Orzeczenie · 2025-01-15

I SA/Kr 837/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-01-15

NSApodatkoweWysokawsa

koszty egzekucyjneumorzenieinteres publicznyważny interes zobowiązanegoegzekucja administracyjnapodatek VATpostępowanie sądowoadministracyjneuznanie administracyjnezasada zaufaniaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Koszty te powstały w związku z egzekucją należności z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący domagał się umorzenia kosztów, powołując się na ważny interes zobowiązanego oraz interes publiczny, a także zarzucając organom naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a., w tym brak uwzględnienia dowodów i ustnych ustaleń z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego dotyczących braku obciążenia kosztami w przypadku dobrowolnej zapłaty. Organy administracji uznały, że skarżący posiada znaczący majątek, co wyklucza przesłankę ważnego interesu zobowiązanego, a interes publiczny również nie przemawia za umorzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest uznaniowe i wymaga spełnienia przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia umorzenia ze względu na ważny interes zobowiązanego. Odnosząc się do interesu publicznego, sąd uznał, że choć zapewnienie Naczelnika mogło budzić wątpliwości, to kwestia ta, podobnie jak zarzuty dotyczące dowodów i dobrowolności zapłaty, została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie (sygn. akt III FSK 650/23). Sąd administracyjny uznał się za związany tym rozstrzygnięciem na podstawie art. 170 p.p.s.a. i oddalił skargę jako niezasadną, nie uwzględniając wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego" w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych, a także zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego (art. 170, 171 p.p.s.a.) oraz ograniczenia dowodowe w postępowaniu sądowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kosztami egzekucyjnymi w administracji i interpretacji pojęć uznaniowych. Kluczowe jest związanie wyrokiem NSA, co ogranicza możliwość odwoływania się do pewnych argumentów w kolejnych postępowaniach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy w sytuacji, gdy skarżący posiada znaczący majątek, można uznać, że zachodzi przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" uzasadniająca umorzenie kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadany majątek skarżącego jest znacząco większy niż koszty egzekucyjne, a ich zapłata nie zachwieje jego pozycji majątkowej ani egzystencjalnej.

Uzasadnienie

Sąd ocenił sytuację majątkową skarżącego jako bardzo dobrą, wskazując, że zapłata kosztów egzekucyjnych nie spowoduje nadmiernego obciążenia finansowego ani innych ciężkich skutków dla zobowiązanego.

Czy zapewnienie ustne ze strony organu egzekucyjnego o braku obciążenia kosztami egzekucyjnymi w przypadku dobrowolnej zapłaty należności może stanowić podstawę do umorzenia tych kosztów, nawet jeśli zostało to prawomocnie rozstrzygnięte inaczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest związany prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że takie zapewnienia, nieutrwalone pisemnie i nieznajdujące podstaw prawnych, nie mogą podważyć zastosowania przepisów o kosztach egzekucyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny powołał się na wyrok NSA (III FSK 650/23), który stwierdził, że ustalenia ustne bez formy protokołu i podstaw prawnych nie mogą być traktowane jako dowód podważający zastosowanie przepisów prawa, a także na art. 170 i 171 p.p.s.a. dotyczące związania prawomocnym orzeczeniem.

Czy sąd administracyjny powinien dopuścić dowody uzupełniające (oświadczenie skarżącego, pismo organu) w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego ustnych ustaleń z organem egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej; jego rolą jest kontrola prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy administracji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 106 § 3 p.p.s.a., wskazując, że celem postępowania dowodowego przed sądem jest ocena zgodności ustaleń organów z przepisami, a nie zastępowanie organów w rekonstruowaniu stanu faktycznego. Ponadto, kwestia ta została już rozstrzygnięta przez NSA.

Czy odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych przez organ administracji, oparta na analizie majątku zobowiązanego i braku przesłanek interesu publicznego, była dowolna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa umorzenia nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów, a postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad KPA.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że organy prawidłowo przeanalizowały sytuację majątkową skarżącego i uzasadniły odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych w sposób racjonalny i przekonujący, z zachowaniem proporcji między interesem publicznym a indywidualnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę w całości na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Przepisy (21)

Główne

u.p.e.a. art. 64e § 2 pkt 1 lit a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Użyte sformułowanie "mogą być" wskazuje na swobodę uznania administracyjnego, które jednak nie może oznaczać dowolności.

u.p.e.a. art. 64e § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 64e § 2 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na brak przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy obniżonej opłaty egzekucyjnej w przypadku "zapłaty należności pieniężnej" po wszczęciu egzekucji. Sąd NSA uznał, że realizacja należności wskutek zastosowanego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) wyklucza zastosowanie tego przepisu, nawet jeśli skarżący dokonał wpłaty.

u.p.e.a. art. 64 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy sytuacji, gdy doszło do wyegzekwowania należności pieniężnej.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie prawomocnym orzeczeniem.

p.p.s.a. art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Powaga rzeczy osądzonej.

k.p.a. art. 7