I SA/Kr 796/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-10-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaczynność egzekucyjnaprzewlekłość postępowaniaskargapostanowieniekodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuzasadnieniekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące skargi na czynność egzekucyjną z powodu braku należytego uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa oddalające skargę na czynność egzekucyjną (zajęcie wierzytelności) oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Po wcześniejszych orzeczeniach sądów, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność oceny zarówno kwestii przewlekłości, jak i czynności egzekucyjnej. WSA w Krakowie, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium, stwierdzając brak należytego uzasadnienia w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną.

Sprawa wywodzi się ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2020 r., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 marca 2019 r. Postanowienie Prezydenta oddalało skargę Skarżącego na czynność egzekucyjną (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego) oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Po uchyleniu przez WSA postanowienia Kolegium w wyroku z 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt I SA/Kr 1099/19) z powodu nierozpatrzenia zarzutu przewlekłości, Kolegium ponownie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. WSA w Krakowie wyrokiem z 13 lipca 2021 r. (sygn. akt I SA/Kr 291/21) oddalił skargę, uznając, że Kolegium należycie wywiązało się z obowiązku odniesienia się do przewlekłości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt III FSK 712/22) uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując, że WSA wadliwie odczytał art. 153 p.p.s.a. i powinien był dokonać oceny również w zakresie skargi na czynność egzekucyjną, która nie była przedmiotem oceny w wyroku z 23 stycznia 2020 r. WSA w Krakowie, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium, stwierdzając, że nie spełnia ono standardów uzasadnienia w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę. Sąd podkreślił, że brak uzasadnienia faktycznego i prawnego narusza przepisy k.p.a. oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego. W kwestii przewlekłości postępowania, Sąd podzielił stanowisko z poprzedniego wyroku, uznając ją za niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie Kolegium nie spełnia standardów uzasadnienia faktycznego i prawnego w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postanowienie Kolegium ograniczyło się do zdawkowego stwierdzenia o niezasadności skargi na czynność egzekucyjną, bez wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla postanowienie organu w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące dla organu, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu NSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom; uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów.

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Integralnym elementem postanowienia jest jego uzasadnienie.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące uzasadnienia decyzji (art. 107).

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja przewlekłości postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia postanowienia w zakresie skargi na czynność egzekucyjną. Niewłaściwa interpretacja przez WSA art. 153 p.p.s.a. w zakresie związania sądu oceną prawną NSA.

Odrzucone argumenty

Zasadność skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (uznana za niezasadną).

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia standardów, które umożliwiłyby merytoryczne dokonanie jego kontroli w kontekście skargi na czynność egzekucyjną Tak zdawkowe stwierdzenie prowadzi do wniosku, że aktualizują się uwagi, zawarte w wyroku z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1099/19, odnoszące się do skargi na przewlekłość postępowania integralnym elementem wydanego przez organ administracji postanowienia jest również jego uzasadnienie Kontroli sądu administracyjnego podlega postanowienie jako całość, a więc łącznie z jego uzasadnieniem Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia zostały zawarte wart. 126 k.p.a. wedle którego, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 107 § 2 - 5 k.p.a. brak uzasadnienia faktycznego ani prawnego w części odnoszącej się do skargi na czynności egzekucyjne Kolegium wbrew nakazowi wypływającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie rozpoznało ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, w zakresie skargi na czynność egzekucyjną. przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie można wprost utożsamiać z łącznym czasem trwania postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Inga Gołowska

przewodniczący

Michał Niedźwiedź

członek

Paweł Dąbek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o uzasadnieniu postanowień w postępowaniu administracyjnym, prawidłowa interpretacja art. 153 p.p.s.a. po wyroku NSA, zasada dwuinstancyjności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej po uchyleniu wyroku przez NSA i konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez WSA z uwzględnieniem wszystkich aspektów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje zawiłości postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego, w tym znaczenie prawidłowego uzasadnienia i interpretacji przepisów o związaniu sądu orzeczeniami wyższych instancji. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów.

Brak uzasadnienia postanowienia organu to prosta droga do jego uchylenia przez sąd.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 796/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Michał Niedźwiedź
Paweł Dąbek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 15, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.) WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) w dniu 11 października 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2020 r. nr SKO.EA/418/104/2020 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie w całości.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 8 marca 2019 r. nr EW-01.3160.2.7-1.2019.SM/MP oddalił skargę M. B. (dalej: Skarżący) na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. z 1 lutego 2019 r. nr [...] oraz [...] Banku S.A. z 1 lutego 2019 r. nr [...], z powodu braku podstaw do zakwestionowania czynności egzekucyjnych oraz oddalił skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z 28 stycznia 2019 r.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Skarżący wskazując, że prowadzone postępowanie egzekucyjne łamie przepisy prawa i prowadzi do naruszania prawa obywatelskich.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium) postanowieniem z 15 lipca 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1099/19 uchylił ww. postanowienie Kolegium stwierdzając, że nie rozpatrzyło ono i nie uzasadniło prawidłowo dlaczego uznało, iż w sprawie nie zachodzi przewlekłość postępowania.
Mając na uwadze wskazania Sądu, Kolegium postanowieniem z 18 grudnia 2020 r. nr SKO.EA/418/104/2020 ponownie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 8 marca 2019 r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazano, że w przedmiotowej sprawie egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych 28 stycznia 2019 r. Co istotne, decyzja Prezydenta Miasta Krakowa określająca Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2011, stała się ostateczna 27 grudnia 2019 r. Kolejno, 1 lutego 2019 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych. Uzasadnia to stwierdzenie, że skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego nie jest zasadna. Podkreślono zatem, że podejmowano czynności egzekucyjne w terminie i bez zbędnej zwłoki.
W zakresie skargi na czynność egzekucyjną, Kolegium stwierdziło, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze z 28 stycznia 2019 r. skierowane do Skarżącego obejmujące należność z tytułu podatku od środków transportowych jest prawidłowe i że skarga na czynności egzekucyjne nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Kolegium. Jego zdaniem zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy wraz z naruszeniem prawa strony postępowania, ponadto narusza ono jego prawo własności osobistej.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, jako bezzasadnej.
W piśmie procesowym z 1 czerwca 2021 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu.
Wyrokiem z 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 291/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że w wyroku WSA w Krakowie z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1099/19 przesądzono, iż skarga na czynności egzekucyjne jest niezasadna i przedmiotem ponownego orzekania przez Kolegium było jedynie odniesienie się do zarzucanej przewlekłości postępowania egzekucyjnego. W ocenie WSA w Krakowie, uzasadniając obecnie zaskarżone postanowienie, Kolegium należycie wywiązało się z nałożonego na nie obowiązku. Sąd przyznał rację Kolegium, że nie można mówić o przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Skarżący w złożonej skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1/ art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1705 – dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej: k.p.a.), poprzez oddalenie skargi, mimo, że zaskarżone postanowienie organu z 18 grudnia 2020 r. w zakresie dotyczącym rozpoznania zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych z 1 lutego 2019 r. wydane zostało z pominięciem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, z pominięciem wyjaśnienia zasadności zastosowanego wobec Skarżącego środka egzekucyjnego, w sposób wybiórczy, a nader wszystko bez uzasadnienia faktycznego oraz prawnego;
2/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, że postępowanie odwoławcze przeprowadzone przez organ, zwieńczone zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2020 r. zostało przeprowadzone wyłącznie w zakresie dotyczącym przewlekłości postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie czterech tytułów wykonawczych z 28 stycznia 2019 r., zaś pominięto okoliczności związane koniecznością rozpoznania zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargą na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że związanie organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku (w pełni kasatoryjnym, tj. uchylającym zaskarżone postanowienie w całości) WSA w Krakowie z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1099/19, a to koniecznością przeprowadzenia postępowania odwoławczego w zakresie dotyczącym podnoszonej przez Skarżącego przewlekłości postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie czterech tytułów wykonawczych z 28 stycznia 2019 r., zwalnia organ z konieczności ponownego rozpoznania zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z 1 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 712/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że kluczowe znaczenie w sprawie ma ustalenie zakresu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Krakowie z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1099/19, co przekłada się na granice kontroli, której Sąd powinien dokonać w zaskarżonym wyroku. Po przytoczeniu istotnych dla sprawy fragmentów tego wyroku, NSA podał, że wynika z nich, iż (1) Sąd dostrzegł wadliwość zaskarżonego postanowienia w zakresie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, (2) nie formułował żadnych ocen względem rozstrzygnięcia w zakresie skargi na czynność egzekucyjną. Okoliczność, że nie nakazał uzupełniania uzasadnienia w zakresie opisanym w pkt 2 nie może być odczytywana, jak uczynił to WSA w Krakowie w zaskarżonym wyroku, w ten sposób, że uznał zarzuty skargi w tym zakresie za bezzasadne.
Zatem WSA w Krakowie dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, był związany oceną prawną zawartą w wyroku z 23 stycznia 2020 r. Inaczej rzecz ujmując, był zobowiązany dokonać oceny, czy organ administracji publicznej wykonał zalecenia wynikające z wyroku, uchylającego jego postanowienie. Niemniej jednak WSA w Krakowie był także zobowiązany dokonać oceny zaskarżonego aktu administracyjnego w pozostałym zakresie tj. odnośnie rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w wyroku z 23 stycznia 2020 r. Sąd w tym obszarze się nie wypowiedział, uznając taką wypowiedź za przedwczesną.
W konsekwencji WSA w Krakowie w zaskarżonym wyroku wadliwie odczytał przepis art. 153 p.p.s.a. uznając, że badając ponownie sprawę obowiązany jest tylko do jej rozpoznania w zakresie, w jakim zostały sformułowane pozytywne zalecania i oceny w uprzednim wyroku. Umknęło jednak Sądowi pierwszej instancji, że w poprzednio wydanym wyroku (z 23 stycznia 2020 r.) Sąd nie odniósł się i nie ocenił zaskarżonego aktu administracyjnego w całokształcie, uznając taką ocenę za przedwczesną. Zatem obowiązkiem Sądu ponownie rozpoznającego sprawę było objęcie zakresem swojej kontroli także tych kwestii, które uprzednio nie były przedmiotem oceny Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Uchylając poprzednio wydany w niniejszej sprawie wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny nakazał dokonać kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie skargi na czynność egzekucyjną. Wykonując to zalecenie, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie Kolegium nie spełnia standardów, które umożliwiłyby merytoryczne dokonanie jego kontroli w kontekście skargi na czynność egzekucyjną. Kolegium wskazało jedynie, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest prawidłowo i dlatego skarga na czynności egzekucyjne nie zasługuje na uwzględnienie. Tak zdawkowe stwierdzenie prowadzi do wniosku, że aktualizują się uwagi, zawarte w wyroku z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1099/19, odnoszące się do skargi na przewlekłość postępowania, które Sąd rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie podziela i wykorzysta w dalszej części uzasadnienia.
Podkreślić należy, że integralnym elementem wydanego przez organ administracji postanowienia jest również jego uzasadnienie, o czym stanowi wprost art. 124 § 2 k.p.a. Kontroli sądu administracyjnego podlega postanowienie jako całość, a więc łącznie z jego uzasadnieniem. Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia zostały zawarte wart. 126 k.p.a. wedle którego, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 107 § 2 - 5 k.p.a. zatem art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu. Obowiązkiem każdego organu jest zatem wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika także z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej) i art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) -czyli wyjaśnienie stronie zasadności kierowanego do niej rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Chodzi zatem o wytłumaczenie dlaczego organ zastosował dany przepis do konkretnych ustaleń lub uznał go za niewłaściwy. Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 k.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zaskarżone postanowienie powyższych wymogów nie spełnia. Postanowienie to, w zasadzie nie zawiera uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego w części odnoszącej się do skargi na czynności egzekucyjne. Jak już wyżej podano, Kolegium w istocie ograniczyło się do stwierdzenia, że skarga ta jest niezasadna, lecz już nie wyjaśniono z jakich powodów.
Odnotować również należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że wydanie postanowienia przez każdy z organów administracji publicznej musi być poprzedzone samodzielnym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa. Sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest wszechstronne rozpatrzenie okoliczności sprawy. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ pierwszej instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Kolegium wbrew nakazowi wypływającemu z wyżej przedstawionej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie rozpoznało ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, w zakresie skargi na czynność egzekucyjną.
Brak uzasadnienia w tej części jest uchybieniem procesowym uniemożliwiającym ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Sąd nie może dokonywać własnych wywodów w zakresie skargi na czynność egzekucyjną, gdyż w istocie zastępowałby tym samym organy administracji, podczas gdy Sąd powołany jest do kontroli legalności zaskarżonych postanowień. Dlatego też zaskarżone postanowienie musiało zostać uchylone.
W ocenie Sądu druga sporna kwestia, czyli odpowiedź na pytanie, czy w sprawie występuje przewlekłość postępowania egzekucyjnego, została już prawomocnie rozstrzygnięta w uchylonym wyroku z 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 291/21. Nie można bowiem pominąć tego, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1374/19 – powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ratio legis unormowania z art. 190 p.p.s.a. sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone (por. wyrok NSA z 19 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2208/17). Nie można przy tym pomijać, że rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania wyroku sądu pierwszej instancji w obszarze wyznaczonym zarzutami wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 213/18).
Składając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 291/21, Skarżący postawił jedynie zarzuty sprowadzające się do podważenia stanowiska, że kwestia zasadności skargi na czynność egzekucyjną, została już prawomocnie przesądzona w wyroku WSA w Krakowie z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1099/19. Wyznaczyło to granice rozpoznania skargi kasacyjnej i wobec uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności tego środka zaskarżenia i uchylenia poprzednio wydanego wyroku do ponownego rozpoznania, wyznaczone zostały jednocześnie granice sprawy w której poruszać się może Sąd rozpatrując niniejszą skargę. W konsekwencji prawidłowość stanowiska Kolegium w zakresie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, prawomocnie przesądzona została w wyroku z 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 291/21 i na obecnym etapie postępowania wypowiadanie się co do tej kwestii nie jest uprawnione. Inna sytuacja miałaby miejsce, gdyby Skarżący sformułował w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do rozstrzygnięcia w zakresie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Gdyby jednak powyższa argumentacja była błędna, Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku z 13 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 291/21 co do bezzasadności skargi w zakresie przewlekłości postępowania egzekucyjnego i wykorzysta je w dalszej części.
W tym kontekście w pierwszej kolejności należy wskazać, że przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie można wprost utożsamiać z łącznym czasem trwania postępowania egzekucyjnego. Można o niej mówić tylko wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. Oznacza to, że przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny, wskutek którego nie doszło do wyegzekwowania obowiązku lub obowiązek został wyegzekwowany później, niż mógłby być wyegzekwowany. Organ egzekucyjny, rozpatrując skargę na przewlekłość, powinien zatem ustalić przede wszystkim, czy czynności były podejmowane w terminie, bez zbędnej zwłoki, czy wystąpiły okresy, w którym nie podejmowano żadnych działań. Zasadne jest w tym miejscu nawiązanie do definicji przewlekłości zawartej w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem przewlekłość zachodzi wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie, taka sytuacja nie miała miejsca. Kolegium zasadnie wyjaśniło bowiem, że egzekucja była prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 28 stycznia 2019 r. Zaskarżonych czynności egzekucyjnych dokonano zaś 1 lutego 2019 r. Podjęcie tych czynności po czterech dniach od wystawienia tytułów wykonawczych, nie można uznać za działania przewlekłe. Sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny zmierzał do doprowadzenia do jak najszybszego wyegzekwowania obowiązku. Sąd nie dostrzega zatem w niniejszej sprawie, że doszło do przewlekłości postępowania. Również sam Skarżący nie sformułował jakichkolwiek zarzutów pozwalających na uznanie, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w sposób przewlekły. W przypadku gdy to zobowiązany składa skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, może być ona uzasadniona w przypadku, gdy zastosowano środek egzekucyjny, lecz organ egzekucyjny nie podejmuje sprawnie czynności zmierzających do zrealizowania obowiązku podlegającego egzekucji (np. zwleka z podjęciem czynności na konkretnym etapie egzekucji z nieruchomości uniemożliwiając tym samym szybkie jej zakończenie), czy też nie stosuje środka egzekucyjnego do majątku, który jest mu znany, co mogłoby zakończyć postępowanie egzekucyjne. Na żadne tego typu okoliczności Skarżący nie zwrócił uwagi. Jeżeli Skarżący uważa, że postępowanie egzekucyjne mogłoby szybciej się zakończyć, powinien wskazać na swój majątek z którego możliwe jest przeprowadzenie egzekucji, zaś najlepiej samodzielnie uregulować dochodzoną należność, co spowoduje zakończenie postępowania egzekucyjnego.
Uznając wadliwość postanowienia Kolegium w opisanej wcześniej części, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium usunie dostrzeżone uchybienia i prawidłowo sporządzi uzasadnienie swojego postanowienia, odnosząc się w szczególności wnikliwie do zagadnienia związanego ze skargą na czynność egzekucyjną, z którego będzie również wynikało, że doszło do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI