I SA/Kr 781/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej jest wartość bilansowa spółki komandytowej na moment przekształcenia.
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r., twierdząc, że zaniżył koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że kosztem uzyskania przychodu jest jedynie historyczny koszt wkładu do spółki komandytowej. WSA w Krakowie uchylił decyzje organów, przychylając się do stanowiska skarżącego, że kosztem uzyskania przychodu powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej na dzień przekształcenia.
Sprawa dotyczyła wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. Podatnik sprzedał udziały w spółce z o.o., która powstała z przekształcenia spółki komandytowej. W zeznaniu podatkowym wykazał przychód ze sprzedaży udziałów, ale zaniżył koszty uzyskania przychodu, przyjmując historyczny koszt wniesionych wkładów do spółki komandytowej zamiast wartości bilansowej majątku przekształcanej spółki komandytowej. Organy podatkowe, zarówno I jak i II instancji, utrzymały w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty, uznając, że kosztem uzyskania przychodu jest jedynie historyczny koszt wkładu do spółki komandytowej, a przekształcenie spółki jest operacją neutralną podatkowo. Podatnik złożył skargę do WSA w Krakowie, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uznając, że kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej jest wartość bilansowa spółki komandytowej na dzień przekształcenia, proporcjonalna do udziału w zyskach. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej jest wartość bilansowa spółki komandytowej na dzień przekształcenia, proporcjonalna do udziału w zyskach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f., wydatki na nabycie udziałów są kosztem uzyskania przychodu z ich zbycia. W przypadku przekształcenia spółki komandytowej w spółkę z o.o., kosztem tym jest wartość bilansowa majątku spółki komandytowej na dzień przekształcenia, a nie historyczny koszt wkładów do spółki komandytowej, która już nie istnieje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (35)
Główne
u.p.d.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 17 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 30b § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 30b § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
O.p. art. 233 § §1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § §1 pkt. 2 lit. a)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
KSH art. 93a § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 551 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 553 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 152
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 558 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 555 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 166 § pkt 3
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 167 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
KSH art. 558 § § 1 pkt 1, 2 i § 2 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja art. 2a
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 75 § § 4 i 4a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej jest wartość bilansowa spółki komandytowej na dzień przekształcenia, proporcjonalna do udziału w zyskach. Organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania poprzez nieuwzględnienie utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
kosztem uzyskania przychodu powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej na moment przekształcenia, proporcjonalna do ich udziałów w zyskach jako wspólników. organy powinny odnieść się do uzasadnienia wyroku sądowego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając, dlaczego je odrzuca.
Skład orzekający
Grzegorz Karcz
przewodniczący sprawozdawca
Inga Gołowska
sędzia
Michał Niedźwiedź
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kosztów uzyskania przychodu przy zbyciu udziałów w spółkach powstałych w wyniku przekształcenia, a także zasada prowadzenia postępowania podatkowego zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki komandytowej w spółkę z o.o. i późniejszego zbycia udziałów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przekształceniami spółek i kosztami uzyskania przychodu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyrok stanowi jasne stanowisko sądu w tej kwestii.
“Przekształcenie spółki? Uważaj na koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży udziałów!”
Dane finansowe
WPS: 559 318 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 781/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-11-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Karcz /przewodniczący sprawozdawca/ Inga Gołowska Michał Niedźwiedź Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane II FSK 859/25 - Wyrok NSA z 2025-11-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 23 ust. 1 pkt 28 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2, art. 206 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 781/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grzegorz Karcz (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2024 r., sprawy ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr 1201-IOP1-3.4102.26.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 11.011 zł ( jedenaście tysięcy jedenaście złotych 00/100). Uzasadnienie Decyzją z 2 sierpnia 2024 r. nr 1201-IOP1-3.4102.26.2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ II instancji) działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 dalej: "O.p") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Stare Miasto (dalej: Naczelnik, organ podatkowy, organ I instancji) z dnia 27 lutego 2024 r. nr 1212-SPV.4102.27.2023 w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty za rok 2022 w kwocie 559.318,00 zł i jednocześnie działając na podstawie art. 233 §1 pkt. 2 lit. a) O.p. uchylił decyzję organu I instancji w części określającej M. D. (dale: Podatnik, Strona, Skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2022 w podatku dochodowym od osób fizycznych odprowadzanym na zasadach określonych w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 1.368.941,00 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym * Podatnik, po złożeniu zeznania podatkowego PIT-38 za 2022 r. w którym wykazał przychód ze sprzedaży udziałów w spółce z o.o. i wpłaceniu wykazanej w tym zeznaniu kwoty do zapłaty wystąpił następnie do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2022 wraz ze stosowną korektą deklaracji podnosząc, że wskutek omyłki znacznie zaniżył na swoją niekorzyść koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży swoich udziałów w spółce z o.o.. Zamiast bowiem przyjęcia jako kosztu uzyskania przychodu ze zbycia swych udziałów wartości bilansowej majątku przekształcanej spółki komandytowej wykazał historyczny koszt wniesionych do tej spółki komandytowej wkładów pieniężnych. * W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy wezwał Podatnika o przedstawienie dokumentów źródłowych oraz o złożenie dodatkowych wyjaśnień celem przedstawienia historii objęcia przez podatnika ogółu praw i obowiązków w spółce komandytowej, którą następnie przekształcono w spółkę z. o.o. Podatnik zaś wyjaśnił, że został wspólnikiem spółki komandytowej jeszcze przed jej przekształceniem w spółkę z o.o. oraz, że finalnie przed przekształceniem tej spółki w spółkę z o.o. jego udział w zyskach i stratach spółki komandytowej wynosił 24,5%. Następnie w ramach dokonanego przekształcenia spółki komandytowej w spółkę z o.o. rzeczeni objął udziały w przekształconej spółce z o.o. w liczbie odpowiadającej procentowemu udziałowi w zyskach i stratach spółki pierwotnej a przekształceniu sprzedał swoje udziały w przekształconej spółce z o.o. W oparciu o przedstawiony przez Podatnika materiał dowodowy Naczelnik poczynił konieczne ustalenia faktyczne zbieżne z wyjaśnieniami Podatnika a następnie decyzją z z dnia 27.02.2024 r. określił Podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2022 w podatku dochodowym od osób fizycznych odprowadzanym na zasadach określonych w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2022 r. (Dz.U.2022.2647 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 2022 r. dalej: u.p.d.f.) w wysokości 1.368.941,00 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku w kwocie 559.318,00 zł. Zdaniem Naczelnika kosztem uzyskania przychodów ze sprzedaży przez podatnika udziałów w przekształconej spółce z o.o. zgodnie z obowiązującymi przepisami mógł być tylko i wyłącznie tzw. koszt historyczny poniesionego wydatku na wkład wniesiony do pierwotnej spółki komandytowej. * Podatnik nie zgodził się tą decyzją składając od niej odwołanie a Dyrektor po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r. orzekł w opisany wyżej sposób. Organ odwoławczy nie zgodził się z Podatnikiem, że wartość bilansowa majątku przekształcanej spółki komandytowej ustalona na moment przekształcania w spółkę z o.o. może zostać uznana za podstawę dla ustalenia wartości wydatków na objęcie tych udziałów, bo zdaniem organu odwoławczego doszło jedynie do przekształcenia udziałów podatnika w spółce komandytowej w udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w związku ze zmianą formy. Takie zaś przekształcenie jest operacją neutralną podatkowo zarówno w ujęciu przychodowym jak i kosztowym a przy tym dokonywaną wyłącznie na majątku spółki. Wskazując na powyższe Dyrektor uwypuklił, że jego zdaniem w sprawie niniejszej jedynym, rzeczywistym i realnie istniejącym uszczupleniem jakie Podatnik poniósł na rzecz spółki, był poniesiony przez niego wydatek na wkład pieniężny do spółki komandytowej. W konsekwencji powyższego Dyrektor uznał złożoną korektę deklaracji za bezskuteczną wskazując, że tym samym nadpłata nie powstała. Jednocześnie stwierdził, że w takiej sytuacji należy wrócić do pierwotnej wersji zeznania podatkowego za 2022 r. Skoro zaś w deklaracji tej wykazany został należny podatek w wysokości 1.368.941,00 to Dyrektor uznał za nieprawidłowe określenie przez Naczelnika w wydanej decyzji wysokości zobowiązania podatkowego za 2022 r. w takiej samej kwocie jak zadeklarowana. Podsumowując Dyrektor wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym podatek wykazany w pierwotnej wersji zeznania PIT-38 za 2022 r. jest podatkiem do zapłaty a organ podatkowy nie określił podatku w innej wysokości aniżeli Podatnik, gdyż uznał że wykazano prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Zatem nie było podstaw do wydania decyzji w zakresie wymiaru podatku. W konsekwencji powyższego postępowanie w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. * Podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od tej decyzji zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie: • art. 23 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 22 ust. 1 u.p.d.f. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej jest wartość wkładu pieniężnego wniesionego do spółki komandytowej, podczas gdy kosztem uzyskania przychodu ze zbycia takich udziałów powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej na moment przekształcenia, proporcjonalna do udziału w zyskach wspólnika, • art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 w zw. z art. 30b ust. 1, art. 30b ust. 2 pkt 4. art. 22 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. przez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na uznaniu, że koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia przez Skarżącego udziałów został pierwotnie zadeklarowany w prawidłowej wysokości, mimo że powinien być zadeklarowany w wyższej wysokości, • 93a § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 551 § 1 i art. 553 § 1 w zw. z art. 8 § 1, art. 10 § 1 i art. 152 Kodeksu spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1526 z póżn. zm., dalej: KSH) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wydatek związany z wniesieniem wkładu do spółki komandytowej i nabyciem ogółu praw i obowiązków wspólnika jest tożsamy z wydatkiem na objęcie lub nabycie udziałów w spółce z o.o. powstałej z przekształcenia tej spółki komandytowej, podczas gdy są to dwie odrębne kategorie wydatków, • art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych polegające na nieuwzględnieniu utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, • art. 2a O.p. w zw. z art. 2, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr78, poz. 483 z póżn. zm., dalej: Konstytucja) poprzez naruszenie zasady in dubio pro tributario, • art. 233 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 75 § 4 i 4a w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w PIT i częściowe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że powinna ona być uchylona w całości W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi stanowi uszczegółowienie przedstawionych zarzutów. Uwypuklono w nim jednak, że art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. mówi o wydatku na nabycie tego udziału, który jest przez podatnika zbywany, a nie udziału, który był objęty lub nabyty wcześniej oraz, że koszt historyczny nabycia tzw. OPIO w spółce komandytowej byłby kosztem uzyskania przychodu wyłącznie w przypadku zbycia tego OPIO. Jeżeli jednak podmiotowość prawna spółki uległa zmianie i wspólnik zbywa udziały po tym przekształceniu, to wydatkiem na ich objęcie jest wartość bilansowa spółki przekształcanej (w odpowiedniej proporcji). * W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji przedstawione szczegółowo w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935 – dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w oparciu o wyżej opisane zasady, sąd doszedł do przekonania, że skarga podatnika zasługuje na uwzględnienie. Zacząć należy od tego że w sprawie niniejszej spór dotyczy prawa bo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie jest przez Skarżącego kwestionowany. Problem oceny czy w przypadku zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością objętych w wyniku przekształcenia w nią spółki komandytowej, kosztem uzyskania przychodu jest kwota wartości bilansowej na dzień przekształcenia, czy też wartość wydatków poniesionych na wkład do spółki komandytowej był już przedmiotem wypowiedzi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na co zresztą wskazują i Skarżący i organy. Przy czym stanowiska stron w rozpoznawanej sprawie wpisują się w dwa zarysowane w tym względzie przeciwstawne nurty orzecznicze. Stanowisko Skarżącego odpowiada poglądom nowszym zgodnie z którymi w świetle przepisu art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. wydatki na nabycie udziałów są kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych udziałów zaś kosztem uzyskania przychodu w takiej sytuacji powinna być wartość bilansowa spółki przekształcanej z dnia ustania jej bytu prawnego, będąca jednocześnie wartością bilansową spółki przekształconej. Stanowisko organów nawiązuje natomiast do linii orzeczniczej przyjmującej, że w takich sytuacjach kosztem uzyskania przychodu będą koszty związane z nabyciem przez podatnika udziałów w spółce komandytowej czyli tzw. koszt historyczny, a nie wartość bilansowa spółki komandytowej na dzień przekształcenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie przychyla się do tej grupy poglądów zgodnie z którymi w przypadku zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością objętych przez podatników w wyniku przekształcenia w nią spółki komandytowej kosztem uzyskania przychodu dla podatnika będzie wartość bilansowa majątku przekształconej spółki komandytowej ustalona na dzień przekształcenia w odpowiedniej proporcji do zbywanych przez podatnika w niej udziałów. Stąd w dalszej części uzasadnienia sąd posłuży się argumentacją stamtąd zaczerpniętą uwypuklając to na co sądy administracyjne zwróciły dotychczas uwagę a zwłaszcza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2019 r. sygn. akt 938/19. Tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r. oddalił skargę kasacyjną organu na to orzeczenie podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. wydatki na nabycie udziałów są kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych udziałów. Przy czym koszty te wyznacza wartość środków poniesionych dla uzyskania majątku spółki komandytowej, który w dacie ustania bytu prawnego tej spółki, a zatem w dacie powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością równy był początkowej wartości majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Krótko mówiąc, że kosztem uzyskania przychodu powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej z dnia ustania jej bytu prawnego, będąca jednocześnie wartością bilansową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia rozpoczęcia owego bytu. W ślad za przywołanymi wyrokami podnieść zatem należy, że w momencie zbycia przez Skarżącego udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w której był komandytariuszem już nie istniała. Tym samym wartość wydatków jakie poniósł na wkłady w spółce komandytowej, jest bez znaczenia, bo tych wkładów już nie było. Istotna jest natomiast wartość majątku spółki komandytowej na dzień jej przekształcenia w spółkę z o.o.. W przypadku bowiem tworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z przekształcenia spółki komandytowej, przejście wspólnego majątku wspólników na spółkę przekształconą pełni analogiczne funkcje do wniesienia wkładu a poszczególnym wspólnikom przypisać należy przypadającą na nich – w sensie ekonomicznym – określoną wartościowo część wspólnego majątku wspólników tj. "udział" o którym mowa w art. 558 § 1 pkt 2 k.s.h. Ponieważ w myśl art. 555 k.s.h. do przekształcenia spółki stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powstania spółki przekształconej, należy więc sięgnąć do przepisów k.s.h. normujących powstanie spółki z o.o. tj. art. 166 pkt 3 i art. 167 § 2 k.s.h.. W konsekwencji od wartości nominalnej udziałów należy odróżnić ich wartość rynkową i bilansową. Kwestie związane z zaliczeniem wydatków na nabycie udziałów normuje art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. który stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodu wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e. Z przytoczonego przepisu wynika m.in., że wydatki na objęcie (nabycie) udziałów w spółce mającej osobowość prawną stanowią koszty uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych papierów wartościowych. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "wydatki na objęcie lub nabycie papierów wartościowych". Nie wymienił również, chociażby przykładowo, wydatków mogących być zaliczonymi do tej kategorii kosztów. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez wydatki na nabycie udziałów (akcji), innych papierów wartościowych, o jakich mowa w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f., należy rozumieć dokonane przez podatnika wydatki bezpośrednio związane z nabyciem udziałów (akcji), innych papierów wartościowych a w szczególności cenę nabycia, opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego, itp. (np. wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2329/09). Zgodnie z art. 552 k.s.h. spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. Tym samym wartość wydatków, jakie ponieśli wspólnicy na wkłady w spółce cywilnej, przekształconej następnie w spółkę komandytową już się zdezaktualizowała, ponieważ znaczenie prawne i faktyczne ma wartość majątku spółki komandytowej w momencie (na dzień) jej przekształcenia w spółkę z o.o. Z przepisów art. 555 § 1 w związku z art. 166 § 1 pkt 3 i art. 167 § 2, a także art. 558 § 1 pkt 1, 2 i § 2 pkt 3 i 4 k.s.h., wynika zaś nie tylko obowiązek ustalenia wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej, ale także obowiązek sporządzenia dla celów przekształcenia sprawozdania finansowego na dany dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia, które to dane podlegają badaniu przez biegłego rewidenta w zakresie poprawności i rzetelności. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. czasowo wyłącza z kosztów uzyskania przychodów określone wydatki, przy czym uznaje je za koszty uzyskania przychodów w okresie późniejszym, tj. w dacie odpłatnego zbycia udziałów. Innymi słowy, wydatki na objęcie udziałów w spółce z o.o. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w dacie objęcia, są jednak kosztem podatkowym w dacie ich odpłatnego zbycia. Koszty te wyznacza przy tym wartość środków poniesionych dla uzyskania majątku spółki komandytowej, który w dacie ustania bytu prawnego tej spółki, a zatem w dacie powstania spółki z o.o., równy był początkowej wartości majątku spółki z o.o. W konsekwencji kosztem uzyskania przychodu powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej z dnia ustania jej bytu prawnego, będąca jednocześnie wartością bilansową spółki z o.o. z dnia rozpoczęcia owego bytu. Ustawodawca nie łączy bowiem przedmiotowych wydatków z okresem historycznym ale odnosi je do momentu przekształcenia, a nie na dzień poniesienia wydatków na wkłady w spółce cywilnej, przekształconej następnie w spółkę komandytową. W konsekwencji za zasadny uznać należało zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 23 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 22 ust. 1 u.p.d.f. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że kosztem uzyskania przychodu ze zbycia przez nich udziałów w spółce z. o.o. powstałej z przekształcenia spółki komandytowej jest wartość wkładu pieniężnego wniesionego przez podatników do spółki komandytowej, podczas gdy kosztem uzyskania przychodu ze zbycia takich udziałów powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej na moment przekształcenia, proporcjonalna do ich udziałów w zyskach jako wspólników. Skoro bowiem ustawodawca zadecydował mocą art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. o czasowym wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów m.in. wydatków na nabycie udziałów w spółce a jednocześnie brak jest regulacji prawnej, z której można byłoby wyprowadzić normę prawną odwołującą się do wartości historycznej owych wydatków, to brak było podstaw do dokonywania wykładni tego przepisu w taki sposób jak w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego. Zgodzić należało się również z zarzutem skarżących, że dokonanie przez organy błędnej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 w zw. z art. 30b ust. 1, art. 30b ust. 2 pkt 4. art. 22 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. i określenia skarżącym kosztu uzyskania przychodu w zaniżonej wysokości. Skoro bowiem kosztem uzyskania przychodu powinna być wartość bilansowa spółki komandytowej z dnia ustania jej bytu prawnego, będąca jednocześnie wartością bilansową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia rozpoczęcia jej bytu prawnego, to taka też kwota powinna być odjęta od wykazanego przez skarżących przychodu z dokonanej przez nich sprzedaży ich udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wreszcie przychylić należało się także do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p. Jakkolwiek bowiem orzeczenia sądowe rzeczywiście wiążą organ podatkowy tylko w sprawie, w której zostały wydane, to jednak powołanie ich w innej sprawie powoduje, że argumentacja sądu na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacja podatnika właśnie w sprawie rozpatrywanej. Jeżeli więc organ podatkowy nie podziela wspomnianej argumentacji, powinien odnieść się do uzasadnienia wyroku sądowego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając, dlaczego je odrzuca. Wiąże się to z regułą , która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, Lex Polonica)". Innymi słowy, owszem orzeczenia sądów w tym sądów administracyjnych w polskim porządku konstytucyjnym nie są co do zasady źródłami prawa powszechnie obowiązującego jak podnosi Dyrektor niemniej orzeczenia sądów są źródłami poznania prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił skargę i działając na podstawie art. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był natomiast art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Rozpoznając sprawę ponownie organy stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a. winny uwzględnić przedstawioną w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną sądu. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania 11.011 zł składa się wpis od skargi w kwocie 5594 zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego o którym mowa w §2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018 r. poz. 265) zmiarkowane jednak na podstawie art. 206 p.p.s.a. do 50% tj. do kwoty 5400 zł. Sąd miał bowiem na uwadze, że w sprawach które połączono do wspólnego rozpoznania sporządzono skargi o jednolitym charakterze. W orzecznictwie przyjmuje się że miarkowanie kosztów ma charakter uznaniowy a katalog jego przyczyn jest otwarty (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2021 r., sygn. akt II OZ 646/21 oraz z 26 sierpnia 2021 r., sygn. II OZ 515/21). Z uwagi więc na złożenie przez pełnomocnika skarżącego niemal identycznych skarg sąd za właściwe sąd uznał miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego skarżącego. W ocenie sądu ustalona kwota wynagrodzenia jest adekwatna do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika Skarżącego a tym samym wpisuje się w "uzasadniony przypadek" miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI