I SA/Kr 895/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2020-11-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacje oświatoweuchwała rady gminyprawo miejscoweustawa o systemie oświatyWSA Krakówrozliczanie dotacjiniepubliczne placówki oświatowekontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie dotyczącą zasad udzielania i rozliczania dotacji dla placówek oświatowych, uznając ją za zgodną z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi N. sp. z o.o. na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół. Skarżąca spółka zarzuciła uchwale naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty poprzez wprowadzenie dodatkowych przesłanek do otrzymania dotacji i nieprawidłowe ustalanie jej wysokości. Sąd uznał, że uchwała, mimo że przestała obowiązywać, mogła być przedmiotem kontroli. Po analizie przepisów, sąd stwierdził, że uchwała nie narusza prawa, a sposób ustalania liczby uczniów i rozliczania dotacji jest zgodny z ustawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę N. sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 27 października 2016 r. nr XXXI/297/2016, dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek oświatowych. Skarżąca spółka zarzuciła uchwale naruszenie art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty oraz art. 211 ustawy o finansach publicznych, kwestionując §5 ust. 1 uchwały i załącznik nr 2 w części III pkt 1. Zarzuty dotyczyły wprowadzenia dodatkowych, pozaustawowych przesłanek do otrzymania dotacji oraz nieprawidłowego ustalania jej wysokości w oparciu o frekwencję uczniów. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na stan epidemii. Stwierdzono, że skarga została wniesiona prawidłowo, z uwzględnieniem wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, mimo że uchwała przestała obowiązywać. Sąd podkreślił, że kontrola uchwały, która wywołała skutki prawne, jest dopuszczalna nawet po jej uchyleniu. Po analizie merytorycznej, sąd uznał, że przepisy uchwały, w tym dotyczące wykazywania liczby uczniów z poprzedniego miesiąca i warunków frekwencji, są zgodne z art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego ma prawo do uzyskiwania informacji o stanie liczbowym uczniów i rozliczaniu środków publicznych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie narusza prawa, jeśli warunki określone w uchwale są zgodne z zakresem upoważnienia ustawowego i nie wprowadzają dodatkowych, pozaustawowych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy uchwały dotyczące warunków otrzymania dotacji, w tym sposobu ustalania liczby uczniów i wymogów frekwencji, są zgodne z art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty, a jednostka samorządu terytorialnego ma prawo do pozyskiwania informacji niezbędnych do prawidłowego rozliczenia środków publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § §2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 211

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy jest zgodna z przepisami ustawy o systemie oświaty, w tym w zakresie ustalania liczby uczniów i warunków frekwencji. Jednostka samorządu terytorialnego ma prawo do pozyskiwania informacji niezbędnych do rozliczenia środków publicznych. Kontrola sądowa uchwały, która wywołała skutki prawne, jest dopuszczalna nawet po utracie przez nią mocy obowiązującej. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością jednokrotną.

Odrzucone argumenty

Uchwała narusza art. 90 ust. 4 i 3 ustawy o systemie oświaty poprzez przekroczenie zakresu ustawowego upoważnienia i wprowadzenie dodatkowej, pozaustawowej przesłanki otrzymywania dotacji. Uchwała narusza art. 211 ustawy o finansach publicznych poprzez ustalenie liczby uczniów z uwzględnieniem danych o frekwencji za miesiąc poprzedni, co jest sprzeczne z rocznością dotacji.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 u.s.g., przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Inga Gołowska

sprawozdawca

Waldemar Michaldo

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kontroli sądowej uchwał, które przestały obowiązywać; jednokrotność wezwania do usunięcia naruszenia prawa; zakres kompetencji organów samorządowych w zakresie dotacji oświatowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały dotyczącej dotacji oświatowych i zasad jej rozliczania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego (kontrola uchwały po utracie mocy) oraz interpretacji przepisów dotyczących dotacji oświatowych, co jest istotne dla podmiotów z sektora edukacji.

Czy uchwała, która straciła moc, nadal może być przedmiotem sporu sądowego? WSA w Krakowie wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 895/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1108/21 - Wyrok NSA z 2025-01-23
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 2156
art. 90 ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 27 października 2016r. nr XXXI/297/2016 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom, w tym szkołom podstawowym, w których zorganizowano oddział przedszkolny i placówkom prowadzonym na terenie Gminy Miasta Tarnowa, trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu ich rozliczania -skargę oddala-
Uzasadnienie
W dniu 27 października 2016r. Rada Miejska w Tarnowie podjęła uchwałę nr XXXI/297/2016 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom, w tym szkołom podstawowym, w których zorganizowano oddział przedszkolny i placówkom prowadzonym na terenie Gminy Miasta Tarnowa, trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu ich rozliczenia. Uchwała została podjęta na podstawie art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U z 2015r. poz. 2156 ze zm. dalej-u.s.o.).
Uchwałę opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 22 listopada 2016r. poz. 6665.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2020r. N. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej §5 ust. 1 oraz załącznika nr 2 w części III pkt 1. Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 90 ust. 4 i 3 u.s.o poprzez przekroczenie zakresu ustawowego upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego i wprowadzenie dodatkowej pozaustawowej przesłanki otrzymywania dotacji przez szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych,
2. art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (dalej-u.f.p.) poprzez ustalenie liczby uczniów, na których przysługuje dotacja w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych z uwzględnieniem danych o frekwencji za miesiąc poprzedni, pomimo, że zasada roczności dotacji oświatowej wyklucza takie ustalenie wysokości części dotacji przyznawanej w styczniu.
Wskazując na powyższe wniesiono :
stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie §5 ust. 1 oraz załącznika nr 2 w części III pkt 1 oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw.
Uzasadniając skargę jej autor wskazał, że skarżąca spółka N. sp. z o.o w W. jest organem prowadzącym niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych na terenie Miasta Tarnowa tj. N. Gimnazjum dla Dorosłych w Tarnowie, N. Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Tarnowie i N. Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych w Tarnowie, była uprawniona w okresie obowiązywania uchwały do otrzymania z budżetu Miasta Tarnowa dotacji określonych w art. 90 ust. 3 u.s.o.
Strona skarżąca uzasadniając interes prawny do wniesienia skargi, przedłożyła potwierdzenie wpisu N. Gimnazjum dla Dorosłych w Tarnowie do ewidencji szkół niepublicznych z dnia 10 sierpnia 2015r. nr 21/2015r., potwierdzenie wpisu N. Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w Tarnowie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dnia [...] 2015r. nr [...], potwierdzenie wpisu N. Policealnej Szkoły Zawodowej dla Dorosłych w Tarnowie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dnia [...] 2015r. nr [...].
Strona skarżąca jako podmiot prowadząca szkołę niepubliczną na terenie Tarnowa, miała w okresie obowiązywania uchwały ukształtowane przepisem prawa materialnego uprawnienie do korzystania z dotacji oświatowych, zatem posiadała interes prawny w tym, aby określona zaskarżoną uchwałą sfera praw i obowiązków pozostawała w zgodzie z obiektywnym porządkiem prawnym.
Strona Skarżąca pismem z dnia 30 lipca 2020r. skierowała do Rady Miejskiej w Tarnowie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa mimo, że zaskarżona uchwała utraciła moc z dniem 1 stycznia 2018r.
W dalszej części uzasadnienia skargi wskazano, że uchwała ogranicza uprawnienia określone ustawą do tych uczniów, którzy nimi byli w pierwszym dniu miesiąca, eliminując jednocześnie uczniów, którzy zostali zapisani do szkoły w innym dniu i powoduje, że na takich uczniów, mimo uregulowań ustawowych, szkoła nie otrzymała dotacji. Postanowienia uchwały wprowadzają nieznany ustawie warunek uzyskania dotacji, jakim jest konieczność bycia uczniem szkoły w pierwszym dniu miesiąca.
Sposób skonstruowania części III pkt 1 uchwały determinuje sposób ustalania wysokości dotacji jako różnicę pomiędzy liczbą uczniów ustaloną wg stanu na pierwszy roboczy dzień danego miesiąca a liczbą uczniów, którzy w miesiącu poprzednim nie spełnili warunku uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Ustalając wysokość dotacji ustala się nie liczbę słuchaczy, którzy uzyskali wymaganą frekwencję lecz liczbę słuchaczy, którzy tej frekwencji nie uzyskali. Pomija się również zasadę roczności dotacji, nakazującą w każdym miesiącu pomniejszenie liczby uczniów o liczbę uczniów niespełniających wymogu frekwencji w miesiącu poprzednim. Jest to sprzeczne z art. 211 u.f.p. statuującym roczny charakter dotacji, co dodatkowo potwierdza orzecznictwo NSA.
W odpowiedzi na skargę Gmina Miasta Tarnowa wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 18 listopada 2020r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 25 listopada 2020r.
Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020r. miasto na prawach powiatu-Kraków (Załącznik-Wykaz powiatów znajdujących się obszarze czerwonym, pkt 4), będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§1 w zw. z §3 tego rozporządzenia).
Zgodnie z art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2107 ze zm. dalej-p.u.s.a.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3§2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej-p.p.s.a.). Kryterium legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem, czyli z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003r., sygn. akt: P 9/02, publ. OTK-A 2003/9/100). Przy czym rozstrzygając daną sprawę sąd na mocy art. 134§1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zgodnie z art. 147§1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3§2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Na wstępie należy podnieść, że prawo do wniesienia na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 713 dalej-u.s.g.) skargi do sądu przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt: II OSK 790/12 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl-CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. zgodne którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Aktualne brzmienie tego przepisu zostało nadane z dniem 1 czerwca 2017r. przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 935). Do dnia 1 czerwca 2017r. przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. miał następujące brzmienie: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego".
Zauważyć też trzeba, iż art. 9 ww. ustawy nowelizującej wskazuje jakie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ulegają zmianie w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. Do przepisów tych należał również art. 53 p.p.s.a., w którym określono terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz czynności, bez dokonania których wniesiona skarga nie będzie skuteczna. Jak zauważa się w orzecznictwie, w przepisie intertemporalnym art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (tj. p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie nr XXXI/297/2016 z dnia 27 października 2016r., zatem, zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, w sprawie tej ma zastosowanie przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017r. Wniesienie skargi na tę uchwałę należało więc poprzedzić wezwaniem Rady Miasta do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przed wniesieniem skargi, wynikający z art. 52 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. został zniesiony bowiem tylko co do aktów wydanych po 1 czerwca 2017r.
Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały rady gminy lub zarządzenia organu wykonawczego gminy pod względem ich zgodności z prawem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niedopuszczalne jest traktowanie tego wezwania jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby wezwanie znaczenia prawnego. Ponadto, takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów wnoszących skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 u.s.g., przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie (por. postanowienia NSA: z dnia 22 maja 2020r o sygn. akt II OZ 286/20, z dnia 4 lutego 2020r. o sygn. akt II OZ 81/20).
Nadto w postanowieniu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 czerwca 2002r. o sygn. akt OSA 2/02, stwierdzono, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw, by je traktować inaczej, niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej uchwały, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia), nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z powodu specyfiki postępowania przysługuje środek prawny określony w art. 101 ust. 1 u.s.g. Prowadzi to do wniosku, że wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Skarżąca Spółka przed wniesieniem skargi, pismem z dnia 30 lipca 2020r. wezwała Radę Miejską w Tarnowie do usunięcia naruszenia prawa.
W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której kwestionowaną uchwałę podjęto w dniu 27 października 2016r., skarga musiała być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa i warunek ten został dopełniony.
Zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, gdyż normy stanowiące podstawę jej wydania są normami prawa administracyjnego (publicznego) i taki charakter nadają przedmiotowi regulacji zawartemu w uchwale. Zaskarżona Uchwała stanowi akt prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3§2 pkt 5 p.p.s.a.
Podkreślić wypada i to, że zagadnienie dopuszczalności rozpoznania przez sąd skargi na uchwałę, która przestała obowiązywać, było już wielokrotnie przedmiotem rozważań nie tylko sądów administracyjnych. W uchwale z 14 września 1994r., sygn. akt: W 5/94 Trybunał Konstytucyjny (Lex nr 25333) jednoznacznie stwierdził, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Stanowisko to jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 listopada 2019r. sygn. akt: I OZ 1116/19, 14 czerwca 2012r. sygn. akt: II FSK 990/12; 12 grudnia 2013r. sygn. akt: II OSK 2964/13; 18 marca 2014r. sygn. akt: II GSK 194/14; 9 lipca 2014r. sygn. akt: II FSK 1681/14; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 grudnia 2011r. sygn. akt: I OSK 1719/11; 27 maja 2008r. sygn. akt: II OSK 344/08; 27 września 2007r. sygn. akt: II OSK 1046/07). Podziela je również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Zaskarżona Uchwała w okresie swojego obowiązywania wywołała skutki prawne, zatem jedynie stwierdzenie nieważności tej Uchwały w całości lub części przez Sąd pozbawia ją mocy prawnej w określonym zakresie i to z mocą wsteczną ex tunc. Brak jest zatem podstaw do uznania, że przedstawiona sprawa jest bezprzedmiotowa i podlega umorzeniu.
W sprawie poddanej osądowi, przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 27 października 2016r. Rada Miejska w Tarnowie podjęła uchwałę nr XXXI/297/2016 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom, w tym szkołom podstawowym, w których zorganizowano oddział przedszkolny i placówkom prowadzonym na terenie Gminy Miasta Tarnowa, trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu ich rozliczenia, w zakresie jej §5 ust. 1 i załącznika nr 2 do uchwały w części III pkt 1.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały należy przede wszystkim zaakcentować, iż przedmiotem zaskarżenia są wyłącznie §5 ust. 1 i załącznik nr 2 do uchwały w części III pkt 1 uchwały, co ma istotne znaczenie, gdyż jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie "w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot" (uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997r. sygn. akt: OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104).
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Kwestie sporne dotyczą materii wynikającej z art. 90 ust. 3 i 4 u.s.o. Zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o. dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.
Warunki otrzymania dotacji i wskazania co do jej wysokości zostały natomiast zawarte w art. 90 ust. 3 u.s.o. i działania organu w zakresie dotacji nie mogą być z tą regulacją sprzeczne. W przepisie tym, co do warunków otrzymania finansowania, ustawodawca postanowił po pierwsze, że uczeń, na którego wypłacana jest dotacja, musi uczestniczyć w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Po drugie też stwierdził, że osoba prowadząca szkołę niepubliczną jest zobowiązana do podania organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W kwestii zaś wysokości dotacji wskazał, że dotacja przysługuje na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Powyższe oznacza, że gwarantowana przepisem art. 90 ust. 3 u.s.o. dotacja jest wynikiem przemnożenia dwóch wartości: ilości uczniów podmiotu dotowanego, którzy w danym miesiącu brali udział w co najmniej 50% zajęć oraz przynajmniej połowy wartości wskazanej w budżecie gminy (powiatu) odpowiadającej wysokości wydatków bieżących w przeliczeniu na jednego ucznia, ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju.
Analizując treść tego przepisu z zapisem Uchwały §5 ust. 1, to niewątpliwie nie można doszukać się sprzeczności zarówno w zapisie Uchwały jak i załączniku Nr 2 część III pkt 1.
W wyroku z dnia 31 marca 2016r. sygn. akt: II GSK 2663/14, NSA stwierdził, iż zobowiązanie uchwałą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na 1 dzień miesiąca, wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Wysokość dotacji (przekazywanej miesięcznie) uzależniona jest od rzeczywistej liczby uczniów niepublicznej szkoły lub placówki. Stąd też jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie faktycznego stanu liczbowego uczniów. Źródłem tej wiedzy jest informacja od podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2015r., sygn. akt: II GSK 1594/14-CBOSA).
Należy podzielić powyższe stanowisko NSA wyrażone w powyższym wyroku, jak również stwierdzenie sądu (NSA), że dotacja stanowiąc środki publiczne, przekazywane określonemu podmiotowi, daje dysponentowi środków publicznych prawo do uzyskiwania od beneficjenta nawet comiesięcznych informacji zawierających rozliczenie wykorzystywanych środków, ale mogą to być informacje prawem dozwolone (por. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2014r., sygn. akt: II GSK 1589/12, z dnia 24 września 2014r., sygn. akt II GSK 1147/13-CBOSA).
Stąd też w ocenie Sądu w składzie orzekającym nie jest sprzeczny zapis w załączniku Nr 2 część III pkt 1, Uchwały, dotyczący wykazania liczby uczniów z poprzedniego miesiąca, która nie spełniła co najmniej 50% frekwencji. Warunek składania comiesięcznych informacji o rzeczywistej liczbie uczniów i wywiązywaniu się przez nich z powinności uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w terminie wskazanym w ww załączniku oraz możliwość pomniejszenia wypłaconej dotacji w ściśle określonych sytuacjach, dopuszczonych przez przepisy u.s.o. mieści się w założeniach wynikających z treści art. 90 ust. 4. Ponadto nie ma tu sprzeczności z zapisami u.s.o.
Zobowiązanie do udzielania informacji o liczbie uczniów w danej placówce z poprzedniego miesiąca, która nie spełnia co najmniej 50% frekwencji nie narusza regulacji ustawowych i jest zasadna z uwagi na konieczność pozyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego aktualnych wiadomości w zakresie nałożonych przez ustawę obowiązków.
W wyroku z 11 stycznia 2011r. NSA w sprawie sygn. akt: II GSK 42/11 (CBOSA) wskazał, iż w zakresie korekty liczby uczniów rzeczą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę jest ustalenie i zorganizowanie takich wewnętrznych zasad jego funkcjonowania, aby dysponować miarodajną wiedzą odnośnie stanu liczby uczniów na dzień 1 każdego miesiąca (elementem statutu placówki niepublicznej są zasady przyjmowania uczniów - art. 84 ust. 1 pkt 7 u.s.o., który na mocy art. 82 ust. 4 tego aktu podlega kontroli właściwej jednostki samorządu terytorialnego). Nie stanowi to żadnego dodatkowego warunku od spełnienia którego uzależnione jest prawo do dotacji. Realizacja tego obowiązku przez jednostkę samorządu terytorialnego uwarunkowana jest jedynie wiedzą uzyskiwaną od podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną, odnośnie stanu liczbowego uczniów szkoły.
Konkludując w ocenie sądu brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały w części obejmującej zapisy załącznika Nr 2 w części III pkt 1.
Całokształt przeprowadzonych rozważań, zdaniem Sądu wskazuje, że znaczenie i zakres regulacji zawartej w art. 90 ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie oświaty sprowadza się do tego, że organy samorządowe uzyskały kompetencję do tworzenia (uchwalania) przepisów prawa miejscowego w zakresie trybu udzielania i rozliczania dotacji, oraz odnośnie trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania.
W tej sytuacji Sąd nie podzielił wykładni zaprezentowanej w skardze.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI