I SA/Kr 813/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-01-30
NSApodatkoweWysokawsa
podatek leśnypostępowanie podatkowesamorządowe kolegium odwoławczewójt gminyposiadanie samoistnezasada dwuinstancyjnościprawo procesowe administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, uznając je za wadliwe z powodu wydania wielu odrębnych decyzji w jednej sprawie i naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Sprawa dotyczyła podatku leśnego, gdzie spornym było ustalenie samoistnego posiadacza działek. Wójt Gminy S. wydał sześć jednobrzmiących decyzji, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wydało trzy odrębne decyzje w odpowiedzi na odwołania. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności i konieczność wydania jednej decyzji przez organ odwoławczy, a także zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym. Spór dotyczył ustalenia samoistnego posiadacza działek, od którego zależał obowiązek podatkowy. Wójt wydał sześć jednobrzmiących decyzji, skierowanych do poszczególnych stron. Kolegium, rozpatrując odwołania od tych decyzji, wydało trzy odrębne decyzje, co Sąd uznał za naruszenie zasady dwuinstancyjności i prawa procesowego. Sąd podkreślił, że w jednej sprawie, niezależnie od liczby wniesionych odwołań, organ odwoławczy powinien wydać jedną decyzję. Ponadto, Kolegium naruszyło prawo, pozbawiając część stron czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz pozostałe decyzje Kolegium, stosując art. 135 p.p.s.a., aby usunąć naruszenie prawa we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez Kolegium, z zaleceniem wydania jednej decyzji i zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy powinien wydać jedną decyzję, rozpatrując łącznie wszystkie wniesione odwołania od tej samej decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Wykładnia art. 233 § 1 i 2 O.p. oraz zasada dwuinstancyjności nakładają na organ drugiej instancji obowiązek łącznego rozpoznania odwołań i wydania jednego rozstrzygnięcia, niezależnie od liczby wniesionych odwołań. Wydanie kilku decyzji narusza tę zasadę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.l. art. 2 § 1

Ustawa o podatku leśnym

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 2

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia językowa przywołanego przepisu nie pozwala na uznanie możliwości wydania przez organ odwoławczy w jednej sprawie kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań. Niezależnie od ilości wniesionych odwołań przez uprawnione do tego osoby, powinny one zostać rozpatrzone łącznie i powinna zostać wydana tylko jedna decyzja organu odwoławczego. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skład orzekający

Wiesław Kuśnierz

przewodniczący

Paweł Dąbek

sprawozdawca

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym powinien wydać jedną decyzję, rozpatrując łącznie wszystkie odwołania od tej samej decyzji organu pierwszej instancji, oraz że należy zapewnić czynny udział wszystkim stronom w postępowaniu odwoławczym."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, gdzie organ odwoławczy rozpatruje wiele odwołań od jednej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne organów administracji, które mogą mieć istotne konsekwencje dla stron postępowania. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań i wydawania decyzji.

Jedna sprawa, trzy decyzje? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak powinien wyglądać prawidłowy tok postępowania odwoławczego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 813/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-30
Data wpływu
2023-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Wiesław Kuśnierz /przewodniczący/
Paweł Dąbek /sprawozdawca/
Jarosław Wiśniewski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 813/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Referent Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r., sprawy ze skargi G. K. przy udziale J. F., A. B., A. S., M. B. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.Pod./4140/438/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. uchyla decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.Pod./4140/432/2023 oraz nr SKO.Pod./4140/431/2023, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 lipca 2023 r., sygn. akt: SKO.Pod./4140/438/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze Tarnowie (dalej: Kolegium) po rozpoznaniu odwołania G.K. (dalej: Skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej: Wójt) z 13 kwietnia 2023 r. nr FP.3122.4.1893.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2022 r. od działek nr [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach.
Wójt prowadził postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym od wyżej wskazanych działek. W toku tego postępowania brali udział w postępowaniu w charakterze stron: Skarżący oraz M.B., A.B., A.S., M.P. oraz J.F. Na etapie postępowania przed Wójtem, kwestią sporną było, która ze stron jest posiadaczem samoistnym przedmiotowych działek, gdyż to ona zobowiązana byłaby do zapłaty podatku.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Wójt wydał sześć jednobrzmiących decyzji o tych samych numerach, zaś jedyna różnica polegała na tym, że każda z decyzji wskazywała jedną stronę postępowania i była do niej skierowana. W motywach swojego rozstrzygnięcia Wójt podał, że w świetle dokonanych ustaleń doszedł do przekonania, że to J.F. uzewnętrzniła wolę faktycznego władztwa względem działki [...], natomiast Skarżący wykazał samoistne posiadanie podziałki [...] (J.F. oraz A.B. potwierdzili fakt użytkowania działki [...] przez G.K.). Tym samym pozostałe strony postępowania nie wykazały, że są posiadaczami samoistnymi działki nr [...]. Wszyscy uczestnicy postępowania, którzy nie wykazali swojego posiadania samoistnego nie są podatnikami i stronami niniejszego postępowania w rozumieniu art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. – dalej: O.p.). Dlatego też Wójt umorzył postępowanie względem Skarżącego oraz A.S., M.P., A.B. i M.B. w części dotyczącej działki nr [...], jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak przymiotu strony postępowania. Równocześnie z uwagi na brak przymiotu strony w odniesieniu do działki nr [...], umorzono postępowanie względem J.F., A.S., M.P., A.B. i M.B. również jako bezprzedmiotowe.
Jednocześnie w trakcie prowadzonego postępowania Wójt, na podstawie uproszczonego planu urządzenia lasu ustalił, że drzewostan lasu zlokalizowanego na działkach [...] i [...] to drzewostan w wieku do 40 lat, a więc podlega zwolnieniu od podatku leśnego, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888 ze zm. – dalej: u.p.l.). Z tego powodu postępowanie zostało umorzone wobec J.F. co do działki nr [...], zaś w stosunku do Skarżącego odnośnie działki nr [...].
Odwołania od decyzji Wójta złożyli Skarżący oraz M.P. i A.S..
Rozpatrując te odwołania Kolegium wydało trzy decyzje z 12 lipca 2023 r.:
1/ sygn. akt: SKO.Pod./4140/431/2023 – odnoszącą się do odwołania A.S. i skierowaną do niej oraz do G.K. oraz J.F.;
2/ sygn. akt: SKO.Pod./4140/438/2023 (będącą przedmiotem niniejszej skargi) – odnoszącą się do odwołania Skarżącego i skierowaną do niego oraz do J.F.;
3/ sygn. akt: SKO.Pod./4140/432/2023 – odnoszącą się do odwołania M.P. i skierowaną do niego oraz do Skarżącego i J.F..
W uzasadnieniu tych wszystkich decyzji, Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji Wójta.
Skargę na decyzję Kolegium o sygn. akt SKO.Pod./4140/438/2023 wniósł Skarżący, zarzucając jej naruszenie:
1/ prawa materialnego: art. 140, art. 143, art. 195 i art. 196 art. 197, art. 198 i art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm. - dalej: k.c.) z uwagi na naruszenie prawa własności;
2/ prawa materialnego: art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.l. poprzez nieokreślenie Skarżącego jako zobowiązanego do zapłaty podatku;
3/ art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez niepełne oraz wybiórcze rozpatrzenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy z pominięciem faktów i dowodów istotnych dla sprawy;
4/ art. 121, art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny;
5/ art. 123 O.p. poprzez jego niezastosowanie w kontekście przeprowadzenia dowodu z zeznań J.F., A.B. i J.T.;
6/ art. 129 O.p. poprzez jego niezastosowanie;
7/ art. 133 O.p., art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1356 ze zm. - dalej: u.l.) i art. 2 ust. 1 u.p.l. z uwagi na błędne zidentyfikowanie stron w postępowaniu podatkowym, tj. Z. i A. F.;
8/ art. 140 O.p., poprzez jego niezastosowanie;
9/ art. 155 § 2 i art. 156 O.p. poprzez ich niezastosowanie;
10/ art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie dowodów mających za przedmiot okoliczności, mające znaczenie dla sprawy;
11/ art. 190 i art. 199 O.p. przez wzgląd na brak zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu i niepowołanym do niniejszej sprawy stroną postępowania w rozumieniu 133 O.p., art. 6 ust. 1 pkt 3 u.l., art. 2 ust. 1 u.p.l. tj. A.N., I.N. i M.F. udział w przeprowadzaniu dowodu oraz zadawanie pytań świadkom, tj. J.F., A.B., B.S., J.K., Z.S. i J.T.;
12/ art. 191 O.p. ze względu na przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak oparcia oceny dowodów na przekonywujących podstawach i wyprowadzenie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału i wyprowadzeniu z nich niepoprawnych wniosków;
13/ art. 192 i art. 200 O.p. z uwagi na uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów poprzez niewyznaczenie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału;
14/ art. 123, art. 165 § 2 i § 3a O.p. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm. – dalej: u.p.g.k.)
poprzez jego niezastosowanie w kontekście wezwania do udziału w postępowaniu A.N., I.N., M.F. w charakterze strony postępowania;
15/ art. 21 u.p.g.k. i art. 194 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie informacji o stronach postępowania, tj. A.N., I.N., M.F. wynikających z zapisów ewidencji gruntów i budynków;
16/ art. 113 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm. - dalej: u.g.n.) poprzez błędne zdefiniowanie nieruchomości jako nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwy sposób prowadzenia postępowania;
17/ art. 194 § 3 w zw. z art. 120 O.p. z uwagi na brak przeprowadzenia dowodu podważającego zapisy ewidencji gruntów i budynków wskazujących na ich wadliwość i wskazania wadliwości zapisów wynikających z tejże ewidencji w nawiązaniu z danymi zawartymi w księdze wieczystej;
18/ art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 r. poz. 146 ze zm.) poprzez naruszenie jawności formalnej i materialnej księgi wieczystej oraz podważanie domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej;
19/ § 35 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie danych wynikających z zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego w Tarnowie w postępowaniu podatkowym;
20/ art. 155 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie;
21/ art. 274a § 1 w związku z art. 3 pkt 5 O.p. poprzez ich niezastosowanie.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji Wójta w zakresie ustanowienia J.F. posiadaczem samoistnym dla działki nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż w niej wskazano.
Wójt prowadził postępowanie podatkowe, w którym spornym była osoba podatnika podatku leśnego, sprowadzająca się do tego, czy zobowiązanym do zapłaty podatku jest właściciel przedmiotu opodatkowania, czy też przedmiot ten znajduje się w posiadaniu samoistnym i z tego powodu to temu posiadaczowi przysługuje status podatnika. Jak bowiem wynika z art. 2 ust. u.p.l., jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym.
W trakcie postępowania spornym była kwestia samoistności posiadania poszczególnych działek i dlatego udział w tym postępowaniu brali współwłaściciele przedmiotu opodatkowania, którzy zostali ustaleni przez Wójta. Wszystkie te osoby, wymienione we wstępnej części uzasadnienia, traktowane były jako strony postępowania. Było to o tyle uzasadnione, że w razie sporu co do posiadania samoistnego, czyli sytuacji, gdy więcej osób uważa się za takiego posiadacza, czy też właściciel uważa, że przedmiot opodatkowania nie znajduje się w posiadaniu samoistnym, wszystkie te osoby powinny mieć status stron. Zachowanie Wójta w tym zakresie uznać należało wobec powyższego za prawidłowe.
Nieprawidłowe jednak w ocenie Sądu, było wydanie przez Wójta sześciu odrębnych decyzji o tożsamej treści, które różniły się jedynie tym, że każda z nich określała jedną ze stron postępowania bez wskazania w sentencji pozostałych. Jak wynika natomiast z art. 210 § 1 pkt 3 O.p., decyzja zawiera oznaczenie strony. Jeżeli kilka podmiotów ma przymiot strony, wszystkie one powinny zostać w decyzji podane. Nie jest przy tym istotne w której części decyzji zostaną oni wskazani. Istotnym jest, że na etapie postępowania podatkowego organ uważał takie podmioty za strony postępowania. O tym do kogo decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony, jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. Decydujące jest to, komu według treści decyzji organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby fizycznej będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. uznać należy za spełniony (por. wyrok NSA z 6 października 2023 r., sygn. akt II FSK 348/21 – powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach rozpatrywanej sprawy, Wójt dwie osoby uznał za posiadaczy samoistnych, czyli niewątpliwie orzekł o ich uprawnieniach i obowiązkach. Z drugiej jednak strony, pozbawił pozostałe podmioty, które mogłyby zostać uznane za podatników jako właściciele, statusu podatnika. Ustalił zatem ich sytuację prawną w zakresie opodatkowania podatkiem leśnym. Prawidłowo wszystkim tym osobom decyzja została doręczona, lecz Wójt powinien wszystkie te osoby wymienić w jednej decyzji i taką jedną decyzję wszystkim osobom biorącym udział w postępowaniu doręczyć. Niemniej jednak w ocenie Sądu, pomimo, że Wójt sporządził, jak wyżej wskazano, sześć jednobrzmiących co do rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji, które posiadały ten sam numer, uznać należy, że w istocie wydana została jedna decyzja dotycząca przedmiotu opodatkowaniu, a jedynie ze względów wiadomych jedynie Wójtowi w nagłówku decyzji określona została tylko jedna osoba, co mogłoby sugerować, że tylko ona jest stroną postępowania. Niemniej w uzasadnieniu każdej z decyzji Wójt odnosi się do statusu prawnego wszystkich osób biorących udział w postępowaniu, co oznacza, że wszystkie one powinny zostać uznane za stronę tego jednego postępowania, które mogło zakończyć się jedną decyzją podatkową.
Jak wynika z art. 207 § 2 O.p., decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty. Istotą zaś postępowania prowadzonego przed Wójtem, była kwestia opodatkowania konkretnych działek i każda z wydanych decyzji do tych działek się odnosiła. Dlatego też wszystkie te decyzje powinny zostać potraktowane, jako w istocie jedna decyzja.
Przyjmując, że pomimo sporządzenia kilku decyzji w odniesieniu do każdej strony postępowania, Wójt wydał jedną decyzję, zrealizował on prawidłowo obowiązek rozstrzygnięcia sprawy co do konkretnego przedmiotu opodatkowania, w której wskazane zostały wszystkie osoby biorące udział w postępowaniu podatkowym. Każda z nich otrzymała taką decyzję o tożsamym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu.
Od wydanej przez Wójta decyzji zostały złożone trzy odwołania. Rozpatrując je Kolegium powinno wydać jedną decyzję, gdyż wszystkie odwołania kwestionowały to samo rozstrzygnięcie Wójta. Tymczasem na etapie postępowania odwoławczego, na skutek rozpoznania odwołań, każdy z odwołujących otrzymał "swoją" decyzję wydaną przez Kolegium – decyzje wydane osobno dla każdego z odwołujących mają odrębne numery, z komparycji decyzji wynika, że każda z trzech decyzji wydana jest po rozpatrzeniu odpowiednio odwołania: A.S., Skarżącego oraz M.P.. W przeciwieństwie do decyzji Wójta, z decyzji wydanych przez Kolegium wynika, że rozpoznało ono odrębnie trzy wniesione odwołania od tej samej decyzji. W konsekwencji należy uznać, że Kolegium trzykrotnie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta. Istnieje zatem konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz pozostałych decyzji Kolegium z obrotu prawnego, co ma szczególne znaczenie w kontekście zapobieżenia w tej samej sprawie możliwości odrębnego orzeczenia w stosunku do tej samej decyzji. Może bowiem zdarzyć się, że Kolegium w jednym składzie utrzymałoby zaskarżoną decyzję, zaś w kolejnej decyzja podlegałaby uchyleniu.
Za prawidłowością takiego stanowiska przemawia także wykładnia art. 233 § 1 i 2 O.p., który bezpośrednio wskazuje, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji lub ją uchyla. Wykładnia językowa przywołanego przepisu nie pozwala na uznanie możliwości wydania przez organ odwoławczy w jednej sprawie kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań. Sytuacja, w której złożono kilka środków zaskarżenia, nie skutkuje wydaniem tylu decyzji, ile odwołań pochodzących od poszczególnych stron danego postępowania zostało wniesionych. Wręcz przeciwnie, niezależnie od ilości wniesionych odwołań przez uprawnione do tego osoby, powinny one zostać rozpatrzone łącznie i powinna zostać wydana tylko jedna decyzja organu odwoławczego. Pomimo bowiem wielości odwołań, przed organem toczy się jedno postępowanie odwoławcze zainicjowane tymi odwołaniami. Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez trzy strony postępowania podatkowego - tak jak miało to miejsce w przedmiotowych sprawach - zasada dwuinstancyjności nakłada na organ drugiej instancji obowiązek łącznego rozpoznania odwołań w jednym terminie i wydania w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia. W rozpoznanych sprawach, poprzez wydanie wobec odwołujących się odrębnych decyzji doszło do naruszenia zasady, że organ - po przeprowadzeniu postępowania w stosunku do osób mających w tym postępowaniu przymiot strony, rozstrzyga sprawę w drodze jednej decyzji administracyjnej, adresowanej do stron (por. wyrok WSA w Lublinie z 14 września 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 335/21).
Skoro w postępowaniu przed Wójtem wydana została, jak wcześniej wskazano, jedna decyzja, Kolegium mogło również wydać jedną decyzję. Wszystkie odwołania dotyczyły bowiem jednego rozstrzygnięcia, tymczasem Kolegium wydało trzy decyzje.
Kolejnym uchybieniem Kolegium, było pozbawienie części osób mających na etapie postępowania przed Wójtem przymiot strony, czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Kolegium uznało bowiem, że skoro Wójt umorzył postępowanie co do części osób uczestniczących w postępowaniu, to od tego momentu nie mogą one zostać uznane za strony postępowania. Rozumowanie takie jest jednak błędne, gdyż decyzja Wójta nie była ostateczna, zaś dwie z tych osób złożyły odwołania. Kolegium powinno w związku z tym nie tylko wydać jedną decyzję, lecz również zapewnić wszystkim osobom do których Wójt skierował decyzję, czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 123 § 1 O.p. Kolegium pomijając część stron postępowania, naruszyło normę wyrażoną w tym przepisie.
Wskazane powyżej naruszenia przez Kolegium, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Uchylenie jednak jednie zaskarżonej decyzji, prowadziłoby do pozostawienia w obrocie decyzji rozstrzygających odwołania od tej samej decyzji Wójta. Jak już wcześniej zaznaczono, Kolegium rozpatrując odwołania, mogło wydać tylko jedną decyzję. Wobec tego każda z trzech wydanych decyzji jest wadliwa i wszystkie one wydane zostały w granicach tej samej sprawy. Z tego powodu zastosowanie znajduje art. 135 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Należy podkreślić, że przepis ten ma zastosowanie, gdy Sąd stosując przewidziane ustawą środki w stosunku do zaskarżonego aktu, dostrzeże możliwość końcowego załatwienia sprawy przez wzruszenie także innych aktów wydanych w granicach sprawy. W rozpoznanych sprawach, z uwagi na wskazane wcześniej przez Sąd uchybienia popełnione przez Kolegium w toku postępowania odwoławczego, przyjąć należy, że również decyzje, których przedmiotem Kolegium uczyniło jedynie odwołania złożone przez A.S. i M.P., a więc akty, które nie były objęte skargami, ale które zostały wydane "w granicach sprawy", naruszają prawo. Dlatego ich uchylenie było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, aby doprowadzić do sytuacji, w której w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował akt organu administracji publicznej, wydany w granicach rozpoznanej sprawy, niezgodny z prawem.
Rozpoznając ponownie odwołania od decyzji Wójta, Kolegium weźmie pod uwagę wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i łącznie je wszystkie rozpozna, wydając jedną decyzję, jak również zapewni czynny udział w postępowaniu odwoławczym wszystkim stronom postępowania, które brały udział w postępowaniu przed Wójtem. Decyzja umarzająca postępowanie w stosunku do części osób, które za stronę przez Wójta po przeprowadzeniu postępowania nie zostały uznane, nie korzysta bowiem z przymiotu ostateczności.
Wprawdzie Skarżący nie podnosił zarzutów co do stwierdzonego przez Sąd naruszenia prawa przez Kolegium, jednak Sąd wskazuje, że nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Mógł wobec powyższego, pomimo braku odpowiedniego zarzutu, uchylić zaskarżoną decyzję oraz pozostałe decyzje, dopatrując się uchybień z urzędu.
Uchybienia popełnione przez Kolegium na etapie postępowania odwoławczego i przede wszystkim konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich wadliwych decyzji, uniemożliwia na obecnym etapie odniesienie się do powołanych w skardze zarzutów.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 w zw. z art. art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 500 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI