I SA/Kr 781/04

I SA/Kr 781/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Beata Cieloch
Józef Gach
Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr) Sędziowie: NSA Józef Gach Asesor: WSA Beata Cieloch Protokolant: Bożena Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2004r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów dłużnika na postępowanie egzekucyjne oraz uzupełnienia postanowienia wydanego w tym przedmiocie I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia organu l instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).
Uzasadnienie
I SA/Kr 781/04
UZASADNIENIE
Pismem z dnia [...] grudnia 2003 roku M. J. wniósł zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2003 roku, opiewającego na kwotę 1.776,40 złotych. Zarzut dotyczył braku wymagalności obowiązku z uwagi na wpłacenie w dniu 5 grudnia 2003 roku tj. przed datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego kwoty 1.750 złotych. Wpłata została dokonana w siódmym dniu terminu zakreślonego w upomnieniu doręczonym w dniu 28 listopada 2003 roku, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pochopne wystawienie tytułu wykonawczego naraziło zobowiązanego na straty moralne.
Pierwotnie wydane postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego zostało uchylone po stwierdzeniu przez organ odwoławczy, że przed jego wydaniem nie uzyskano stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
M. J. dodatkowo rozwinął swe zarzuty w piśmie z dnia [...] grudnia 2003 roku w którym zakwestionował czynność polegającą na zmianie wysokości zajęcia z dnia [...]grudnia 2003 roku wynikającą z dokonania częściowej wpłaty i ograniczenia tytułu wykonawczego do kwoty 44,80 złotych.
W obydwu pismach zawierających zarzuty zobowiązany podnosił, że egzekwowany obowiązek nie jest zgodny z otrzymanym tytułem wykonawczym gdyż zobowiązanym winna być jego firma Usługi Geologiczne "M." z siedzibą w L. a nie M. J. jako osoba fizyczna.
Rozpoznając sprawę po raz drugi zwrócono się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku nr [...] - po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w pismach z dnia [...] grudnia 2003 roku - odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia powołano treść art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącego, iż przed wszczęciem postępowania zobowiązanemu przesyła się upomnienie wzywające do zapłaty należnej kwoty w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego a po 7 dniach od daty doręczenia upomnienia wszczyna się postępowanie egzekucyjne. Warunki te zostały w niniejszej sprawie spełnione. M. J. w dniu [...] listopada 2003 roku złożył deklarację PIT-5 za październik 2003 roku z kwotą do zapłaty 1.791,90 złotych. Na karcie kontowej istniała nadpłata w kwocie 15,50 złotych, którą zaliczono na należność główną. W związku z brakiem pozostałej wpłaty w dniu [...] listopada 2003 roku wystawione zostało upomnienie na kwotę 1.776,40 złotych, doręczone w dniu [...] listopada 2003 roku. Po upływie 10 dni tj. 8 grudnia 2003 roku wystawiono tytuł wykonawczy na określoną wyżej kwotę. Wpłata podatnika z dnia[...] grudnia 2003 roku na kwotę 1.750 złotych dokonana przez niego za pośrednictwem banku PKO BP wpłynęła do urzędu skarbowego w dniu [...] grudnia w wyciągu bankowym z dnia [...] grudnia 2003 roku. Po jej zaksięgowaniu na karcie kontowej pozostała zaległość w kwocie 44,80 złotych. W dniu [...] grudnia 2003 roku ograniczono tytuł wykonawczy do tej właśnie kwoty. Zaległość ta została pokryta w dniu [...] grudnia 2003 roku z zajęcia wierzytelności.
Odnośnie zarzutu nieprawidłowego oznaczenia podmiotu przeciwko któremu prowadzona jest egzekucja wyjaśniono, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają osoby fizyczne a pod pojęciem tym - zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego - należy rozumieć każdego człowieka od urodzenia aż do śmierci, nie zaś firmę należącą do osoby fizycznej.
W terminie ustawowym do zaskarżenia omawianego postanowienia M. J.wniósł nadto o jego uzupełnienie poprzez doprecyzowanie określenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, odniesienie się do zarzutu braku aktualizacji tytułu wykonawczego i dodanie danych dotyczących wcześniej uchylonego i uchylającego postanowienia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku nr RP-[...] odmówił uzupełnienia postanowienia wskazując, że zawiera ono wszelkie niezbędne elementy wymagane przez przepisy prawa oraz uzasadnione okolicznościami sprawy.
Na to ostatnie postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] marca 2004 roku M.J. złożył zażalenie w którym podtrzymał dotychczasowe zarzuty a przede wszystkim wskazywał na brak podstaw do wszczęcia przeciwko niemu egzekucji i bezzasadną odmowę uzupełnienia postanowienia rozstrzygającego o stanowisku wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 roku nr [...] - sprostowanym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 roku - Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy obydwa zaskarżone postanowienia, uznając prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych oraz podzielając ich ocenę prawną dokonaną przez organ pierwszej instancji.
Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której M. J. domagał się jego uchylenia z uwagi na "błędy merytoryczne i prawne, które czynią go nieważnym z mocy prawa". W uzasadnieniu skargi koncentrował się - jak we wcześniejszych pismach - na bezpodstawności wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy zgodnie z doręczonym upomnieniem uczynił zadość żądaniu wierzyciela i w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia dokonał wpłaty kwoty zaległości podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga M. J. zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Na wstępie rozważań nad zasadnością skargi wskazać należy na dyspozycję art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 rok nr 110 poz. 968/ stanowiącego, iż
egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Zdaniem Sądu, interpretacja cytowanego przepisu dokonana przez organ prowadzący postępowanie egzekucyjne a także przez wierzyciela nie była prawidłowa. Nie wzięto bowiem pod uwagę celu, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu do systemu prawnego art. 15 § 1. Przepis ten określa kolejne, występujące chronologicznie po sobie przesłanki po zaistnieniu których dopuszczalne jest wszczęcie egzekucji administracyjnej. Kolejno wystąpić więc muszą: upływ terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłanie przez wierzyciela pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do spełnienia obowiązku w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, upływ 7 dniowego terminu bez dokonania wpłaty przez zobowiązanego i dopiero wówczas może zaistnieć przesłanka do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała przedostatnia z przesłanek gdyż zobowiązany w zakreślonym w upomnieniu terminie dokonał wpłaty przeważającej kwoty zobowiązania. Nie zaistniały więc przesłanki do wszczęcia egzekucji co kwoty 1776,40 złotych. Działanie organów podatkowych było w tym zakresie nieprawidłowe i niezasadnie pochopne zwłaszcza jeżeli się zważy, że dzień 5.12.2003 roku w którym zobowiązanemu upływał termin wykonania obowiązku wskazany w upomnieniu to był piątek a w dniu 8.12.2003 roku tj. w poniedziałek organ podatkowy wystawił tytuł egzekucyjny. Powinien także mieć na względzie zasadę wyrażoną w treści art. 60 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą za termin dokonania zapłaty podatku - w obrocie bezgotówkowym - uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika. Wykazując należytą staranność winien więc przed wystawieniem tytułu egzekucyjnego sprawdzić czy zobowiązany nie dokonał wpłaty w ostatnim dniu zakreślonego, 7- dniowego terminu.
Stwierdzona nieprawidłowość - zdaniem Sądu - powinna wywrzeć wpływ na stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych w tym przedmiocie nawet w sytuacji gdy prowadzący postępowanie egzekucyjne podjęli starania by późniejszymi decyzjami usunąć skutki zbyt pochopnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Argumentacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniach organu pierwszej instancji nie mogła więc zostać podzielona przez Sąd z uwagi na sprzeczność z omówionymi wyżej przepisami oraz ich prawidłową wykładnią.
Wobec powyższego orzeczono o uchyleniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2004 roku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.