I SA/KR 85/22

I SA/Kr 85/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Zięba
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 246 par. 1 i art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2021 r., nr: SKO-EA-418-21/21 , w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 października 2021 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, po rozpoznaniu zażalenia I. spółki z o o w G., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Gorlice o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie września i października 2019 r oraz stycznia, lutego, lipca i października 2020 r.
W sprawie tej, organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Przedmiotowe zajęcie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczone zostało 18 marca 2021 r. W dniu 21 czerwca 2021 r. organ otrzymał pismo dłużnika zatytułowane "zarzuty do tytułu wykonawczego", w którym, w lakonicznej formie, zarzucono mu rażące naruszenie prawa.
Burmistrz Miasta Gorlice działając w imieniu wierzyciela w piśmie z dnia 12 lipca 2021 r. wezwał zobowiązaną Spółkę do sprecyzowania treści żądania. W przedmiotowym wezwaniu zacytowano w całości treść art. 33 § 2 u.p.e.a. w brzemieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Pismo doręczone zostało Spółce 16 lipca 2021 r. i wobec braku odpowiedzi po miesiącu, to jest 25 sierpnia 2021 r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła zażalenie do tutejszego Kolegium, wnosząc o jego uchylenie z powodu rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z dnia 18 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Przepis ten w zd. 1
stanowi, że w przypadku gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Norma ta zawiera dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, którymi są: 1) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; bądź 2) istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Okoliczności te nie zostały skonkretyzowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Należy przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przeszkodą taką jest między innymi brak przepisu prawa, który umożliwi załatwienie sprawy. Skład orzekający wskazany na wstępie podziela kierunek rozstrzygnięcia i jego podstawę prawną. Pogłębienia wymaga jedynie uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji. Analiza treści podania Spółki z dnia 21 czerwca 2021 r. prowadzi do wniosku, iż nie zwiera żądnego zarzutu wymienionego w art. 33 § 2 u.p.e.a., ale jest to zarzut do tytułu wykonawczego, jako rażąco naruszającego prawo - cyt. "[...] wnoszę Zarzuty do w/w Tytułu Wykonawczego, któremu zarzucam rażące naruszenie prawa". Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. nietrafnie przyjął bowiem, iż pismo Spółki z dnia 21 czerwca 2021 r. to zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 z późn. zm ), w sposób istotny zmienił treść art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Przed wskazaną wyżej nowelizacją podstawą zarzutu mogło być również niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. W aktualnym brzmieniu ustawy zarzut ten został jednak wyeliminowany, a ocena zgodności tytułu wykonawczego z przepisami prawa, spoczywa na organie egzekucyjnym. Przybiera one postać wstępnej oceny wynikającej z art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a., jednakże realizowana jest na każdym etapie postępowania, albowiem stanowi podstawę jego umorzenia - art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Właściwy w tym zakresie jest jednak organ egzekucyjny a nie wierzyciel w trybie art. 34 u.p.e.a.. Burmistrz Miasta Gorlice kierując się zasadą pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej i chcąc rozwiać wszelkie wątpliwości odnośnie intencji strony, podjął czynności w niezbędnym zakresie, które umożliwiły dłużnikowi zgłoszenie zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a. Z możliwości tej zobowiązana Spółka jednak nie skorzystała.
Ponadto wyjaśniono, że zobowiązanemu w toku egzekucji administracyjnej przysługują pewne środki zaskarżenia, jednak ze względu na charakter postępowania egzekucyjnego są one ściśle sformalizowane. W sprawie egzekucji administracyjnej zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutów ale tylko tych, które opisane są w art. 33 § 2 u.p.e.a. W aktualnym stanie prawnym nie ma wśród nich zarzutów przeciwko tytułowi wykonawczemu. Faktem jest jednak, iż naczelnik urzędu skarbowego jako organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi podanie strony, które wadliwie zidentyfikował - cyt. "[...]pisma będącego zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej [...]". Wierzyciel jednak nie może, albowiem obecnie nie ma ku temu podstaw prawnych, oceniać zarzutu rażącego naruszenia prawa przez tytuł wykonawczy. Właściwy w tym zakresie jest organ egzekucyjny. Jeżeli zatem brak jest podstawy prawnej do rozpoznania sprawy przez wierzyciela, działający w jego imieniu organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania, pomimo faktycznego przekazania podania dłużnika przez organ egzekucyjny.
Kolegium zauważyło jednocześnie, że nie podziela poglądu, iż wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uprawnia do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61 a § 1 zd. 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
nieistnienie obowiązku;
określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
błąd co do zobowiązanego;
brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
brak wymagalności obowiązku w przypadku:
odroczenia terminu wykonania obowiązku,
rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie, a w myśl art. 33 § 5 zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Zgodnie natomiast z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, a w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Z kolei art. 34 § 3 u.p.e.a. stanowi, że na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
W rozpoznawanej sprawie odmówił wszczęcia postępowania uznając, że pismo skarżącego 21 czerwca 2021 r z uwagi na jego lakoniczność nie może skutecznie zainicjować postępowania w tym zakresie
Należy mieć przy tym na względzie, że oczekiwana przez skarżącego prawidłowa kontrola sądowoadministracyjna działania organu następuje w ramach funkcji kontroli działania administracji publicznej i rozpoznania skargi na postanowienie w sprawie konkretnie postawionego zarzutu. Zakres postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych do postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., na co trafnie zwrócił uwagę WSA w Warszawie, wyznacza treść zgłoszonych zarzutów. Skutkiem tego jest ograniczenie zakresu postanowienia w przedmiocie zarzutów do oceny nieprawidłowości zgłoszonych przez zobowiązanego w formie zarzutów. Wniosek taki można wyprowadzić z przepisów art. 33 § 1 i art. 34 § 4 u.p.e.a., które na podstawie art. 166b u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym. Artykuł 34 § 4 u.p.e.a. wskazuje wprost, że postanowienie wydane w sprawie zgłoszonych zarzutów zawiera ocenę tych zarzutów. Przepis ten oraz art. 33 § 1 u.p.e.a. w sposób ewidentny ograniczają zakres postanowienia wydanego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. do oceny nieprawidłowości zgłoszonych w treści zarzutów. Związanie zakresu postanowienia wydanego na podstawie art. 34 § 1 pkt 4 u.p.e.a. z treścią podniesionych zarzutów oznacza, że zobowiązany zaskarżając to postanowienie nie może przeciwko ocenie prawnej zarzutów, która zawarta jest w tym postanowieniu, podnosić uchybień, których nie można powiązać z treścią tych zarzutów. Zobowiązany po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie może ich
uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Organ, wobec konieczności wskazania przez zobowiązanego konkretnej przyczyny zarzutu, nie może także zastępować strony w formułowaniu zarzutu i przy okazji rozpoznawania zarzutu zgłoszonego, przez stronę badać, czy nie zachodzą inne przyczyny wymienione w art. 33 u.p.e.a., a niewskazane przez skarżącego (por.: wyrok NSA z 28 lipca 2022 r., III FSK 1034/21).W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wskazuje żadnej konkretnej przesłanki uzasadniającej wniesienie zarzutu na czynność egzekucyjną. Nie może bowiem za taką być uznane ogólnikowe stwierdzenie że nastąpiło rażące naruszenie prawa.
Na marginesie należy zauważyć, że w toku postępowania egzekucyjnego organ nie bada już istnienia egzekwowanego obowiązku.
Z tego też względu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.