I SA/KR 89/23

I SA/Kr 89/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Inga Gołowska /przewodniczący/
Waldemar Michaldo /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1a pkt 2 i pkt 12, art. 18, art. 54
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6a, art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska, Sędziowie WSA Grzegorz Klimek, WSA Waldemar Michaldo (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 listopada 2022 r. nr SKO.EA/418/141/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na aktualizacje zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 5 września 2022 r. nr EW- 01.3160.2.13.2022.MP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skarg M. B. na aktualizacje zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonanych 20 lipca 2022 r.:
nr [...] w Banku [...] S.A., dot. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 22 października 2018 r. nr [...],
nr [...] w [...] Banku S.A., dot. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 22 października 2018 r. nr [...],
nr [...] w Banku [...] S.A., dot. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 31 sierpnia 2021 r. nr [...],
z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania.
Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 61a § 1 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej "K.p.a.", oraz art. 18 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej "u.p.e.a.".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując, że 16 sierpnia 2022 r. (data złożenia w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa) M. B. wniósł trzy pisma o tożsamej treści, zatytułowane "Skarga" na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., dotyczące "aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" w ww. bankach, dot. ww. zawiadomień o zajęciu, otrzymanych przez zobowiązanego 8 sierpnia 2022 r. W treści wniesionych pism zobowiązany wskazał m.in., iż ta procedura postępowania egzekucyjnego jest niezgodna ze stanem prawnym toczących się post. (...) oraz iż, jest to rażące naruszenie prawa i ustaw.
Skargi te (trzy pisma złożone 16 sierpnia 2022 r.), ze względu na tożsamy stan faktyczny, zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Następnie organ I instancji przytoczył treść przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego i przedstawił charakterystykę tej instytucji postępowania egzekucyjnego.
Kolejno organ I instancji wyjaśnił, że aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie stanowi czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., ponieważ nie jest to działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny został już zastosowany (dokonano zajęcia rachunków bankowych) i jest on realizowany przez dłużników zajętej wierzytelności (banki). Organ podkreślił, iż na ww. czynności egzekucyjne z 22 października 2018 r. nr [...] oraz nr [...] złożono skargę, którą oddalono postanowieniem nr EW-01.3160.2.27.2018.SM/MP z 7 grudnia 2018 r. (utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z 10 czerwca 2019 r. nr SKO.EA/418/6/2019).
Również na czynność egzekucyjną z 31 sierpnia 2021 r. nr [...] zobowiązany wniósł skargę, która została oddalona postanowieniem nr EW-01.3160.2.19.2021.MP z 20 października 2021 r.
Dalej organ I instancji wskazał na treść art. 18 u.p.e.a. i art. 61 a § 1 K.p.a. oraz wyjaśnił, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61 a § 1 K.p.a. - wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z warunków wynikających z tego przepisu. Wyrażenie "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a., wskazuje na sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (brak strony lub przedmiotu rozstrzygnięcia). W przypadku istnienia od początku negatywnej przesłanki podmiotowej lub przedmiotowej, gdy postępowanie od początku było bezprzedmiotowe, zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61 a K.p.a.
Organ I instancji wskazał również, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Innymi słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ I instancji stwierdził, że aktualizacja zajęcia zdecydowanie wykluczona jest z kręgu czynności egzekucyjnych. Czynnościami egzekucyjnymi są wyłącznie czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Informacyjny charakter tego zawiadomienia, jak również brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w tej ustawie wskazuje, że nie można zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym. Zaliczenie zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia do kategorii czynności egzekucyjnych powodowałoby, że każde działanie organu egzekucyjnego, polegające na wykonaniu jakiejś czynności materialno-technicznej o charakterze informacyjnym, podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. poprzez złożenie skargi na czynności egzekucyjne. Nie ma natomiast żadnych uzasadnionych podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżania, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego.
Organ I instancji wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiły zajęcia rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwały środki zaskarżenia, natomiast aktualizacje zawiadomień o zajęciu stanowiły wyłącznie techniczne czynności o charakterze informacyjnym, które nie podlegają zaskarżeniu w trybie skargi na czynności egzekucyjne.
Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że złożone przez zobowiązanego 16 sierpnia 2022 r. trzy skargi nie mogły inicjować postępowania, a zatem należało zastosować przepis art. 61a K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie skarg na aktualizacje zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Na opisane na wstępie postanowienie Prezydenta z 5 września 2022 r. zobowiązany wniósł zażalenie kwestionując jego prawidłowość i wskazując m.in., że postępowanie prowadzone jest niezgodnie ze stanem prawnym. Żalący szeroko przedstawił swoje stanowisko w sprawie i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i odstąpienie od czynności zajęcia rachunku bankowego oraz zwrot pobranych należności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 28 listopada 2022 r. znak SKO.EA/418/141/2022, na podstawie art. 1a pkt 2, art. 18, art. 54 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymało w mocy ww. postanowienie I instancji z 5 września 2022 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przywołał treść art. 54 u.p.e.a. i wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż 20 lipca 2022 r. Prezydent dokonał ww. aktualizacji zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
W dniu 16 sierpnia 2022 r. skarżący wniósł trzy pisma o tożsamej treści, zatytułowane "Skarga" na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., dotyczące "aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (...).
W treści wniesionych pism skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania ocenianego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
W judykaturze zwraca się uwagę, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego.
W postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Kolejno organ II instancji wskazał, że stosownie do art. ta pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Nie są czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się z zastosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie stanowi czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1 a pkt 2 u.p.e.a., ponieważ nie jest to działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego ma wyłączenie cel informacyjny wobec stron postępowania w wyniku zaistniałych zmian bądź zdarzeń nie stanowiących czynności egzekucyjnej. Zaskarżone działanie organu I instancji stanowiło wyłącznie czynność materialno-techniczną podejmowaną w ramach już zastosowanego środka egzekucyjnego nie skutkując zaistnieniem nowej czynności egzekucyjnej.
Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie stanowi czynności egzekucyjnej, o której jest mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., a w konsekwencji nie przysługuje na nie skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 tej ustawy. Tym samym zdaniem Kolegium zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. wzw. z art. 18 u.p.e.a.
Następnie organ II instancji przywołał i wyjaśnił treść ww. przepisów, wskazując m.in., że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skarg skarżącego na ww. aktualizacje zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonanych 20 lipca 2022 r.
Organ lI instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiły zajęcia rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwały środki zaskarżenia i jak wynika z akt sprawy - na czynności egzekucyjne z 22 października 2018 r. nr [...] oraz nr [...] złożono skargę, którą organ I instancji oddalił postanowieniem nr EW-01.3160.2.27.2018.SM/MP z 7 grudnia 2018 r. (utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z 10 czerwca 2019 r. nr SKO.EA/418/6/2019).
Również na czynność egzekucyjną z 31 sierpnia 2021 r. nr [...] skarżący wniósł skargę, która została oddalona przez organ I instancji postanowieniem nr EW-01.3160.2.19.2021.MP z 20 października 2021 r.
Końcowo Kolegium podkreśliło, że badając legalność orzeczenia odmawiającego wszczęcia postępowania ocenia się jedynie, czy zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Pozostałe zaś kwestie podnoszone w skardze i zażaleniu na postanowienie organu I instancji - odnoszące się do merytorycznych rozstrzygnięć, w tym do innych postępowań toczących się przed organami administracji publicznej oraz sądami - nie mogą być przedmiotem oceny w tym postępowaniu, albowiem wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej.
M. B. wniósł na powyższe postanowienie Kolegium z 28 listopada 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W obszernych rozważaniach skarżący nie zgodził się z treścią zaskarżonego postanowienia, stwierdzając m in., że jest ono niezgodne ze stanem prawnym oraz nie uwzględnia całokształtu materiału dowodowego i toczących się postępowań w trybie postępowania cywilnego. Skarżący szeroko przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nadanie dalszego biegu skargom na aktualizacje zawiadomień celem usunięcia wszystkich niezgodności z prawem.
Ponadto skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata) z urzędu.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu.
Adwokat z urzędu skarżącego w uzupełnieniu skargi złożonym 13 lipca 2023 r. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez błędną wykładnię czynności egzekucyjnej,
przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie przysługuje skarga na czynność egzekucyjną, a także art. 61 K.p.a. przez jego niezastosowanie, gdyż ze względu na fakt złożenia skargi na czynność egzekucyjną powinno zostać wszczęte postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu pełnomocnik przywołała treść art. 1 a pkt 2 i art. 67 u.p.e.a., podnosząc, że sformułowanie "wszelkie działania" w ww. przepisie jest określeniem bardzo szerokim, dotyczącym wszelkich możliwych, różnorodnych działań organu. Dodatkowo wskazała, że ustawodawca nie rozróżnił w ustawie pomiędzy wydaniem zawiadomienia o zajęciu a jego aktualizacją, więc również aktualizacja powinna być traktowana jako działanie zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Końcowo podniosła, że zgodnie z art. 7a K.p.a. wątpliwości co do normy prawnej powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącego, a nie sprzeciwiają się temu sporne interesy stron ani interesy osób trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić trzeba, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 P.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa
materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone wart. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Kolegium w oparciu o wyżej opisane zasady, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Spór w sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego stanowi czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Odpowiedź na powyższe pytanie determinuje bowiem to, czy skarżącemu przysługiwały skargi na czynności egzekucyjne, przewidziane w art. 54 § 1 u.p.e.a., czy też należało odmówić mu wszczęcia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Analogiczna kwestia była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyrok z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 252/23). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela zawarte w tym wyroku stanowisko i uznaje je za własne.
Jak słusznie wskazały organy obu instancji, w myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Stąd też dla prawidłowej identyfikacji co należy rozumieć przez czynność egzekucyjną istotne znaczenie ma definicja środków egzekucyjnych. Na gruncie dyspozycji art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. (a zatem w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnych) należy przez nie rozumieć egzekucję ze wskazanych w tym przepisie aktywów majątkowych (m.in. pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych). W tym kontekście czynnością egzekucyjną będzie nie każda aktywność organu ("wszelkie działania"), jak podnosiła pełnomocnik skarżącego, ale wszelkie działania organu, które mają na celu doprowadzić ("zmierzać") do zastosowania lub zrealizowania egzekucji, np. z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę itd. (środek określony w katalogu zawartym w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.).
W związku z powyższym czynnościami egzekucyjnymi będą zarówno czynności faktyczne (wykonawcze), jak i wydawane przez organ akty prawne (por. np. wyroki NSA: z 22 grudnia 2020 r., sygn. II FSK 2176/18; z 25 sierpnia 2020 r., sygn. II FSK 1324/18 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), o ile jednak ich podjęcie warunkuje zastosowanie lub realizację egzekucji z danego aktywa majątkowego. Stąd też wniosek, że "nie będą czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego" (por. wyrok NSA z 11 października 2016 r, sygn. II FSK 730/16).
Stąd też, skoro aktualizacja zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności nie jest tożsama z zajęciem wierzytelności, to wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, nie można tej czynności uznać za czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. Wprawdzie działania organu egzekucyjnego z tym związane odnoszą się do dokonanej czynności egzekucyjnej (zastosowanego środka egzekucyjnego), jednak same nie są czynnością egzekucyjną (por. wyroki NSA: z 11 października 2016 r., sygn. II FSK 712/16, z 7 grudnia 2011 r., sygn. II FSK 1784/10).
Wobec tego, skoro wspomnianych zawiadomień nie można było uznać za działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, organ prawidłowo zakwalifikował je jako czynności materialno-techniczne. Ta zaś nie mogły być przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 u.p.e.a. W konsekwencji, złożone w tym przedmiocie skargi nie mogły skutecznie zainicjować postępowania. Wobec tego organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61 a K.p.a. wzw. z art. 18 u.p.e.a. i orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skarg na czynności egzekucyjne.
Jak trafnie bowiem wskazały organy obu instancji, art. 61 a § 1 K.p.a. stanowi, że jeżeli żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że "inne uzasadnione przyczyny", o jakich mowa w powyższym przepisie, obejmują sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W sytuacji, gdy brak jest czynności podlegającej zaskarżeniu, należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, zgodnie z art. 61 a K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2013 r., sygn. III SA/Wa 2282/12, wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r. sygn. II FSK 1758/13 ).
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargi na informacje organu, a zatem czynności o charakterze technicznym (techniczno-materialnym), których nie można zaliczyć ani do czynności o charakterze wykonawczym, ani do aktów, które mają na celu zastosowanie lub zrealizowanie danego środka egzekucyjnego. Tym samym, jako chybione należy ocenić również zarzuty naruszenia art. 54 § 1 u.p.e.a. i art. 61 K.p.a.
Odnosząc się do obszernych wywodów skarżącego, warto nadmienić, że jak wskazały organy obu instancji, w rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiły zajęcia rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwały środki zaskarżenia. Skarżący skorzystał z powyższego uprawnienia, w wyniku czego Prezydent oddalił skargi na czynności egzekucyjne z 22 października 2018 r. nr [...] oraz nr [...] postanowieniem nr EW-01.3160.2.27.2018.SM/MP z 7 grudnia 2018 r.
Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Kolegium postanowieniem z 10 czerwca 2019 r. nr SKO.EA/418/6/2019.
Z kolei ww. postanowienie Kolegium z 10 czerwca 2019 r. zostało zaskarżone przez zobowiązanego do WSA w Krakowie, który wyrokiem z 26 marca 2020 r. sygn.
I SA/Kr 1078/19 oddalił skargi.
Końcowo należy wyjaśnić, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 7a § 1 K.p.a. W przepisie tym chodzi bowiem nie o sytuacje, w których pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie. Zastosowanie art. 7a § 1 K.p.a. i rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości co do wykładni przepisów stosowanego prawa, tzw. "pat interpretacyjny" (por. wyroki NSA: z 23 lutego 2021 r. sygn. III OSK 3286/21, z 14 września 2021 r. sygn. III OSK 582/21).
Zdaniem Sądu taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca, bowiem stosując metody wykładni językowej, funkcjonalnej i systemowej, da się przeprowadzić wykładnię treści art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. Nota bene w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia taka wykładnia, poparta stosownym, adekwatnym orzecznictwem, została przedstawiona i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa.
Powyższe oznacza, że ocena prawna zawarta w kontrolowanym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu I instancji jest w pełni zasadna i zasługuję na aprobatę.
Sąd, kierując się dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie znalazł innych przyczyn, ze względu na które kontrolowane postanowienie należałoby uchylić, dlatego też orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.