I SA/Kr 805/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-11-27
NSApodatkoweWysokawsa
CITspółka komandytowazwrot podatkunadpłatapodmiotowość prawnaKRSrozwiązanie spółkibrak likwidacjilegitymacja procesowanastępstwo prawne

WSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty CIT, uznając, że byli wspólnicy spółki komandytowej, która została rozwiązana bez likwidacji, nie posiadają legitymacji do złożenia takiego wniosku.

Spółka K. Sp. z o.o. sp. k. została wykreślona z KRS po rozwiązaniu bez likwidacji. Jej byli wspólnicy złożyli wniosek o zwrot nadpłaty podatku CIT za okres, gdy spółka istniała. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka utraciła podmiotowość prawną, a wspólnicy nie są jej następcami prawnymi i nie posiadają legitymacji do złożenia wniosku. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że przepisy nie przewidują sukcesji praw po rozwiązanej spółce komandytowej na rzecz wspólników w kontekście zwrotu nadpłaty podatku.

Sprawa dotyczyła skargi K. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) za 2022 rok w kwocie 27.454,00 zł. Wniosek o zwrot złożył wspólnicy spółki K. Sp. z o.o. sp. k., która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) z dniem 11 lipca 2022 r. na podstawie uchwały o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzania likwidacji. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że spółka po wykreśleniu z rejestru utraciła podmiotowość podatkowo-prawną i zdolność do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, a byli wspólnicy nie posiadają legitymacji do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, podkreślając brak przepisów przewidujących sukcesję praw i obowiązków rozwiązanej spółki komandytowej na rzecz wspólników. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że spółka po prawomocnym wykreśleniu z rejestru utraciła podmiotowość podatkowo-prawną. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie dotyczyło wyłącznie odmowy wszczęcia postępowania, a nie kwestii możliwości wystąpienia z takim wnioskiem przez inne podmioty. Sąd zaakceptował pogląd organów, że przepisy Ordynacji podatkowej, ustawy o CIT ani Kodeksu spółek handlowych nie przewidują sukcesji praw i obowiązków rozwiązanej spółki komandytowej na rzecz innych podmiotów, w tym wspólników, w kontekście zwrotu nadpłaty podatku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, byli wspólnicy spółki komandytowej, która została rozwiązana bez likwidacji i wykreślona z KRS, nie posiadają legitymacji procesowej do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych, ponieważ spółka utraciła podmiotowość prawną, a przepisy nie przewidują sukcesji praw po takiej spółce na rzecz wspólników w tym zakresie.

Uzasadnienie

Spółka po wykreśleniu z KRS utraciła podmiotowość prawną. Brak jest przepisów prawa materialnego (Ordynacja podatkowa, ustawa o CIT, Kodeks spółek handlowych) przewidujących sukcesję praw i obowiązków rozwiązanej spółki komandytowej na rzecz jej wspólników w kontekście zwrotu nadpłaty podatku. W związku z tym, byli wspólnicy nie mają interesu prawnego ani legitymacji do występowania w postępowaniu o zwrot nadpłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 133

Ordynacja podatkowa

Definicja strony postępowania podatkowego, w tym interesu prawnego.

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

O.p. art. 75 § 2

Ordynacja podatkowa

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

u.p.d.o.p. art. 1 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Opodatkowanie spółek komandytowych podatkiem dochodowym od osób prawnych od 1 stycznia 2021 r.

Pomocnicze

O.p. art. 115

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność wspólników za zaległości podatkowe spółki.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka po prawomocnym wykreśleniu z KRS utraciła podmiotowość prawną i podatkową. Brak przepisów prawa przewidujących sukcesję praw po rozwiązanej spółce komandytowej na rzecz wspólników w zakresie zwrotu nadpłaty podatku. Wyrok TK P 80/08 nie ma zastosowania do spółek komandytowych będących podatnikami CIT.

Odrzucone argumenty

Byli wspólnicy spółki komandytowej posiadają interes prawny i legitymację do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty podatku CIT. Wyrok TK P 80/08 powinien być stosowany analogicznie do byłych wspólników spółki komandytowej. Zasada równości wobec prawa i odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki (art. 115 O.p.) powinny przemawiać za uznaniem ich za strony postępowania.

Godne uwagi sformułowania

spółka K. sp. z o.o. sp. k. została wykreślona z rejestru z dniem 11 lipca 2022r. (...) na podstawie uchwały wspólników spółki w sprawie rozwiązania spółki bez przeprowadzania likwidacji wobec prawomocnego wykreślenia spółki z rejestru, utraciła ona podmiotowość podatkowo-prawną, a więc utraciła zdolność do bycia stroną w postępowaniu podatkowym żaden z przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy nawet Kodeksu spółek handlowych nie przewiduje sukcesji praw i obowiązków rozwiązanej spółki komandytowej na jakikolwiek inny podmiot niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy tylko i wyłącznie kwestii odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2022r., którego to żądała strona skarżąca. Przedmiot sprawy nie odnosi się do zagadnienia, czy wystąpienie z takim wnioskiem w ogóle nie jest możliwe, ani też jaki podmiot (bądź podmioty) i występujący w jakim imieniu i w jaki sposób odpowiedzialny, byłby ewentualnie uprawniony do skutecznego wszczęcia postępowania w spornym zakresie.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Inga Gołowska

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii braku legitymacji byłych wspólników spółek komandytowych (rozwiązanych bez likwidacji) do ubiegania się o zwrot nadpłaty podatku CIT po ustaniu bytu prawnego spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki komandytowej rozwiązanej bez likwidacji i wniosku o zwrot nadpłaty złożonego po jej wykreśleniu z KRS. Nie przesądza o możliwości dochodzenia roszczeń przez inne podmioty lub w innych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z zakończeniem działalności spółki i możliwością odzyskania nadpłaconego podatku przez wspólników. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku likwidacji spółki.

Czy po likwidacji spółki komandytowej odzyskasz nadpłacony CIT? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 27 454 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 805/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 133, art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wola Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2023r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w K. przy uczestnictwie J.K., J.M., A.L., P.W., R.G., J.K., K.2 Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 lipca 2023r. nr 1201-IOP1-1.4100.4.2023.15 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2023r. znak: 1201-23-088719 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 wz. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 2651 ze zm. dalej- O.p.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik z 24 marca 2023r. nr 1211-SPV.4100.1.2.2023.3 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych za 2022 rok w kwocie 27.454,00 zł.
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z 12 stycznia 2023r. wspólnicy K. sp. z o.o. sp. k. (NIP [...]) złożyli do Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik wniosek o zwrot podatku CIT. We wniosku wspólnicy podali, że w związku z likwidacją K. Sp. z o.o. sp. k. zwracają się o zwrot podatku CIT za 2022r. w wysokości 27.454,00 zł, wynikającego z deklaracji CIT-8 za okres 1.01.2022r.-12.07.2022r. w częściach odpowiadających ich udziałom we współwłasności procentowej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik postanowieniem z 24 marca 2023r. na podstawie art. 165a§1 O.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych za 2022 rok w kwocie 27.454,00 zł.
Organ l instancji wskazał, że z danych zamieszczonych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]) wynika, że K. sp. z o.o. sp. k. została wykreślona Rejestru z dniem 11 lipca 2022r. (data uprawomocnienia: 20 lipca 2022r.) na podstawie uchwały wspólników spółki w sprawie rozwiązania spółki bez przeprowadzania likwidacji (akt notarialny z dnia 27 czerwca 2022r.).
Odmawiając wszczęcia postępowania organ l instancji przywołał przepisy art. 165, art. 165a§1, oraz art. 165§3 O.p. Wskazał, że zgodnie z art. 165a§1 O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik podkreślił, że z przepisu tego wynika powinność organu podatkowego do ustalenia, czy osoba wnosząca podanie ma w sprawie interes prawny oraz czy jest którymkolwiek z podmiotów wymienionych w art. 133 O.p. Organ wyjaśnił, że z treści art. 133 O.p. wynika, że istotnym elementem definicji strony jest interes prawny bezpośrednio odnoszący się do sfery danego podmiotu, a o interesie prawnym rozstrzygają przepisy prawa materialnego.
W przedmiotowej sprawie takimi przepisami są przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którymi od 1 stycznia 2021r. opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych podlegają także spółki komandytowe (art. 1 ust. 3 tej ustawy).
Jak wynika z akt sprawy Spółka K. sp. z o. o. sp. k. została wykreślona z KRS w dniu 11 lipca 2022r., zaś wykreślenie stało się prawomocne z dniem 20 lipca 2022r. Zatem wobec prawomocnego wykreślenia spółki z rejestru, utraciła ona podmiotowość podatkowo-prawną, a więc utraciła zdolność do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, dotyczącym jej zobowiązań podatkowych.
W tej sytuacji organ l instancji stwierdził, że Wnioskodawcy jako byli wspólnicy rozwiązanej spółki komandytowej nie posiadają legitymacji do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty wynikający z deklaracji CIT-8 złożonej przez spółkę, stąd też Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych za 2022r.
Spółka K. Sp. z o.o., reprezentowana przez doradcę podatkowego złożyła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 133§2 w zw. z art. 165 w zw. z art. 165a O.p. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, ponieważ utracił on zdolność do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, w konsekwencji nie może zostać uznany za uprawnionego do zgłoszenia żądania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych,
- art. 165a O.p. poprzez odmówienie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesionej zażalenie za nieuzasadnione i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 lipca 2023r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że aby organ mógł rozpoznać wniosek o stwierdzenie nadpłaty w pierwszej kolejności musi ustalić, czy w momencie zwrotu nadpłaconego podatku istnieje wierzyciel, ewentualnie w przypadku jego braku, czy istnieje jego następca prawny, który stał się sukcesorem prawa do zwrotu podatku.
W przedmiotowej sprawie wniosek o zwrot podatku pismem z dnia 12 stycznia 2023r. wnieśli wspólnicy K. Sp. z o.o. Sp. k. Jak wynika z danych zamieszczonych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, K. Sp. z o.o. Sp. k. została wykreślona z dniem 11 lipca 2022r. (data uprawomocnienia: 20 lipca 2022r.) na podstawie uchwały wspólników spółki w sprawie rozwiązania spółki bez przeprowadzania likwidacji. Wobec prawomocnego wykreślenia Spółki z rejestru, utraciła ona podmiotowość podatkowo-prawną, a zatem utraciła zdolność do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, dotyczącym jej zobowiązań podatkowych.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy Podatnik - spółka komandytowa została rozwiązana bez przeprowadzenia likwidacji. Wniosek o zwrot podatku CIT został złożony już po likwidacji Spółki, a co za tym idzie zwrot nadpłaconego podatku miałby nastąpić już po likwidacji Spółki.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że żaden z przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy nawet Kodeksu spółek handlowych nie przewiduje sukcesji praw i obowiązków rozwiązanej spółki komandytowej na jakikolwiek inny podmiot, tym samym nie występują następcy prawni tego podmiotu, tak więc zastosowania nie znajdują również przepisy rozdziału 14 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiące o prawach i obowiązkach następców prawnych oraz podmiotów przekształconych.
W związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, że wierzytelności o charakterze publicznoprawnym z tytułu nadpłaconego podatku dochodowego od osób prawnych, ujawnione po ustaniu bytu prawnego przedmiotowej spółki komandytowej, przysługują wspólnikom tej spółki. W konsekwencji, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, byli wspólnicy spółki komandytowej nie mogą domagać się nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż nie posiadają statusu strony postępowania.
Końcowo, nawiązując do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2009r. P 80/08 (OTK-A-2009, nr 3 poz. 26), w którym poruszono problem podmiotowości byłych wspólników spółki cywilnej ubiegającej się o zwrot nadpłaconego podatku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że wspólników spółki cywilnej nie można utożsamiać ze wspólnikami spółek komandytowych, które od 2021r. stały się podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, dlatego tez zawartych w przywołanym wyroku nie można przekładać wprost do niniejszej sprawy. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w powiązaniu z ustawą Ordynacja podatkowa nie dają organom podatkowym możliwości zastosowania tych samych mechanizmów działania w stosunku do byłych wspólników spółki komandytowej, co do byłych wspólnikom spółki cywilnej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. sp. z o.o. (strona skarżąca) zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 133§2 w zw. z art. 165 w zw. z art. 165a O.p. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, ponieważ utracił on zdolność do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, w konsekwencji nie może zostać uznany za uprawnionego do zgłoszenia żądania w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych,
- art. 165a O.p. poprzez odmówienie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku dochodowego od osób prawnych,
- art. 115 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy potencjalna odpowiedzialność wspólnika za zadłużenie spółki powoduje, że powinien on być także uznany za stronę w postępowaniu, które dotyczy obowiązków i uprawnień podatkowych tej spółki.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organy bezpodstawnie przyjęły, że byli wspólnicy nie mają w postępowaniu przymiotu strony, bowiem nie mają oni interesu prawnego w tym postępowaniu. Stroną w postępowaniu podatkowym mogą być wspólnicy spółki cywilnej oraz spółek osobowych, tj. partnerskiej, jawnej oraz w przypadku spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej komplementariusz. W postępowaniu podatkowym w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie zobowiązań byłej spółki stroną może być osoba, która była wspólnikiem spółki w chwili rozwiązania spółki. Działający w imieniu rozwiązanej spółki jej byli wspólnicy jako osoby fizyczne posiadają miano stron postępowania, tak więc każdy z byłych wspólników spółki ma prawo do rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nadpłaty i zwrocie nienależnie zapłaconego podatku, w części odpowiadającego mu udziału we współwłasności części ułamkowej, powstałej po rozwiązaniu spółki.
Postępowanie podatkowe prowadzone z udziałem spółki jako strony staje się jednocześnie postępowaniem podatkowym prowadzonym z jednoczesnym udziałem jej aktualnych, a w określonych przypadkach także i byłych wspólników.
Skarżąca podniosła, że Trybunał Konstytucyjny RP w wyroku z dnia 10 marca 2009r. sygn. akt P 80/08, (OTK-A 2009, Nr 3, poz. 26) odniósł się do problemu podmiotowości byłych wspólników spółki cywilnej ubiegających się o zwrot nadpłaconego podatku i stwierdził, że art. 75§2 pkt 1 lit. b i § 3 oraz art. 81§1 O.p. w zakresie, w jakim nie regulują trybu złożenia korekty deklaracji i wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku od towarów i usług przez byłych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej będącej podatnikiem tego podatku, są niezgodne z art. 2w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji byli wspólnicy mają przymiot strony postępowania podatkowego także w przypadku wystąpienia o zwrot nadpłaty podatku (a nie tylko o zwrot podatku od towarów i usług) dokonanej przez rozwiązaną spółkę cywilną.
Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, że cytowane orzeczenie nie może zostać zastosowane w niniejszej sprawie. Wskazane orzeczenie Trybunału, zdaniem strony skarżącej, skłania do dalszej dyskusji na temat podmiotowości byłych wspólników rozwiązanych spółek w realizacji materialnych uprawnień podatkowych wynikających z określonych instytucji, takich jak zwrot podatku, nadpłata itd., także w innych podatkach, których podatnikiem była rozwiązana spółka, powodujących powstanie roszczeń podatkowych. Z roszczeniem podatkowym mamy do czynienia, w przypadku, gdy bierny podmiot opodatkowania (podatnik) uprawniony jest do domagania się od czynnego podmiotu opodatkowania (organu podatkowego) określonego zachowania (dokonania zwrotu podatku), którego wynikiem będzie uzyskanie świadczenia finansowego - bez wątpienia w przedmiotowej sprawie wspólnikom przysługuje tak zdefiniowane roszczenie.
Strona skarżąca podniosła również, że gdy zasadność wniosku wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zaś legitymacja procesowa wnioskodawcy oraz dopuszczalność trybu postępowania nie budzą wątpliwości, nie można wydać postanowienia na podstawie art. 165a § 1 O.p.
Ponadto podniesiono, że stanowisko organu stoi w opozycji z zasadą równości stron wobec prawa. Zgodnie bowiem z art. 115 O.p. wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Przepis ten stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po rozwiązaniu spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po rozwiązaniu spółki, oraz za zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po rozwiązaniu spółki, odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki. Skoro komplementariusz ponosi zgodnie z art. 115 O.p. odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe rozwiązanej spółki to trudno przyjąć brak interesu prawnego.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 ze zm. dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.
Dokonana przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono prawo zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny.
Przechodząc do meritum Sąd w pierwszej kolejności podkreśla, że niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy tylko i wyłącznie kwestii odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2022r., którego to żądała strona skarżąca. Przedmiot sprawy nie odnosi się do zagadnienia, czy wystąpienie z takim wnioskiem w ogóle nie jest możliwe, ani też jaki podmiot (bądź podmioty) i występujący w jakim imieniu i w jaki sposób odpowiedzialny, byłby ewentualnie uprawniony do skutecznego wszczęcia postępowania w spornym zakresie. Powyższych kwestii Sąd nie przesądza rozstrzygając przedmiotową sprawę.
Co ważne i co wymaga również zaakcentowania w realiach sprawy, spółka K. sp. z o.o. sp. k., została rozwiązana bez likwidacji.
Na tle tak ustalonego stanu faktycznego sprawy sporne między stronami jest, czy wspólnicy skarżącej Spółki mogli skutecznie występować jako podmioty reprezentująca nieistniejącą już K. sp. z o.o. sp. k. i wszcząć postępowanie o stwierdzenie nadpłaty za okres, w którym K. sp. z o.o. sp.k. istniała i dokonała rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest wykładnia przepisów prawa, w szczególności art. 75§2 ust. 1 pkt 1 lit. a O.p. w związku z art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w zakresie rozstrzygnięcia, czy wspólnikom skarżącej Spółki przysługuje wynikające z art. 75 § 2 ust. 1 pkt 1 lit a) O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych wynikającej ze zobowiązania podatkowego zadeklarowanego przez K. sp. z o.o. sp. k. za okres, w którym ta miała status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, gdy wniosek taki złożony został po dniu utraty przez K. sp. z o.o. sp. k. statusu podatnika z uwagi na ustanie bytu prawnego.
W szczególności ustalenia wymaga czy wskazany wyżej podmiot ma status strony postępowania o stwierdzenie nadpłaty, gdyż zgodnie z przepisem art. 165§1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym, zgodnie z art. 165a § 1 O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepisy Ordynacji podatkowej wskazują, kogo należy uważać za stronę w postępowaniu podatkowym - w myśl art. 133 § 1 tej ustawy stroną jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b O.p. która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Zgodnie natomiast z art. 133 § 2 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Ponadto - na podstawie art. 133 § 2b ww. ustawy - stroną w postępowaniu podatkowym w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie zobowiązań byłej spółki cywilnej może być osoba, która była wspólnikiem spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki.
Z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2009 r. w prawie sygn. akt: P 80/08, (publ. Dz. U. z 2009r. Nr 44 poz.362; OTK-A 2009/3/26) do podmiotów uprawnionych do żądania stwierdzenia i zwrotu nadpłaty, a nie wymienionych w art.75 O.p. należy dodatkowo zaliczyć byłych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej będącej podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie w nim wskazanym. Również do tego kręgu osób uprawnionych nie można zaliczyć byłych wspólników rozwiązanej spółki z ograniczona odpowiedzialnością –spółki komandytowej-która nie przeprowadziła po jej rozwiązaniu likwidacji.
Należy w pełni zaakceptować pogląd organów, iż żaden z przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy nawet Kodeksu spółek handlowych nie przewiduje sukcesji praw i obowiązków rozwiązanej spółki komandytowej na jakikolwiek inny podmiot, tym samym nie występują następcy prawni tego podmiotu, tak więc zastosowania nie znajdują również przepisy rozdziału 14 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiące o prawach i obowiązkach następców prawnych oraz podmiotów przekształconych.
W tej sytuacji orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącą Spółkę nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonych postanowień (art. 134 p.p.s.a.).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI