I SA/Kr 863/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy umorzenie postępowania podatkowego w sprawie podatku leśnego z uwagi na zwolnienie ustawowe.
Skarżący kwestionował decyzję o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku leśnego, zarzucając naruszenie wielu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące ustalenia posiadacza samoistnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie podatkowe było bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie lasu od opodatkowania (drzewostan poniżej 40 lat), co wykluczało powstanie zobowiązania podatkowego. W konsekwencji, skarga została oddalona, a sąd podkreślił, że postępowanie podatkowe nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych dotyczących własności czy posiadania.
Sprawa dotyczyła skargi G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2024 r. od działki nr [...]. Wójt pierwotnie umorzył postępowanie wobec skarżącego z powodu braku przymiotu strony, a wobec uczestniczki postępowania (J.F.) z powodu bezprzedmiotowości wynikającej ze zwolnienia podatkowego. Skarżący zarzucił organom naruszenie szeregu przepisów, w tym Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej, kwestionując m.in. ustalenia dotyczące posiadania samoistnego i kręgu stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kluczową okolicznością jest istnienie ustawowego zwolnienia od podatku leśnego dla lasów z drzewostanem w wieku do 40 lat (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym). Ponieważ działka nr [...] była lasem z 30-letnim drzewostanem, nie mogło powstać zobowiązanie podatkowe, co czyniło postępowanie podatkowe bezprzedmiotowym. Sąd uznał, że ustalanie osoby posiadacza samoistnego było zbędne i wykraczało poza kompetencje organu podatkowego w sytuacji, gdy istnieje zwolnienie podatkowe. Podkreślono również, że postępowanie podatkowe nie jest właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących posiadania samoistnego czy zasiedzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie podatkowe jest bezprzedmiotowe, gdy istnieje ustawowe zwolnienie od podatku, które wyklucza powstanie zobowiązania podatkowego. Ustalanie osoby podatnika jest zbędne w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwolnienie od podatku leśnego dla lasów z drzewostanem do 40 lat (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l.) powoduje, że obowiązek podatkowy nie przekształca się w zobowiązanie podatkowe. W związku z tym, postępowanie mające na celu ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego jest bezprzedmiotowe, a ustalanie osoby podatnika jest zbędne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.l. art. 7 § 1
Ustawa o podatku leśnym
Zwalnia się od podatku leśnego lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 4
Ordynacja podatkowa
Definicja obowiązku podatkowego.
O.p. art. 5
Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
Sposoby powstania zobowiązania podatkowego.
u.p.l. art. 6 § 3
Ustawa o podatku leśnym
Ustalanie podatku leśnego od osób fizycznych w drodze decyzji.
O.p. art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
O.p. art. 138a § 2
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność ustnego udzielenia pełnomocnictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie ustawowego zwolnienia od podatku leśnego z uwagi na wiek drzewostanu (poniżej 40 lat) czyni postępowanie podatkowe bezprzedmiotowym. Postępowanie podatkowe nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych dotyczących posiadania samoistnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej w zakresie ustalania posiadania samoistnego. Zarzuty dotyczące wadliwej oceny materiału dowodowego i niepełnego zebrania dowodów. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o pełnomocnictwie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o opłacie skarbowej.
Godne uwagi sformułowania
nie zawsze obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe brak przymiotu strony brak przedmiotu opodatkowania rolą postępowania podatkowego nie jest rozwiązywanie istniejących pomiędzy stronami sporów natury cywilnoprawnej Ustalenia dokonane w tym postępowaniu nie mają bowiem jakiegokolwiek znaczenia dla wiążącego ustalenia, kto w istocie i od kiedy jest posiadaczem poszczególnych nieruchomości
Skład orzekający
Grzegorz Klimek
przewodniczący
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Inga Gołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania podatkowego w przypadku istnienia ustawowego zwolnienia podatkowego, nawet jeśli istnieją spory dotyczące posiadania nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku leśnego i jego zwolnień, ale zasada bezprzedmiotowości postępowania z powodu braku przedmiotu opodatkowania lub zwolnienia jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie podatkowym – bezprzedmiotowość postępowania w obliczu zwolnienia ustawowego, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też rozgraniczenie między postępowaniem podatkowym a cywilnym.
“Podatek leśny: Kiedy zwolnienie oznacza koniec postępowania podatkowego?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 863/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-01-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Klimek /przewodniczący/ Inga Gołowska Paweł Dąbek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 208 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Klimek Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędzia WSA Inga Gołowska Protokolant Referent stażysta Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi G, K. przy udziale J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 20 września 2024 r. nr SKO.Pod./4140/421/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala. Uzasadnienie Decyzją z 20 września 2024 r. nr SKO.Pod./4140/421/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej: Wójt) z 16 maja 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2024 r. od nr [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kolegium, G.K. (dalej: Skarżący) złożył 30 stycznia 2024 r. informację podatkową m.in. w odniesieniu do działki nr [...] położonej w miejscowości P. W treści tej informacji, jako forma władania zostało wskazane "własność". Ponadto działka została wskazana jako zwolniona z podatku leśnego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888 ze zm. – dalej: u.p.l.). Postanowieniem z 19 lutego 2024 r. Wójt wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym. W dniu 22 lutego 2024 r. została złożona przez J.T. (dalej: Uczestniczka) informacja o lasach dotycząca tej samej działki i w jej treści jako forma władania zostało wskazane "posiadacz samoistny". Ponadto powołała się na zwolnienie od opodatkowania na podstawie powyższego przepisu. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z 16 maja 2024 r. Wójt umorzył postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2024 r. od działki nr [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że umorzenie postępowania w stosunku do Skarżącego nastąpiło z uwagi na brak przymiotu strony, natomiast w stosunku do Uczestniczki z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą ze zwolnienia z podatku leśnego o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Po rozpoznaniu odwołania, Kolegium decyzją z 20 września 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Wójta. W motywach swojego rozstrzygnięcia zwróciło uwagę, że Wójt prawidłowo skupił się na ustaleniu, kto jest posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości. Niemniej jednak dokonane przez Wójta ustalenia w zakresie samoistnego posiadania, jak również ustalenie kręgu stron postępowania, nie mają przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W odniesieniu bowiem do działki nr [...] istnieje podstawa do zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Wiek lasu został ustalony na podstawie kopii znajdującego się w aktach uproszczonego planu urządzenia lasu na okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r., z którego wynika, że las znajdujący się na tej działce ma 30 lat. Przyjęcie takiego rozwiązania w rozpatrywanej sprawie było właściwe, gdyż jak wskazuje się w doktrynie wiek lasu jest określony w planie urządzenia lasu oraz w uproszczonym planie urządzenia lasu. Plany takie stanowią dokumenty urzędowe. Kolegium zwróciło uwagę, że nie zawsze obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe. Z sytuacją taką mamy do czynienia w przypadku istnienia zwolnienia podatkowego. Wobec tego rozstrzygnięcie Wójta było prawidłowe, gdyż brak było podstaw do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym od przedmiotowej działki. Podzielono przy tym zostało stanowisko Wójta w zakresie dokonanych przez niego ustaleń faktycznych, co do osoby samoistnego posiadacza. Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze, zarzucił zaskarżonej decyzji Kolegium naruszenie: 1/ art. 140, art. 143, art. 195 i art. 196, art. 197, art. 198 i art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. - dalej: k.c.) z uwagi na naruszenie prawa własności; 2/ art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.l. w zw. z art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej: O.p.) poprzez nieokreślenie Skarżącego jako strony postępowania zobowiązanej do zapłaty podatku, ale zwolnionej z podatku leśnego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l.; 3/ art. 2a O.p. z uwagi na nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącego; 4/ art. 121, art. 122 i art. 187 §1 O.p. poprzez niepełne oraz wybiórcze rozpatrzenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy z pominięciem faktów i dowodów istotnych dla sprawy, przemawiających za tym, że począwszy od dnia otwarcia spadku po spadkodawczyni J.K. Skarżący kontynuuje posiadanie samoistne po antenatce; 5/ art. 121, art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny; 6/ art. 122 O.p. z uwagi na niepodjęcie działań opisanych w uzasadnieniu mających na celu ustalenie stanu faktycznego; 7/ art. 129, art. 133 O.p., 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530 ze zm. - dalej: u.l) i art. 2 ust. 1 u.p.l. z uwagi na błędne zidentyfikowanie stron w postępowaniu podatkowym, tj. Z. i A. F. oraz umożliwienie im uczestnictwa w przesłuchaniu strony postępowania, J.F.; 8/ art. 138c § 1, art. 138d, art. 138e i art. 138j O.p. poprzez błędne przyjęcie, że udzielone pełnomocnictwo Z.F. przez Uczestniczkę zawierało wszystkie niezbędne dane; 9/ art. 180 § 1, art. 181 i art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne pominięcie przez Wójta wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodu w postaci zeznań świadków: S.B. i A.O.; 10/ art. 187 § 3 O.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie informacji wynikających z dowodów znanych z urzędu; 11/ art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie dowodów mających za przedmiot okoliczności mających znaczenie dla sprawy; 12/ art. 191 O.p. ze względu na przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak oparcia oceny dowodów na przekonywujących podstawach i wyprowadzenie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału i wyprowadzeniu z nich niepoprawnych wniosków; 13/ art. 194 w zw. z art. 120 O.p. z uwagi na brak przeprowadzenia dowodu podważającego zapisy ewidencji gruntów i budynków wskazującego na ich wadliwość i wskazania wadliwości zapisów wynikających z tejże ewidencji w nawiązaniu z danymi zawartymi w księdze wieczystej; 14/ art. 194 w zw. z art. 120 O.p. z uwagi na brak przeprowadzenia dowodu podważającego treść pisma ze Starostwa Powiatowego w Tarnowie z dnia 20.09.2022 r., znak: WOŚ.6164.38.2022.AM oraz błędną jego interpretacje i niewłaściwie wyciągnięte wnioski; 15/ art. 210 § 1 O.p. poprzez niewskazanie przyczyn, dla których w swoim rozstrzygnięciu Wójt i Kolegium nie wzięły pod uwagę dowodów przedstawianych w sprawie przez Skarżącego; 16/ art. 229 O.p. poprzez nie uzupełnienie materiału dowodowego przez Kolegium w postaci dowodów z zeznań świadków S.B. i A.O.; 17/ art. 200a i art. 229 O.p. poprzez nie przeprowadzenie rozprawy z urzędu w toku postępowania odwoławczego w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków powołanych przez Skarżącego, których nie chciał przesłuchać Wójt w postępowaniu podatkowym; 18/ art. 113 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm. - dalej: u.g.n.) poprzez błędne zdefiniowanie nieruchomości jako nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwy sposób prowadzenia postępowania; 19/ art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 r. poz. 1984 ze zm. - dalej: u.k.w.h.) poprzez naruszenie jawności formalnej i materialnej księgi wieczystej oraz podważanie domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej; 20/ stwierdzenie naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2111 ze zm. – dalej: u.o.s.) poprzez brak potwierdzenia dokonania opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie ustanowienia Uczestniczki posiadaczem samoistnym dla przedmiotowej działki oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wskazać należy na istotne okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte z urzędu w celu ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym. Czynność ta poprzedzona została złożeniem przez Skarżącego informacji podatkowej w odniesieniu do przedmiotowej działki. W informacji tej wskazał on, że jest podatnikiem podatku leśnego (właściciel), którego przedmiotem jest ta działka oraz powołał się na zwolnienie z opodatkowania przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Tożsamą informację podatkową złożyła Uczestniczka, z tym jednak zastrzeżeniem, że siebie wskazała jako podatnika (posiadacz samoistny). Działki w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako las i porośnięta jest drzewostanem w wieku 30 lat. Okoliczności te przez Skarżącego nie były kwestionowane. Jak wynika z art. 1 u.p.l., lasy podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym (z wyłączeniem nie mającym w sprawie zastosowania). Oznacza to, że na podmiotach tego podatku, określonych w art. 2 u.p.l., ciąży obowiązek podatkowy. Jak wynika z art. 4 O.p., obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Samo jednak podleganie obowiązkowi podatkowemu nie oznacza jeszcze obowiązku zapłaty podatku. Jest to bowiem powinność nieskonkretyzowana w szczególności co do osoby podatnika oraz kwoty podatku należnego do zapłaty. Konkretyzacja tego obowiązku następuje w momencie, gdy obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe. Zgodnie z art. 5 O.p., zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłaty na rzecz oznaczonego fiskusa podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Dopiero zatem w momencie przekształcenia się obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe znany jest podatnik oraz wysokość podatku. Sposoby powstania zobowiązania podatkowego przewidziane zostały w art. 21 § 1 O.p. Pierwszym z nich jest zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt 1). Zobowiązanie podatkowe powstaje w takim przypadku z mocy prawa i istnieje wówczas obowiązek samoobliczenia podatku. Z reguły następuje to poprzez złożenie przez podatnika deklaracji podatkowej w której wskazuje on kwotę podatku do zapłaty. Drugim sposobem jest doręczenie decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (pkt 2). W tym przypadku to organ podatkowy ma obowiązek wskazać podatnika, doręczając mu decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, jak również określić wysokość podatku do zapłaty. W przypadku podatku leśnego, ustawodawca w odniesieniu do osób fizycznych zdecydował, że zobowiązanie podatkowe powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej. Jak wynika z art. 6 ust. 3 u.p.l., podatek leśny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia lasu. Wyjątek przewidziany został w ust. 7 tego przepisu i odnosi się do sytuacji, gdy zobowiązanymi do zapłaty podatku są osoby fizyczne oraz osoby prawne. Nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż Wójt rozważał uznanie za podatników jedynie osoby fizyczne. Organ podatkowy właściwy w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, przed wydaniem decyzji wymiarowej zobowiązany jest do zweryfikowania, czy w sprawie występują wszystkie elementy składające się na konstrukcję danego podatku. W pierwszej kolejności koniecznym jest stwierdzenie, że mamy do czynienia z przedmiotem opodatkowania. Brak tego elementu bezprzedmiotowym czyni prowadzenie postępowania mającego na celu skonkretyzowanie pozostałych elementów podatku, takich jak w szczególności podatnik, podstawa opodatkowania, czy też stawka podatku. Osoba podatnika ma znaczenie jedynie w przypadku, gdy będzie można ustalić mu wysokość zobowiązania podatkowego. Aby to uczynić, musi istnieć przedmiot opodatkowania od którego należny jest podatek. Przedmiotem opodatkowania w przypadku podatku leśnego jest rzecz, czyli las. Podkreślenia jednak wymaga, że nie zawsze istnienie lasu wiąże się z objęciem go opodatkowaniem. Ustawodawca przewiduje bowiem sytuacje, których wystąpienie powoduje, że las nie podlega opodatkowaniu. Wiąże się to z wystąpieniem zwolnień podatkowych, które prowadzą do tego, że pewien przedmiot objęty zakresem przedmiotowym podatku, nie będzie jednak mu poddany. Nie wystąpi wówczas możliwość przekształcenia się obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Trafnie zwróciło na to uwagę Kolegium. Prawidłowo podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jest to zasadnicza okoliczność świadcząca o trafności rozstrzygnięcia Wójta, czyli umorzenia postępowania podatkowego. Wprawdzie błędnie Wójt argumentował, że umorzył postępowanie podatkowe w stosunku do Skarżącego z uwagi na to, że nie można uznać go za podatnika, zaś w przypadku Uczestniczki z powodu mającego zastosowanie w sprawie zwolnienia podatkowego. Wójt prowadził bowiem jedno postępowanie podatkowe i tym samym nie mógł go zakończyć odmiennie w stosunku do dwóch stron, które brały w nim udział (choć w istocie rozstrzygnięcie było tożsame). Gdyby zatem przedmiotowa działka podlegała opodatkowaniu i zdaniem Wójta podatnikiem powinna być Uczestniczka, to ona wskazana byłaby jako podmiot obowiązany do zapłaty podatku. W takim zaś przypadku nie byłoby możliwości alternatywnego rozstrzygnięcia, czyli ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z jednoczesnym umorzeniem postępowania. Jeżeli w danej sprawie występują strony o sprzecznych interesach, Wójt podzielając stanowisko jednej z nich wydaje decyzję określonej treści i nie orzeka w rozstrzygnięciu o sytuacji prawnej drugiej strony. Dopiero w uzasadnieniu wykazuje błąd w rozumowaniu strony, której argumentacja nie została podzielona. W realiach rozpatrywanej sprawy za zbędne należy uznać prowadzenie przez Wójta postępowania zmierzającego do ustalenia podatnika, skoro w sprawie nie było przedmiotu opodatkowania. Jak wynika bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l, zwalnia się od podatku leśnego lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat. Po ustaleniu tej okoliczności, postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone, bez prowadzenia postępowania dowodowego co do osoby ewentualnego podatnika. Określenie podatnika w przypadku braku przedmiotu opodatkowania nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli natomiast Wójtowi okoliczność zwolnienia podatkowego znana była z urzędu przed wszczęciem postępowania, które w istocie zainicjowane było złożeniem informacji podatkowej przez Skarżącego, powinien wydać postanowienie od odmowie wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a § 1 O.p. Zwolnienie od opodatkowania, przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l., jest bowiem zwolnieniem ustawowym, niezależnym od złożenia oświadczenia przez podatnika, że zamierza z niego skorzystać. Wystąpienie ustawowego zwolnienia od opodatkowania obliguje organ podatkowy do odstąpienia od opodatkowania i to niezależnie od woli podatnika. Nawet zatem w przypadku, gdyby podatnik wyrażał wolę zapłaty podatku, organ podatkowy nie mógłby dokonać ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Obowiązek ustalenia podatnika przy zobowiązaniach powstających na skutek doręczenia decyzji, konkretyzuje się dopiero wówczas, gdy można nałożyć na niego obowiązek zapłaty podatku. W kompetencjach Wójta nie było natomiast w realiach rozpatrywanej sprawy ustalenie, kto jest posiadaczem samoistnym przedmiotowej działki. Organ podatkowy ma uprawnienie i zarazem obowiązek ustalić wysokość zobowiązania podatkowego, czyli skonkretyzować obowiązek podatkowy. Jeżeli jednak konkretyzacja taka jest niemożliwa, gdyż ustawodawca wprowadził zwolnienie podatkowe, czyli obowiązek zapłaty podatku nie może nastąpić, organ podatkowy nie może czynić ustaleń, kto ewentualnie mógłby być podatnikiem, gdyby obowiązek zapłaty podatku miał miejsce. Obowiązek zbadania, czy Skarżący, bądź Uczestniczka są posiadaczami samoistnymi przedmiotowych działek skonkretyzowałby się dopiero wówczas, gdyby Wójt był zobowiązany wydać decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wówczas faktycznie musiałby ustalić osobę podatnika i dokonywać ustaleń na okoliczność ewentualnego samoistnego posiadania. Zasadnie Kolegium w tym kontekście zwróciło uwagę, że Wójt z uwagi na podstawę zwolnienia podatkowego, zobligowany był do umorzenia postępowania. Skarżący nie tyle kwestionuje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, co jej uzasadnienie. Wynika to także z wniosków zawartych w skardze, gdzie Skarżący domaga się uchylenia decyzji Wójta "w zakresie ustanowienia J.F. posiadaczem samoistnym dla działki [...]". Zwrócić jednak należy uwagę, że Wójt "nie ustanawiał" Uczestniczki posiadaczem samoistnym przedmiotowej działki. Jak już wyżej zaznaczono postępowanie w tym przedmiocie było zbędne. Zawarte zaś w uzasadnieniu decyzji Wójta stanowisko w tym przedmiocie, jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy jedynie za jego opinię w tym przedmiocie. W ocenie Sądu decyzja Kolegium jest zgodna z prawem z tego powodu, że wyraźnie stwierdzono w niej, iż podstawę do umorzenia całego postępowania (nie zaś jak chce tego Wójt jedynie w odniesieniu do Skarżącego) był brak podstaw do przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Błędem Wójta było zatem stwierdzenie, że umorzenie postępowania w stosunku do Skarżącego nastąpiło z tego powodu, iż nie można go uznać za podatnika, gdyż Uczestniczka jest posiadaczem samoistnym przedmiotowej działki. Jeszcze raz należy podkreślić, że Wójt prowadził jedno postępowanie, nie zaś dwa niezależne postępowania do dwóch stron. Przedmiotem tego postępowania była możliwość ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za konkretny rok podatkowy, nie zaś ustalenie posiadacza samoistnego. Ustalenie posiadacza samoistnego w realiach rozpatrywanej sprawy wykraczało poza kompetencje przyznane Wójtowi. Zasadnie w tym kontekście Kolegium zwróciło uwagę w zaskarżonej decyzji, że rolą postępowania podatkowego nie jest rozwiązywanie istniejących pomiędzy stronami sporów natury cywilnoprawnej. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu nie mają bowiem jakiegokolwiek znaczenia dla wiążącego ustalenia, kto w istocie i od kiedy jest posiadaczem poszczególnych nieruchomości, bądź też komu przysługują względem niej określone prawa rzeczowe. Odnosząc się do stanowiska Wójta, Kolegium prawidłowo stwierdziło, że wydane rozstrzygnięcie jedynie fragmentarycznie nawiązuje do cywilnoprawnych konstrukcji i nie można wykluczyć, że sąd powszechny w toku stosownego postępowania dojdzie do całkowicie odmiennych wniosków. Dodać należy, w związku z twierdzeniami Skarżącego, że warunkiem stwierdzenia nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, nie jest fakt zapłaty podatku od niej. Sąd powszechny samodzielnie rozstrzyga przesłankę samoistności posiadania nieruchomości, która jest przedmiotem sprawy o zasiedzenie. Samo zatem uzasadnienie decyzji Wójta nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia takiej sprawy. Dowody przeprowadzone w postępowaniu podatkowym, mogą być ewentualnie wykorzystane przez sąd powszechny do dokonania oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania sądowego, jeżeli oczywiście sąd uzna za stosowne przeprowadzenie dowodów z akt postępowania podatkowego. Z tych wszystkich powodów za bezprzedmiotowe uznać należy te zarzuty skargi, które koncentrują się na błędnej wykładni przepisów k.c. oraz u.p.l. w zakresie pojęcia posiadania samoistnego oraz związanych z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w kontekście ustaleń co do samoistnego posiadania przedmiotowej działki, czy też art. 3 u.k.w.h. Prowadzenie bowiem postępowania dowodowego na tę okoliczność było bezprzedmiotowe i nie miało żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Kolegium. Potwierdzenie, bądź zaprzeczenie stanowisku, że Uczestniczka jest, bądź nie jest posiadaczem samoistnym, miałoby jedynie walor poznawczy, lecz nie wywoływałoby żadnych skutków podatkowo-prawnych. Postępowania dowodowego nie prowadzi się w celu stwierdzenia okoliczności nieistnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności zaś istotne określone są przez przepisy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania dowodowego. Dla zasadności wydanych rozstrzygnięć przez organy podatkowe wystarczające jest jedynie ustalenie, że przedmiotowe działki stanowią las, który zwolniony jest od opodatkowania. Jedynym zatem możliwym rozstrzygnięciem w takim wypadku było umorzenie postępowania podatkowego. Uchylenie zaskarżonej decyzji nie mogło nastąpić również z przyczyn wskazywanych przez Skarżącego i odnoszących się do formy udzielenia pełnomocnictwa przez Uczestniczkę. Niespornym jest, że zostało ono zgłoszone ustnie do protokołu, co jest dopuszczalne z uwagi na treść art. 138a § 2 O.p. Obowiązek udzielania pełnomocnictwa według wzoru określonego w stosownym rozporządzeniu, dotyczy jedynie pełnomocnictw składanych na piśmie, co wyraźnie wynika z § 3 powyższego przepisu. W realiach rozpatrywanej sprawy nie było wątpliwości i nie było w szczególności kwestionowane przez Uczestniczkę, ze miała ona wolę ustanowienia pełnomocnika. Ponadto pomijając już kwestię, czy od udzielonego pełnomocnictwa powinna być uiszczona opłata skarbowa, jej zapłata nie jest warunkiem ważności pełnomocnictwa. Zarzuty Skarżącego uznać zatem należało za bezzasadne. Jednocześnie Sąd nie będąc, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), związany granicami skargi, czyli jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, skontrolował w pełnym zakresie zaskarżoną decyzję oraz postępowanie zmierzające do jej wydania. W wyniku takiej kontroli nie stwierdził przesłanek do jej uchylenia. Z tych wszystkich powodów Sąd skargę oddalił, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI