I SA/Kr 786/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2016-07-29
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowypomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatakoszty zastępstwa procesowegomiarkowanie wynagrodzeniaSkarb Państwainteres finansowy państwapostępowanie przed WSApostępowanie przed NSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał adwokatowi M.B. wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu w kwocie 25 461 zł, stosując obniżoną stawkę 25% "kwoty bazowej" ze względu na charakter sprawy i interes finansowy Skarbu Państwa.

Sprawa dotyczy wniosku adwokata M.B. o wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w dwunastu połączonych sprawach dotyczących podatku akcyzowego. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia w sprawie opłat, przyznał adwokatowi wynagrodzenie w kwocie 25 461 zł. Sąd uzasadnił zastosowanie obniżonej stawki (25% kwoty bazowej) koniecznością uwzględnienia interesu finansowego Skarbu Państwa oraz zasadą sprawiedliwości, mimo wysokich wartości przedmiotu sporu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek adwokata M.B. o wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w dwunastu połączonych sprawach (sygn. akt od I SA/Kr 786/13 do I SA/Kr 797/13) dotyczących podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 2003r. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i pierwotnie wydał wyrok oddalający skargi. Następnie, po wniesieniu skarg kasacyjnych i ich oddaleniu przez NSA, adwokat M.B. złożył wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd, opierając się na art. 250 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, przyznał adwokatowi wynagrodzenie w łącznej kwocie 25 461 zł (w tym VAT). Uzasadnienie wskazuje, że mimo wysokich wartości przedmiotu sporu (w większości powyżej 200 000 zł), sąd zastosował obniżoną stawkę 25% "kwoty bazowej" wyliczonej według przepisów rozporządzenia. Jako powody takiego miarkowania wskazano konieczność uwzględnienia interesu finansowego Skarbu Państwa, zasadę sprawiedliwości oraz fakt, że sprawy były rodzajowo takie same, a przed NSA doszło tylko do jednego stawiennictwa pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Podstawą prawną jest art. 250 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz odpowiednie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, charakter sprawy, wkład pracy w jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie, a także dopuszcza możliwość miarkowania wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na przepisy PPSA i rozporządzeń, wskazując, że wynagrodzenie powinno odzwierciedlać nakład pracy i charakter sprawy, ale dopuszcza jego obniżenie w uzasadnionych przypadkach, kierując się zasadą sprawiedliwości i interesem finansowym Skarbu Państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 250 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

P.p.s.a. art. 250 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika w uzasadnionych przypadkach (miarkowanie).

P.p.s.a. art. 258 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 258 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki, w których referendarz sądowy wydaje postanowienie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pomocnicze

Rozp. MS ws. opłat art. 6 § pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Określa przedział wartości przedmiotu sporu "od 50 000 zł. do 200 000 zł.", dla którego stosuje się określoną stawkę wynagrodzenia.

Rozp. MS ws. opłat art. 6 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Określa przedział wartości przedmiotu sporu "powyżej 200 000 zł.", dla którego stosuje się określoną stawkę wynagrodzenia.

Rozp. MS ws. opłat art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy ustalania wynagrodzenia w zależności od wartości przedmiotu sporu.

Rozp. MS ws. opłat art. 18 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy ustalania wynagrodzenia w zależności od wartości przedmiotu sporu.

Rozp. MS ws. opłat art. 2 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stanowi dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia, uwzględniając niezbędny nakład pracy, charakter sprawy i wkład pracy adwokata.

Rozp. MS ws. pomocy prawnej § § 22

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Określa zasady stosowania przepisów o opłatach za czynności adwokackie w kontekście pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa podstawową stawkę podatku od towarów i usług.

u.p.t.u. art. 146a § pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy stawek podatku od towarów i usług.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyraża zasadę sprawiedliwości jako ogólną zasadę ustrojową i zasadę orzekania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Adwokat M.B. wykonał powierzone mu obowiązki, sporządzając skargę kasacyjną i reprezentując strony przed NSA (poprzez pełnomocnika substytucyjnego). Zasądzenie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej jest zasadne na podstawie przepisów P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

miarkowanie wynagrodzenia interes finansowy Państwa współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno – przedziałowym zasada sprawiedliwości kwota bazowa

Skład orzekający

Michał Śmiałowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania miarkowania wynagrodzenia adwokata z urzędu, zwłaszcza w sprawach o dużej wartości przedmiotu sporu, z uwzględnieniem interesu finansowego Skarbu Państwa i zasady sprawiedliwości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dwunastu połączonych spraw podatkowych i może być interpretowane w kontekście konkretnych przepisów rozporządzeń. Miarkowanie powinno być stosowane indywidualnie w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może modyfikować standardowe stawki wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, balansując między prawem strony do obrony a interesem finansowym państwa. Jest to ciekawe z perspektywy praktyków prawa i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Czy adwokat z urzędu zawsze dostaje pełne wynagrodzenie? Sąd obniżył stawkę, tłumacząc to interesem państwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 786/13 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-07-29
Data wpływu
2013-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Michał Śmiałowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 1334/14 - Wyrok NSA z 2016-05-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
przyznano adwokatowi koszty tyt nieopłaconej pomocy prawnej
Sentencja
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.B., o wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sprawie ze skarg B.B., F. B., T. B. , B. B. oraz małoletniego N.B., reprezentowanego przez ustawowego przedstawiciela M.C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 29.04.2011r., nr [...] , w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 2003r., postanawia: przyznać adwokatowi M.B., wykonującemu zawód w ramach Kancelarii Adwokackiej, znajdującej się w K. przy ul. K. , wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w kwocie 25 461 zł. ( dwadzieścia pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt jeden złotych), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 4761 zł. (cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt jeden złotych)
Uzasadnienie
Dnia 30.10.2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 786/13 do I SA/Kr 797/13 oraz prowadzić je pod sygnaturą I SA/Kr 786/13.
Następnie wydał wyrok oddalający skargi w w/w sprawach.
Dnia 15.01.2014r. Referendarz Sądowy WSA w Krakowie przyznał B.B., F. B. oraz B. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w dniu 24.01.2014r. wyznaczył pełnomocnika z urzędu dla w/w skarżących w osobie adwokata M.B..
W dniu 18.04.2014r. wyznaczony pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku, zawierającą m.in. wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm prawem przepisanych oraz oświadczenie , że nie zostały one zapłacone w całości ani w części.
Dnia 09.05.2016r. wyznaczony pełnomocnik udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego do zastępowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym adw. M.W.
W dniu 11.05.2016r. NSA oddalił przedmiotową skargę kasacyjną a na rozprawie B.B., F.B. oraz B.B. reprezentował pełnomocnik substytucyjny.
Dnia 16.05.2016r. wpłynął do tut. Sądu wniosek adwokata M. B. o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, zawierający oświadczenie , iż koszty te nie zostały one zapłacone w całości ani w części.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz.718) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Wyznaczony adwokat sporządził skargę kasacyjną i reprezentował strony na rozprawie przed NSA, poprzez pełnomocnika substytucyjnego. Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia z tego tytułu jest zasadne.
Artykuł 250 § 2 dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić, przy tym trzeba, że mimo , iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M.Jagielska (w:) R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu t.j. Dz.U z 2013r., poz. 461 z p. zm., mające tutaj zastosowanie w związku z § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2015r., poz. 1801) mówi , że : "zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia" (§ 2 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku.
Niniejsza sprawa de facto składa się z dwunastu spraw o sygn. akt od I SA/Kr I 786/13 do I SA/Kr 797/13. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 08.05.2007r. , sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10.06.2008r. , sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 08.07.2009r. , sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24.02.2011r. , sygn. I FSK 1468/10,wyrok NSA z dnia 01.04.2010r. , sygn. II OSK 2060/09).
W jedenastu z nich wartość przedmiotu sporu przekraczała 200 000 zł., czyli zawierała się w wyszczególnionym przez § 6 pkt 7) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , przedziale : "powyższej 200 000 zł." a w jednej (I SA/Kr 797/13) wartość ta wyniosła 173 378 zł., czyli zawierała się w przedziale "od 50 000 zł. do 200 000 zł.", wyszczególnionym przez § 6 pkt 6) w/w rozporządzenia, które należy brać pod uwagę w zw. z jego § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a i w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a.
Wyliczając więc "bazowe" kwoty wynagrodzeń pełnomocnika za w/w sprawy, w oparciu o wymienione wyżej przepisy rozporządzenia, przyjąć należy, że w jedenastu sprawach mają one wartość 7200 zł. , co łącznie daje 79 200 zł. [11 x (100% z 7200 zł.) = 79 200 zł.] a w jednej 3 600 zł.[1 x (100% z 3600 zł.)].
Ustalając wynagrodzenie pełnomocnika przy pomocy wspomnianych dyrektyw kierunkowych, podkreślić trzeba, że w/w sprawy dotyczą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, za poszczególne miesiące 2003r. Są więc rodzajowo takie same, co w konsekwencji powoduje , że analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne.
Należy ponadto zwrócić uwagę, iż doszło tylko do jednego stawiennictwa pełnomocnika na rozprawę przed NSA. Wreszcie zaznaczyć trzeba, że wartości przedmiotów sporów, ze względu na "ujęcie procentowe" – wymiar podatku, są bardzo wysokie, co z kolei decyduje proporcjonalnie o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w ramach odpowiednich przedziałów wymienionych w powołanym rozporządzeniu. Mając natomiast na względzie finansowy interes Państwa należy zwrócić uwagę na ten aspekt, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika.
Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno – przedziałowym, jak ma to miejsce w cytowanym rozporządzeniu.
Skarb Państwa występuje bowiem, najpierw w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca. Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że prezentowana wykładnia zagadnienia miarkowania w kontekście aspektu fiskalnego nie stoi w sprzeczności z w/w rozporządzeniem a ma charakter doprecyzowujący jego treść, w tym konkretnym przypadku, który oceniać należy z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z p. zm.).
Biorąc pod uwagę powyższe, orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wysokości 25% "kwoty bazowej" wyliczonej, w oparciu o w/w przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z dnia 28 września 2002 r., za każdą sprawę. Dało to kwotę 1800 zł. (25% z 7 200 zł. = 1 800 zł.) w przypadku jedenastu spraw, czyli łącznie 19 800 zł. oraz kwotę 900 zł. (25% z 3600 zł. = 900 zł.) – w przypadku jednej sprawy o sygn. akt I SA/Kr 797/13.
Wynagrodzenie podwyższone zostało o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia i wynoszącą w przypadku: jedenastu spraw 414 zł. (czyli łącznie 11 x 414 zł. = 4 554zł.) a w przypadku sprawy o sygn. akt I SA/Kr 797/13. – 207 zł.
Orzeczono więc jak w sekwencji, na podstawie art. 258 § 1 i 2, pkt 8) w zw. z art. 250 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI