III SA/Po 500/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2011-08-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościdrogi wewnętrznezwolnienie podatkowepasy drogoweewidencja gruntówustawa o podatkach i opłatach lokalnychustawa o drogach publicznychkomunikacja wewnętrzna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości dróg wewnętrznych, uznając, że nie spełniają one definicji pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.

Spółka kwestionowała decyzję o określeniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok, domagając się zwolnienia dróg wewnętrznych od opodatkowania. Argumentowała, że drogi te są niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej i powinny być wyłączone z podatku na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe oraz WSA uznały jednak, że sporne grunty nie stanowią pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a jedynie służą komunikacji wewnętrznej i parkowaniu klientów, co wyklucza zastosowanie zwolnienia.

Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok. Spółka domagała się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty, argumentując, że drogi wewnętrzne na jej działkach, niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości jako pasy drogowe związane z obsługą ruchu. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie dotyczy jedynie dróg publicznych lub pasów drogowych zdefiniowanych w ustawie o drogach publicznych, a drogi na nieruchomości spółki służą jedynie komunikacji wewnętrznej i parkowaniu klientów, nie spełniając tych kryteriów. WSA w Poznaniu, oddalając skargę, potwierdził, że choć dane z ewidencji gruntów nie są bezwzględnie wiążące, to sporne nieruchomości nie spełniają definicji pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego. Sąd podkreślił, że drogi wewnętrzne służące wyłącznie komunikacji w obrębie nieruchomości nie są pasem drogowym ani drogą w rozumieniu przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, drogi wewnętrzne służące wyłącznie komunikacji w obrębie nieruchomości i parkowaniu klientów nie spełniają definicji pasów drogowych ani dróg w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicje pasów drogowych i dróg zawarte w ustawie o drogach publicznych są kluczowe dla zastosowania zwolnienia. Drogi wewnętrzne, które nie są wydzielone liniami granicznymi jako pas drogowy i służą jedynie potrzebom konkretnego przedsiębiorcy, nie podlegają zwolnieniu, nawet jeśli nie są oznaczone w ewidencji gruntów jako 'dr'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.o.l. art. 2 § ust. 3 pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

W okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zwolnienie to obejmowało również drogi wewnętrzne, o ile spełniały definicje z ustawy o drogach publicznych.

Pomocnicze

u.d.p. art. 4 § pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja pasa drogowego jako wydzielonego liniami granicznymi gruntu wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi wewnętrznej jako drogi niezaliczanej do żadnej z kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorstwa.

p.g.k. art. 21

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków powinny być stosowane do wymiaru podatków.

o.p. art. 194

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. § 68 ust. 3 pkt 7 a

Grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu tego rozporządzenia i wlicza się je do przyległego użytku gruntowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Drogi wewnętrzne na nieruchomości spółki powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości jako pasy drogowe lub drogi związane z obsługą ruchu. Dane z ewidencji gruntów i budynków nie mają wiążącego charakteru dla ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zwolnień.

Godne uwagi sformułowania

Drogi wewnętrzne służące wyłącznie komunikacji w obrębie danej nieruchomości nie są odpowiednio pasem drogowym i drogą w rozumieniu tego przepisu, odwołującego się bezpośrednio do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych.

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący sprawozdawca

Beata Sokołowska

sędzia

Małgorzata Górecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku od nieruchomości dla dróg wewnętrznych oraz znaczenie ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku i specyficznej interpretacji przepisów w kontekście dróg wewnętrznych służących działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i częstego problemu interpretacji przepisów dotyczących dróg wewnętrznych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.

Czy drogi na Twojej posesji są zwolnione z podatku? WSA wyjaśnia kluczowe kryteria.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 500/11 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2011-08-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska
Małgorzata Górecka
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 2946/11 - Wyrok NSA z 2013-12-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 2 ust. 3 pkt 4, 1a ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
§ 68 ust. 3 pkt. 7 a, poz. 3 pkt 7 lit. a) załącznika Nr 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
art. 4 pkt. 1, art. 8 ust. 1
Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 31 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółka A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok. o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]., nr [...], wydaną na podstawie art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3, art. 51 § 2, art. 53 § 1 i § 4 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4, art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) i pkt 3, art. 6 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) oraz uchwały nr XXXV/284/IV/2003 Rady Miasta Poznania z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2004 rok (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2003r. Nr 208, poz. 4298) Prezydent Miasta P. określił spółce A wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż strona wniosła w dniu [...] o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] ([...] zł) z powodu niezasadnego opodatkowania dróg wewnętrznych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podlegających w okresie 2004 – 2006 wyłączeniu spod opodatkowania. W ocenie spółki zlokalizowane na jej działkach drogi dojazdowe do budynku hali i miejsc parkingowych dla klientów stanowiły powyższe drogi wewnętrzne, zwolnione od podatku. Są one obiektami związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2006. Do wniosku spółka załączyła korektę deklaracji za [...], a na wezwanie organu przedłożyła wypisy z rejestru gruntów, opinię rzeczoznawcy dot. powierzchni dróg wewnętrznych, wykaz budowli za [...] oraz wydruk z mapy. Z dokumentów tych wynika, iż powierzchnia działek nr 3 i 4 oznaczona w ewidencji symbolem "dr" obejmuje [...] m kw. ([...] m kw. na działce 4 i [...] m kw. na działce 3). W obrębie tych działek powierzchnia [...] m kw. oznaczona symbolem "dr" stanowi drogę publiczną położoną poza ogrodzeniem terenu spółki i nie będącą w jej posiadaniu. Od tej powierzchni spółka nie płaci podatku od nieruchomości. Zarząd Dróg Miejskich poinformował organ I instancji, że wskazana powierzchnia stanowi drogę publiczną.
Organ I instancji stwierdził, że faktycznie w okresie 2004 – 2006 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy). Powyższe pojęcia należy odnieść do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych. Pas drogowy w rozumieniu art. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.) to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane: droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu oraz urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Wydzielenie liniami granicznymi winno przy tym wynikać z ewidencji gruntów i budynków (symbolem "dr") oraz być wykazane odpowiednio w księdze wieczystej. Oznaczenie w ewidencji stanowi zatem podstawę do właściwego opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a sama ewidencja jest dokumentem urzędowym. Większość gruntów spółki została zaklasyfikowana w ewidencji jako tereny zabudowane ("Bi"), a nie jako drogi. Na nieruchomościach strony są zlokalizowane drogi dojazdowe do hal i miejsc parkingowych, jednak budowle te nie są związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Powierzchnie te służą zatem prowadzeniu działalności gospodarczej przez stronę i umożliwianiu klientom parkowania swoimi pojazdami. Droga wewnętrzna to zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych droga niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, w szczególności droga w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowa do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorstwa, plac przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe. Drogi wewnętrzne muszą być przy tym elementem pasa drogowego, czyli fragmentem gruntu wydzielonego liniami granicznymi, aby mogły spełniać kryteria pasa drogowego z art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie organu zwolnieniu podatkowemu podlegała w [...] tylko część nieruchomości zajęta pod drogę publiczną. Pozostała część (oznaczona symbolem "Bi") nie jest odrębną działką, wydzieloną z nieruchomości liniami granicznymi. Jedynie wyznaczona droga o powierzchni 629 m kw. jako droga wewnętrzna podlegała wyłączeniu od opodatkowania. Ta powierzchnia została zgłoszona przez spółkę do opodatkowania w [...] niezasadnie.
W odwołaniu od tej decyzji spółka A zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w [...] poprzez uznanie, iż sporne nieruchomości spółki podlegały w [...] opodatkowaniu. W tej ocenie uzasadnione zostało wyczerpująco stanowisko, iż działki te stanowiły pasy drogowe oraz drogi wraz z budowlami służącymi zabezpieczeniu i obsłudze ruchu. Fakt ten potwierdziła ponadto opinia biegłego rzeczoznawcy. Zakwestionowano ponadto wiążącą moc danych z ewidencji gruntów w zakresie ustalania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.
Zdaniem odwołującej się ewidencja gruntów i budynków nie ma nieograniczonego znaczenia dla celów wymiaru wszystkich podatków, gdyż w samej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych zawartych jest wiele przepisów, w tym zwolnień i wyłączeń od opodatkowania, dla których zapisy ewidencji nie mają prawnego znaczenia. W samej ustawie podatkowej posłużono się bowiem innymi terminami niż w rozporządzeniu. Strona powołała się przy tym na wyrok NSA z 16.10.2009 r., sygn. II FSK 784/08.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w całości decyzję organu I Instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. podatkowi od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Organ ten nie zgodził się z argumentacją odwołania wskazującą, iż bezzasadnie przypisano decydującą rolę zapisom zawartym w ewidencji gruntów i budynków przy rozstrzyganiu o uznaniu danego gruntu za drogę, gdyż wynika to wprost z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem SKO istotne jest wykazanie, że dana powierzchnia gruntu w obrębie nieruchomości jest wykorzystywana w celach komunikacyjnych i jest oddzielona liniami granicznymi, co wynikać powinno z ewidencji. W niniejszej sprawie jedynie fragment nieruchomości strony o powierzchni [...] m kw. jest zakwalifikowany w ewidencji jako droga ("dr"), co oznaczało zwolnienie podatkowe w [...] Pozostałe sporne grunty nie były związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, gdyż były wykorzystywane wyłącznie przez podatnika i klientów parkujących przed jego sklepem. Drogi nie były wobec tego użytkowane powszechnie – w celu nie związanym z działalnością gospodarczą podatnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka A wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji, zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że sporne działki nie były wyłączone w [...] spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdyż w ewidencji nie oznaczono ich symbolem "dr".
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty podnoszone w odwołaniu i w toku postępowania podatkowego. W jej ocenie dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą mieć wiążącego charakteru dla uznania, czy dana nieruchomość ma charakter pasa drogowego podlegającego zwolnieniu podatkowemu. Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie posługuje się pojęciem "pasa drogowego", wobec czego taki pas może zostać zaklasyfikowany w ewidencji pod symbolem innym niż "dr" (oznaczającym drogę). Pojęcie pasa drogowego z ustawy podatkowej nie jest wobec tego tożsame z pojęciem drogi w rozumieniu przepisów dotyczących ewidencji gruntów. Regulowanie obowiązków podatkowych na podstawie definicji wskazanych w rozporządzeniu stanowiłoby naruszenie art. 217 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t. j. – Dz. U. Nr 121 z 2006 r., poz. 844 ze zm.), który w brzmieniu obowiązującym m. in. w [...] stanowił, że wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości są pasy drogowe wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.
Okolicznością sporną między stronami było to, czy w związku z wejściem w życie art. 2 ust. 3 pkt 4 w powołanym brzmieniu - tj. począwszy od dnia 9 grudnia 2003 r., do czasu kolejnej nowelizacji ustawy obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. - spółka nie była zobowiązana do opłacania w 2004 r. podatku od nieruchomości od posiadanych w Poznaniu gruntów.
Nie budzi wątpliwości i znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w omawianym okresie zwolnienie podatkowe wskazane w art. 2 ust. 3 pkt 4 rozszerzono na wszystkie rodzaje dróg, a więc także na drogi wewnętrzne (przed 9 grudnia 2003 r. podlegające opodatkowaniu). Stanowisko to jest zgodne z poglądem, że przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych - jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania - powinny być interpretowane ściśle, z zastosowaniem wykładni językowej. Analizując treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z punktu widzenia reguł wykładni językowej, należy stwierdzić, że z mocy tego przepisu w [...] podatkowi od nieruchomości nie podlegały nieruchomości stanowiące pasy drogowe wraz z drogami.
Ponieważ przepis nie ustalił w stosunku do dróg dodatkowych kryteriów, jakie musiałyby one spełnić dla zwolnienia z podatku, zakres wyłączenia z opodatkowania został rozciągnięty również na drogi inne niż publiczne. Jest to tym wyraźniejsze, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2003 r. zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały budowle dróg publicznych wraz z pasami drogowymi oraz zajęte pod nie grunty. Ponieważ w zmienionej wersji przepisu ustawodawca nie posłużył się już przymiotnikiem "publiczne", przyjmowanie, że także po nowelizacji zwolnienie należy stosować wyłącznie do dróg publicznych, stałoby nie tylko w sprzeczności z zasadą ścisłej interpretacji przepisów dotyczących ulg i zwolnień, ale także w sprzeczności z zasadą racjonalności ustawodawcy (zob. m. in. wyrok WSA w Gdańsku z 08.12.2009 r., sygn. akt I SA/ Gd 708/09, niepubl. oraz wyrok WSA w Gdańsku z 01.12.2010 r., sygn. akt I SA/ Gd 1052/10, niepubl.).
Różnica stanowisk stron sprawdza się do tego, że według organu o zaliczeniu danej nieruchomości do kategorii drogi w rozumieniu powyższego przepisu decydujące znaczenie mają dane z ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy, w ocenie strony skarżącej dane tego rodzaju nie mogą decydować o klasyfikowaniu danego gruntu do kategorii gruntów objętej (lub nieobjętej) podatkiem od nieruchomości. Ponadto w ocenie strony skarżącej sporne nieruchomości są generalnie obiektami budowlanym związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, natomiast zdaniem organów podatkowych obu instancji nie ma podstaw do zaliczenia tych gruntów do kategorii nieruchomości podlegających z tego powodu zwolnieniu podatkowemu.
W kwestii wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości, wskazać należy, iż generalnie do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), powinny być stosowane dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają przy tym walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma w zasadzie podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym (zob. m. in. L. Etel, Komentarz do art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ABC 2008, LEX).
Niezależnie od powyższych rozważań, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany w części orzecznictwa i doktryny dotyczący tego, iż treść art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie daje podstaw do przyjęcia danych z ewidencji za bezwzględnie wiążące w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdy grunty stanowiące drogi wewnętrzne na danej nieruchomości nie podlegają oznaczeniu w ewidencji symbolem "dr" (zob. m. in. wyrok NSA z 16.10.2009 r., sygn. akt II FSK 784/08, Lex nr 528862; wyrok WSA w Krakowie z 29.03.2011 r., sygn. akt I SA/Kr 270/11, Lex nr 785966; wyrok WSA w Warszawie z 9.07.2010 r., sygn. akt III SA/Wa 361/10, Lex nr 607716).
Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 powyżej cytowanej ustawy, w stanie prawnym obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały również pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W powyższym brzmieniu ustawodawca objął wyłączeniem z podatku od nieruchomości: 1) pasy drogowe, 2) drogi, 3) obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Tym samym uznał, że pojęcie "pas drogowy" nie jest tożsame z pojęciem "droga" i każde z nich stanowi różny przedmiot opodatkowania. W rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków w § 68 ust. 3 pkt 4 (aktualnie w § 68 ust. 3 pkt. 7 a) wskazano, że grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m. in. na tereny komunikacyjne, w tym drogi oznaczone symbolem - dr. Nie ma w nim wymienionego pojęcia "pas drogowy". Już tylko z tego powodu brak jest podstawy prawnej do stosowania do wyłączenia z opodatkowania przedmiotów określonych w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkowej przepisów art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (por. L. Etel, R. Dowgier, glosa do wyroku WSA w Olsztynie z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 582/06, Finanse Komunalne 2007, nr 3, str. 52; wyrok NSA z 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 483/07, niepubl.; wyrok WSA w Szczecinie z 23 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 171/08, niepubl.; pismo Urzędu Miasta w Krakowie z 21 października 2008 r., PD-06-2.GK.31100/2.08, niepubl.).
Przypisanie ewidencji gruntów i budynków decydującej i wiążącej roli w zakresie stosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie jest wobec tego działaniem prawidłowym. Dla celów wymiaru podatku od nieruchomości, w sytuacji zwłaszcza, gdy ewidencja pewnej kategorii gruntów nie uwzględnia, zapisy w niej zawarte mają znaczenie drugorzędne, a determinantem wymiaru podatku od nieruchomości jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego.
Ponadto zgodnie z zapisem pod poz. 3 pkt 7 lit. a) załącznika Nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stwierdza się, iż grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu tego rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przylegającego do nich użytku gruntowego. Fakt, że nie mogą w związku z tym być oznaczone symbolem - "dr", nie oznacza, że nie są one objęte zwolnieniem przedmiotowym z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
W sytuacji zatem, gdy podatnik posiada sieć dróg wewnętrznych na terenie swojej nieruchomości, które zgodnie z treścią przywołanego załącznika do rozporządzenia nie podlegają oznaczeniu w ewidencji symbolem "dr", ale wliczane są do przyległych do nich użytków gruntowych, nie można przyjmować, iż brak sklasyfikowania dróg wewnętrznych na terenie danej nieruchomości symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków, przesądza ostatecznie, iż drogi te nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania.
Treść art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. oraz § 68 ust. 3 pkt 7 a rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz poz. 3 pkt 7 lit. a) in fine załącznika Nr 6 do tego rozporządzenia nie dają podstaw do przyjęcia za wiążące danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania dróg wewnętrznych.
Skoro ewidencja nie ma charakteru przesądzającego, przyjąć należy, iż jeżeli treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkowej została wprowadzona ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ze zm.), w której ustawodawca równocześnie zdefiniował pojęcie "pas drogowy" i "droga", a w art. 2 zmienił brzmienie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. obejmującego te pojęcia, to oznacza to, że te właśnie definicje ustawowe należy stosować także na gruncie wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
Sąd podzielił wobec tego zarzut skargi, iż sama ewidencja nie ma charakteru przesądzającego, jeśli chodzi o ocenę, czy sporne nieruchomości podlegały w [...] zwolnieniu podatkowemu. Zarzut ten nie miał jednak decydującego znaczenia dla dokonania oceny legalności działania organów podatkowych, gdyż o wyłączeniu gruntów z opodatkowania w [...] roku decydowały inne, precyzyjnie określone przesłanki ustawowe wskazane w art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe za podstawę swoich decyzji przyjęły stwierdzenie, iż sporne nieruchomości nie są pasami drogowymi ani drogami, które (jak już wskazano powyżej) winny być definiowane ściśle w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Organy odwołały się bezpośrednio do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych, uznając zasadnie, że sporne grunty nie odpowiadają tym definicjom ustawowym, uniemożliwiając tym samym skuteczne zastosowanie zwolnienia wskazanego w art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy podatkowej.
Pas drogowy w rozumieniu art. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu oraz urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga wewnętrzna to z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych droga niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, w szczególności droga w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowa do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorstwa, plac przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe.
Dana budowla może być uznana za drogę wewnętrzną tylko wówczas, gdy jest ona przeznaczona do ruchu drogowego, rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób, a nie służy tylko do wewnętrznej komunikacji w obrębie danej nieruchomości. Grunt na jakim jest posadowiona taka budowla nie może być jednocześnie uznany za pas drogowy. W rezultacie podzielić należy pogląd, iż nie podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy podatkowej grunt, na którym są obiekty służące wyłącznie komunikacji wewnątrz danej nieruchomości oraz te obiekty, nie są one bowiem odpowiednio pasem drogowym i drogą w rozumieniu tego przepisu, odwołującego się bezpośrednio do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych (zob. m. in. wyrok NSA z 6.10.2010 r., sygn. akt II FSK 1780/08, niepubl.).
Organy podatkowe obu instancji skupiały się wprawdzie przede wszystkim na wykazaniu wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku (co jak wskazano powyżej było w zasadzie kwestią drugorzędną w niniejszej sprawie), jednakże organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się szczegółowo i precyzyjnie do przesłanki wskazanej w art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy podatkowej, podkreślając wyraźnie, iż sporne nieruchomości to grunty wykorzystywane wyłącznie przez podatnika i jego klientów parkujących przed sklepem prowadzonym przez skarżącą spółkę, służą one wobec tego do prowadzenia działalności gospodarczej strony. Nie są związane w jakikolwiek sposób z ruchem drogowym, co wyklucza możliwość zastosowania wobec nich zwolnienia podatkowego za [...] rok.
Zwolnieniu podatkowemu podlegał natomiast wyodrębniony pas terenu o powierzchni [...] m kw., oznaczony w ewidencji symbolem dr i stanowiący drogę publiczną – ul. [...], co zostało potwierdzone przez Zarząd Dróg Miejskich. Ta powierzchnia nie podlegała zgłoszeniu do opodatkowania przez stronę skarżącą w [...].
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał , iż zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI