I SA/Kr 884/24

I SA/Kr 884/24 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Waldemar Michaldo /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3,4,58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 17 par. 1, art. 54 par. 1, art. 115b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków – Nowa Huta z dnia 10 września 2024 r. nr 1209-SEE.711.4.115.2022 w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 września 2024 r. nr 1209-SEE.711.4.115.2022 Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków – Nowa Huta ustalił plan podziału kwoty 480.000 zł, uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...]. Z uzyskanej kwoty w pierwszej kolejności zostały zaspokojone koszty egzekucyjne oraz koszty upomnienia należne Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Kraków – Nowa Huta, jako organowi prowadzącemu egzekucję administracyjną z nieruchomości. W prowadzonej egzekucji nie wystąpiły wierzytelności z kategorii II, a jako kolejne w planie podziału zaspokojeniu podlegały należności ZUS Oddział w Krakowie (kategoria III), zabezpieczone hipoteką pierwszą. Uzyskana w toku sprzedaży egzekucyjnej kwota nie wystarczyła na pokrycie wszystkich należności.
Pismem z dnia 16 października 2024 r. zobowiązany R. W. wniósł skargę na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków – Nowa Huta, domagając się jego uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przystępując do rozpatrywania skargi sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia, czy jest ona dopuszczalna z punktu widzenia zakresu jego kognicji. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 art. 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Ponadto, stosownie do art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Przedmiotem skargi jest wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków – Nowa Huta postanowienie z dnia 10 września 2024 r. nr 1209-SEE.711.4.115.2022 ustalające plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Zostało ono wydane na podstawie art. 115b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym organ egzekucyjny sporządza plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości niezwłocznie, gdy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości staje się ostateczne.
Przepis ten nie określa w jakiej formie organ egzekucyjny sporządza plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. W związku z tym należy sięgnąć do ogólnej reguły zawartej w art. 17 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Oznacza to, że również w przypadku sporządzenia planu podziału na podstawie art. 115b u.p.e.a. postanowienie będzie właściwą formą wypowiedzi organu. Powyższy pogląd reprezentowany jest także w literaturze przedmiotu (por.: System egzekucji administracyjnej pod red. J. Niczyporuka, S. Fundowicza, J. Radwanowicza, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 s. 442, Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz 2006, LexisNexis Warszawa 2006, s. 386.). Jednocześnie należy zauważyć, że na postanowienie wydane na podstawie art. 115b u.p.e.a. nie służyły zażalenie. Przepisy ustawy są bowiem w tym względzie jednoznaczne.
Tym samym, zdaniem Sądu, na postanowienie zawierające plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości (art. 115b u.p.e.a.), nie przysługuje skarga do Sądu. Stosownie bowiem do 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Skarżącemu przysługiwała natomiast skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w literaturze, że: "przedmiotem zaskarżenia mogą być czynności egzekucyjne, na które nie przysługuje inny środek prawny, np. zarzut lub zażalenia czy wniosek o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego" (Z.Leoński (w:) R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wyd. Beck, Warszawa 2005, s. 152.). Jak podkreśla się w orzecznictwie, określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyroki: NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18, WSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 343/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, taki rodzaj skargi przysługiwał właśnie skarżącemu. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do pozbawienia zobowiązanego kontroli nad sposobem podziału sum uzyskanych z egzekucji. Natomiast stosownie do art. 54 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie, a zatem także skarga do sądu administracyjnego. O możliwości wniesienia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. skarżący został pouczony w treści zaskarżonego postanowienia. Z możliwości tej skarżący jednak nie skorzystał lecz wniósł od razu skargę do sądu administracyjnego.
Mając zatem na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że przedmiot niniejszej sprawy – plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, powołanych do rozpoznania spraw administracyjnych.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że rozpoznanie skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie jego kognicji, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.