I SA/Kr 818/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-31
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneskładkizwolnienieterminwniosekZUSCOVID-19postępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS stwierdzającą uchybienie terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania składek, uznając, że organ nie rozpoznał wniosku co do jego istoty.

Skarżący zwrócili się do ZUS o ponowne ustalenie prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od lutego do marca 2021 r., powołując się na art. 83a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. ZUS decyzją stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku, uznając go za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 129 § 2 k.p.a. WSA uchylił tę decyzję, wskazując, że ZUS nie rozpoznał wniosku co do jego istoty, gdyż skarżący domagali się wszczęcia postępowania w celu wzruszenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 83a ust. 1 u.s.u.s., a nie ponownego rozpatrzenia sprawy w zwykłym trybie.

Skarżący M. C. i J. C. złożyli do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismo z 18 maja 2022 r., w którym domagali się ponownego ustalenia prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r., powołując się na art. 83a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Organ rentowy wydał decyzję z 25 maja 2022 r., w której stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając pismo skarżących za taki wniosek i stosując art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy o Covid-19. Organ wskazał, że decyzja z 7 kwietnia 2021 r. została doręczona 7 kwietnia 2021 r., a termin do złożenia wniosku upłynął 21 kwietnia 2021 r., podczas gdy wniosek wpłynął 23 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że ZUS nie rozpoznał wniosku skarżących co do jego istoty. Sąd podkreślił, że skarżący powołali się na art. 83a ust. 1 u.s.u.s., który umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji w przypadku pojawienia się nowych dowodów lub okoliczności. Treść wniosku wskazywała na chęć wszczęcia postępowania w celu wzruszenia decyzji ostatecznej, a nie na ponowne rozpatrzenie sprawy w zwykłym trybie. Obowiązkiem organu było merytoryczne zbadanie, czy przedłożono nowe dowody lub ujawniono okoliczności mające wpływ na prawo skarżących, a następnie wydanie rozstrzygnięcia o odmowie lub zmianie wcześniejszego rozstrzygnięcia. Tym samym organ naruszył art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83a ust. 1 u.s.u.s. Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pismo strony należy traktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w celu wzruszenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 83a ust. 1 u.s.u.s., a nie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 129 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść wniosku skarżących, powołujących się na art. 83a ust. 1 u.s.u.s. i domagających się ponownego ustalenia prawa do zwolnienia z opłacania należności, wskazuje na chęć wzruszenia ostatecznej decyzji, a nie na ponowne rozpatrzenie sprawy w zwykłym trybie. Organ rentowy nie rozpoznał wniosku co do jego istoty, naruszając tym samym art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83a ust. 1 u.s.u.s.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 83a § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdy pojawią się nowe dowody lub okoliczności, które nie były znane organowi w chwili wydawania rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Treść wniosku strony, który inicjuje postępowanie, determinuje rodzaj sprawy administracyjnej.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83b § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa o Covid-19 art. 31zo § ust. 10 i 11

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa o Covid-19 art. 31zq § ust. 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa o Covid-19 art. 31zw § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek skarżących, powołujący się na art. 83a ust. 1 u.s.u.s., powinien być traktowany jako żądanie wszczęcia postępowania w celu wzruszenia ostatecznej decyzji, a nie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 129 § 2 k.p.a. Organ rentowy nie rozpoznał wniosku skarżących co do jego istoty, naruszając tym samym art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83a ust. 1 u.s.u.s.

Godne uwagi sformułowania

to treść wniosku strony, który inicjuje postępowanie, determinuje rodzaj sprawy administracyjnej Organ obowiązkiem było merytoryczne zbadanie, czy w sprawie zostały przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które miałyby wpływ na prawo Skarżących.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Grzegorz Klimek

członek

Michał Niedźwiedź

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy a wnioskiem o wzruszenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 83a ust. 1 u.s.u.s., zwłaszcza w kontekście przepisów specustawy COVID-19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z opłacania składek i zastosowania art. 83a u.s.u.s. w kontekście przepisów o COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zakwalifikowanie wniosku przez organ administracji i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla zrozumienia praw stron w postępowaniu administracyjnym.

Błąd ZUS: Jak nieprawidłowa kwalifikacja wniosku doprowadziła do uchylenia decyzji o uchybieniu terminowi.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 818/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art, 145 par. 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 83a ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Bogusław Wolas Sędziowie Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 października 2022 r. sprawy ze skargi M. C. oraz J. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 maja 2022 r. nr 180000/71/213086/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
1.1. Pismem z 18 maja 2022 r. M. C. oraz J. C. – nazywani dalej "Skarżącym", zwrócili się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne ustalenie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności, między innymi za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r. objęty decyzją z 7 kwietnia 2021 r.
Jako podstawę prawną wniosku Skarżący wskazali art. 83a ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009; dalej jako "u.s.u.s.").
1.2. Decyzją z 25 maja 2022 r. (nr 180000/71/213086/2022) organ stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, jak również Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał art. 31zq ust. 8 stawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.; dalej jako "ustawa o Covid-19") oraz art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako "k.p.a.").
Następnie zaś wskazał, że wspomniana decyzja z 7 kwietnia 2021 r. została doręczona Skarżącym tego samego dnia. Stąd też termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął 21 kwietnia 2021 r. Tymczasem wniosek Skarżących został złożony dopiero 23 maja 2022 r., czyli po upływie właściwego terminu.
2.1. W skardze wywiedzionej od powyższe decyzji Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:
- art. 83a ust. 1 u.s.u.s polegające na jego błędnym zastosowaniu przez ZUS przejawiające się tym, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz ujawnionych nowych okoliczności organ nie dokonał ponownego ustalenia prawa do zwolnienia nas z opłacenia należności z tytułu powstałych składek za od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r..;
- art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o Covid-19 polegające na jego błędnym zastosowaniu przez ZUS przejawiającym się tym, że we właściwym rejestrze kod PKD Spółki nie stanowi przeważającej działalności jako płatnika składek uprawniającego do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek ubezpieczeniowych w sytuacji, gdy zastosowanie przez organ przedmiotowego przepisu w sposób prawidłowy doprowadziłoby do zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacenia przedmiotowych składek z powodu rzeczywiście wykonywanej działalności gospodarczej o numerze PKD 56.10., a wskazanej w treści ww. regulacji prawnej;
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niedokonaniu przez ZUS wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy w postaci braku zbadania okoliczności wykonywania rzeczywistej działalności gospodarczej skarżących o nr PKD 56.10.A uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek ubezpieczeniowych.
2.2. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 7 kwietnia 2021 r.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3.1. Z motywów kontrolowanej decyzji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych z 18 maja 2022 r. odczytał pismo Skarżących jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego ma zastosowanie art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy o Covid-19. Stąd też przyjął, że skoro decyzja, której dotyczy powyższe pismo została doręczona Skarżącym 7 kwietnia 2021 r., czternastodniowy termin do złożenia wniosku upłynął 21 kwietnia 2021 r. Tym samym stwierdził, że wniosek strony został złożony z uchybieniem terminowi i wydał decyzją na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 u.s.u.s. oraz art. 31zw ust. 3 ustawy o Covid-19.
3.2. Rzecz jednak w tym, że Skarżący wskazali jako podstawę prawną swojego wniosku art. 83a ust. 1 u.s.u.s., czyli przepisu, który umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wówczas gdy w sprawie pojawią się nowe dowody lub okoliczności, które nie były znane Zakładowi w chwili wydawania rozstrzygnięcia. Dalej zaś Skarżący podkreślili, że zwracają się z prośbą o ponowne ustalenie prawa do zwolnienie z opłacania należności za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r., czyli w sprawie, w której organ wydał decyzję ostateczną. Treść wniosku wyraźnie wskazuje zatem, że Skarżący nie domagali się ponownego rozpatrzenia sprawy tylko wszczęcia postępowania, które miało na celu wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 83a ust. 1 u.s.u.s. Podkreślić przy tym należy, że to treść wniosku strony, który inicjuje postępowanie, determinuje rodzaj sprawy administracyjnej (art. 61 § 1 k.p.a.).
Obowiązkiem organu było zatem merytoryczne zbadanie, czy w sprawie zostały przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które miałyby wpływ na prawo Skarżących. Innymi słowy organ powinien był na żądanie strony przeprowadzić merytoryczne postępowanie w sprawie, a następnie ustalić, czy powoływane okoliczności mają charakter nowości, dalej zaś wydać rozstrzygnięcie o odmowie dokonania ponownego ustalenia, bądź też zmienić swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie rozpoznał wniosku Skarżących co do jego istoty, czym naruszył art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 83a ust. 1 u.s.u.s.
Oznacza to również, że na tym etapie postępowania rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne, a Sąd nie ma podstaw do poddania merytoryczna kontroli w zakresie przesłanek wyrażonych w art. 83a ust. 1 u.s.u.s., których wystąpienie mogłoby skutkować koniecznością zmiany decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 7 kwietnia 2021 r.
3.3. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do sformułowanej w niniejszym wyroku oceny prawnej.
3.4. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI