I SA/Kr 848/22

I SA/Kr 848/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Jarosław Wiśniewski
Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 31 zo ust. 2 i 3, art 31 zq
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 848/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA: Urszula Zięba (spr.), Sędzia WSA: Grzegorz Klimek, Sędzia WSA: Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie zwykłym, w dniu 29 listopada 2022 r., sprawy ze skargi P.M., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 24 maja 2022 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., , , I. uchyla zaskarżoną decyzję,, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego, koszty postępowania w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych).,
Uzasadnienie
P.M. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. Skarżący wniósł o zwolnienie go z obowiązku opłacania należnych składek za okres od marca do maja 2020 r.
Decyzją z dnia 5 października 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Płatnikowi prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 31 zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z póżn. zm.), dalej "ustawa o COVID-19". Ponadto organ przytoczył treść art. 31 zq ustawy o COVID-19, wskazując m.in., iż zgodnie z ust.3 wskazanego przepisu warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa w art. 31 zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Mając na względzie treść powyższych przepisów, ZUS uznał, iż z uwagi na fakt, że do 30 czerwca 2020 r. Płatnik nie wywiązał się z terminowego złożenia deklaracji rozliczeniowej za okres marzec r maj 2020 r., nie spełnił on warunków do zwolnienia z opłacania składek za wnioskowane miesiące.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący podniósł, że deklaracji za jednoosobową działalność nie składał, ponieważ żadne dane w stosunku do poprzednich nie uległy zmianie. W piśmie z dnia 29 października 2020 r. pełnomocnik Płatnika uzupełniająco wskazał, iż Skarżący rozpoczął działalność gospodarczą w dniu 2 listopada 2017 r. zgłaszając się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z kodem 05 70 0 0. Prowadzenie swoich spraw przekazał Biuru rachunkowemu, które jak się okazało w okresie ukończenia okresu 24- miesięcznej preferencji nie dokonało należytych wyrejestrowań z kodu 05 70 0 0 i nie rejestrując z dniem 1 grudnia 2019 r. z odpowiednim kodem do ubezpieczeń 05 10 0 0. Tym samym System ZUS rozpoczął tworzenie technicznych deklaracji za okresy od 1 grudnia 2019 do 1 września 2020 roku. W przedmiotowym piśmie podniesiono, że organy mają obowiązek czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W piśmie zaznaczono, iż poinformowanie Płatnika o błędach w składanych deklaracjach ZUS w terminie wcześniejszym umożliwiłoby mu w odpowiednim czasie naprawić wszystkie błędy przy składaniu tych deklaracji.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 27 listopada 2020 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję ZUS z dnia 5 października 2020 r.
Od powyższej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych P.M. pismem z dnia 22 listopada 2020 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucono:
- naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to:
1. Art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa - poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie pełnej analizy przedmiotowej sprawy, z uwzględnieniem zasady obiektywizmu, polegające na niewzięciu pod uwagę, iż niezłożenie właściwej deklaracji ZUS-DRA nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego, zaś uchybienie to zostało poprawione niezwłocznie po zapoznaniu się z treścią decyzji organu z dnia 05.10.2020r., jak też z uwagi na brak uzasadnienia przyczyn, dla których organ - mimo złożenia wniosku o zwolnienie z konieczności opłacania składek za okres marzec - maj 2020 - dnia 28.04.2020 r., nie został poinformowany o wadliwości w/w deklaracji, co uniemożliwiło usunięcie uchybienia przed upływem terminu do złożenia wniosku (30.06.2020 r.);
2. Art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa - poprzez:
a. sporządzenie uzasadnienia decyzji z dnia 05.10.2020 r. oraz zaskarżonej (z dnia 27.11.2020 r.) w sposób, który uniemożliwia rzeczywistą weryfikację toku rozumowania organu, w tym przez niewskazanie faktów które organ uznał za udowodnione oraz podstawy prawnej zastosowanej w toku rozpoznania sprawy - w tym zwłaszcza pominięcie, czy organ w toku ponownego rozpoznania sprawy wziął pod uwagę zasady postępowania administracyjnego, wyrażone zwłaszcza w art. 6, 7, 8, 9 i 11 kpa, oraz przyczyn, dla których organ zaniechał zastosowania w/w norm a nadto normy z art. 79a kpa - w sytuacji, gdy we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący faktycznie na w/w zasady (oraz ich niezastosowanie) się powołał; b. Sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 05.10.2020 r. w taki sposób, iż niemożliwym do weryfikacji pozostaje, czy organ wziął pod uwagę zasady postępowania administracyjnego o których mowa w art. 6, 7, 8, 9,11 kpa,
c. Sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez odniesienia się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy;
3. Art. 6, 7, 8 oraz 9 kpa w zw. z art. 79 a kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez: a. Niepoinformowanie skarżącego w toku postępowania l-instancyjnego o okolicznościach mogących skutkować wydaniem decyzji odmownej (niezgodnej z żądaniem strony) - tj. o konieczności aktualizacji (złożenia prawidłowych) deklaracji ZUS-DRA za okres marzec-maj 2020 r. przed wydaniem przez organ decyzji I instancji oraz przed upływem terminu na składanie wniosku w trybie art. 31 zq ust. 3 ustawy o COVID-19 (tj.: 30.06.2020 r.);
b. poinformowanie o przyczynach odmowy uwzględnienia wniosku dopiero w treści decyzji odmownej (I Instancji) dnia 04.10.2020 r., a przez to uniemożliwienie stronie uzupełnienia braku w terminie - a następnie utrzymanie w mocy wydanej z w/w uchybieniami decyzji;
c. prowadzenie postępowania w toku I instancji w sposób przewlekły, z naruszeniem art. 35 § 3 kpa - w efekcie czego skarżący o przyczynach nieuwzględnienia jego wniosku zapoznał się dopiero po otrzymaniu decyzji z dnia 05.10.2020 r., co uniemożliwiło mu uzupełnienie wskazanych przez organ uchybień w terminie do dnia 30.06.2020 r. - co także nie zostało wzięte pod uwagę w toku ponownego rozpoznania sprawy;
4. art. 10 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu l-instancyjnym, w tym uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego - a następnie utrzymanie w mocy wydanego z w/w uchybieniem orzeczenia (w wyniku ponownego rozpoznania sprawy);
5. art. 138 § 1 pkt 1 kpa - poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, pomimo tego, iż na skutek uchybień w toku postępowania l-instancyjnego, winna zostać uchylona/zmieniona zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Podnosząc przedmiotowe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS w całości.
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1347/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie art. 107 § 3, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji również art. 8, art. 11 i art. 15 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumentów Płatnika, który wskazywał, że deklaracji za jednoosobową działalność nie składał, ponieważ żadne dane w stosunku do poprzednich nie uległy zmianie. Zaznaczył, że stanowisko Płatnika wskazuje, iż w istocie twierdzi on, iż jest zwolniony z przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. Powyższe okoliczność jest istotna z punktu widzenia treści art.31zq ust.3 ustawy o COVID - 19. Organ nie odniósł się w dostateczny sposób do wskazanych kwestii, ograniczając się w zasadzie poza zacytowaniem przepisów ustawy o COVID - 19 do lakonicznego stanowiska sprowadzającego się do stwierdzenia, że Płatnik nie złożył dokumentów zgłoszeniowych ze zmianą kodu ubezpieczenia z 0570 00 na 0510 00 od 1 stycznia 2020 r. oraz deklaracji rozliczeniowych po zmianie kodu tytułu do ubezpieczeń oraz, że uchybienie przez skarżącego terminowi do złożenia deklaracji skutkuje odmową przyznania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek we wnioskowanym okresie.
Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z dnia 24 maja 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 5 października 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy o COVID-19. Ponadto organ przytoczył treść art. 31zq ustawy o COVID-19, wskazując m.in., iż zgodnie z ust.3 wskazanego przepisu warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów należnych za marzec, kwiecień, maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. ZUS zacytował także przepisy dotyczące składania deklaracji ubezpieczeniowych zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 zm.). Stwierdził następnie, że po ponownej analizie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ustalono, że Płatnik nie złożył dokumentów zgłoszeniowych ze zmianą kodu ubezpieczenia z 0570 00 na 0510 00 od 1 stycznia 2020 r. oraz deklaracji rozliczeniowych po zmianie kodu tytułu do ubezpieczeń. Prawidłowe deklaracje rozliczeniowe (ZUS DRA) za marzec-maj 2020 r. wpłynęły 2 listopada 2020 r. czyli po ustawowym terminie jakim był 30 czerwca 2020 r. Organ podkreślił również, że to osoba, która podejmuje się prowadzenia działalności gospodarczej powinna być świadoma, że ryzyko związane z prowadzeniem działalności ponosi płatnik. Dlatego też brak informacji ze strony ZUS w kwestii składania deklaracji nie może mieć wpływu na podjęcie decyzji w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek albowiem zgodnie z prawem to na płatniku spoczywa obowiązek zapoznania się z treścią obowiązujących przepisów prawnych natomiast w gestii samego Zakładu jest egzekwowanie ich należytego przestrzegania.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na ww. decyzję ZUS, skarżący podał, że nie zgadza się z wydana decyzją. Wskazał, że organ nadal nie napisał w uzasadnieniu dlaczego wydał taką a nie inną decyzję, do czego został zobowiązany poprzednio przez Sąd. Ponadto nadal, w ocenie skarżącego, aktualne pozostają zarzuty z poprzedniej skargi - naruszone zostały art. 6, 7, 8, 9, 10, 11 kpa oraz art. 79a kpa - albowiem organ nie pouczył go o konieczności aktualizacji deklaracji ZUS-DRA za okres marzec - maj 2020 r. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji - przed upływem terminu na składanie wniosków w trybie art. 31 zq ustawy covidowej. Kwestie te w ogóle nie zostały rozpoznane przez organ przy wydawaniu obecnie zaskarżanej decyzji. W pozostałym zakresie skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze na poprzednią decyzję z dnia 27 listopada 2020 r., bowiem zarzuty i wywody tam zawarte pozostają nadal aktualne i wniósł o ich uwzględnienie w niniejszej sprawie.
Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 20 września 2022 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 5 października 2020 r., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego) oraz powtórzył zarzuty zawarte w skardze na decyzję z dnia 27 listopada 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Powodem, dla którego ZUS odmówił skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za wnioskowany okres było niezłożenie w terminie, tj. do dnia 30 czerwca 2020r. wymaganej dokumentacji rozliczeniowej.
Zgodnie z art. 31 zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r,
3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r, do dnia 31 marca 2020 r, i na dzień 30 kwietnia 2020 r.
- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest zatem przesłanie, w myśl art. 31zq ust. 3 tej ustawy, deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 31 zo ust. 8, należnych za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. - do dnia 31 października 2020 r., a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za listopad 2020 r. - do dnia 31 grudnia 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że płatnik tego obowiązku nie spełnił. Natomiast skarżący zarzuca naruszenie zasad procesowych, a to: zasady udzielania informacji przez organ i wyjaśniania przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy a przede wszystkim naruszenia ustawowych i konstytucyjnych praw strony postępowania.
Analizując powyższe, podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art, 10 § 1 k.p.a), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Ze wskazanego przepisu wynika obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
W niniejszej sprawie zastosowanie winien również znaleźć art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia i sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien uwzględnić także treść art. 9 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Istotne znaczenie ma w sprawie również art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Oceniając postępowanie prowadzone przez organ rozpoznający wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, stwierdzić należy, że nie spełnia ono wymogów wynikających z wyżej powołanych przepisów. Należy podkreślić, że celem ustawodawcy wprowadzającego przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio i nie korzystali.
W tych okolicznościach szczególne znaczenie ma wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione, aby zostało wydane rozstrzygniecie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować, jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2001 r. sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).
W rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. W następstwie złożenia przez stronę wniosku 28 kwietnia 2020r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym organ mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie, powinien był udzielić stronie skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m. in. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ, kierując się treścią art. 9 k.p.a., powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku brakuje.
W ocenie organu w badanej sprawie, skarżący jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne miał obowiązek sporządzić i przekazać w terminie ustawowym, tj. do 30 czerwca 2020 r. deklarację rozliczeniową za miesiąc marzec-maj 2020r., czego jednak nie uczynił. Skarżący natomiast podnosił, że taki obowiązek nie był dla niej oczywisty i jeżeli istniał jakiś brak powinien być poinformowany o konieczności jego usunięcia. Brak zresztą usunął natychmiast gdy tylko dowiedział się o jego występowaniu..
Zauważyć w tym kontekście należy, że od 28 kwietnia 2020 roku wniosek skarżącego znajdował się w ZUS i do 30 czerwca 2020r. było dosyć czasu by poinformować skarżącego o ewentualnych brakach uniemożliwiających pozytywne rozpoznanie jego wniosku. W następstwie wpływu wniosku organ winien był zweryfikować, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wniosku, przy czym zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. zobligowany był działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Niewątpliwie organ w niniejszej sprawie tej zasadzie uchybił, co ostatecznie spowodowało negatywne rozpatrzenie wniosku strony. W tej sytuacji, skarżący poprawne dokumenty za kwiecień 2020 r. złożył dopiero 2 listopada 2020r.
Naruszenie wyżej wskazanych przepisów uniemożliwiło zatem stronie skarżącej uzyskanie wiedzy, że nieprzedłużenie dokumentów rozliczeniowych w wymaganym, terminie wyłączy jej prawo do uzyskania zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek i w konsekwencji doprowadziło do negatywnego rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów k.p.a., mając na uwadze, że strona skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. Ponadto, uwzględniając cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii, organ rozważy zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodanych ustawą z 9 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491). Uwzględniając powyższą regulację w ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie miał na względzie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie.
Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącego od strony przegrywającej sprawę, kwotę 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego skarżącego przez pełnomocnika będącego adwokatem (art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.).