższą argumentację do tej ostatniej okoliczności Skarżący nie dostrzegł, że ustawodawca stworzył w u.u.c.p.g. mechanizmy pozwalające uniknąć takiej sytuacji, jednak wymaga to, co jest zrozumiałe, aktywności podmiotu, na którym ciąży obowiązek ponoszenia opłaty w danej lokalizacji.
I tak w razie zmiany miejsca zamieszkania znajdzie zastosowanie przepis art. 6i ust. 2 u.u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku, gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana.
Z kolei jak wynika z treści art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. To właściciel nieruchomości dysponuje przede wszystkim wiedzą o faktach mających wpływ na powstanie obowiązku zapłaty, wysokość i wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dbając o swój interes, winien więc reagować w każdym przypadku zmiany tych danych (w tym liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość), dążąc do tego, aby opłata za gospodarowanie odpadami była adekwatna i zgodna z ustawowymi kryteriami ustalania wysokości wskazanej opłaty i w konsekwencji, aby nie była ponoszona dwukrotnie od tej samej osoby za ten sam okres.
Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że w interesie ucznia (rodziców ucznia) zamieszkującego czasowo w Bursie, jest dokonanie zmiany zadeklarowanej liczby osób zamieszkujących nieruchomość w miejscu stałego zamieszkania ucznia. Jednocześnie Sąd podkreśla, że nawet gdyby zaistniała opisywana w skardze sytuacja, to i tak nie ma ona wpływu na zakwalifikowanie Bursy prowadzonej przez Skarżącego do nieruchomości niezamieszkałych.
W związku powyższym Sąd uznał za całkowicie chybiony zarzut naruszenia - art. 6c ust. 1 i art. 6i ust. 1 pkt. 1 u.u.c.p.g. jak i argumentację skargi wskazującą, że nieruchomość, na której Skarżący prowadzi Bursę, jest nieruchomością niezamieszkałą w rozumieniu art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g.
W konsekwencji nieuznania powyższego zarzutu za zasadny, za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 6j ust. 4 u.u.c.p.g. w związku z § 7 uchwały nr XLV/1197/20. Zgodnie z art. 6j ust. 4 u.u.c.p.g. przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3. Natomiast § 7 nr XLV/1197/20 stanowi, że w przypadku nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat określonych w § 2 (obliczonej zgodnie z § 1) i § 5.
W sytuacji, gdy nieruchomość, na której prowadzona jest Bursa, została prawidłowo uznana przez organy orzekające w sprawie za nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, organy orzekające prawidłowo zastosowały stawki opłaty określone w przytoczonych przepisach.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów proceduralnych Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że formułując je profesjonalny pełnomocnik nie dostrzegł, że postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie nie jest prowadzone w oparciu o przepisy K.p.a. i już tylko z tych względów wskazane w skardze przepisy K.p.a. nie mogły być naruszone.
Zgodnie z art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Z odesłania z art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. wynika, że O.p. w sprawach opłaty za gospodarowanie O.p. stosuje się wprost, tym samym wykluczona jest możliwość stosowania tej ustawy z modyfikacjami jej postanowień tak jak przy odpowiednim stosowaniu danych przepisów. Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie Sąd jest zobowiązany skontrolować prawidłowość prowadzonego postępowania przez organy orzekające w oparciu o dział IV O.p. zatytułowany "Postępowanie podatkowe".
Zdaniem Sądu w postępowaniu SKO nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowość, której dopuścił się organ I instancji w zakresie określenia strony postępowania, została prawidłowo skorygowana przez SKO.
Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 122 O.p., w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do treści art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Przepis art. 180 § 1 O.p. nakazuje dopuszczenie w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 187 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a zatem dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego.
Zgodnie z art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. SKO w niniejszej sprawie uczyniło zadość regułom wyrażonym w cyt. wyżej przepisach. Przeprowadzono stosowne postępowanie wyjaśniające, a ocena materiału dowodowego została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom oceny swobodnej.
Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby podnoszony zarzut niepodjęcia "wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego zdaniem organu nieruchomość będąca we władaniu osoby prowadzącej K. jest nieruchomością w części zamieszkałą".
Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia decyzji. Pomiędzy ustaleniami a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności, a organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 6c ust. 1, ust. 2 i ust. 2b u.u.c.p.g. Wyciągnięte przez organy wnioski są logiczne i spójne.
Reprezentowanie zaś przez organy odmiennego od Skarżącego stanowiska w zakresie oceny materiału dowodowego, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 187 § 1 O.p. (odpowiednik w O.p. wskazanego w skardze jako naruszonego art. 77 § 1 K.p.a.).
Okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy, której rezultaty zostały opisane i ocenione uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wskazać też należy, iż w art. 210 § 1 O.p. określone są elementy, które powinna zawierać decyzja wydana w sprawie podatkowej, a § 4 tego przepisu stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poza przytoczeniem właściwych przepisów prawa, szczegółowo opisano stan faktyczny i odniesiono go do wskazanych norm prawnych. Analiza akt postępowania wskazuje, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez SKO wyraźnie powołane i wyjaśnione. (podkreślenie Sądu).
Odnosząc się do podnoszonych w skardze przez Skarżącego okoliczności związanych ze składanymi deklaracjami (zarzut określony jako naruszenie art. 8 i art. 14a K.p.a. dotyczący ustnych uzgodnień) Sąd wskazuje, że okoliczności te nie mogły być brane pod uwagę w toczącym się postępowaniu, gdyż nie były dokonywane w toczącym się postępowaniu.
Sąd zauważa, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Skarżącego pismem z dnia 27 października 2021 r. właśnie w celu uzyskania jednoznacznego stanowiska Prezydenta odnośnie kwalifikacji nieruchomości, na której prowadzona jest przez Skarżącego Bursa, na gruncie przepisów u.u.c.p.g.
Zgodnie z art. 165 § 3 O.p. datą wszczęcia postępowania na żądnie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. (przypadek opisany w art. 165a nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie).
Wszczęcie postępowania jest czynnością o istotnym znaczeniu w postępowaniu, ponieważ wraz z tą czynnością zawiązuje się stosunek prawnoprocesowy pomiędzy organem a stroną postępowania, od tego momentu organ prowadzi postępowanie według reguł określonych w O.p., w toku którego strona posiada określone obowiązki i uprawnienia. Wszczęcie postępowania podatkowego jest zdarzeniem prawnym o wielkiej wadze formalnej i praktycznej, gdyż kształtuje pierwsze granice sprawy podatkowej, która ma być przedmiotem postępowania i załatwienia w drodze decyzji podatkowej. Przed formalnym wszczęciem nie toczy się postępowanie podatkowe w sprawie, lecz jedynie postępowanie faktyczne. Czynności dokonywane przed wszczęciem postępowania nie wywołują żadnych skutków prawnych (podkreślenie Sądu).
W kontekście powyższego odnosząc się do zarzutu, że organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności ze składaniem deklaracji przed wszczęciem postępowania, Sąd wskazuje, że w istocie organ powinien jedynie wyjaśnić, że okoliczności te nie mogły być brane pod uwagę w toczącym się postępowaniu. Brak tego wyjaśnienia nie miał żadnego wpływu na rozstrzygniecie, gdyż jak Sąd wskazał powyżej organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji szczegółowo wyjaśnił motywy swojego stanowiska.
Podsumowując Sąd wskazuje, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji innych niż zarzucane w skardze uchybień i nieprawidłowości, które stanowiłyby podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji SKO.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI