I SA/KR 836/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-01-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnazajęcie nieruchomościśrodek egzekucyjnyskarżącyorgan egzekucyjnyWSAuchylenie postanowieniabraki formalneakty sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z powodu braków w aktach sprawy.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu jej skargi na czynność egzekucyjną (zajęcie udziału w nieruchomości). Zarzucała zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że braki w aktach sprawy uniemożliwiają kontrolę legalności działań organów.

Sprawa dotyczyła skargi S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu udziału w nieruchomości. Skarżąca podnosiła, że zastosowany środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy i powodował znaczące straty. Organ odwoławczy uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na konieczność zajęcia tego udziału dla skuteczności egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że przedłożone akta sprawy nie zawierały istotnych dokumentów, takich jak zawiadomienia o zajęciu nieruchomości i dowody ich doręczenia, co uniemożliwiło kontrolę prawidłowości działań organów, w tym terminowości wniesienia skargi. W związku z tym Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd nie był w stanie ocenić tej kwestii z powodu braków w aktach sprawy, które uniemożliwiły kontrolę prawidłowości ustaleń organów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak kluczowych dokumentów w aktach sprawy uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego postanowienia, w tym ocenę zasadności zastosowanego środka egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 145

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście możliwości zapewnienia dostępu do drogi dojazdowej po ewentualnej sprzedaży nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak kompletnych akt sprawy uniemożliwiający kontrolę sądową.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie udziału w nieruchomości). Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organy. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych Nie jest rolą Sądu poszukiwanie akt w celu ich skompletowania.

Skład orzekający

Piotr Głowacki

przewodniczący

Urszula Zięba

sprawozdawca

Inga Gołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność kompletności akt sprawy przekazywanych sądowi administracyjnemu oraz obowiązek organów w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braków w aktach sprawy, nie rozstrzyga meritum sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje kluczową rolę kompletności akt sprawy w postępowaniu administracyjnosądowym i może być pouczająca dla prawników procesowych.

Brak akt sprawy uniemożliwił sądowi ocenę legalności zajęcia nieruchomości.

Dane finansowe

WPS: 54 832,89 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 836/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska
Piotr Głowacki /przewodniczący/
Urszula Zięba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 54 par. 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Urszula Zięba (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotów kosztów postępowania;
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu z 24 kwietnia 2024 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną.
Z uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia wynika, że Naczelnik US w Nowym Targu prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej S. R. na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów wystawionych przez Burmistrza Miasta R.
Postępowanie egzekucyjne zostało skierowane do rachunków bankowych zobowiązanej, zajęto i sprzedano należący do zobowiązanej samochód osobowy. Po ustaleniu, że zobowiązana jest właścicielem kilku nieruchomości, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 11 marca 2024 r. zajął udział w nieruchomości, objętej Księgę Wieczystą nr [...].
Pismem z 2 kwietnia 2024 r. zobowiązana, działając przez pełnomocnika, wniosła do organu egzekucyjnego skargę na ww. czynność zajęcia udziału w nieruchomości wskazując na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Pełnomocnik wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz podtrzymała swój wniosek o zajęcie innej nieruchomości wskazanej w piśmie z 7 lutego 2024 r., tj. objętej KW nr [...].
Po rozpatrzeniu skargi, organ egzekucyjny postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. uznał skargę za nieuzasadnioną.
Zobowiązana wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem organu egzekucyjnego zażalenie na ww. postanowienie zarzucając w szczególności naruszenie przepisów postępowania, które mają wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. "art. 54 § 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej "u.p.e.a.") w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w oparciu o zebrany stan faktyczny w zw. z art. 54 § 4 pkt 2b ust. 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i art. 54 §4 pkt 2b ust. 2 lit. a poprzez jego niezastosowanie i dowolną a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego z pominięciem zasad logiki i doświadczenia zawodowego oraz życiowego poprzez błędne przyjęcie", że:
a. zajęcie udziału w wysokości 2/4 w nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne o nr: [...] oraz [...], tj. klatki schodowej prowadzącej na I i II piętro odrębnej nieruchomości objętej KW nr [...] oraz dojazdu do tej nieruchomości, jest zdaniem organu efektywne i najmniej uciążliwe dla dłużnika, w sytuacji gdy egzekucja z zajętego składnika nieruchomego nie wystarczy na egzekwowanie całej dochodzonej należności, a prowadzona egzekucja powoduje stratę dla dłużnika w wysokości 3 mln złotych i obniżenie wartości nieruchomości przy ul. [...] i [...] w R., przez to że nie będzie dojazdu do znajdującego się na niej budynku oraz dojścia na jego I i II piętro;
b. koszty egzekucji wnioskowanej przez dłużnika nieruchomości poniesie Skarb Państwa i jeden z wierzycieli, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami u.p.e.a., koszty te w końcowym efekcie zawsze obciążają dłużnika, a nie wierzyciela, czy też Skarb Państwa i będą ściągnięte od dłużnika;
W zażaleniu pełnomocnik podniosła również, że organ egzekucyjny doręcza pisma bezpośrednio do dłużnika zamiast do pełnomocnika.
DIAS w Krakowie utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika, zacytował w pierwszej kolejności przepisy u.p.e.a. dotyczące skargi na czynność egzekucyjną, podkreślając, że podstawą skargi jest: dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Organ podał, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się całościowo prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
DIAS wyjaśnił, że w sprawie zastosowano środek egzekucyjny wymieniony w art. 110c u.p.e.a., tj. zajęcie nieruchomości. Zobowiązana w skardze, ani w zażaleniu nie zakwestionowała prawidłowości przeprowadzenia samego zajęcia z nieruchomości, natomiast wskazała na drugi aspekt skargi, tj. podniosła, że zajęcie nieruchomości stanowi zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ odwoławczy zauważył, że swoje niezadowolenie z zajęcia przedmiotowej nieruchomości zobowiązana wykazała już składając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z 19 marca 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie złożonego wniosku o przeprowadzenie egzekucji ze wskazanej przez zobowiązaną nieruchomości w R., przy ul. [...] i [...] [...]. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. W powyższym postanowieniu, organ egzekucyjny bardzo szczegółowo wyjaśnił, powody odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przeprowadzenie egzekucji ze wskazanej nieruchomości.
DIAS podał, że w postanowieniu o oddaleniu skargi, organ egzekucyjny wyjaśnił, że z uwagi na konieczność zapewnienia możliwości egzekucji z nieruchomości wskazywanej przez zobowiązaną – w pierwszej kolejności niezbędnym było zajęcie udziału w nieruchomości, z zajęcia której zobowiązana wykazuje swoje niezadowolenie. Podkreślił, że wartość zajętej nieruchomości jest adekwatna do poziomu objętych egzekucją zaległości, z zastrzeżeniem możliwości skorzystania przez zobowiązaną z uprawnień określonych w art. 111c §4 u.p.e.a.. W ocenie organu, na etapie ewentualnej licytacji, pozwoli to na ograniczenie negatywnych dla dłużniczki skutków egzekucji. W sytuacji, gdyby organ egzekucyjny zdecydował – o co kilkukrotnie wnioskowała zobowiązana - o zajęciu nieruchomości, na której położone są budynki przy ul. [...] i [...] w R., biorąc pod rozwagę możliwość jej finalnej sprzedaży – koniecznym byłoby również zajęcie udziału w nieruchomości, które jest kwestionowane w skardze.
DIAS wyjaśnił również, że w przypadku ewentualnej licytacji nieruchomości objętych obydwiema wskazanymi wyżej księgami wieczystymi, mając na uwadze podnoszone w skardze okoliczności, organ egzekucyjny ma możliwość wskazania, że sprzedaży podlega kompleks stanowiący budynki wraz z dojazdem i dojściem do lokali, wykluczając możliwość odrębnego zakupu każdej nieruchomości (udziału w nieruchomości) z osobna, co zapewni właściwą ochronę zarówno interesów zobowiązanej jak i wierzycieli.
Organ odwoławczy podzielił w związku z tym stanowisko organu I instancji, że zajęcie udziału w przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej klatkę schodową, prowadzącą na I i II piętro budynku oraz dojazd do tej nieruchomości było niezbędne do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. Gdyby bowiem zobowiązana przed tą czynnością wyzbyła się udziału w tej nieruchomości - prawdopodobieństwo sprzedaży nieruchomości, o którą wnioskowała zobowiązana byłoby znikome, wręcz niemożliwe. Wystawiona na licytację nieruchomość w jej części nie posiadałaby drogi dojazdowej i możliwości wejścia na I i II piętro budynku. Z drugiej jednak strony zajęcie na obecnym etapie prowadzonych postępowań obydwu nieruchomości skutkowałoby stanem, w którym ewentualny środek w tym zakresie budziłby wątpliwości co do skali swojej uciążliwości w porównaniu z uciążliwością środka zastosowanego wcześniej.
Organ odwoławczy zauważył, że według wyjaśnień organu egzekucyjnego, szacunkowa, wstępna wartość udziału w zajętej nieruchomości oscyluje w granicach kilkudziesięciu tysięcy złotych. Egzekucja z tego majątku mogłaby zatem doprowadzić do zaspokojenia należności wierzycieli, a nie jak sugeruje zobowiązana, że egzekucja z tego składnika "nie wystarczy na wyegzekwowanie całej dochodzonej należności, tj. kwoty 54.832,89 zł".
DIAS podkreślił także, że w sytuacji nawet ewentualnej sprzedaży przez organ egzekucyjny wyłącznie tej nieruchomości, nie pozbawi to zobowiązanej dostępu do drogi dojazdowej. Zobowiązana może bowiem skorzystać z uprawnień, które wynikają z zapisów art. 145 Kodeksu cywilnego (droga konieczna). W związku z tym organ II instancji uznał zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony.
Organ zwrócił dodatkowo uwagę, że wartość nieruchomości przy ul. [...] i [...] [...], o zajęcie której wnioskowała zobowiązana, a która jej zdaniem wynosi 5 mln zł, znacząco przekracza kwotę dochodzonych należności. W ocenie DIAS, istotą wniosków zobowiązanej o przeprowadzenie egzekucji z innej nieruchomości wydaje się chęć zbycia tego majątku, który - jak wskazuje sama zobowiązana - nie przynosi zysków, a jedynie generuje koszty (podatek od nieruchomości).
Podsumowując DIAS stwierdził, iż organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia nieruchomości i zasadnie oddalił skargę na przedmiotowe zajęcie.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na ww. postanowienie DIAS w Krakowie skarżąca zarzuciła:
"naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. art. 54 § 1 ust. 1 i 2 i § 4 pkt 2a (...) u.p.e.a. i §4 pkt 2a u.p.e.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez ich zastosowanie w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez ich niezastosowanie oraz art. 7 kpa, art. 8 §1 kpa i art. 77 kpa, oraz art. 80 kpa z zw. z art. 84 § 1 i 2 kpa poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego z pogwałceniem zasady zaufania obywatela do władzy publicznej oraz orzeczenie z pominięciem wiedzy specjalistycznej w zakresie wyceny nieruchomości przez organ władzy publicznej, który dopiero po jego wydaniu może stwierdzić czy zajęcie udziału jest zbyt uciążliwe, czy też nie, a czego nie uczynił oraz z zasadami życiowymi i logicznym wyciąganiem wniosków oraz naruszenie art. 10 § 1-3 kpa poprzez jego nie zastosowanie poprzez błędne uznanie, że nie zastosowano zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w zakresie zajęcia udziału w nieruchomości dłużnika, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zastosowano najbardziej szkodliwy środek egzekucyjny, który powoduje kilkumilionowe straty związane z tym, że nieruchomość dłużniczki po wcześniejszej licytacji zajętego udziału na automatycznie traci swoją wartość i spowoduje, że nikt tej nieruchomości nie kupi, która jest bez dojazdu i dostępu do I i II piętra budynku, chyba że za nie duże pieniądze z jawnym pokrzywdzeniem dłużnika, a nawet gdyby miał ktoś regulować służebność drogi koniecznej, czy dojścia na I i II piętro budynku, to i tak taka nieruchomość też zmniejsza swoją wartość, gdyż czym innym jest własność a czym innym służebność, a zwłaszcza, że zajęty udział może nie starczyć na pokrycie całego zadłużenia, a ustalenie czy ten udział starczy do zaspokojenia należności należy do wiadomości specjalistycznych należy do wiadomości specjalnych, których organ nie skorzystał, choć powinien i orzekł z pominięciem opinii biegłego w sprawie, a co za tym idzie dowolnie orzekł w tym zakresie, w sytuacji gdy zajęcie całej nieruchomości odrębnej oraz udziału (cały kompleks nieruchomości) nie wyrządziłby dłużnikowi szkody i nie byłby zbyt szkodliwy, a nawet odwrotnie dłużnik i jej niepełnosprawny mąż mieliby spokój z ciągłymi nowymi egzekucjami i mogliby pożyć jeszcze parę lat na emeryturze, a tak to dłużnik i jej mąż całkowicie stracili zaufanie do Urzędu Skarbowego i jego zwierzchnika, gdyż co po chwile są nowe tytuły wykonawcze (niezapłacony podatek od nieruchomości) o niekończąca się egzekucja".
W związku z tym skarżąca wniosła o: zmianę "zaskarżonego orzeczenia i uchylenie dokonanego zajęcia udziału w nieruchomości dłużnika", ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.
Odpowiadając na skargę DIAS w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 26 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymała zarzuty zawarte w skardze. Podała, że organ w sposób rażący naruszył przepisy powoływane w skardze i dokonał dowolnej a nie swobodnej oceny całego materiału dowodowego, a w szczególności dokonał oceny dowodów z pominięciem wiadomości specjalnych - opinii biegłego w sprawie, która wydaje się być konieczna celem ustalenia o jaki ważny interes prawny skarżącej chodzi, a co i za tym idzie organ orzekł i dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów w tym zakresie nie mając kompetencji w zakresie szacowania nieruchomości. Pełnomocnik wniosła o "zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, a w tym kosztów zastępstwa procesowego w 3x krotności norm przepisanych z uwagi na obszerny materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, konieczności zasięgnięcia opinii biegłego sądowego oraz liczny nakład pracy adwokata w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych i prawnych w niniejszej sprawie, a w szczególności w zakresie treści skargi oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn bezpośrednio w niej podniesionych.
Na wstępie Sąd wskazuje, że sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.
Należy podkreślić, że warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Odnosząc powyższe. uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy zauważyć, że w świetle wyżej wskazanego art. 133 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny, czy organy w sposób wyczerpujący ustaliły i oceniły stan faktyczny. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla badania poprawności rozstrzygnięcia, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może stanowić podstawę do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że przedłożone Sądowi akta administracyjne nie zawierają istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów pozwalających na dokonanie oceny prawidłowości działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu i DIAS w Krakowie. W aktach sprawy brak jest bowiem zawiadomień o zajęciu udziału w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej prowadzi księgę wieczystą nr [...], jak również dowodów ich doręczenia. Na str. 2 i 2a znajdują się wprawdzie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie pierwszych stron przedmiotowych zawiadomień z 11 marca 2024 r., jednak wydaje się, że stanowią one załącznik do wniesionej przez pełnomocnika Skarżącej skargi na czynności egzekucyjne, której także jedynie kopia wraz z kopią koperty, w której ją nadano (zaadresowanej do Szefa KAS), znajduje się w aktach administracyjnych. W aktach sprawy brakuje także pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącą adwokat R. R. Sąd nie był więc w stanie zweryfikować prawidłowości doręczenia przedmiotowych zawiadomień, jak również – co jest szczególnie istotne dla weryfikacji wydanych w sprawie rozstrzygnięć – terminowości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Jak bowiem stanowi art. 54 §3 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W niniejszej sprawie czynnością tą było zajęcie nieruchomości. Jak stanowi art. 110c §1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Z art. 110c §4 u.p.e.a. wynika, że zajęcie nieruchomości jest dokonane co do zasady z chwilą doręczenia wezwania zgodnie z § 2-2b.
Termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną liczy się zatem od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania czynności egzekucyjnej, w którym to dokumencie znajduje się także pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Zobowiązanym, zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., jest natomiast osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Ustalenie kiedy miało miejsce doręczenie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości miało więc kluczowe znaczenie choćby dla dokonania oceny terminowości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Podsumowując Sąd stwierdza, że brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi kontrolę zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. W rozpoznanej sprawie akta sprawy nie pozwalają ustalić pełnego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie jest możliwa ocena zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym. W tym zakresie doszło do naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a zatem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uchybienie to zaś powoduje, że zaskarżone postanowienie wymyka się spod kontroli sądowej. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczące postępowania, wskazane braki akt sprawy, obligowały Sąd do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z porządku prawnego. Należy przy tym zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza kwestii zasadności skargi egzekucyjnej.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a., w ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni akt sprawy o dokumenty wskazane w treści uzasadnienia, a następnie dokona prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyda rozstrzygnięcie w oparciu o kompletne akta (tj. na podstawie całości zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego).
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej w kwocie 480 zł (ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.)) oraz uiszczona opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI