I SA/Kr 882/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-05-12
NSApodatkoweWysokawsa
darowiznyodliczeniapodatek dochodowyPITterminydowodypostępowanie podatkoweprawo materialneprawo procesowe

WSA w Krakowie uchylił decyzję Izby Skarbowej odmawiającą odliczenia darowizn na rzecz parafii z powodu złożenia dowodów po terminie, uznając, że prawo nie uzależnia odliczenia od czasu przedłożenia dowodów.

Sprawa dotyczyła odmowy odliczenia darowizn na rzecz parafii od podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia, argumentując, że dowody darowizn zostały złożone po terminie przewidzianym w ustawie o PIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że przepis art. 26 ust. 1 pkt 9b ustawy o PIT nie uzależnia prawa do odliczenia od czasu przedłożenia dowodów, a Ordynacja podatkowa pozwala na wystąpienie o stwierdzenie nadpłaty w terminie 5 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi małżonków A. i W. S. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok. Kwestią sporną była możliwość odliczenia darowizn dokonanych na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej w J., których dowody podatnicy złożyli po terminie zeznania rocznego. Organy podatkowe, w tym Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa, odmawiały prawa do odliczenia, powołując się na art. 45 ust. 1 ustawy o PIT, który miał ograniczać czas przedkładania dowodów. Izba Skarbowa dodatkowo nie dała wiary wyjaśnieniom podatników o zagubieniu i odnalezieniu dokumentów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 9b ustawy o PIT, podkreślając, że przepis ten nie uzależnia prawa do odliczenia od wartości darowizny od czasu przedłożenia dowodów. Sąd wskazał również, że zgodnie z Ordynacją podatkową, podatnik mógł wystąpić o stwierdzenie nadpłaty w terminie 5 lat, a organ był zobowiązany ocenić przedstawione dowody. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie zakwestionowały samego faktu dokonania darowizny ani nie oceniły materiału dowodowego zgodnie z zasadami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do odliczenia darowizny nie jest uzależnione od czasu przedłożenia dowodów na jej dokonanie, a podatnik może wystąpić o stwierdzenie nadpłaty w terminie 5 lat.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 26 ust. 1 pkt 9b ustawy o PIT nie zawiera wymogu przedłożenia dowodów w określonym terminie, a Ordynacja podatkowa pozwala na korektę zeznania w terminie 5 lat. Organy błędnie odmówiły odliczenia, nie kwestionując samego faktu darowizny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26 § 1 pkt 9b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten nie uzależnia prawa do dokonania odliczenia od czasu przedłożenia przez podatnika dowodów na dokonanie i wykonanie czynności cywilnoprawnej.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 45 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nie zawiera regulacji przewidującej konsekwencje w postaci utraty prawa do odliczenia wobec ubiegania się o nie po terminie złożenia zeznania rocznego.

o.p. art. 79 § § 2 pkt 1 lit. 1

Ordynacja podatkowa

Podatnik mógł w każdym czasie, byle przed upływem 5-letniego terminu ograniczającego możliwość złożenia wniosku, wystąpić o stwierdzenie nadpłaty w złożonym zeznaniu rocznym.

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

Reguluje zasady i reguły dowodowe.

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Reguluje zasady i reguły dowodowe.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez bezzasadne nieuznanie dokonanych darowizn. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 122, 180, 191, 210 § 4) przez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, wadliwą ocenę stanu faktycznego, brak rzeczywistego uzasadnienia odmowy dania wiary dowodom oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten nie uzależnia, jak w efekcie stwierdził to organ podatkowy, prawa do dokonania odliczenia od dochodu wartości darowizny od czasu przedłożenia przez podatnika dowodów na dokonanie i wykonanie tej czynności cywilnoprawnej. organ w świetle tego, co stwierdzono powyżej, byłby uprawniony i obowiązany w prowadzonym postępowaniu do oceny przedstawionych przez stronę dowodów zgodnie z zasadami i regułami dowodowymi zawartymi m.in. w art. 180 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa.

Skład orzekający

Grażyna Jarmasz

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Wolas

członek

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczeń darowizn od podatku dochodowego, zwłaszcza w kontekście terminów składania dowodów i możliwości korygowania zeznań podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1998 roku i późniejszych lat, przed zmianami w przepisach podatkowych. Interpretacja może być stosowana do podobnych sytuacji, gdzie dowody zostały złożone po terminie, ale nie ma wątpliwości co do samego faktu darowizny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy podatkowe, nawet w przypadku rutynowych odliczeń. Pokazuje też, że sądy administracyjne mogą uchylić decyzje organów, jeśli te błędnie interpretują prawo.

Darowizna po terminie? Sąd wyjaśnia, kiedy można odliczyć darowiznę od podatku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 882/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Grażyna Jarmasz /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: NSA Grażyna Jarmasz (spr) WSA Bogusław Wolas WSA Urszula Zięba Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi A. i W. S. na decyzję Izby Skarbowej . z dnia 6 marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 784,00 zł. ( siedemset osiemdziesiąt cztery złote).
Uzasadnienie
I SA/Kr 882/02
Uzasadnienie
Kwestią sporną pomiędzy stronami w niniejszej sprawie jest możliwość dokonania odliczeń darowizn dokonanych przez skarżących na rzecz Parafii Rzymsko Katolickiej w J.
A sprawa miała następujący przebieg.
Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w dniu [...] czerwca 2000r. Urząd Skarbowy wszczął postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania rocznego za 1998 rok złożonego przez małżonków A i W. S.. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu dotyczące pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez A. S. nie były kwestionowane przez podatników w dalszym postępowaniu.
W trakcie postępowania pismem z dnia [...] czerwca 2000r. małżonkowie zwrócili się do Urzędu o dołączenie i uwzględnienie w rozliczeniu rocznym dwóch zaświadczeń z Parafii Rzymsko Katolickiej w J. o dokonanych darowiznach. I tak kserokopia zaświadczenia dotycząca W. S. z dnia [...] września 1998r. opiewała na kwotę 2 500zł, a dotycząca A. S. z [..] grudnia 1998r. na 9 000zł. Darowizn tych nie odliczono w zeznaniu rocznym złożonym na druku PIT-33.
W dniu [...] lipca 2000r. dokonano w Urzędzie Skarbowym przesłuchania w charakterze świadka księdza w/w Parafii P. Z, który potwierdził fakt dokonania darowizn przez podatników.
Decyzją z dnia [...] września 2000r. numer [...] Urząd Skarbowy rozstrzygnął kwestię podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok określając jego wysokość na kwotę 138 170,85zł, zaś zaległość podatkową na kwotę 5 981,60zł.
Jak chodzi o odliczenia, to dokonał korekty w tym zakresie. Małżonkowie w zeznaniu rocznym wykazali: A. S. darowiznę w kwocie 46,60zł na rzecz Stowarzyszenia Rycerstwa Niepokalanej Diecezji K. oraz PCK, rentę na rzecz teściowej w kwocie 15 000zł, a W.S. darowiznę w kwocie 2000zł na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej św. Wojciecha Biskupa w J. oraz rentę na rzecz ojca w kwocie 6 000zł.
Co do wniosku o dopuszczenie dowodów w postaci zaświadczeń dokonanych darowiznach Urząd stwierdził, iż rozpatrzył go pozytywnie.
W efekcie Urząd zakwestionował prawo podatników do odliczenia ustanowionych rent, natomiast uznał dokonane darowizny jako zmniejszające dochód. I tak w odniesieniu do A. S. uznano darowizny w łącznej kwocie 9 046, 60zł, a do W. S. 4 500zł.
Wniesione przez małżonków odwołanie zostało rozpatrzone przez Izbę Skarbową, która decyzja z dnia 20 grudnia 2000r. numer [...] uchyliła rozstrzygnięcie organu i instancji w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. określił dla A. i W. małżonków S. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 rok w wysokości 33 807,30zł oraz zaległość podatkową w kwocie 10 581,60zł.
Jak chodzi o odliczenia, to w dalszym ciągu odmówiono prawa do odliczeń kwot rent, jak również kwot darowizn na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej w J., stwierdzając, że Urząd jakkolwiek nie uznaje za niebyłe dokonane darowizny, to dowody zostały złożone po terminie przewidzianym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
I od tego rozstrzygnięcia małżonkowie złożyli odwołanie kwestionując nie uznanie dokonanych przez nich darowizn i ustawionych rent.
W prowadzonym na skutek wniesionego odwołania postępowaniu odwoławczym doszło do wydania ekspertyzy sporządzonej przez mgr B. T. w zakresie badania pisma i dokumentów, a dotyczącej ustanowionych rent. Co do podpisów potwierdzających odbiór renty S. S.teściowej A. S., według wydanej opinii podpisy te nie były podpisami autentycznymi, zaś w odniesieniu do podpisów M. S., ojca W.S., ekspert stwierdził, że prawdopodobnie podpisy te nie są autentyczne.
Wobec powyższego w decyzji wydanej przez Izbę Skarbową w dniu 6 marca 2002r. numer [...] uchylono decyzje organu I instancji w części określającej małżonkom podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 rok i określono wysokość tego podatku na kwotę 31 407,30zł oraz zaległość podatkową w kwocie 8 181,60zł, zaś w części dotyczącej działalności gospodarczej A. S., czyli wysokości zaległości w zaliczkach stanowiących podstawę naliczenia odsetek rozstrzygnięcie utrzymano w mocy.
W rozstrzygnięciu tym nie uznano renty ustanowionej przez A. S. wobec opinii biegłego w tym zakresie, zaś wobec wątpliwości, co do podpisów odbiorcy renty ustanowionej przez W. S., uznano prawo podatnika do odliczenia renty na rzecz ojca.
W dalszym ciągu podtrzymano stanowisko nie uznania prawa do uwzględnienia darowizn nie wykazanych przez podatników w rozliczeniu rocznym, stwierdzając, że w dniu składania tego zeznania podatnicy wiedzieli, że przysługuje im prawo do odliczeń o takim charakterze, skoro wykazano darowiznę 2000 zł na Parafię w J. a jednak nie uwzględnili tak znacznych kwot. Dopiero po dwóch latach od złożenia zeznania, pomimo nie podnoszenia tego faktu w trakcie kontroli prowadzonej we wrześniu 1999 roku co do ulg i odliczeń, przedstawiono zaświadczenia o darowiźnie. Wyjaśnienia podatników o zaginięciu dokumentów dotyczących tych darowizn i późniejszym ich odnalezieniu nie zostały przez organ odwoławczy przyjęte, gdyż zdaniem organu argument ten oceniono jako niewiarygodny, gdyż w sytuacji poniesienia tak znacznych wydatków i świadomości możliwości ich odliczenia podatnicy mogli zwrócić się do obdarowanego o wydanie np. duplikatu wystawionego dowodu.
I na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze sformułowanym wnioskiem uchylenia tejże decyzji Izby Skarbowej z powodu zarzutu naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez bezzasadne nieznanie dokonanych darowizn oraz naruszenie art. 120, art. 122, art. 180, art. 191, art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ przez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, wadliwą ocenę stanu faktycznego, brak rzeczywistego uzasadnienia dlaczego organ podatkowy pewnym dowodom nie dał wiary oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje rozstrzygnięcie oraz argumentację w nim zawartą.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga na uwzględnienie zasługuje
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy w/w Prawo o ustroju sądów administracyjnych rolą tego sądu jest badanie decyzji administracyjnej, a więc także podatkowej, pod względem jej zgodności z prawem.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 26 ust. 1 punkt b ustawy z 24 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 90 z 1993r. p. 416 ze zm./, gdyż przepis ten nie uzależnia, jak w efekcie stwierdził to organ podatkowy, prawa do dokonania odliczenia od dochodu wartości darowizny od czasu przedłożenia przez podatnika dowodów na dokonanie i wykonanie tej czynności cywilnoprawnej. Także powoływany przez Izbę art. 45 ust. 1 tej ustawy regulacji takiej , przewidującej konsekwencje w postaci utraty prawa do tego odliczenia wobec ubiegania się o nie po terminie złożenia zeznania rocznego, nie zawiera.
W stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie podatnik zgodnie z art. 79 § 2 pkt 1 lit. 1 w/w ustawy Ordynacja podatkowa mógł w każdym czasie , byle przed upływem 5 letniego terminu ograniczającego możliwość złożenia wniosku, wystąpić o stwierdzenie nadpłaty w złożonym zeznaniu rocznym, a organ w świetle tego. co stwierdzono powyżej, byłby uprawniony i obowiązany w prowadzonym postępowaniu do oceny przedstawionych przez stronę dowodów zgodnie z zasadami i regułami dowodowymi zawartymi m.in. w art. 180 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa.
W prowadzonym postępowaniu jak i wydanych w jego efekcie orzeczeniach organ nie zakwestionował przedstawionych przez stronę dowodów i samego faktu dokonania darowizny. Organ I instancji wręcz w uzasadnieniu stwierdza, że "... Urząd nie uznaje za niebyłe dokonanie darowizny ...", jednakże stwierdza, iż odmawia dokonania przez podatników odliczeń, gdyż dowody zostały złożone po terminie przewidzianym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Także i w uzasadnieniu Izby Skarbowej powołano się na tenże art. 45 jako ograniczający czas przedkładania dowodów, stwierdzając, że podatnik w określonym terminie winien złożyć zeznanie roczne i że to sam podatnik posiada najlepszą wiedzę o wysokości dochodu i wydatkach, które mogą stanowić podstawę do skorzystania z odliczeń.
Rozbudowana została dodatkowa argumentacja uzasadniająca nie danie wiary okoliczności podnoszonej przez podatników, a wyjaśniającej przyczynę późniejszego przedstawienia dowodów, że przedłożone zaświadczenia zostały zagubione, a następnie odnalezione po dwóch latach. Izba uznała, że skarżący mając świadomość możliwości dokonania odliczeń mogli żądać wydania duplikatów tych dokumentów. Natomiast nie odniesiono się w żaden sposób do kserokopii przedłożonych zaświadczeń, jak też i do przesłuchania księdza P. Z. potwierdzającego fakt otrzymania darowizn przez Parafię w J., a nawet sposób wydatkowania otrzymanych kwot.
W skardze słusznie wniesiono o uchylenie decyzji organu II instancji. Organ odwoławczy jakim jest Izba Skarbowa obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie. A więc w sytuacji, jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, istnienia zebranego, lecz nie ocenionego materiału dowodowego, w zakresie dotyczącym niewielkiej w stosunku do całości sprawy dotyczącym kwestii jednego z odliczeń od dochodu, Izba Skarbowa winna rozpoznać tę sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tak materialnego, jak i procesowego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI