I SA/KR 799/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-09-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyodsetki za zwłokęzaliczki na podatekrok podatkowyzeznanie roczneOrdynacja podatkowaWSAskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy po zakończeniu roku podatkowego.

Sprawa dotyczyła naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 1999 rok, po upływie roku podatkowego. Skarżący argumentował, że po zakończeniu roku podatkowego zaliczki tracą byt prawny, a odsetki powinny być naliczane do dnia złożenia zeznania rocznego. Organy podatkowe utrzymywały, że odsetki mogą być naliczane do dnia wpłaty. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając decyzje obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. określającą wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za sierpień, wrzesień i październik 1999 roku. Organy podatkowe naliczyły odsetki do dnia wydania decyzji, a nawet do dnia ich wpłacenia, powołując się na art. 53a Ordynacji podatkowej. Skarżący podnosił, że po zakończeniu roku podatkowego zaliczki tracą byt prawny, a odsetki powinny być naliczane jedynie do dnia złożenia zeznania rocznego. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uznając, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. Sąd wskazał, że po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy nie ma podstaw do wydania decyzji określającej zaliczki, a odsetki od niezapłaconych zaliczek powinny być naliczane do momentu, w którym ustaje byt prawny zaliczek, czyli do dnia złożenia zeznania rocznego. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz na nowelizację art. 53a Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki od niezapłaconych zaliczek powinny być naliczane do momentu, w którym ustaje byt prawny zaliczek, a później odsetki powinny być liczone od zaległości w samym podatku. Termin ten upływa z dniem złożenia zeznania rocznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po zakończeniu roku podatkowego zaliczki tracą byt prawny, a organy podatkowe nie mają podstaw do wydania decyzji określającej zaliczki. Odsetki od niezapłaconych zaliczek są należne do dnia złożenia zeznania rocznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 53a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis ten pozwala na określenie odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek, ale odsetki te są należne do dnia złożenia zeznania rocznego.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 44

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach art. 2 § 1

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po zakończeniu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy tracą byt prawny, a odsetki od nich powinny być naliczane tylko do dnia złożenia zeznania rocznego.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że odsetki od niezapłaconych zaliczek mogą być naliczane do dnia ich wpłacenia, powołując się na art. 53a Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji określającej zaliczki w tym podatku ponieważ z upływem roku podatkowego kwestia zaliczek na podatek dochodowy upada. odsetki od niezapłaconych zaliczek powinny być liczone do momentu, w którym ustaje byt prawny zaliczek, a później odsetki powinny być liczone od zaległości w samym podatku.

Skład orzekający

Anna Znamiec

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Długosz-Ślusarczyk

członek

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy po zakończeniu roku podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Ordynacji podatkowej, choć zasada została potwierdzona w późniejszych przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu naliczania odsetek podatkowych i pokazuje, jak sąd może interpretować przepisy na korzyść podatnika wbrew stanowisku organów.

Odsetki od zaliczek podatkowych: Czy sądowa interpretacja chroni podatników po zakończeniu roku?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 799/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Długosz-Ślusarczyk
Jarosław Wiśniewski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 799/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2006r., sprawy ze skargi A. K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, z dnia [...] 2004r. Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od nieuregulowanych, w terminie zaliczek na podatek dochodowy za miesiące sierpień, wrzesień, październik 1999 roku, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 508,00 zł ( pięćset osiem złotych )
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. określił A. K. wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące sierpień, wrzesień, październik 1999 r. Organ podatkowy określił podatnikowi odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wymienione miesiące 1999 r. w części przekraczającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r., określony decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] 2003 r. Nr[...]. Odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 1999 r. zostały określone do dnia wydania decyzji tj. do dnia [...] 2003 r. Równocześnie organ podatkowy poinformował podatnika, że kwota odsetek za zwłokę wskazana w decyzji będzie wzrastać do dnia ich wpłacenia. Organ podatkowy jako podstawę określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. wskazał przepis art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) na mocy, którego organ podatkowy jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego stwierdzi, że wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę.
Od powyższej decyzji A. K. wniósł odwołanie, w którym podnosi, że naliczone odsetki za zwłokę od zaliczek po upływie roku podatkowego są odsetkami od nieistniejących już zaległości. W ocenie podatnika obowiązek płacenia zaliczek w ciągu roku podatkowego trwa do 20 grudnia danego roku podatkowego, po upływie tego terminu zaliczki nie istnieją. Z rozliczenia rocznego powstaje zobowiązanie albo nadpłata.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. Organ II instancji stwierdził, że bezprzedmiotowość orzekania o zaliczkach z chwilą powstania obowiązku deklarowania rozliczenia rocznego nie oznacza, że "zanika" obowiązek uiszczenia odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek. Organ podatkowy określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe za 1999 r., a zatem składane przez podatnika deklaracje i zeznanie podatkowe za 1999 r. przestają być podstawą do określenia i poboru należnego podatku. W ocenie organu podatkowego podstawą określenia odsetek od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizyczny za 1999 r. stanowił przepis art. 53 i art. 53 a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oraz par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie naliczenia odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 240, poz. 2063).
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., zarzucając naruszenie art. 53 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP. Skarżący podnosi w uzasadnieniu skargi, ze art. 53 par. 2 jak również art. 53 a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie precyzuje okresu naliczania odsetek od zaliczek. Termin ten uregulowany jest w art. 44 i 45 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) odsetki od należnych zaliczek powinny być naliczane do dnia złożenia zeznania rocznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Istotą sporu miedzy stronami jest kwestia dopuszczalności określania odsetek od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy za sierpień, wrzesień i październik 1999 r. po dacie powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Rozpatrując to zagadnienie należy zwrócić uwagę, że po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji określającej zaliczki w tym podatku ponieważ z upływem roku podatkowego kwestia zaliczek na podatek dochodowy upada. Pogląd ten jest już ugruntowany w bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego wyrazem są m.in. wyroki NSA z dnia 4.12.1997 r., sygn. akt I SA/Kr 760/97, z dnia 14.08.1998 r., sygn. akt I SA/Gd 408/98, z dnia 9.02.1999 r. sygn. akt I SA/Łd 261/97.
Konsekwencją nieuiszczenia w terminie zaliczki na podatek dochodowy jest natomiast możliwość skorzystania przez organy z uregulowania art. 53a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił zaliczek na podatek w całości lub w części, nie złożył deklaracji albo wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji, a także w razie braku deklaracji. Skoro skarżący nie zapłacił w terminie w prawidłowej wysokości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 1999 r., to istnieje podstawa prawna do wydania decyzji określającej odsetki od niewpłaconych w należnej wysokości zaliczek. Będą one jednak należne do dnia złożenia zeznania za 1999 r. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrok z dnia 08.12.2004 r., sygn. akt I SA/Bd 565/04)
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie odsetki od niezapłaconych zaliczek powinny być liczone do momentu, w którym ustaje byt prawny zaliczek, a później odsetki powinny być liczone od zaległości w samym podatku. Zasada taka przyjmowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego została wyrażona expressis verbis w przepisie art. 53 a w nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz.1199 z późn. zm.), która obowiązuje od dnia 01 września 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06.01.2006 r. sygn. akt II FSK 144/05 wyraził pogląd, że w przypadku stwierdzenia, że podatnik zaniżył wysokość uiszczonych zaliczek na podatek dochodowy organ podatkowy - o ile wydaje decyzję po zakończeniu roku podatkowego- określa odsetki za zwłokę bez określenia wysokości zaliczek. Odsetki od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy określa się za okres do dnia złożenia zeznania rocznego. Jeżeli nie złożono zeznania, określa się je do ostatniego dnia terminu złożenia zeznania.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI