I SA/Kr 878/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-10-15
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyzwrot podatkuusługi prawneemisja akcjiczynności nieopodatkowaneodliczenie VATrozliczenie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki akcyjnej na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zwrotu różnicy podatku VAT, uznając, że spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego od usług prawnych związanych z emisją akcji, gdyż nie były one bezpośrednio związane ze sprzedażą opodatkowaną.

Spółka akcyjna zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu różnicy podatku VAT. Spór dotyczył prawa spółki do odliczenia podatku naliczonego od faktury za usługi prawne związane z emisją akcji serii C. Organy podatkowe uznały, że usługi te nie były związane ze sprzedażą opodatkowaną, co wykluczało możliwość odliczenia VAT. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę spółki "K." S.A. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc z 1999 roku. Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego, określając spółce zwrot podatku, zaległość podatkową, odsetki i dodatkowe zobowiązanie. Nieprawidłowości stwierdzone przez Urząd Skarbowy dotyczyły zaniżenia podatku należnego przez ujęcie faktur korygujących oraz zawyżenia podatku naliczonego przez ujęcie faktury za usługi prawne związane z emisją akcji serii C. Izba Skarbowa uznała rozliczenie spółki odnośnie faktur korygujących za prawidłowe, ale podzieliła argumentację Urzędu co do faktury za usługi prawne. Sąd administracyjny podkreślił, że podatek naliczony od zakupów związanych z czynnościami nieopodatkowanymi nie zmniejsza podatku należnego, a związek z przyszłą sprzedażą opodatkowaną musi być wyraźny i nie może zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych. W związku z tym, sąd oddalił skargę spółki, uznając prawidłowość zastosowania przepisów ustawy o VAT przez organy podatkowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu usług, które nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną.

Uzasadnienie

Związek podatku naliczonego z podatkiem należnym musi być wyraźny i nie może zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Usługi prawne związane z emisją akcji nie są bezpośrednio związane ze sprzedażą opodatkowaną, a zatem nie można odliczyć od nich podatku VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u.i.p.a. art. 19 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pod warunkiem związku ze sprzedażą opodatkowaną.

u.p.t.u.i.p.a. art. 20 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną.

Pomocnicze

u.p.t.u.i.p.a. art. 25 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis wyłączający możliwość stosowania art. 25 ust. 1 pkt 3 w odniesieniu do wydatków związanych z nabyciem towarów i usług, o których mowa w art. 21 ust. 3.

u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Katalog czynności, do których odnosi się wyłączenie z art. 25 ust. 2 pkt 1.

u.p.t.u.i.p.a. art. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

p.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługi prawne związane z emisją akcji nie są bezpośrednio związane ze sprzedażą opodatkowaną, co wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Związek podatku naliczonego z podatkiem należnym musi być wyraźny i nie może zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że miała prawo do odliczenia podatku VAT od usług prawnych związanych z emisją akcji, powołując się na art. 19 ust. 1 i art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o VAT oraz wyrok ETS C 408/98. Spółka twierdziła, że istnieje pośredni związek między zakupem usług prawnych a przyszłą sprzedażą opodatkowaną.

Godne uwagi sformułowania

podatek naliczony przez podatnika od zakupów(usług) związanych z czynnościami nie podlegającymi opodatkowaniu nie zmniejsza podatku należnego Związek ten musi być jednak wyraźnie wyartykułowany w sposób nie budzący wątpliwości. Związek ten nie może też być zależny od zdarzeń przyszłych i niepewnych.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Ewa Rojek

sprawozdawca

Grażyna Jarmasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, w szczególności w kontekście emisji akcji i innych operacji kapitałowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów i może być mniej aktualne w świetle obecnych regulacji. Kontekst orzecznictwa ETS wymaga ostrożności w stosowaniu do stanów faktycznych sprzed wejścia Polski do UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w VAT – prawa do odliczenia podatku od wydatków związanych z operacjami kapitałowymi, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, prezentuje klarowną argumentację prawną.

Czy koszty obsługi emisji akcji można odliczyć od VAT? Sąd wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 878/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Ewa Rojek /sprawozdawca/
Grażyna Jarmasz
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz SO (del.) Ewa Rojek (spr.) Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi "K." S.A. w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 14 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999 r. - skargę oddala -
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia 14 marca 2002r. Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] i określiła za miesiąc [...] 1999r. różnicę podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazała, że w wyniku przeprowadzonego w "K." SA w K. postępowania kontrolnego Urząd Skarbowy stwierdził nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za [...] 1999r., które spowodowały zawyżenie różnicy podatku do zwrotu na rachunek bankowy Spółki. Nieprawidłowości spowodowane zostały:
1. zaniżeniem podatku należnego w wyniku ujęcia w rozliczeniu za miesiąc [...] 1999r. dwóch faktur korygujących, które wystawione zostały w celu anulowania faktur pierwotnych a Spółka nie posiadała potwierdzenia ich wystawienia przez nabywcę.
2. zawyżeniem podatku naliczonego w wyniku ujęcia w tym rozliczeniu podatku z faktury VAT nr [...] z dn. [...] 1999r. dokumentującej zakup usług w zakresie obsługi prawnej związanych z przygotowywaną emisją akcji serii C, a więc nie związanego ze sprzedażą opodatkowaną.
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego Izba Skarbowa uznała za prawidłowe rozliczenie Spółki odnośnie wystawienia faktur korygujących. Odnośnie zawyżenia podatku naliczonego w wyniku ujęcia w rozliczeniu faktury VAT nr [...] Izba podzieliła argumentację Urzędu. W/wym faktura dokumentuje nabycie przez Spółkę usług prawnych, w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego pn. "Emisja akcji serii C". Tak więc nabycie tychże usług związane było z przygotowaniem do dopuszczenia akcji Spółki do notowań giełdowych. Papiery wartościowe (w tym akcje) nie są towarem w rozumieniu przepisów ustawy o VAT a ponadto emisja akcji nie została wymieniona w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zawartym w art.2 ustawy. Zgodnie z art.20 ust.2 ustawy VAT podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Oznacza to, że warunkiem koniecznym dla odliczenia podatku jest jego związek ze sprzedażą opodatkowaną. Skoro zatem faktura tyczyła zakupu nie podlegającego opodatkowaniu to konsekwencją jest, że podatnik jest pozbawiony możliwości odliczenia wykazanego w niej podatku naliczonego. Zawyżenie kwoty podatku naliczonego, obniżającego podatek należny miało swe konsekwencje w postaci zawyżenia różnicy podatku od towarów i usług, zadeklarowanej do zwrotu na rachunek bankowy Spółki.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "K." SA w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Izbie Skarbowej do ponownego rozpoznania. Zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego w szczególności art.19 ust. 1 oraz art.25 ust.2 pkt. 1 w zw. z art.21 ust.3 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym poprzez błędne przyjęcie, że Spółka nie miała prawa do odliczenia podatku VAT zawartego w fakturze dokumentującej zakup usług związanych z przygotowaniem przez Spółkę emisji akcji serii C.W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że art.19 ust. 1 ustawy VAT ustanawia regułę, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku przy nabyciu towarów i usług. Zdaniem skarżącego jedynym wyłączeniem dla tej reguły jest przepis art.25 ustawy, który z racji swej wyjątkowości nie może być traktowany rozszerzająco. Poza tym związek pomiędzy opodatkowanym zakupem, a podlegającą podatkowi VAT sprzedażą nie musi mieć charakteru bezpośredniego. Nadto skarżący powołał się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C 408/98.
W odpowiedzi na skargę Izba podtrzymała swoje stanowisko podnosząc dodatkowo, że przepis art.25 ust.2 pkt. 1 w zw. z art.21 ust.3 ustawy nie ma w sprawie zastosowania i nie stanowił wobec tego podstawy rozstrzygnięcia.Art.25 ust.2 pkt. 1 wyłącza możliwość stosowania art.25 ust. 1 pkt.3 w odniesieniu do wydatków związanych z nabyciem towarów i usług o których mowa w art.21 ust.3. Natomiast art.25 ust. 1 pkt.3 - do którego to wyłącznie się odnosi - ustanawia zasadę, że obniżenie kwoty do zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywania przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Izba wskazała, że nigdy nie kwestionowała możliwości zaliczenia wydatków udokumentowanych sporną fakturą do kosztów uzyskania przychodu i obniżenia na tej podstawie podatku należnego o naliczony.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematyka możliwości odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z czynnościami nieopodatkowanymi podatkiem VAT (jak to ma miejsce w sprawie niniejszej) budziła w przeszłości wiele kontro wersji. Od kilku lat w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego wykrystalizował się spójny pogląd, iż podatek naliczony przez podatnika od zakupów(usług) związanych z czynnościami nie podlegającymi opodatkowaniu nie zmniejsza podatku należnego (patrz wyrok III SA 1670/01, I SA/Kr 574/98, III RN 21/00, III RN 77/98 dostępne w systemie Lex). Dyspozycją art.19 ust. l i art.20 ust.2 ustawy o VAT nie są objęte czynności nie podlegające podatkowi od towarów i usług albowiem wystąpienie konkretnego zobowiązania podatkowego wynika z uprzedniego istnienia obowiązku podatkowego. W przypadku, gdy dana czynność nie była objęta obowiązkiem podatkowym, tzn. gdy w stosunku do danej czynności nie powstał obowiązek podatkowy z chwilą określoną w art.6 ustawy to nie mogło również powstać zobowiązanie podatkowe (kwota zwrotu różnicy lub kwota zwrotu podatku naliczonego), a zatem jak wyjaśnił SN w orzeczeniu III RN 21/00 z tego punktu widzenia bezprzedmiotowe jest rozważanie kwestii, czy czynność nie podlegająca podatkowi VAT jest objęta hipotezą przepisu art.19 ust. 1 lub 20 ust.2 ustawy, czy jaki jest wzajemny stosunek tych przepisów.
W związku z powyższym organy podatkowe obu instancji nie naruszyły przepisów prawa podatkowego, a wręcz przeciwnie zastosowały go w sposób prawidłowy i odpowiadający jego treści. Dokonana przez organy podatkowe interpretacja art.19 ust. 1 ustawy VAT jest uprawniona i zgodna z zaprezentowaną wyżej linią orzeczniczą. Nie jest też trafny pogląd skarżącej Spółki ,że doszło do naruszenia art.25 ust.2 pkt. 1 w zw. z art.21 ust.3 ustawy albowiem przepisy te nie miały zastosowania w sprawie niniejszej. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był bowiem przepis art.20 ust.2 ustawy o VAT prawidłowo zastosowany i zinterpretowany przez organy skarbowe .Nie można podzielić poglądu skarżącej, że wydatek poniesiony na obsługę prawną kolejnej emisji akcji ma pośredni związek z opodatkowaną działalnością Spółki poprzez przyrost kapitału ,który w przyszłości pozwoli na sprzedaż opodatkowaną przez co można zastosować do zakupu tej usługi art.20 ust.2 ustawy. Związek pomiędzy opodatkowanym zakupem a pomiędzy podlegającą podatkowi VAT sprzedażą nie musi mieć charakteru bezpośredniego sensu stricto. Związek ten musi być jednak wyraźnie wyartykułowany w sposób nie budzący wątpliwości. Związek ten nie może też być zależny od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Z tych względów argumentacja skarżącej, że istnieje związek pośredni pomiędzy opodatkowanym zakupem prawniczej usługi a przyszłą sprzedażą opodatkowaną nie może się ostać jako zbyt odległy i zależny od zdarzeń przyszłych bliżej nieokreślonych w czasie i niepewnych. Taki też jest ogólny sens powołanego przez skarżącą orzeczenia ETS w sprawie C 408/98. Nadto zauważyć w tym miejscu należy, że orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest wiążące do stanów faktycznych powstałych dopiero po dacie wejścia Polski do Unii Europejskiej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając sprawę oparto się na art.97 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.Nr.153 poz. 1271 z poz. zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI