I SA/Kr 86/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Zakopane w sprawie opłaty miejscowej z powodu braku podstawy prawnej i niespełnienia wymogów klimatycznych.
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Miasta Zakopane z 2015 r. w sprawie opłaty miejscowej. Sąd stwierdził nieważność uchwały, uznając ją za sprzeczną z prawem. Głównym powodem była podstawa prawna uchwały, która opierała się na wcześniejszej uchwale z 2008 r. unieważnionej przez sądy administracyjne. Dodatkowo, uchwała nie spełniała wymogów dotyczących jakości powietrza, co było warunkiem koniecznym do jej podjęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę B.A. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 26 listopada 2015 r. nr XV/245/2015 w przedmiocie opłaty miejscowej. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, w szczególności art. 17 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Sąd wskazał, że uchwała opierała się na wcześniejszej uchwale z 2008 r., która została już wcześniej unieważniona przez sądy administracyjne z powodu niespełnienia przez Zakopane warunków klimatycznych (dotyczących jakości powietrza). Ponadto, z akt sprawy nie wynikało, czy Rada Miasta Zakopane dysponowała aktualnymi danymi dotyczącymi jakości powietrza w momencie podejmowania uchwały w 2015 r. Brak uzasadnienia uchwały został uznany za istotną wadę. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały oznacza jej eliminację z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a uchwała oparta na unieważnionej podstawie prawnej sama jest wadliwa. W związku z tym, sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w całości i zasądził od Rady Miasta Zakopane na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała podjęta na podstawie unieważnionej uchwały jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że stwierdzenie nieważności uchwały oznacza jej eliminację z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Uchwała oparta na akcie prawnym, który został wyeliminowany z obrotu prawnego, sama jest wadliwa i nie może stanowić podstawy do pobierania opłat.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.l. art. 17 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 17 § 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 17 § 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Prawo ochrony środowiska art. 87 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych art. 17 § 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym art. 91 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 147 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym art. 101 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 47 § 4a
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej art. 47 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała została podjęta na podstawie uchwały nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r., która została unieważniona przez sądy administracyjne. Uchwała nie spełnia wymogów dotyczących jakości powietrza, co jest warunkiem koniecznym do jej podjęcia. Brak uzasadnienia uchwały stanowi istotną wadę. Brak aktualnych danych dotyczących jakości powietrza w momencie podejmowania uchwały.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miasta Zakopane, że obowiązek ustalenia wykazu miejscowości jest niezależny od wprowadzenia opłaty i że rozporządzenie Wojewody Małopolskiego zachowuje moc do czasu wydania uchwały rady gminy.
Godne uwagi sformułowania
Władztwo podatkowe jednostek samorządu terytorialnego jest – zgodnie z art. 94 i art. 217 Konstytucji RP – istotnie ograniczone przez ustawodawcę. Skoro warunkiem nałożenia opłaty miejscowej wg konkretnej stawki jest uprzednie wydanie uchwały na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, to zgodność z prawem tej uchwały ma kluczowe znaczenie dla interesu prawnego osoby obciążonej opłatą miejscową. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oznacza jej eliminację z porządku prawnego ze skutkiem ex tunc; nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych od samego początku i traktowana jest jako niebyła. Nie 'odżywa' ono wskutek późniejszego stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności zastępującej je uchwały rady gminy.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Głowacki
sędzia
Inga Gołowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstaw prawnych uchwał samorządowych, wymogi formalne przy wprowadzaniu opłat lokalnych, skutki prawne unieważnienia uchwał, znaczenie danych środowiskowych dla decyzji podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatą miejscową i uchwałami samorządowymi w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej dla uchwał samorządowych i jak konsekwencje mogą mieć błędy proceduralne, zwłaszcza gdy opierają się na wcześniej unieważnionych aktach.
“Zakopane straciło prawo do opłaty miejscowej przez wadliwą uchwałę – sąd wyjaśnia dlaczego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 86/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/ Inga Gołowska Piotr Głowacki Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III FSK 1217/23 - Wyrok NSA z 2025-04-01 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 716 art. 17 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dz.U. 2001 nr 62 poz 627 art. 87 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Dz.U. 2023 poz 259 art. 147 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 86/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska, Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2023 r., sprawy ze skargi B. A. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 26 listopada 2015 r. nr XV/245/2015 w przedmiocie opłaty miejscowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Rady Miasta Zakopane na rzecz skarżącego kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania. Uzasadnienie W dniu 27 marca 2008 r. Rada Miasta Zakopane podjęła uchwałę nr XXII/250/2008 w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2008 r. Nr 291, poz. 1908). Uchwała weszła w życie w dniu 23 maja 2008 r. W wyniku jej zaskarżenia przez B.A. (skarżący, strona), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 10 lipca 2017, sygn. akt III SA/Kr 535/15, uwzględnił skargę B.A. i stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. nr XXII/250/2008 w przedmiocie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 3579/17. W tezie do tego orzeczenia NSA wskazało, że: 1) Władztwo podatkowe jednostek samorządu terytorialnego jest – zgodnie z art. 94 i art. 217 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) – istotnie ograniczone przez ustawodawcę, który może uzależnić, i w tym wypadku uzależnia, powstanie kompetencji do wprowadzenia na terenie danej miejscowości opłaty miejscowej od spełnienia rygorów ustanowionych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, m.in. dotyczących ochrony środowiska. 2) Skoro warunkiem nałożenia opłaty miejscowej wg konkretnej stawki jest uprzednie wydanie uchwały na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844), to zgodność z prawem tej uchwały ma kluczowe znaczenie dla interesu prawnego osoby obciążonej opłatą miejscową. Następnie Rada Miasta Zakopanego podjęła w dniu 26 listopada 2015 r. uchwałę Nr XV/245/2015 z w sprawie opłaty miejscowej (Dz. Urz. Wojew. Małop. z 3 grudnia 2015 r., poz. 7299). Powyższa uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 47 § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz uchwały Nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2008 r. Nr 291, poz. 1908). Uchwałą tą wprowadzono obowiązek uiszczania opłaty miejscowej na terenie Gminy Miasto Zakopane, wg określonych stawek, za pobyt ponad dobowy w celach turystycznych, wypoczynkowych i szkoleniowych. Uchwała nie zawiera uzasadnienia. B.A. zaskarżył do WSA w Krakowie ww. uchwałę w całości, powołując się na naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 559 - dalej w skrócie u.s.g.) i wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Zaskarżonej uchwale zarzucił, sprzecznośc z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g., została bowiem wydana z naruszeniem art. 94 oraz 217 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 1452 ze zm. - dalej "u.p.o.l.") w związku z art. 87 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 - dalej w skrócie Prawo ochrony środowiska) w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. Nr 249, poz. 1851 - dalej w skrócie "Rozporządzenie z 2007 roku") oraz w związku z § 1 pkt 1 i 2 tudzież § 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U., poz.1031). Skarżący wywodzi swój interes prawny we wniesieniu niniejszej skargi z faktu uczestniczenia w postępowaniu, w którym sądy administracyjne stwierdziły nieważność uchwały nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 n 2 50 lipca 2017 r., III SA/Kr 535/15, a następnie wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., II FSK 3579/17). Ponadto skarżący podnosi, że w Zakopanem ponosił opłatę miejscową w dniach 6-7 lutego 2015 r. kiedy została od niego pobrana opłata miejscowa w wysokości 2 zł (ustalenia w sprawie III SA/Kr 535/15) oraz w dniach 7- 9 lutego 2020 r. Odnosząc się do meritum sprawy, skarżący podniósł, że opłata miejscowa jest pobierano od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach lub w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej. Szczegółowe warunki klimatyczne, krajobrazowe i turystyczne, jakie ma spełniać dana miejscowość, aby można w niej było pobierać opłatę miejscową, określają przepisy wykonawcze do tej ustawy, wydane na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obecnie obowiązuje (i obowiązywało w dacie podjęcia zakwestionowanej uchwały) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (dalej: rozporządzenie). W § 2 pkt 1 tego rozporządzenia przewidziano, że za minimalne warunki klimatyczne, jakie spełniać musi miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową uznaje się zachowanie na terenie strefy, o której mowa w art. 87 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, na obszarze której jest położona dana miejscowość, dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi, określonych w przepisach o ochronie środowiska. Rada Miasta Zakopane, podejmując uchwałę w sprawie ustalenia miejscowości, w których można pobierać opłatę miejscową, miała obowiązek uwzględnić powyżej wskazane ogólnie minimalne warunki klimatyczne. Zawarte w przepisie art. 17 ust. 5 u.p.o.l. sformułowanie "ustala miejscowości" nie oznacza pełnej swobody decyzyjnej organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w tym zakresie; przeciwnie, przepis ten powierza gminie ograniczoną władzę dyskrecjonalną, nakładając jednocześnie na organ stanowiący gminy obowiązek uprzedniej weryfikacji, czy dana miejscowość faktycznie spełnia przesłanki określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. Skarżący podniósł, że zaskarżona obecnie uchwała została podjęta na podstawie uchwały nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową. Mając na uwadze, że sądy administracyjne stwierdziły nieważność uchwały nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 lipca 2017 r., IlI SA/Kr 535/15, a następnie wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., II FSK 3579/17) z powodu niespełnienia przez Zakopane warunków klimatycznych niezbędnych do pobierania opłaty miejscowej, również uchwała nr XV/245/2015 z dnia 26 listopada 2015 r. jest obarczona wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Zakopane wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. W ocenie Rady obowiązek ustalenia przez gminę na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l. wykazu miejscowości charakteryzujących się korzystnymi właściwościami klimatycznymi, walorami krajobrazowymi oraz warunkami umożliwiającym pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, jest niezależny od samego wprowadzenia opłaty miejscowej na terenie danej gminy. Czym innym jest bowiem uchwała wprowadzająca opłatę miejscową na podstawie art. 17 ust. 1 u.p.o.l. (jej wprowadzenie zależy od uznania organu stanowiącego), a czym innym wykaz miejscowości, w których ta opłata potencjalnie może być pobierana - w tym przypadku kategoryczna treść art. 17 ust. 5 u.p.o.l. "rada gminy ustala" skłania do twierdzenia, że ustalenie tego wykazu jest obligatoryjne, nawet jeżeli rada gminy nie przejawiałby woli wprowadzenia opłaty miejscowej. Nie oznacza to jednak, że wykaz miejscowości, w których może być pobierana opłata miejscowa nie może wynikać z innych aktów normatywnych o charakterze prawa miejscowego niż uchwała Rady Gminy. Zdaniem Rady niedopuszczalna była i jest wykładnia, w świetle której rozporządzenie Wojewody Małopolskiego nr 227/a z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie ustalenia w województwie małopolskim miejscowości, w których pobierana jest opłata miejscowa, zachowuje moc jedynie do czasu wydania rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie minimalnych warunków jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Rozporządzenie Rady Ministrów nie jest bowiem aktem prawa miejscowego, o którym mowa w ww. art. 47 ust. 2 ustawy nowelizującej. Ustawa z 2005 r. zmieniła art. 17 ust. 3 u.p.o.l., który zawierał upoważnienie dla wojewody do ustalenia, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, wykazu miejscowości, w których można pobierać opłatę miejscową. W kontekście powyższego, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy nowelizującej rozporządzenie Wojewody Małopolskiego z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie ustalenia w województwie małopolskim miejscowości, w których pobierana jest opłata miejscowa, obowiązuje aż do czasu wejścia w życie uchwały rady gminy (podjętej na podstawie u.p.o.l. z uwzględnieniem rozporządzenia Rady Ministrów, w sprawie minimalnych warunków) ustalającej wykaz miejscowości, w których pobiera się opłatę miejscową. W konsekwencji niepodejmowanie przez rady gmin na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l. stosownych uchwał po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków (...) oznacza, że obowiązują w tym zakresie "stare" rozporządzenia Wojewodów. Podkreślono przy tym, że nie wydanie aktu prawa miejscowego, o którym mowa w art. 47 ust. 2 ustawy z 2005 r., to nie tylko sytuacja w której rada gminy w ogóle nie podejmie inicjatywy uchwałodawczej, ale również przypadek, w którym podjęto uchwałę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego w związku z stwierdzeniem jej nieważności, jak w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 , poz. 259, dalej jako p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Doprecyzowania przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie dokonano w ustawach samorządowych. Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.g.") uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Zgodnie więc z treścią art. 91 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wyróżnia się dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy, a mianowicie istotne naruszenia prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały oraz nieistotne naruszenia prawa, skutkujące stwierdzeniem, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Prawo do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy przysługuje na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia czy też interesu prawnego. Podstawą do wyprowadzenia przysługującej podmiotowi ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania administracji publicznej, na mocy których są kształtowane uprawnienia lub obowiązki jednostki (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt. II OSK 790/12). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi na stanowiący przedmiot postępowania akt prawa miejscowego. Skarżący wskazał bowiem, że w dniach 6-7 lutego 2015 r. przebywał turystycznie na terenie Zakopanego i została od niego pobrana opłata miejscowa w wysokości 2 zł. Powyższa okoliczność nie została zakwestionowana przez organ w toku postępowania. Zaskarżona uchwała stanowiła bezpośrednią podstawę nałożenia obowiązku zapłaty opłaty miejscowej na skarżącego. Bez podjęcia zaskarżonej uchwały nie byłoby w ogóle podstawy do ustalenia wysokości opłaty. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu spornej obecnie uchwały z 26 listopada 2015 r. nr XV/245/2015 w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową. Zaskarżona uchwała bezpośrednio i realnie kształtuje sytuację prawną osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w Zakopanem, nakładając generalny obowiązek uiszczenia opłaty miejscowej. Istnienie interesu prawnego po stronie skarżącego powoduje konieczność merytorycznego odniesienia się do kwestii legalności zaskarżonej uchwały. Podstawą stwierdzenia nieważności obecnie zaskarżonej uchwały ws. opłaty miejscowej jest brak podstawy prawnej do jej podjęcia. Dokonując oceny legalności zaskarżonej w niniejszym postępowaniu uchwały Rady Miasta Zakopane w sprawie opłaty miejscowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do przekonania, że jest ona sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała ta została bowiem wydana z naruszeniem art. 17 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. Nr 249, poz. 1851). Upoważnienie ustawowe do ustalenia przez radę gminy miejscowości w których pobiera się opłatę miejscową zawarte jest w art. 17 ust. 1 u.p.o.l. Przepis ten (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia przedmiotowej uchwały) przewiduje, że opłata miejscowa jest pobierana od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach lub w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej. Szczegółowe warunki klimatyczne, krajobrazowe i turystyczne, jakie ma spełniać dana miejscowość, aby można w niej było pobierać opłatę miejscową, określają przepisy wykonawcze do tej ustawy, wydane na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a dokładnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. W § 2 pkt 1 tego rozporządzenia przewidziano, że za minimalne warunki klimatyczne, jakie spełniać musi miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową uznaje się zachowanie na terenie strefy, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), na obszarze której jest położona dana miejscowość, dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi, określonych w przepisach o ochronie środowiska. Rady gmin podejmujące uchwały w sprawie ustalenia miejscowości, w których można pobierać opłatę miejscową, mają więc obowiązek uwzględnić te minimalne warunki klimatyczne, co do szczegółów zaś dotyczących stref oraz wielkości dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu rozporządzenie odsyła do przepisów o ochronie środowiska. Należy podnieść, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia zaskarżonej uchwały, co samo w sobie przesądza o jej wadliwości, którą należy uznać za istotną. Z akt sprawy nie wynika także, czy w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały Rada Miasta Zakopane dysponowała aktualnymi danymi dotyczącymi jakości powietrza. Organ w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie przedłożył żadnych dokumentów z których wynikałoby, że takimi danymi w chwili podjęcia uchwały dysponował. Należy zatem przyjąć, że podejmując zaskarżoną uchwałę nie ustalono istnienia jednej z trzech podstawowych przesłanek wymaganych do podjęcia zaskarżonej uchwały, to jest stanu zanieczyszczenia powietrza. Nie dochowane zatem zostały wymogi przewidziane w zacytowanych powyżej przepisach umożliwiające podjęcie uchwały o pobieraniu w tych miejscowościach opłaty miejscowej. Z tego powodu zatem zaskarżona uchwala wydana została z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Nadto zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie uchwały Nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2008 r. Nr 291, poz. 1908), która została unieważniona przez sądy administracyjne, w tym NSA wyrokiem z 15 marca 20018 r., sygn. akt II FSK 3579/17. Jak stwierdzono w uzasadnieniu tego wyroku uchwała ta była obarczona wadą nieważności, bowiem Rada Miasta Zakopane nie dysponowała aktualnymi danymi dotyczącymi jakości powietrza. Stwierdzenie, że nie było podstaw do wydania uchwały, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l., ponieważ dana miejscowość nie spełnia np. warunków klimatycznych, prowadzi do wniosku, że obciążenie danego podmiotu obowiązkiem uiszczenia opłaty w oczywisty sposób narusza konkretny interes prawny podatnika; nakłada bowiem na niego obowiązek fiskalny bez wymaganej podstawy prawnej. NSA stwierdził również, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oznacza jej eliminację z porządku prawnego ze skutkiem ex tunc; nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych od samego początku i traktowana jest jako niebyła. W ocenie NSA treść art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. z dnia 12 września 2005 r, dalej ustawa nowelizująca) należy interpretować w ten sposób, że zwrot "akty prawa miejscowego wydane na podstawie przepisów zmienianych niniejszą ustawą z zakresu zadań i kompetencji podlegających przekazaniu niniejszą ustawą zachowują moc do czasu wydania nowych aktów prawa miejscowego przez organy przejmujące zadania i kompetencje" należy odczytywać w kontekście omawianej sytuacji prawnej w ten sposób, że z chwilą podjęcia przez radę gminy uchwały na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l., wcześniej obwiązujące rozporządzenie wojewody w tym zakresie bezpowrotnie traci swą moc prawną. W konsekwencji nie "odżywa" ono wskutek późniejszego stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności zastępującej je uchwały rady gminy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy ten typ profiskalnej wykładni wykluczony jest również ze względu na wyraźną treść uchwał Rady Miasta Zakopane nr XLVI/621/2013 z dnia 24 października 2013 r. oraz nr XV/245/2015 z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie opłaty miejscowej. W obu tych aktach wyraźnie stwierdzono, że są one wydane na podstawie uchwały nr XXII/250/2008 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową. Skoro sama Rada Gminy wskazuje, że ustala stawkę opłaty miejscowej na podstawie własnej uchwały z 27 marca 2008 r., nie sposób przyjąć, że pobór tej opłaty może następować na podstawie nieobowiązującego już rozporządzenia wojewody Rozporządzenia nr 227/a Wojewody Małopolskiego z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie ustalenia w województwie małopolskim miejscowości, w których pobiera się opłatę miejscową (dalej "rozporządzenie Wojewody"). Mając na uwadze powyżej wskazane wady zaskarżonej uchwały uznać należy, że narusza ona prawo w stopniu istotnym, zachodzą więc przesłanki do stwierdzenia jej nieważności w całości. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 797 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł; koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI