I SA/Kr 792/22

I SA/Kr 792/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Waldemar Michaldo
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
III FSK 1471/23 - Wyrok NSA z 2024-08-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 67a par. 1 pkt 3, art. 187, art. 191, art. 210, art. 233
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) : WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr SKO.Pod/4140/246/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
M.B. (dalej: Strona, Skarżący) zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka (dalej: Burmistrz, organ I instancji) o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. w wysokości 547,00 zł, ustalonego od nieruchomości rolnej o powierzchni 0,3500 ha, której właścicielem jest Strona i jego żona – Z.B.
Strona prośbę o umorzenie uzasadniła trudną sytuacją finansową, gdyż utrzymuje się w chwili obecnej z dochodów żony, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.100,00 zł, a sam zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej.
Burmistrz decyzją z dnia 15 grudnia 2021 r. nr WPO.3127.3.23.2021 odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2021 w kwocie 547,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że "Organ podatkowy daje wiarę, iż Podatnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji materialnej. W naszej Gminie jest wielu ludzi potrzebujących pomocy, których sytuacja finansowa jest podobna, a jednak nie otrzymują ciągłej pomocy w spłacie zobowiązań podatkowych. Organ podatkowy nie może umarzać zaległości podatkowych wszystkim, którzy o to proszą, gdyż ulga ta stała by się sposobem na "niepłacenie" podatków. Gmina (mieszkańcy), posiadają ogromne potrzeby, których zaspokajanie możliwe jest m. in. dzięki opłacaniu podatków. Ponadto art. 32 pkt 1 Konstytucji RP mówi, iż "wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania (...)", w związku z powyższym organ podatkowy nie może wyróżniać jednej osoby spośród wielu którzy żyją w podobnych warunkach. (...)
Organ podatkowy dokonał wnikliwej analizy dokumentów złożonych przez Podatnika, które określają jego kondycję finansową. Przeanalizował też wcześniejsze sprawy, w których Pan M.B. prosił o umorzenie zaległości, a organ podatkowy przychylał się do prośby. Nie można z instytucji umorzenia zaległości podatkowych czynić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia od zapłaty podatku.
Podatnik korzystał już z instytucji umorzenia zaległości podatkowych w następujący sposób: w roku 2017 umorzono kwotę 862,00 zł. i odsetki w kwocie 54,00 zł. w roku 2019 umorzono kwotę 479,21 zł., w roku 2020 umorzono kwotę 517,00 zł.., w roku 2021 umorzono kwotę 273,00 zł. i odsetki w kwocie 9,00 zł.
Organ podatkowy, wyraża opinię iż kondycja finansowa Podatnika nie wyróżnia się w sposób szczególny od rzeszy podatników o niskich dochodach płacących podatki. Organ podatkowy podejmując decyzję o odmowie umorzenia kierował się jedną z kardynalnych zasad podatkowych jaką jest sprawiedliwość opodatkowania. Każdy obywatel zobowiązany ustawą musi ponosić ciężar podatkowy."
Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie podnosząc, iż należy udzielić mu ulgi podatkowej tj. całkowitego umorzenia, aby zostały usunięte wszystkie niedogodności i ograniczenia (wpis hipoteki), jakie zostały zastosowane wobec Niego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr SKO.Pod/4140/246/2022 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
W uzasadnieniu swojej decyzji SKO po przytoczeniu treści art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej: O.p.) przedstawiło jego wykładnię i wskazało, że "W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie organ I instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy, który został poddany analizie w zaskarżonej decyzji. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że Pan M.B. prowadził działalność gospodarczą, która została zawieszona na podstawie ustawy restrukturyzacyjnej z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101 poz. 1178 z 2000 r.) działalność została zawieszona do czasu zlikwidowania ograniczeń, jakie zastosowano wobec Podatnika, gdzie nie może otrzymać licencji na prowadzenie tej działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami prawa na transport drogowy, wożąc płody rolne za granicę od rolników. Podatnik nie korzysta z pomocy MGOPS oraz innych instytucji. Łączna powierzchnia nieruchomości położonej w J. wynosi 0,3500 ha, stanowi ona własność Pana M.B. i jego żony Pani Z.B. Pan M.B. nie posiada gotówki, lokat bankowych, papierów wartościowych. Pan M.B. nie posiada kredytu. Stałe miesięczne wydatki, które przeznacza to opłaty na energię elektryczną - 57,99 zł, gaz - 82,33 zł, czynsz za mieszkanie 338,00 zł, resztę pieniędzy przeznacza na żywność, środki czystości, leki. Pan M.B. w oświadczeniu o stanie majątkowym podał, iż mieszka w mieszkaniu lokatorskim spółdzielczym z prawem do lokalu mieszkaniowego na [...] piętrze w K. przy ul. [...] wraz z żoną Panią Z.B. (lat [...]), która jest emerytką. Podatnik utrzymuje się wraz z żoną z emerytury (1100,00 zł). W mieszkaniu są 3 pomieszczenia: oddzielna kuchnia, łazienka, w mieszaniu jest woda ciepła i zimna, ogrzewanie centralne. Podatnik na poczet podatku w miesiącu czerwcu wpłacił 50,00 zł i miesiącu lipcu wpłacił 50,00 zł.
Kolegium stwierdza, że organ I instancji w sposób właściwy ocenił cały zebrany materiał dowodowy, dochodząc do przekonania, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do udzielenia umorzenia zaległości podatkowej. Podejmowanie decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi podatkowej, która to decyzja ma charakter uznaniowy następuje po dokładnej analizie stanu faktycznego. Sytuacja materialna Odwołującego się została ustalona, a następnie rozważona. Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób prawidłowy, zapewniając Stronie czynny udział. W ocenie Kolegium organ I instancji uzasadnił w sposób wyczerpujący zajęte stanowisko. (...)
Zauważyć należy, że organ I instancji udzielił Odwołującemu się ulgi podatkowej w spłacie zobowiązań podatkowych:
- w roku 2017 umorzono kwotę 862,00 zł i odsetki w kwocie 54,00 zł,
- w roku 2019 umorzono kwotę 479,21 zł,
- w roku 2020 umorzono kwotę 517,00 zł,
- w roku 2021 umorzono kwotę 273,00 zł i odsetki w kwocie 9,00 zł.
Kolegium nie neguje, że Podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednakże okoliczność ta sama w sobie nie stanowi automatycznie o zajściu przesłanki "ważnego interesu podatnika". Sytuacja, w jakiej znajduje się Odwołujący trwa od wielu lat. Jak już wyżej wskazano, organ I instancji dostrzegając trudną sytuację Odwołującego się, wiele razy zwalniał Go z obowiązku zapłaty podatku. Ważnego interesu podatnika, jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej."
Skarżący na powyższą decyzję Kolegium złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wyraził niezadowolenie z wydanej decyzji i wniósł o umorzenie "całkowite tych zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w łącznej kwocie 547,00 zł gdyż moja sytuacja materialna i finansowa nie pozwala na ponoszenie czyli zapłaty tego zobowiązania. Potwierdza to materiał dowody moją sytuację materialną i finansową.
Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Pełnomocnik Skarżącego wyznaczony z urzędu pismem z dnia 28 stycznia 2023 r. podtrzymał w całości skargę i wniósł o przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Skarżący nie odpowiedział na informację Sądu o możliwości rozpoznania sprawy na rozprawie zdalnej, natomiast SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego Przewodniczący I Wydziału zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2023 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wynikało z okoliczności, iż przeprowadzenie rozprawy mogłoby stanowić nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości jej przeprowadzenia na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów, Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2021 w kwocie 547,00 zł.
Podstawą prawną rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie był przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Przepis ten przewiduje dwie przesłanki umorzenia odsetek: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Konkretyzacja tych pojęć jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Pojęcia te stanowią klauzule generalne. Cechą immamentną klauzul generalnych jest to, że odsyłają do ocen. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane. W szczególności niezbędne jest ustalenie sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla podatnika i jego rodziny. Nie bez znaczenia pozostają również takie okoliczności, jak możliwość zarobkowania czy sytuacja zdrowotna. Interes podatnika musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało dla tego podatnika wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki. W piśmiennictwie przyjmuje się, że pojęcie "ważnego interesu podatnika" jest ściśle związane z godnością człowieka i z możliwością dalszego prowadzenia przez niego działalności gospodarczej oraz zapewnienia godziwego życia nie tylko jemu, lecz także członkom jego najbliższej rodziny (por. A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne w prawie podatkowym i administracyjnym, Warszawa 2013, s. 131).
Z kolei ważny interes publiczny powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, co oznacza, że nie wystarczy stwierdzić, że w interesie państwa (gminy) jest zapewnienie ściągalności podatków, ale należy też uwzględnić następstwa odmowy udzielenia ulgi w sferze życia społecznego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że odwołanie się do interesu publicznego wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak, np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (por. S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 67a Lex).
Zamieszczone w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. określenie "może" oznacza, że organ na zasadzie uznania administracyjnego dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, iż dysponuje on w tym zakresie zupełną dowolnością. Podjęcie decyzji w zakresie badania wystąpienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" wymaga uprzedniego zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też
art. 191 O.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Nadto w judykaturze zauważa się, że w przypadku decyzji opartych na uznaniu administracyjnym poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3507/14).
W rozpatrywanej sprawie SKO uznało, że w sprawie nie zachodzi interes publiczny, z uwagi na konieczność zapewnienia poboru podatku ("terminowe płacenie podatków"). Natomiast w odniesieniu do ważnego interesu podatnika, Kolegium stwierdziło, że interesu tego nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości ("Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie udzielenia ulgi").
Zdaniem Sądu, podjęte rozstrzygnięcie budzi zastrzeżenia, bowiem SKO nie dokonało wyczerpującej analizy sytuacji strony z punktu widzenia ważnego interesu podatnika, co narusza art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p
Ze zgromadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że Skarżący utrzymuje się wspólnie z żona Z. z jej emerytury w wysokości około 1.100,00 zł. Nie posiada żadnych innych dochodów. Prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma żadnych oszczędności i zaciągniętych kredytów. Mieszka w mieszkaniu będącym własnością spółdzielni, dla którego ustalono spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Nieruchomość, której dotyczy powstała zaległość podatkowa, to jedyny posiadany przez Skarżącego i jego małżonkę majątek.
Zdaniem Sądu, ważny interes podatnika istnieje także wówczas, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty zaległego podatku a możliwościami finansowymi zobowiązanego istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty zaległego podatku mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego potrzeb bytowych. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zachodzi.
Sąd dostrzega, że Skarżący już wcześniej korzystał z ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej, jednak w rozpatrywanej sprawy SKO powinno rozważyć, czy spłata zaległości podatkowej nie skazywałaby Skarżącego i jego małżonkę na życie poniżej poziomu egzystencji.
Skazywanie ludzi na życie w ubóstwie stanowi pogwałcenie godności ludzkiej. Każdy człowiek na prawo do życia w godnych warunkach. Art. 30 Konstytucji stanowi, że przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych.
Trudno jest przedstawić wyczerpujący katalog zachowań, które stanowiłyby naruszenie godności człowieka. W ujęciu najprostszym idzie o zapewnienie każdemu człowiekowi pewnego minimum materialnego stwarzającego podstawę samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie i jednocześnie pewnego minimum kulturalnego i obyczajowego, które umożliwiałoby mu, stosownie do jego zdolności, uczestniczenie w życiu społecznym i czerpanie z jego bogactw. Tak więc z jednej strony jest to minimum egzystencji, a z drugiej strony minimum szacunku dla każdego o odmiennych zdolnościach, charakterze i obyczajach (por. Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku pod red. J. Bocia, Wrocław 1998, s. 68).
W świetle art. 30 Konstytucji na władze publiczne państwa został nałożony obowiązek poszanowania i ochrony godności człowieka. W konsekwencji wszelkie działania władz publicznych powinny z jednej strony uwzględniać istnienie pewnej sfery autonomii, w ramach której człowiek może się w pełni realizować społecznie, a z drugiej działania te nie mogą prowadzić do tworzenia sytuacji prawnych lub faktycznych odbierających jednostce poczucie godności. Przesłanką poszanowania tak rozumianej godności człowieka jest między innymi istnienie pewnego minimum materialnego zapewniającego jednostce możliwość samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2001 r., K 11/00; opublikowano: OTK 2001/3/54).
Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie rozpatrzył zebranego w sprawie materiału dowodowego z powyższego punktu widzenia, tzn. czy spłata zaległości podatkowej przez Skarżącego nie pozbawiałaby go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych i nie naruszałaby godności ludzkiej, co stanowiłoby naruszenie art. 30 Konstytucji.
Kolegium nie wyjaśniło z jakich środków Skarżący ma uregulować zaległy podatek, bez dalszego pogarszania swojej i tak bardzo trudnej sytuacji materialnej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera pogłębionej analizy zdolności Skarżącego do ponoszenia obciążenia z tytułu zaległości podatkowych, przy jednoczesnej możliwości zaspokajania podstawowych i elementarnych potrzeb życiowych. Zabrakło w nim kompleksowego i przekonującego wartościowania wszystkich okoliczności związanych z sytuacją życiową i materialną strony. SKO powinno zestawić wysokość dochodu Skarżącego i jego rodziny z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest ona w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez zagrożenia swej egzystencji i naruszania godności ludzkiej.
W tym kontekście należy zauważyć, że według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych minimum socjalne dla dwuosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez emerytów w grudniu 2021 r. t.j. dacie wydawania decyzji przez Burmistrza wynosiło 2.239,39 zł (https://www.ipiss.com.pl/wp-content/uploads/2022 /11/MS-2021-4Q.pdf), a w dacie wydawania decyzji przez Kolegium tj. w kwietniu 2022 r. wynosiło 2.461,22 zł (https://www.ipiss.com.pl/wp-content/uploads/ 2023/01/ MS_2Q_2022.pdf).
Sąd oczywiście zauważa, że minimum socjalne dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego stanowi jedynie wskaźnik statystyczny, nie zawsze w pełni oddający rzeczywiste wydatki, jednakże stanowi on adekwatny wyznacznik/miernik jako punkt wyjścia dla oceny środków mogących pozostawać do dyspozycji Skarżącego do spłaty ciążących na nim zaległości.
Dochód miesięczny Skarżącego i jego małżonki jest o ponad 50% niższy niż minimum socjalne (podkreślenie Sądu).
Wobec powyższego trudno zaakceptować stanowisko organów orzekających w sprawie, że sytuacja materialna nie stanowi wystarczających przesłanek zastosowania ulgi i że Skarżący nie spełnia warunków do udzielenia mu wnioskowanej ulgi. Organ I instancji ferując taką ocenę, a organ II instancji w pełni akceptując tę ocenę, nie wzięły pod uwagę, że z tego dochodu Skarżący i jego małżonka zaspokoić muszą wszystkie podstawowe potrzeby życiowe.
Wobec argumentacji prezentowanej przez SKO podkreślić też trzeba, że okoliczność braku korzystania z pomocy społecznej ("Podatnik nie korzysta z pomocy MGOPS oraz innych instytucji"), nie może być w żadnym razie traktowana jako argument, że strona w obecnej sytuacji jest w stanie zaspokoić swoje podstawowe potrzeby życiowe.
W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że nie do zaakceptowania, także z punktu widzenia interesu społecznego, jest sytuacja, w której spłata zobowiązań zmuszałaby dłużnika do korzystania z pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1766/13).
W rezultacie argumentacja Kolegium nie jest wyczerpująca, co więcej wadliwie zawęża rozumienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Odmowa udzielenia Skarżącemu wnioskowanej ulgi w zapłacie podatku powinna być efektem rzetelnej i wszechstronnej oceny stanu faktycznego. Trudno za taką ocenę uznać stwierdzenie Kolegium o subiektywnym przekonaniu Skarżącego o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej, w sytuacji gdy dysponuje on bardzo ograniczonymi środkami na zaspokajanie swoich potrzeb bytowych. Sąd jeszcze raz powtórzy, że zabrakło w tej ocenie kompleksowego i przekonującego wartościowania wszystkich okoliczności związanych z sytuacją życiową i materialną Skarżącego i jego małżonki.
Należy zauważyć, że ulga, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie stanowi przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez egzekwowanie podatku nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, w odniesieniu do osoby podatnika.
Ponownie rozpatrując sprawę SKO powinno ocenić, czy w sprawie zachodzi interes podatnika i wagę tego interesu. Motywy wyboru alternatywy decyzyjnej, z uwzględnieniem powyższych zaleceń Sądu, winny zostać wskazane w uzasadnieniu decyzji.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia w kontekście art. 233 § 3 O.p., że przepis ten nie pozbawia Kolegium możliwości oceny sprawy merytorycznie. Przeciwnie, organ II instancji powinien podjąć wszelkie działania niezbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Rozpatruje on bowiem sprawę na nowo, a to oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze (zażaleniowe), którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. od początku.
Przepis art. 233 § 3 O.p. nie pozwala jedynie SKO skorzystać w niniejszej sprawie z części przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
O kosztach sądowych Sąd nie rozstrzygał, ponieważ Skarżący został od nich zwolniony.