I SA/Kr 840/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-12-20
NSApodatkoweWysokawsa
renta wdowiaświadczenie rodzinnezwolnienie podatkoweinterpretacja podatkowaprawo irlandzkiePITzagraniczne świadczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając irlandzką rentę wdowią za świadczenie rodzinne podlegające zwolnieniu z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Skarżąca otrzymała z Irlandii rentę wdowią, którą uważała za świadczenie rodzinne zwolnione z podatku dochodowego w Polsce na mocy art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną uznającą to świadczenie za rentę z ubezpieczenia społecznego, podlegającą opodatkowaniu w Polsce. Sąd administracyjny uchylił tę interpretację, stwierdzając, że świadczenie otrzymywane na podstawie irlandzkich przepisów o świadczeniach rodzinnych powinno być objęte zwolnieniem, nawet jeśli nie odpowiada polskiej definicji świadczenia rodzinnego. Sąd wskazał również na naruszenie zasady zaufania przez organ, który nie odniósł się do wcześniejszych, korzystnych dla podatnika interpretacji.

Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację indywidualną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, złożonego przez J. U., która otrzymywała z Irlandii rentę wdowią po zmarłym mężu. Skarżąca argumentowała, że świadczenie to jest świadczeniem rodzinnym otrzymywanym na podstawie irlandzkich przepisów o świadczeniach rodzinnych, a zatem powinno być zwolnione z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) uznał jednak stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, twierdząc, że irlandzka renta wdowia jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, a nie świadczeniem rodzinnym w rozumieniu polskiej ustawy, i w związku z tym podlega opodatkowaniu w Polsce. Sąd administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę na tę interpretację, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT odnosi się do 'świadczeń rodzinnych otrzymanych na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych', co obejmuje również przepisy zagraniczne. Sąd uznał, że organ interpretacyjny nie wykazał w sposób wystarczający, że świadczenie nie jest otrzymywane na podstawie irlandzkich przepisów o świadczeniach rodzinnych, a jego próba zakwalifikowania go jako renty z ubezpieczenia społecznego była przedwczesna i niepoparta analizą konkretnych irlandzkich przepisów. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie zasady zaufania wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ nie odniósł się do licznych wcześniejszych interpretacji indywidualnych, w których prezentowano odmienne, korzystne dla podatników stanowisko w analogicznych sprawach, nie wyjaśniając przyczyny zmiany linii interpretacyjnej. W konsekwencji, sąd uchylił interpretację i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie wdowie otrzymywane z Irlandii na podstawie irlandzkich przepisów o świadczeniach rodzinnych podlega zwolnieniu z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sformułowanie 'przepisami o świadczeniach rodzinnych' w art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT obejmuje również zagraniczne przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych. Organ interpretacyjny nie wykazał wystarczająco, że świadczenie nie jest przyznawane na podstawie takich przepisów, a jego próba zakwalifikowania go jako renty z ubezpieczenia społecznego była nieuzasadniona bez analizy konkretnych irlandzkich regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznał, że 'przepisami o świadczeniach rodzinnych' są zarówno polskie, jak i zagraniczne przepisy w tym zakresie.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 lit. a i c - uwzględnienie skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.f. art. 12 § 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.f. art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Irlandzka renta wdowia jest świadczeniem rodzinnym otrzymywanym na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, co uzasadnia zwolnienie z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Organ interpretacyjny naruszył zasadę zaufania poprzez brak odniesienia się do wcześniejszych, korzystnych dla podatnika interpretacji i brak wyjaśnienia zmiany stanowiska.

Odrzucone argumenty

Irlandzka renta wdowia jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, a nie świadczeniem rodzinnym w rozumieniu polskiej ustawy, i podlega opodatkowaniu w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

Lege non distinguende 'przepisami o świadczeniach rodzinnych' będzie więc zarówno polska ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) jak również irlandzkie przepisy o świadczeniach rodzinnych. Organ pod pretekstem konieczności doprecyzowania przez skarżącą opisu stanu faktycznego wezwał skarżącą o udzielenie odpowiedzi na szereg sugestywnie zadanych pytań, by tym sposobem wyprowadzić z udzielonych przez skarżącą odpowiedzi wnioski pod założoną przez siebie tezę... organ interpretacyjny naruszył względem niej także wyrażoną w art. 121 o.p. zasadę zaufania przez brak odniesienia się do stanowiska prezentowanego we wcześniejszych licznych interpretacjach przywołanych przez skarżącą i brak wskazania dlaczego w przypadku skarżącej w analogicznej sytuacji zajęto stanowisko odmienne (niekorzystne dla skarżącej).

Skład orzekający

Michał Niedźwiedź

przewodniczący

Grzegorz Karcz

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia zagranicznych świadczeń rodzinnych z opodatkowania w Polsce oraz stosowanie zasady zaufania w postępowaniu interpretacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji otrzymywania świadczenia z Irlandii, ale zasady interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych i zasady postępowania interpretacyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu opodatkowania zagranicznych świadczeń, a także pokazuje, jak sądy kontrolują działania organów podatkowych w kontekście zasady zaufania.

Irlandzka renta wdowia zwolniona z polskiego PIT? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 840/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 226
art. 21 ust. 1 pkt. 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ic
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 840/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Michał Niedźwiedź, Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz (spr.), WSA Grzegorz Klimek, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. U. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 września 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.500.2024.2MK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. U. (dalej: zainteresowana, skarżąca) wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidulanej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W ramach opisu zaistniałego stanu faktycznego zainteresowana wskazała, że jest rezydentem polskim i na stałe mieszka w Polsce. Jej mąż pracował w Irlandii i zmarł w kwietniu 2011 r. Z tego tytułu irlandzki organ Social Welfare Services, Departament of Social Protection przyznał zainteresowanej tzw. rentę wdowią (dalej jako: "renta"). Jest to świadczenie rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii. Renta ta jest zwolniona z podatku dochodowego w Irlandii. Renta wpływa w euro na konto zainteresowanej w Polsce. Zainteresowana płaciła podatek począwszy od renty otrzymanej za 2013 r.
W ramach tak dokonanego opisu stanu faktycznego, zainteresowana zadała następująca pytania:
1. Czy renta, którą otrzymuje po mężu, podlega opodatkowaniu w Polsce i czy powinna płacić podatek dochodowy od otrzymywanej renty?
2. Jeśli podatek od otrzymywanej renty wdowiej był odprowadzany niesłusznie, to czy może dochodzić zwrotu zapłaconego podatku?
3. Czy dochody z Irlandii dotyczące renty musi wykazywać w zeznaniu rocznym składanym w Urzędzie Skarbowym?
Zainteresowana wskazała, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów oraz świadczenie wychowawcze otrzymane na podstawie przepisów o pomocy państwa
w wychowywaniu dzieci. W ocenie zainteresowanej oznacza to, że w sytuacji, gdy renta jest świadczeniem rodzinnym otrzymywanym na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, to jest ona zwolniona od podatku na podstawie art. 21 ust 1 pkt 8 ustawy o PIT.W konsekwencji, zainteresowana nie jest zobowiązana do płacenia z tytułu otrzymywania ww. świadczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Podkreśliła, że takie stanowisko zaprezentowano w szeregu interpretacji indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Następnie wskazała, że celem zwrotu niezasadnie pobranego podatku, ma prawo do sporządzenia korekty zeznań podatkowych za lata, za które opłacono podatek dochodowy od otrzymanej renty i wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Skoro prawo do zwrotu jest ograniczone 5 letnim terminem przedawnienia licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, zainteresowana ma prawo dochodzić zwrotu za lata 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 i 2023. Jednocześnie z uwagi na fakt, że dochody z Irlandii dotyczące renty podlegają zwolnieniu z opodatkowania to nie muszą być wykazywane w zeznaniu rocznym składanym w Urzędzie Skarbowym.
*
Po otrzymaniu wniosku organ wezwał zainteresowaną o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego. W odpowiedzi na to wezwanie, zainteresowana wskazała, że:
1. renta wdowia z Irlandii jest świadczeniem z tytułu wdowieństwa, który otrzymuje po zmarłym małżonku ze względu na jego pracę w Irlandii,
2. świadczenie to jest świadczeniem stałym. Nieznacznie ono wzrasta po przekroczeniu określonego progu wiekowego przez zainteresowaną,
3. jest to świadczenie składkowe (z zabezpieczenia społecznego) wypłacane w zależności od liczby składek PRSI wniesionych w danym okresie przez jej męża,
4. po przekroczeniu określonego progu wiekowego przez zainteresowana, świadczenie to nieznacznie wzrasta,
5. otrzymywane świadczenie nie obejmuje zasiłku dla dzieci, zasiłku dla rodzin o niskich dochodach (FIS) ani dodatku dla rodzin niepełnych (w tym zasiłku dla m.in. wdowy spełniającej warunek zamieszkania w Irlandii na stałe),
6. od 20 marca 2017 r. otrzymuje dochody z tytułu emerytury wypłacane w Polsce.
*
W wydanej w dniu 17 września 2024 r. interpretacji indywidualnej nr 0113-KDIPT2-2.4011.500.2024.2.MK organ stwierdził, że stanowisko zainteresowanej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że na gruncie ustawodawstwa krajowego, świadczenia rodzinne wypłacane są na podstawie ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenia pielęgnacyjne, zapomoga wypłacana przez gminy na podstawie art. 22a, świadczenia wypłacane przez gminy na podstawie art. 22b, jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka oraz świadczenie rodzicielskie. Natomiast instytucja renty rodzinnej przysługującej po śmierci członka rodziny została uregulowana w ustawie z dnia
17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Świadczenie to może otrzymać uprawniony członek rodziny po śmierci bliskiej osoby, np. zmarłego małżonka, który w chwili śmierci miał ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniał warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń bądź też pobierał zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Organ podkreślił, że
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego rozróżnia emerytury i renty oraz świadczenia rodzinne jako odrębne świadczenia. Tym samym w ocenie organu otrzymywana przez zainteresowaną renta wdowia nie może zostać uznana za świadczenie rodzinne otrzymywane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Podsumowując powyższe wywody organ wskazał, że przyznana przez Irlandzki Urząd Pomocy Społecznej renta wdowia nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż z uwagi na jej charakter i warunki przyznania nie jest żadnym ze świadczeń wymienionych w tym przepisie. Otrzymywane przez zainteresowaną świadczenie
z Irlandii uznać należy zatem za rentę wypłacaną na podstawie przepisów o ubezpieczeniach społecznych obowiązujących w Irlandii i jako takie mieści się ono
w dyspozycji art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
w związku z czym w Polsce podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy.
Powyższe oznacza, że opisane we wniosku świadczenie z Irlandii podlega wykazaniu
w zeznaniu podatkowym, składanym za rok podatkowy, w którym zainteresowana je otrzymała, a ponadto zainteresowanej nie przysługuje w związku z tym prawo do zwrotu nadpłaconego podatku z tego tytułu.
*
Zainteresowana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie na przedmiotową interpretację indywidualną prawa podatkowego.
Zaskarżonej interpretacji zainteresowana zarzuciła naruszenie:
a) art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT poprzez jego błędną wykładnię, w wyniku której uznano, że irlandzka renta wdowia otrzymywana przez skarżącą nie może skorzystać ze zwolnienia z PIT na podstawie tego przepisu,
b) zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP poprzez odmówienie skarżącej prawa do skorzystania ze zwolnienia z PIT w sytuacji, gdy w obrocie prawnym prezentowane jest w zasadzie jednorodne stanowisko organów podatkowych, stosownie do którego otrzymanie renty wdowiej z zagranicy jest zwolnione z PIT,
c) art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia do stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe w licznych interpretacjach przywołanych przez skarżącą i brak wskazania, dlaczego w przypadku skarżącej w analogicznej sytuacji zajęto stanowisko odmienne (niekorzystne dla skarżącej).
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając zarzuty skarżąca wskazała, że w momencie złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej organy podatkowe prezentowały w zasadzie jednorodne stanowisko, stosownie do którego otrzymanie renty wdowiej z zagranicy może skorzystać ze zwolnienia z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Podniosła, że jeśli na podstawie irlandzkich przepisów, które stanowią odpowiednik polskich przepisów o świadczeniach rodzinnych dane świadczenie stanowi świadczenie rodzinne, to powinno być objęte zakresem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.
*
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935) dalej: "p.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to skargę uwzględnia (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podkreślenia przy tym wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu zainteresowanego, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez zainteresowanego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 o.p).
Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega więc w tym przypadku na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny przedstawiony przez zainteresowanego we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji, sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota kontrowersji w sprawie niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy świadczenie wdowie, które otrzymała skarżąca z Irlandii podlega zwolnieniu z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.Dz.U.2024.226 ze zm.) dalej: "u.p.d.f."
Skarżąca stoi na stanowisku, że skoro świadczenie, które przyznał jej irlandzki organ Social Welfare Services jest świadczeniem otrzymywanym na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, to korzysta ono ze zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f.
Z kolei organ przyjmuje, że przyznane skarżącej przez Irlandzki Urząd Pomocy Społecznej świadczenie nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f., gdyż z uwagi na jego charakter i warunki przyznania nie jest ono żadnym ze świadczeń wymienionych w tym przepisie gdyż należy je uznać za rentę wypłacaną na podstawie przepisów o ubezpieczeniach społecznych obowiązujących w Irlandii.
Problem, którego skarga dotyczy przewija się w praktyce organu interpretacyjnego, przy czym obecnie można dostrzec dwa rozbieżne nurty interpretacyjne.
W nurcie, który można uznać za dominujący organ kładzie akcent na to, że jeśli we wniosku wskazano, że świadczenie wypłacane jest na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, to takie świadczenie jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f. i w związku z tym świadczenia tego nie wykazuje się w zeznaniu rocznym w sytuacji gdy zaś podatek został zapłacony to można dochodzić jego zwrotu. Przykładami takich interpretacji są nie tylko przywołane przez skarżącą we wniosku ale również interpretacja z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr 0113-KDWPT.4011.105.2024.2.MG, z dnia 16 lipca 2024 r.0114-KDIP3-2.4011.450.2024.2.JM, z dnia 16 lipca 2024 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.428.2024.1.KP, z dnia 5 czerwca 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.268.2024.2.AK, z dnia 6 września 2023 r. 0113-KDIPT2-2.4011.480.2023.2.EC, z dnia 18 sierpnia 2023 r. 0114-KDIP3-2.4011.550.2023.2.JK3.
Na przeciwległym, mniejszościowym biegunie znajdują się z kolei interpretacje, w których organ podnosi, że przyznana przez Irlandzki Urząd Pomocy Społecznej renta wdowia nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż z uwagi na jej charakter i warunki przyznania nie jest żadnym ze świadczeń wymienionych w tym przepisie. Otrzymywane świadczenie uznać należy bowiem za rentę wypłacaną na podstawie przepisów o ubezpieczeniach społecznych obowiązujących w Irlandii co oznacza, że świadczenie to podlega wykazaniu w zeznaniu podatkowym, składanym za rok podatkowy, w którym zostało otrzymane i nie przysługuje prawo do zwrotu nadpłaconego podatku z tego tytułu. Stanowisko takie organ przedstawił w interpretacji z dnia 3 stycznia 2025 r. 0112-KDIL2-1.4011.870.2024.1.MB oraz z dnia z dnia 17 lipca 2024 r.0115-KDIT2.4011.291.2024.2.KC. Zaznaczyć przy tym trzeba, że obie ostatnio wymienione interpretacje różni od wcześniej przywołanych to, że w ich opisach stanu faktycznego nie wskazywano ani nie podnoszono, że świadczenia wypłacane są na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii.
Zaskarżona interpretacja wpisuje się w ten drugi nurt interpretacyjny, choć w opisie stanu faktycznego Skarżąca wyraźnie podała, że renta wdowia którą przyznał jej irlandzki organ Social Welfare Services jest to świadczenie rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii.
Przechodząc do sedna. W myśl art. 21 ust 1 pkt 8 u.p.d.f. "wolne od podatku dochodowego są: świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów oraz świadczenie wychowawcze otrzymane na podstawie przepisów o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci". Przytaczając treść tego przepisu uwypuklić należy, że ustawodawca użył w nim frazy "(...) świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (...)" a nie frazy "świadczenia rodzinne otrzymywane na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych". Lege non distinguende "przepisami o świadczeniach rodzinnych" będzie więc zarówno polska ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.Dz.U.2024.323) jak również irlandzkie przepisy o świadczeniach rodzinnych. Jeśli zatem skarżąca wskazała we wniosku, że świadczenie (nazwane przez nią potocznie "rentą wdowią" – przypis sądu) otrzymuje na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, to świadczenie takie co do zasady jest objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f.. Tymczasem organ pod pretekstem konieczności doprecyzowania przez skarżącą opisu stanu faktycznego wezwał skarżącą o udzielenie odpowiedzi na szereg sugestywnie zadanych pytań, by tym sposobem wyprowadzić z udzielonych przez skarżącą odpowiedzi wnioski pod założoną przez siebie tezę, że świadczenie otrzymywane przez skarżącą nie może zostać uznane za świadczenie rodzinne otrzymywane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, gdyż nie kwalifikuje się ono do żadnego ze świadczeń z art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Problem w tym, że wbrew przyjętemu przez organ założeniu tak przeprowadzona charakterystyka świadczenia nie podważa w stopniu wystarczającym twierdzenia skarżącej, że świadczenie które otrzymuje, wypłacane jest jej na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii. W szczególności okoliczność, że zdaniem organu wypłacane skarżącej świadczenie nie kwalifikuje się do żadnego ze świadczeń z art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest prawnie nierelewantne, bo po pierwsze jak już była o tym mowa w myśl art. 21 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f zwolnione z podatku są świadczenia rodzinne otrzymywane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych a nie o świadczenia rodzinne otrzymywane na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych a po drugie, zgodnie z definicją zawartą w Artykule 1 lit. z) przywołanego przez organ interpretacyjny Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004) określenie świadczenia rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny. Innymi słowy, jeśli organ zamierzał obalić stanowisko skarżącej, że wypłacane jej świadczenie otrzymuje ona na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, to w ramach doprecyzowania przez skarżącą opisu stanu faktycznego powinien był po prostu dopytać ją w oparciu o jakie konkretnie przepisy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące w Irlandii świadczenie to zostało jej przyznane. Co prawda obowiązkiem występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest przedstawienie takiego opisu stanu faktycznego, który pozwala na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego stanowiących przedmiot interpretacji. Niemniej jednak w postępowaniu interpretacyjnym znajduje zastosowanie zasada legalizmu i organ interpretacyjny w oparciu o regulacje stosowanego odpowiednio na mocy art. 14h o.p., przepisu art. 169 § 1 o.p., uprawniony jest do żądania uzupełnienia opisu stanu faktycznego o okoliczności istotne z punktu widzenia wchodzących potencjalnie w rachubę norm materialnego prawa podatkowego. Tymczasem w sprawie niniejszej organ, bez ustalenia o jakie konkretnie przepisy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące w Irlandii chodziło skarżącej autorytatywnie stwierdził, że przyznane skarżącej przez irlandzki organ Social Welfare Services, Department of Social Protection świadczenie rodzinne nie jest świadczeniem rodzinnym otrzymywanym na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii lecz uznać należy je za rentę wypłacaną na podstawie przepisów o ubezpieczeniach społecznych obowiązujących w Irlandii.
Słusznie zarazem skarżąca podnosi, iż organ interpretacyjny naruszył względem niej także wyrażoną w art. 121 o.p. zasadę zaufania przez brak odniesienia się do stanowiska prezentowanego we wcześniejszych licznych interpretacjach przywołanych przez skarżącą i brak wskazania dlaczego w przypadku skarżącej w analogicznej sytuacji zajęto stanowisko odmienne (niekorzystne dla skarżącej). Jakkolwiek bowiem interpretacje indywidulane rzeczywiście wydawane są w konkretnej sprawie, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że powołanie ich przez stronę we własnej sprawie powoduje, że argumentacja tam zawarta na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacją strony w jej sprawie. Jeżeli więc organ interpretacyjny nie podzielał tej argumentacji, powinien odnieść się do tego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając, dlaczego obecnie je odrzuca. Tym bardziej, gdy nie miała miejsca żadna z sytuacji o których mowa w art. 14e o.p. Oczywistym bowiem jest, że zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe (w tym także interpretacji indywidulanych – przypis sądu) przy tym samym stanie faktycznym i prawnym, narusza zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 (por. np. wyrok NSA w Warszawie z 18.10.2001 r., III SA 1233/00, niepubl.). A jakkolwiek zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania rozstrzygnięć sprzecznych z obowiązującym prawem i powielających poprzednie błędy (wyroki NSA: w Gdańsku z 1.06.2001 r., I SA/Gd 1145/99, LEX nr 54012; w Szczecinie z 8.12.1999 r., SA/Sz 1775/98, LEX nr 39735; z 30.09.2005 r., FSK 2528/04, LEX nr 172978) to jednak w sprawie niniejszej problem jest to, że organ nie wyjaśnił skarżącej na czym konkretnie polegał wcześniej błąd organu, gdy w analogicznych stanach faktycznych wydawał interpretacje indywidulane w których kategorycznie stwierdzał, że jeśli we wniosku zainteresowana lub zainteresowany wskazał, że świadczenie wypłacane jest na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w Irlandii, to takie świadczenie jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f.
Z przytoczonych względów sąd uznał więc, że skarga zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji orzekł jak w sentencji na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ interpretacyjny uwzględni przedstawioną ocenę.
O kosztach postępowania sądowego (697 zł) sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł), ustalone według stawki z §2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI