I SA/Kr 84/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-03-27
NSApodatkoweWysokawsa
VATinterpretacja podatkowawłączenie uczelnizbycie przedsiębiorstwazałożyciel uczelnirekompensataneutralność podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że wynagrodzenie otrzymane przez założyciela uczelni za zgodę na jej włączenie do innej uczelni nie podlega VAT, gdyż stanowi rekompensatę związaną ze zbyciem przedsiębiorstwa.

Spółka będąca założycielem uczelni niepublicznej wystąpiła o interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania VAT wynagrodzenia otrzymanego za zgodę na włączenie uczelni do innej placówki. Spółka argumentowała, że jest to czynność wyłączona z VAT jako zbycie przedsiębiorstwa. Dyrektor KIS uznał, że jest to odpłatne świadczenie usług podlegające VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację, stwierdzając, że wynagrodzenie ma charakter kompensacyjny w związku ze zbyciem przedsiębiorstwa, a nie wynagrodzenie za usługę, i tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.

Spółka C. Sp. z o.o. sp. k. (dalej: Zainteresowana, Skarżąca) zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) wynagrodzenia, które otrzyma w związku z planowanym włączeniem założonej przez siebie uczelni niepublicznej do innej uczelni niepublicznej. Zainteresowana wskazała, że uczelnia stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a proces włączenia i późniejszego wykreślenia z ewidencji jest transakcją zbycia przedsiębiorstwa, która zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT jest wyłączona z opodatkowania. W związku z tym, otrzymane środki – zwrot zainwestowanych funduszy oraz wynagrodzenie za zgodę na włączenie – nie powinny podlegać VAT. DKIS uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Organ argumentował, że wyrażenie zgody na włączenie uczelni przez założyciela stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ istnieje bezpośredni związek między otrzymanym wynagrodzeniem a świadczeniem. Organ podkreślił, że założyciel nie jest właścicielem uczelni ani jej majątku, a jedynie wyraża zgodę, co jest odrębną usługą. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 6 pkt 1 oraz art. 29a ustawy o VAT. Skarżąca podtrzymała argumentację, że transakcja ma charakter zbycia przedsiębiorstwa, a otrzymane środki są rekompensatą, a nie wynagrodzeniem za usługę. WSA uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że „zgoda” założyciela na włączenie uczelni, choć technicznie nazwana wynagrodzeniem, ma charakter kompensacyjny w związku z utratą przez założyciela wszystkich kompetencji i pozycji w uczelni. Sąd podkreślił, że uczelnia jest przedsiębiorstwem, a proces włączenia wiąże się z przeniesieniem tego przedsiębiorstwa. WSA zwrócił uwagę, że organ interpretacyjny nie odniósł się w pełni do argumentacji strony ani do wcześniejszych interpretacji wydawanych w podobnych sprawach, które potwierdzały neutralność podatkową takich transakcji. Sąd stwierdził, że otrzymane środki nie stanowią wynagrodzenia za usługę, lecz rekompensatę związaną ze zbyciem przedsiębiorstwa, co wyłącza je z opodatkowania VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie to nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ ma charakter kompensacyjny związany ze zbyciem przedsiębiorstwa, a nie jest wynagrodzeniem za świadczenie usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgoda założyciela na włączenie uczelni, która jest przedsiębiorstwem, ma charakter kompensacyjny w związku z utratą przez założyciela kompetencji i pozycji, a nie jest odrębną usługą. Transakcja ta jest wyłączona z opodatkowania VAT jako zbycie przedsiębiorstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_zaskarżoną_interpretację

Przepisy (27)

Główne

u.p.t.u. art. 6 § pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 6 § pkt 1

PSW art. 44

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Uczelnia niepubliczna może być włączona do innej uczelni niepublicznej. Włączenie następuje z dniem wykreślenia włączanej uczelni z ewidencji. Uczelnia przejmująca wstępuje w prawa i obowiązki uczelni włączanej.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 29a § ust. 1

PSW art. 38

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Określa kompetencje założyciela przy tworzeniu uczelni niepublicznej.

PSW art. 44 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Uczelnia niepubliczna, do której nastąpiło włączenie innej uczelni niepublicznej, wstępuje w prawa i obowiązki tej uczelni, w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, nie będąc związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w razie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

O.p. art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko w ramach zagadnienia prawnego, stanu faktycznego i oceny prawnej przedstawionej przez wnioskodawcę.

O.p. art. 14c § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ interpretacyjny udziela pisemnej interpretacji, ustosunkowując się do stanowiska wnioskodawcy i wskazując prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym.

O.p. art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ może żądać uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Do postępowania w sprawie wydania interpretacji stosuje się odpowiednio przepisy działu IV.

O.p. art. 14e

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zmienić lub uchylić wydaną interpretację indywidualną.

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

Definicja przedsiębiorstwa jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

u.p.t.u. art. 2 § pkt 27e

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

u.p.t.u. art. 7 § pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

u.p.t.u. art. 113 § ust. 1 i 13

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące zwolnienia podmiotowego z VAT.

u.p.t.u. art. 29a § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania obejmuje otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcja włączenia uczelni niepublicznej, stanowiącej przedsiębiorstwo, przez założyciela do innej uczelni niepublicznej, w wyniku której założyciel otrzymuje środki, jest wyłączona z opodatkowania VAT jako zbycie przedsiębiorstwa. Otrzymane przez założyciela środki mają charakter kompensacyjny (rekompensata za utratę kompetencji i pozycji), a nie wynagrodzenie za usługę. Organ interpretacyjny nie odniósł się w pełni do argumentacji strony ani do wcześniejszych interpretacji w analogicznych sprawach.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Dyrektora KIS, że wyrażenie zgody przez założyciela na włączenie uczelni jest odpłatnym świadczeniem usług podlegającym VAT.

Godne uwagi sformułowania

środki pieniężne [...] w istocie rzeczy mają charakter kompensacyjny. Krótko mówiąc nie tyle będzie to "wynagrodzenie za" ile raczej "rekompensata w związku z". Organ dezawuuje te skoordynowane działania zmierzające do przekazania uczelni przejmującej zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych Uczelni włączanej... Organ przechodzi nazbyt łatwo do porządku nad kwestiami, które wymagają jednak pogłębionej analizy.

Skład orzekający

Paweł Dąbek

przewodniczący

Grzegorz Karcz

sprawozdawca

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT transakcji zbycia przedsiębiorstwa, w szczególności w kontekście przekształceń podmiotów edukacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej założyciela uczelni niepublicznej i jego roli w procesie włączenia uczelni. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych umów i przepisów prawa o szkolnictwie wyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z przekształceniami w sektorze edukacji, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i handlowym, a także dla podmiotów działających w tym sektorze.

Czy zgoda na włączenie uczelni to usługa VAT? WSA: Nie, to rekompensata za zbycie przedsiębiorstwa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 84/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /sprawozdawca/
Paweł Dąbek /przewodniczący/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 84/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r., sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2024 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.765.2024.2.PRP w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
C. sp. z o.o. sp. k w K. (dalej: Zainteresowana, Skarżąca, Spółka) wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor, Organ) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W ramach opisu zdarzenia przyszłego Zainteresowana wskazała że jest polskim rezydentem podatkowym. Nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. Zainteresowana jest założycielem U. w K. (dalej Uczelnia) w momencie tworzenia tej Uczelni, zgodnie z wówczas obowiązującym prawem, Zainteresowana przekazała Uczelni 200.000 zł środków finansowych na jej funkcjonowanie. Podniosła, że w przypadku uczelni nie można mówić o nabyciu lub objęciu udziałów (akcji) albo wkładów. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie posługuje się takimi pojęciami. Zamiast tego przepis art. 38 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. 2023 poz. 742 z późn. zm. - zwana dalej ustawą PSWiN) określa, że założyciel występuje z wnioskiem o wpis uczelni niepublicznej do ewidencji oraz wnioskiem o pozwolenie na utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu. Do wniosku dołącza się projekt statutu uczelni oraz sporządzone w formie aktu notarialnego oświadczenie założyciela o utworzeniu uczelni niepublicznej zawierające m.in. wielkość środków finansowych, które założyciel zobowiązuje się przekazać uczelni na jej funkcjonowanie; wykaz i wartość rzeczy przekazanych uczelni na własność oraz termin ich przekazania. Podkreśliła, że zgodnie ze statutem Uczelni majątek wynikły z bilansu likwidacji przechodzi na własność założyciela. Uczelnia jest niepubliczną wyższą szkołą zawodową. Zgodnie z art. 9 ust. 1 PSWN Uczelnia ma osobowość prawną, jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Uczelnia nie ma nadanego numeru w KRS. Uczelnia sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. W skład majątku Uczelni wchodzi zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności edukacyjnej i działalności gospodarczej. Uczelnia stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55(1) ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie działalności edukacyjnej. Właścicielem tego majątku jest Uczelnia. Uczelnia utworzona została w oparciu o zezwolenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] roku nr [...]. Uczelnia działa na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Do kompetencji Założyciela należy: nadawanie statutu uczelni i dokonywanie w nim zmian; zatwierdzanie statutów i regulaminów jednostek organizacyjnych pełniących funkcje dydaktyczne lub wspomagające dydaktykę takich, jak "przedsiębiorstwa warsztatowe", "parki technologiczne", "centra transferu technologii" czy "biura pośrednictwa pracy"; wyrażanie zgody na tworzenie, przekształcanie i likwidację wydziałów; wyrażanie zgody na nadanie, zawieszenie lub cofnięcie uprawnień do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia; wnioskowanie o zwołanie posiedzenia nadzwyczajnego senatu; zwoływanie posiedzenia senatu w przypadku choroby, śmierci lub dłużej nieobecności rektora na uczelni i wskazanie przewodniczącego obrad spośród członków senatu; przedkładanie senatowi wniosków związanych z działalnością uczelni i jej rozwojem; delegowanie przedstawiciela Założyciela do senatu uczelni; powoływanie i odwoływanie rektora oraz stwierdzanie wygaśnięcia mandatu rektora; zawieranie i rozwiązywanie w imieniu uczelni umowy o pracę z osobą powołaną na stanowisko rektora; powoływanie i odwoływanie kanclerza; zawieranie i rozwiązywanie w imieniu uczelni umowy o pracę (kontraktu menedżerskiego) z osobą powołaną na stanowisko kanclerza; ustalanie wynagrodzenia dla rektora i kanclerza; powoływanie i odwoływanie prorektorów, na wniosek rektora lub z własnej inicjatywy, po zasięgnięciu opinii senatu; zatwierdzanie przedłożonej przez rektora strategii rozwoju uczelni; powoływanie i odwoływanie dziekana, na wniosek rektora lub z własnej inicjatywy, po zasięgnięciu opinii senatu; zatwierdzanie rocznego planu rzeczowo-finansowego uczelni obejmującego składniki rzeczowe, finansowe i osobowe; zatwierdzanie sprawozdania z wykonania rocznego planu rzeczowo- finansowego; zatwierdzanie regulaminu pracy, regulaminu organizacyjnego oraz regulaminu wynagradzania; zatwierdzanie regulaminu określającego wysokość oraz tryb wnoszenia przez studentów wpisowego, czesnego i innych opłat, oraz tryb i warunki zwalniania w całości lub w części z tych opłat; wyrażanie zgody na obniżenie rektorowi wymiaru pensum dydaktycznego; przyznawanie nagród dla osób pełniących funkcje z powołania założyciela; wyrażanie zgody na utworzenie funduszu na stypendia naukowe - doktorskie oraz granty naukowo-dydaktyczne, o ile zostaną przewidziane na ten cel środki w planie rzeczowofinansowym na dany rok;
zatwierdzanie regulaminu przyznawania stypendiów i grantów naukowo- dydaktycznych; wyrażanie zgody w sprawie wyboru podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe uczelni; wyrażanie zgody w sprawie kupna, sprzedaży lub obciążenie mienia nieruchomego uczelni; występowanie do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego z wnioskiem o likwidację uczelni, po zapewnieniu studentom możliwości kontynuowania studiów; powoływanie likwidatora do przeprowadzenia likwidacji uczelni; złożenie do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego wniosku o wykreślenie uczelni z rejestru po zakończeniu procesu likwidacji. Organem kolegialnym Uczelni jest senat. Organami jednoosobowymi uczelni są: rektor, dziekan, kanclerz. Rektora powołuje i odwołuje Założyciel. Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz. Uczelnia posiada osobowość prawną. W związku z tym, każda uczelnia posiada własny majątek i występuje w obrocie prawnym we własnym imieniu. Wskazała, że zgodnie z art. 44 ustawy PSWN:
Uczelnia niepubliczna może być włączona do innej uczelni niepublicznej.
Włączenie uczelni niepublicznej do innej uczelni niepublicznej następuje z dniem wykreślenia włączanej uczelni niepublicznej z ewidencji.
Wniosek o wykreślenie z ewidencji uczelni niepublicznej włączanej do innej uczelni niepublicznej składają rektorzy oraz założyciele tych uczelni.
Uczelnia niepubliczna, do której nastąpiło włączenie innej uczelni niepublicznej, wstępuje w prawa i obowiązki tej uczelni, w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych.
Zainteresowana rozważa wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej w oparciu o wyżej wskazany przepis. W konsekwencji Uczelnia zostanie włączona do innej uczelni niepublicznej, a następnie wykreślona z ewidencji uczelni niepublicznych (dalej "ewidencji"). Włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej nastąpi z dniem wykreślenia Uczelni z ewidencji.
W opisywanym zdarzeniu przyszłym, na podstawie art. 44 Ustawy, dojdzie do włączenia U. w K. - będącej uczelnią niepubliczną, do innej uczelni niepublicznej. Po włączeniu Uczelni do innej uczelni niepublicznej, Uczelnia utraci swoją osobowość prawną. W tym dniu, właścicielem majątku U. w K. (Uczelni) stanie się inna uczelnia niepubliczna, w drodze sukcesji generalnej. Proces rozpocznie się złożeniem przez rektorów i założycieli obu uczelni wniosku o wykreślenie z ewidencji uczelni niepublicznej. Włączenie uczelni niepublicznej do innej uczelni niepublicznej następuje z dniem wykreślenia włączanej uczelni niepublicznej z ewidencji. Uczelnia niepubliczna, do której jest włączana inna uczelnia niepubliczna może dokonać zwrotu środków finansowych, które założyciel przekazał uczelni na jej funkcjonowanie, ewentualnie powiększonych o dopłaty w trakcie funkcjonowania uczelni. Dodatkowo uczelnia niepubliczna, do której jest włączana inna uczelnia niepubliczna może być zobowiązana do przekazania wynagrodzenia za zgodę na włączenie uczelni niepublicznej do innej uczelni niepublicznej. Warunki oraz wysokość wynagrodzenia wynikają z odrębnej umowy zawartej pomiędzy stronami transakcji.- Uczelnia niepubliczna, do której nastąpiło włączenie innej uczelni niepublicznej, wstępuje w prawa i obowiązki tej uczelni, w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych. Spółka otrzyma wynagrodzenie za zgodę na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej oraz zwrot środków finansowych przeznaczonych na funkcjonowanie Uczelni (czynności opisane w zdarzeniu przyszłym) na podstawie umowy. Zawarcie umowy regulującej prawa i obowiązki stron w zakresie włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej spowoduje, że inna uczelnia niepubliczna stanie się właścicielem całości majątku Uczelni - przedsiębiorstwa jako substratu składników materialnych jak i niematerialnych (w tym praw) przysługujących Uczelni. Włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej nastąpi z dniem wykreślenia jej (Uczelni) z ewidencji prowadzonej przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Z dniem włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej, wstąpi ona (inna uczelnia niepubliczna) we wszystkie prawa i obowiązki Uczelni, w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych oraz przejmuje aktywa i pasywa Uczelni w oparciu o sporządzone na dzień włączenia sprawozdanie finansowe. Inna uczelnia niepubliczna będzie kontynuowała i prowadziła działalność gospodarczą (naukowo-dydaktyczną) Uczelni w oparciu o jej składniki majątkowe i niemajątkowe. Nie dojdzie do przeniesienia praw przysługujących Założycielowi do Uczelni. Ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018 r. nie przewiduje możliwości przeniesienia praw przysługujących założycielowi do Uczelni na inny podmiot. W zdarzeniu przyszłym, na podstawie art. 44 Ustawy, dojdzie do włączenia U. w K. - będącej uczelnią niepubliczną, do innej uczelni niepublicznej i tym samym z dniem włączenia Uczelni Spółka nie będzie miała praw założycielskich do Uczelni. Włączenie U. w K. do innej uczelni niepublicznej nastąpi na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez Ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego. Decyzja taka wydawana jest na skutek wniosku złożonego przez rektorów oraz założycieli obu uczelni - tj. uczelni włączanej oraz uczelni, do której ma nastąpić włączenie. W zamian za zgodę na połączenie Uczelni z inną uczelnią niepubliczną, założyciel otrzyma wynagrodzenie. Przed złożeniem wniosku o wykreślenie Uczelni z ewidencji, planowane jest zawarcie umowy regulującej prawa i obowiązki stron w zakresie włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej, która będzie zawarta ze Spółką, a w której będzie zapisane, że założyciel (Spółka) otrzyma zwrot środków finansowych, które Założyciel przekazał Uczelni na jej funkcjonowanie oraz zapłatę wynagrodzenia za zgodę na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej. Wynagrodzenie zostanie otrzymane przez Spółkę od innej uczelni niepublicznej, do której włączana będzie Uczelnia (której założycielem jest Spółka). Założyciel przekazał w 2000 r. Uczelni kwotę 200 tyś zł na rozpoczęcie działalności. Część wynagrodzenia za zgodę na włączenie będzie zwrotem tej kwoty. Zwrot środków finansowych wniesionych przez Założyciela na rozpoczęcie działalności Uczelni będzie wliczony w wynagrodzenie za zgodę na włączenie uczelni do innej uczelni niepublicznej, ale jako odrębny tytuł. Wynagrodzenie, które otrzyma Założyciel, jest wynagrodzeniem z tytułu wyrażenia zgody na włączenie uczelni do innej uczelni niepublicznej, a nie za przeniesienie prawa do całości majątku Uczelni. W wyniku decyzji Ministra o włączeniu Uczelni do innej uczelni niepublicznej dojdzie do włączenia majątku Uczelni, tj. agregatu składników majątkowych i niemajątkowych nierozerwalnie ze sobą powiązanych i tworzących przedsiębiorstwo, do innej uczelni niepublicznej. Jednak Założyciel Uczelni nie jest właścicielem Uczelni ani jej majątku. Uczelnia posiada osobowość prawną i jest właścicielem włączanego do innej uczelni niepublicznej majątku. Uczelnia niepubliczna, do której nastąpi włączenie innej uczelni niepublicznej, wstępuje w prawa i obowiązki tej uczelni, w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych w oparciu o art. 44 ust. 4 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. W skład majątku, który będzie włączany do innej uczelni niepublicznej wejdzie zespół składników niematerialnych i materialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do prowadzenia działalności edukacyjnej i działalności gospodarczej, który będzie służył do zrealizowania rozwoju założonego w strategii uczelni niepublicznej, do której jest włączana uczelnia - czyli inna uczelnia niepubliczna otrzyma przedsiębiorstwo w rozumieniu k.c. Na moment włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej zespół składników majątkowych będzie wystarczający do samodzielnego wykonywania zadań - tak jak dokonywał tego do tej pory. Nie będzie wymagał udziału pozostałych struktur innej uczelni niepublicznej. Dojdzie również do przejęcia zakładu pracy. Inna uczelnia niepubliczna będzie kontynuowała działalność edukacyjną prowadzoną dotychczas przez Uczelnię. W skład majątku, który będzie włączany do innej uczelni niepublicznej wejdzie zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności edukacyjnej i działalności gospodarczej, który będzie służył do zrealizowania rozwoju założonego w strategii innej uczelni niepublicznej, do której jest włączana Uczelnia. Całość składników majątku Uczelni jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55(1) K.c.. W związku z sukcesją generalną Uczelnia nie będzie zobowiązana do zmiany zawartych umów, ale będzie zobowiązana do poinformowania zainteresowanych osób o włączeniu Uczelni do innej uczelni niepublicznej.
W ramach tak dokonanego opisu zdarzenia przyszłego, Zainteresowana zadała następujące pytania:
Czy transakcja włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej, w wyniku której Spółka (Założyciel) otrzyma wynagrodzenie za wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczeni niepublicznej oraz wynagrodzenie w wysokości zwrotu środków finansowych, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów?
Czy podstawą opodatkowania z tytułu transakcji włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej będzie suma kwot otrzymana przez Spółkę:
w wysokości odpowiadającej wartości zwrotu środków finansowych, które Założyciel przekazał Uczelni na jej funkcjonowanie oraz
w wysokości zapłaty Założycielowi wynagrodzenia za zgodę na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej.
W zakresie pierwszego pytania Zainteresowana wskazała, że jej zdaniem transakcja włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej, w wyniku której Spółka (Założyciel) otrzyma wynagrodzenie za wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczeni niepublicznej oraz wynagrodzenie w wysokości zwrotu środków finansowych, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - jest to czynność wyłączona spod opodatkowania.
Natomiast w zakresie drugiego pytania Zainteresowana wskazała, że uwagi na to, że transakcja opisana w zdarzeniu przyszłym, w wyniku której Spółka otrzyma wynagrodzenie za wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczeni niepublicznej oraz wynagrodzenie w wysokości zwrotu środków finansowych przekazanych Uczelni przez Założyciela na jej funkcjonowanie, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie można określić podstawy opodatkowania tym podatkiem.
Na uzasadnienie swojego stanowiska Zainteresowana wskazała, ze Uczelnia jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Ustawodawca wprowadził w ustawie o VAT zapisy wyłączające spod opodatkowania transakcje związane przeniesieniem przedsiębiorstwa pomiędzy podmiotami. Ustawa o VAT posługuje się zwrotem zbycie przedsiębiorstwa (lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa) w art. 6. Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia zbycie. Z orzecznictwa sądów administracyjnych i organów podatkowych można wnioskować, że pojęcie to jest szersze niż dostawa towarów. Może ono nastąpić nieodpłatnie, jak i odpłatnie, może przybrać też różne formy jak sprzedaż, darowizna, zamiana itp. Zainteresowana podkreśliła, że Uczelnia jako zespół składników materialnych i niematerialnych, umożliwiający prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie edukacji, niewątpliwie zmienia swojego właściciela - czyli dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi składnikami z podmiotu, jakim jest Uczelnia, na inną uczelnię niepubliczną, która będzie kontynuowała działalność Uczelni. Można zatem stwierdzić, że spełniona jest dyspozycja art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a tym samym przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro zatem mamy do czynienia z transakcją odpowiadającą zbyciu przedsiębiorstwa, to należy uznać, że nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Spółka (Założyciel), która otrzymuje wynagrodzenie w postaci zwrotu zainwestowanych środków, jak i wynagrodzenie za wyrażenie zgody na włączenie Uczelni, nie świadczy usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej jest jednym z koniecznych elementów dokonania transakcji (por. art. 44 ustawy PSWN). Bez wyrażenia zgody nie mogłoby dojść do połączenia tych jednostek. Wyrażenie zgody jest nieodłącznym elementem transakcji włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej. Tym samym wynagrodzenie otrzymywane przez Założyciela stanowi wynagrodzenie, które z ekonomicznego punktu widzenia jest wynagrodzeniem za transakcję związaną ze zbyciem przedsiębiorstwa - Uczelni, która to transakcja jest wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt. 1 ustawy o VAT.
Skoro zatem wynagrodzenie otrzymywane przez Spółkę z tytułu zwrotu środków wniesionych do Uczelni oraz za wyrażanie zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej, z ekonomicznego punku widzenia związane jest z transakcją zrównaną ze zbyciem przedsiębiorstwa, to nie stanowi ono wynagrodzenia za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT. Nie jest to bowiem odrębne świadczenie usług mające swój ekonomiczny charakter, a jest nieodzownie związane z włączeniem Uczelni do innej uczelni niepublicznej. Zainteresowana zaznaczyła, że podobne stanowisko można znaleźć w interpretacjach indywidualnych wydawanych podobnych sprawach, jednak dotyczących "nabywcy" (np. z 1 grudnia 2022, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.781.2022.1 .SR).
*
Po otrzymaniu wniosku Organ wezwał Zainteresowaną o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego. W odpowiedzi na to wezwanie, zainteresowana wskazała, że:
została założona 7 maja 1998 roku jako K. sp. z o.o. Przedmiotem działalności Spółki była działalność naukowo-dydaktyczna oraz konsultingowo-ekspercka. Spółka w 2000 roku decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] r. uzyskała zgodę na utworzenie U. w K.. Uczelnia rozpoczęła działalność dydaktyczną jako samodzielny podmiot od 1 października 2000 r. i została wpisana do rejestru uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod obecnym numerem [...] . Zainteresowana zaś, w rozumieniu prawa o szkolnictwie wyższym, pełni od tego czasu rolę Założyciela uczelni. Niezależnie od roli Założyciela uczelni, Zainteresowana prowadziła szeroką działalność oświatową i szkoleniową. Została wpisana do rejestru Kuratorium Oświaty jako placówka oświatowa i uzyskała w 1999 r. zgodę Kuratorium Oświaty w Krakowie na uruchomienie [...] Policealnej Szkoły dla dorosłych nr [...] w K. o uprawnieniach szkoły publicznej. Spółka została także wpisana do rejestru Kuratorium Oświaty oraz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie jako placówka doskonalenia zawodowego i prowadziła działalność kursową w obszarze nauk ekonomicznych. Zainteresowana współpracowała w tym zakresie z Urzędami Pracy prowadząc wiele kursów dla osób bezrobotnych finansowanych z Funduszu Pracy, Banku Światowego oraz ze środków Unii Europejskiej. Prowadzona działalność edukacyjna jako placówka doskonalenia zawodowego była zwolniona z podatku VAT . W 2014 r. Zainteresowana zakończyła aktywną działalność gospodarczą pozostając jednak w rejestrach, z uwagi na rolę Założyciela U. w K.. Od 2014 r. nie wykonywała czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Obecnie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Nie
wykonuje czynności określonych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT.
*
W wydanej w dniu 4 grudnia 2024 r. interpretacji indywidualnej nr 0113- KDIPT1-2.4012.765.2024.2.PRP Organ stwierdził, że stanowisko Zainteresowanej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko Organ wskazał, że z art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.Dz.U.2024.361 ze zm.) wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu, przy czym należy zwrócić uwagę na ust. 1 pkt 2 tego artykułu, który przez świadczenie usług nakazuje rozumieć także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. W związku z powyższym, przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Organ zaznaczył, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki, tj. w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, a świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, że dostawa towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest "odpłatność" za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Organ podkreślił, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"). Przykładowo, w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT. Podobnie w orzeczeniu TSUE z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE podkreślił, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą. Czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę. Następnie organ wskazał, że kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem, jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu. Zaznaczył, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, bądź świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Następnie Organ przytoczył brzmienie art. 44 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i podkreślił, że w związku z wyrażeniem przez Zainteresowaną zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej będzie istniał związek prawny między nią a inną uczelnią niepubliczną, w ramach którego będzie następować świadczenie wzajemne. Zainteresowana jako jedna ze stron istniejącego stosunku prawnego zobowiązana jest do określonego działania, tj. wyrażenia zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej, a druga strona, tj. inna uczelnia niepubliczna do zapłaty wynagrodzenia za zgodę na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej. Poprzez wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej, w zamian za co Zainteresowana otrzyma wynagrodzenie, świadczy w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, usługi zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Czynność ta ze względu na jej odpłatny charakter podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Otrzymane od uczelni niepublicznej, do której będzie włączona Uczelnia, świadczenie pieniężne stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę, dającą wypłacającemu wyraźne i bezpośrednie korzyści. Z tych też względów, z tytułu wykonywanych czynności Zainteresowana będzie uznana za podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Mając na uwadze powyższe Organ stwierdził, że wyrażenie przez Zainteresowaną zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej, w zamian za co otrzyma wynagrodzenie, będzie nosiło znamiona odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odnosząc się natomiast do argumentacji Zainteresowanej co do możliwości zastosowania w sprawie art. 6 pkt 1 ustawy Organ podkreślił, że - jak Zainteresowana wskazała - należne jej wynagrodzenie za wyrażenie zgody nie stanowi wynagrodzenia za przeniesienie prawa do całości majątku Uczelni. Do włączenia majątku Uczelni, tj. agregatu składników majątkowych i niemajątkowych nierozerwalnie ze sobą powiązanych i tworzących przedsiębiorstwo, do innej uczelni niepublicznej dojdzie w wyniku decyzji Ministra o włączeniu Uczelni do innej uczelni niepublicznej. Organ podkreślił, że Zainteresowana jako Założyciel Uczelni nie jest właścicielem Uczelni ani jej majątku. Uczelnia posiada osobowość prawną i jest właścicielem włączanego do innej uczelni niepublicznej majątku. Zainteresowana, jako założyciel Uczelni, wyrażając zgodę na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej nie będzie jednocześnie stroną czynności zbycia Uczelni jako przedsiębiorstwa.
Podsumowując powyższe wywody, Organ uznał stanowisko Zainteresowanej w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe.
W zakresie drugiego pytania Zainteresowanej Organ wskazał, że zgodnie z art. 29a ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Z powyższego wynika, że art. 29a ust. 1 ustawy odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi. Ponadto przepis ten oznacza, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług.
Analizując powyższe Organ wskazał, że wynagrodzeniem będzie wszystko, co Zainteresowana otrzyma w zamian za wyrażenie zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej, w tym także zwrot środków finansowych wniesionych przez Zainteresowaną jako Założyciela na rozpoczęcie działalności Uczelni. W konsekwencji Organ uznał, że podstawą opodatkowania dla świadczonej przez Państwa usługi będzie, zgodnie z art. 29a ust 1 w zw. z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy, wszystko, co stanowi zapłatę, którą otrzymają Państwo od uczelni niepublicznej, do której będzie włączona Uczelnia, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Wobec powyższego Organ uznał za nieprawidłowe stanowisko Zainteresowanej także w zakresie pytania nr 2.
*
Zainteresowana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na przedmiotową interpretację indywidualną prawa podatkowego.
Zaskarżonej interpretacji Zainteresowana zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
art. 8 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek przyjęcia, iż otrzymanie przez Skarżącą środków pieniężnych za wyrażenie przez nią zgody na włączenie Uczelni (której Skarżąca jest założycielem) do innej uczelni niepublicznej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT dokonywane przez podatnika tego podatku, mimo tego, iż odpłatnego świadczenia usług tutaj nie ma, gdyż mamy do czynienia faktycznie z transakcją zbycia przedsiębiorstwa, co wyklucza bycie przez Spółkę podatnikiem z tego tytułu (wyklucza zastosowanie w sprawie art. 15 ust. 1 u.p.t.u.), oraz wyklucza zastosowanie w sprawie art. 8 ust. 1 u.p.t.u. (nie występuje usługa),
art. 6 pkt 1 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, kiedy z uwagi na specyfikę sytuacji winien on być zastosowany do zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem Interpretacji,
art. 29a ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego zastosowanie w sprawie, kiedy z uwagi na specyfikę sytuacji nie powinien on być zastosowany do zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem Interpretacji - ponieważ nie istnieje przedmiot, a co za tym idzie podstawa opodatkowania podatkiem VAT.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie skargi stanowi uszczegółowienie sformułowanych zarzutów.
*
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a ). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to skargę uwzględnia (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a ). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podkreślenia przy tym wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu zainteresowanego, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez zainteresowanego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 2383; dalej "O.p.").
Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega więc w tym przypadku na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny przedstawiony przez zainteresowanego we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej istotę problemu stanowi rozbieżność stanowisk pomiędzy Skarżącą i organem interpretacyjnym odnośnie tego czy planowana transakcja włączenia Uczelni do innej uczelni niepublicznej, w wyniku której Skarżąca jako Założyciel uczelni włączanej otrzyma środki pieniężne (wynagrodzenie) w związku z wyrażeniem zgody na włączenie tej Uczelni do innej uczeni niepublicznej a w jego ramach zwrot środków, które przekazała Uczelni na jej funkcjonowanie oraz wynagrodzenie w wysokości zwrotu środków finansowych będzie czynnością neutralną podatkowo na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług.
Zdaniem Skarżącej środki, które otrzyma nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż zgoda na włączenie Uczelni do innej uczelni stanowi element neutralnej podatkowo transakcji zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.t.u. dlatego, że po 1) Uczelnia jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 551 k.c., po 2) transakcją zbycia jest każda czynność w świetle obowiązujących przepisów skutkująca przeniesieniem własności przedsiębiorstwa, po 3) w myśl przepisów ustawy prawo o szkolnictwie wyższym uczelnia przejmująca z chwilą włączenia Uczelni nie tylko wstępuje w prawa i obowiązki Uczelni włączanej ale również przejmuje ją jako zakład pracy i będzie kontynuować dotychczasową działalność edukacyjną Uczelni włączanej. Skoro zaś czynność ta (wyrażenie zgody) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to nie można też określić podstawy opodatkowania tym podatkiem.
Natomiast zdaniem Organu wyrażenie przez Skarżącą jako Założyciela zgody na włączenie Uczelni do innej uczelni nie wpisuje się w schemat neutralnej podatkowo transakcji zbycia przedsiębiorstwa o której mowa w art. 6 pkt 1 u.p.t.u. lecz jest to odpłatne świadczenie usług o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u., które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.tu. Należne (spodziewane) wynagrodzenie dla Skarżącej za wyrażenie zgody, nie stanowi bowiem wynagrodzenia za przeniesienie prawa do całości majątku Uczelni, gdyż po 1) Skarżąca jako Założyciel nie jest właścicielem Uczelni ani jej majątku a po 2) właścicielem tego majątku jest Uczelnia, która posiada osobowość prawną. Co się natomiast tyczy podstawy opodatkowania to ponieważ z przedstawionego przez Skarżącą opisu stanu przyszłego wynika, że w skład wynagrodzenia wchodzić będzie również zwrot środków przekazanych przez Skarżącą jako Założyciela, więc podstawą opodatkowania za tę usługę będzie zgodnie z art. 29a ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 u.p.t.u. wszystko co Skarżącą otrzyma od Uczelni przejmującej tytułem zapłaty.
Przechodząc do ram prawnych tak nakreślonego problemu zacząć należy od wskazania, że jak słusznie zauważył organ opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 u.p.t.u.)
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 u.p.t.u.) a przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 u.p.t.u.)
Z kolei przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz m in. osoby prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (pkt. 2).
Natomiast według art. 6 pkt 1 u.p.t.u. przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera własnej definicji przedsiębiorstwa a jedynie wskazuje jak należy rozumieć zorganizowaną część przedsiębiorstwa przy czym uregulowanie z art. 2 pkt 27e u.p.t.u. koresponduje z ujęciem przedsiębiorstwa wyrażonym w art. 551 K.c. w myśl którego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Ustawa nie zawiera również własnej definicji czynności "zbycia" ale doktryna i orzecznictwo sądowo administracyjne jak również praktyka organów podatkowych wypracowały, że pojęcie to obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności, jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego.
Ustawa nie zawiera wreszcie własnej definicji pojęcia "transakcja", które w ujęciu Słownika Języka Polskiego oznacza m in. «operację handlową dotyczącą kupna lub sprzedaży towarów lub usług». Z kolei termin "operacja" to w ujęciu słownikowym m.in. 2. «działania zmierzające do wykonania określonego zadania»
Biorąc to wszystko pod uwagę można przyjąć, że neutralna podatkowo transakcja zbycia przedsiębiorstwa o której mowa w art. 6 pkt. 1 u.p.t.u, to ogół działań zmierzających do przekazania zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach których to działań następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności, jak właściciel.
Z przedstawionego przez Skarżącą opisu zdarzenia przyszłego wynika, że rozważa ona wyrażenie zgody na włączenie Uczelni, której jest Założycielem do innej uczelni, za co ma otrzymać wynagrodzenie w które wliczony będzie także zwrot środków finansowych przekazanych założonej przez nią Uczelni (ale jako odrębny tytuł). Proces ten rozpocznie się złożeniem przez rektorów i założycieli obu uczelni wniosku o wykreślenie z ewidencji niepublicznej, przy czym włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej nastąpi na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego. Przed złożeniem wniosku o wykreślenie Uczelni z ewidencji planowane jest zawarcie umowy regulującej prawa i obowiązki stron w zakresie włączania Uczelni do innej uczelni niepublicznej, która będzie zawarta ze Spółką (tj. Skarżącą - przyp. sądu) w której będzie zapisane, że założyciel (Spółka - czyli Skarżąca) otrzyma zwrot środków finansowych, które jako Założyciel przekazała Uczelni na jej funkcjonowanie oraz zapłatę wynagrodzenia za zgodę na włączenie Uczelni do innej uczelni niepublicznej. Wynagrodzenie zostanie otrzymane przez Spółkę (Skarżącą) od innej uczelni niepublicznej, do której włączana będzie Uczelnia, której Założycielem jest Spółka (Skarżąca).
Organ dezawuuje te skoordynowane działania zmierzające do przekazania uczelni przejmującej zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych Uczelni włączanej w oparciu o który uczelnia przejmująca będzie kontynuować działalność Uczelni włączanej akcentując, że Skarżąca jako Założyciel nie jest właścicielem Uczelni ani jej majątku (bo uczelnia ma osobowość prawną a w związku z tym to ona jest właścicielem rzeczy i praw) i dopatrując się w związku z tym jedynie odpłatnego świadczenia usługi polegającej na zdaniem Organu zobowiązaniu się Skarżącej do tolerowania tej sytuacji (art. 7 pkt 2 u.p.t.u.)
Problem w tym, że w tych rozważaniach organ przechodzi nazbyt łatwo do porządku nad kwestiami, które wymagają jednak pogłębionej analizy.
Pierwsza to "zgoda Założyciela". Organ w czynności tej upatruje świadczenie usługi o jakiej mowa w art. 7 pkt. 2 u.p.t.u. Tymczasem z przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.Dz.U.2024.1571) wynika, że owa "zgoda" Założyciela to jego "kompetencja" a więc zakres uprawnień (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego). Zgodnie z przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego takich kompetencji "do wyrażania zgody" Założyciel ma zresztą znacznie więcej, bo dotycząc one również wyrażenia zgody na tworzenie, przekształcanie i likwidację wydziałów, wyrażenia zgody na nadanie, zawieszenie lub cofnięcie uprawnień do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia, wyrażania zgody na obniżenie rektorowi wymiaru pensum dydaktycznego, wyrażanie zgody na utworzenie funduszu na stypendia naukowe - doktorskie oraz granty naukowo-dydaktyczne, wyrażanie zgody w sprawie wyboru podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe uczelni, wyrażenia zgody w sprawie kupna, sprzedaży lub obciążenia mienia nieruchomego uczelni. Nota bene prócz kompetencji "do wyrażenia zgody na", Założyciel ma również szereg innych kompetencji o zróżnicowanym charakterze od postulatywnych do decyzyjnych.
Kompetencja Założyciela do wyrażenia zgody na włączenie Uczelni, której jest Założycielem do innej uczelni jest przy tym szczególna o tyle, że gdy pozostałe kompetencje Założyciela wzmacniają jego pozycję w uczelni to ta jedyna ma charakter anulacyjny. Wskutek bowiem jej zrealizowania Założyciel via facti utraci wszelkie pozostałe kompetencje. Z tej perspektywy środki pieniężne, które Skarżąca we wniosku opisuje technicznie jako "wynagrodzenie’’ w istocie rzeczy mają charakter kompensacyjny. Krótko mówiąc nie tyle będzie to "wynagrodzenie za" ile raczej "rekompensata w związku z". Ekwiwalentność świadczeń nie jest w tym przypadku tak oczywista jak założył to organ, przy czym organ kwestii tej nie analizował, gdyż w wezwaniu do uzupełnienia wniosku organ nie zażądał od Skarżącej doprecyzowania wniosku w tym zakresie. Co prawda obowiązkiem występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest przedstawienie takiego opisu stanu faktycznego, który pozwala na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego stanowiących przedmiot interpretacji. Niemniej jednak w postępowaniu interpretacyjnym znajduje zastosowanie zasada legalizmu i organ interpretacyjny w oparciu o regulacje stosowanego odpowiednio na mocy art. 14h o.p., przepisu art. 169 § 1 o.p., uprawniony jest do żądania uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego o okoliczności istotne z punktu widzenia wchodzących potencjalnie w rachubę norm materialnego prawa podatkowego.
Ponad powyższe zwrócenia uwagi wymaga także i to, że organ dokonując wykładni zignorował argument Skarżącej zawarty we wniosku, że w zbieżnych opisach zdarzeń jak ten, który Skarżąca nakreśliła we wniosku organ zajmował stanowisko, zgodnie z którym czynność zbycia uczelni niepublicznej stanowiącej przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy Kodeks cywilny jest w myśl z art. 6 pkt 1 u.p.t.u. wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. A jakkolwiek interpretacje indywidulane rzeczywiście wydawane są w konkretnej sprawie, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że powołanie ich przez stronę we własnej sprawie powoduje, że argumentacja tam zawarta na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacją strony w jej sprawie. Jeżeli więc organ interpretacyjny nie podzielał tej argumentacji, powinien był odnieść się do tego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając, dlaczego obecnie je odrzuca. Tym bardziej, że nic nie wskazuje by miała miejsca jedna z sytuacji o których mowa w art. 14e o.p. Tymczasem w sprawie niniejszej Dyrektor przeszedł nad tym do porządku nie wyjaśniając w zaskarżonej interpretacji na czym polegał wcześniej błąd jego wykładni, gdy w analogicznych stanach wydawał interpretacje indywidulane w których kategorycznie stwierdzał, że w sytuacji gdy przedmiotem przejęcia będzie całe przedsiębiorstwo innej uczelni, to czynność jego zbycia zgodnie z art. 6 pkt 1 u.p.t.u. będzie wyłączona z opodatkowania. Jednocześnie organ nie zakwestionował argumentu Skarżącej, że uczelnia jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.t.u. W konsekwencji brak pełnego odniesienia się przez organ do zajętego we wniosku stanowiska Skarżącej uzasadnia zarzuty skargi sprawdzające się w istocie rzeczy do tego, że nie otrzymała ona od organu rzetelnej i pełnej informacji o swej sytuacji prawnopodatkowej.
Mając powyższe na uwadze sąd działając na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł zatem jak w punkcie I wyroku.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ interpretacyjny uwzględni przedstawioną powyżej argumentację.
O kosztach postępowania sądowego (697 zł) sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi (200 zł), oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł), ustalone według stawki z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).
-----------------------
2
l

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI