I SA/KR 760/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez skarżącą od faktur wystawionych przez firmy P.Ś. i A.M. Organy podatkowe I i II instancji zakwestionowały te transakcje, stwierdzając, że nie potwierdzają one rzeczywistej dostawy towarów. Ustalono, że firmy P.Ś. i A.M. nie posiadały zaplecza, środków trwałych, pracowników ani możliwości prowadzenia działalności w zakresie wskazanym na fakturach. Ponadto, dostawcy tych firm zaprzeczyli dokonania sprzedaży, a dokumentacja miała cechy wspólne. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko w przypadku rzeczywistych transakcji gospodarczych, a w przypadku tzw. "pustych faktur" (dokumentujących nieistniejące transakcje) badanie dobrej wiary nie jest wymagane. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty skargi nie były zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, znaczenie należytej staranności podatnika oraz brak konieczności badania dobrej wiary w przypadku "pustych faktur".
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistej dostawy towarów. W przypadkach, gdy transakcja faktycznie miała miejsce, ale istnieją wątpliwości co do jej prawidłowości lub kontrahenta, kwestia dobrej wiary może być kluczowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje, jeśli faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a w szczególności w przypadku tzw. "pustych faktur".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż faktury wystawione przez firmy P.Ś. i A.M. nie dokumentowały rzeczywistych dostaw towarów. Brak faktycznej dostawy towarów lub wykonania usługi oznacza, że faktura jest bezskuteczna prawnie i nie może stanowić podstawy do odliczenia VAT. W przypadku "pustych faktur" badanie dobrej wiary podatnika nie jest wymagane.
Czy w przypadku kwestionowania faktur z powodu braku rzeczywistej transakcji, organ podatkowy ma obowiązek badać dobrą wiarę podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku tzw. "pustych faktur" (dokumentujących nieistniejące transakcje), badanie dobrej wiary podatnika nie jest wymagane.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że jeśli faktury nie towarzyszy faktyczna dostawa towarów, dla pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego nie jest wymagane uprzednie zbadanie, czy działał on w tzw. "dobrej wierze".
Czy organ podatkowy miał obowiązek przeprowadzić dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy ds. budownictwa na okoliczność konieczności wykorzystania spornych towarów dla realizacji kontraktów skarżącej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeprowadzenie takiego dowodu było pozbawione sensu, ponieważ istotą sprawy było ustalenie, czy sporne faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje, a nie czy skarżąca potrzebowała tych materiałów do realizacji kontraktów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestia ilości i konieczności wykorzystania materiałów budowlanych do realizacji kontraktów skarżącej nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy podatkowe nie kwestionowały prowadzenia działalności budowlanej przez skarżącą, lecz fakt nabycia materiałów od wskazanych kontrahentów, co zostało wykluczone przez zebrany materiał dowodowy.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt. 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że faktury wystawione przez P.Ś. i A.M. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji dostawy towarów. • Prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko w przypadku rzeczywistych transakcji gospodarczych. • W przypadku "pustych faktur" badanie dobrej wiary podatnika nie jest wymagane. • Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa było zbędne, gdyż istota sporu dotyczyła fikcyjności transakcji, a nie zapotrzebowania na materiały.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych poprzez pośrednie uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do ustalania źródeł pochodzenia towarów i weryfikacji dokumentów kontrahentów. • Naruszenie prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. w zw. z art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający • zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistej dostawy towarów • nie można uznać za prawidłową faktury, gdy wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami • jeśli dana transakcja stanowiła nadużycie prawa, a nabywca wiedział (tzn. był tego świadomy) lub mógł wiedzieć (tj. nie dochował należytej staranności), że uczestniczy w oszustwie, to takiemu nabywcy należy odmówić prawa do odliczenia VAT • W przypadku "pustych faktur" w znaczeniu dokumentujących transakcje nieistniejące (którym nie towarzyszy żadna realna dostawa towarów czy wykonanie usług), badanie dobrej wiary nie jest wymagane. • podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest do należytej staranności
Skład orzekający
Paweł Dąbek
przewodniczący
Michał Niedźwiedź
członek
Urszula Zięba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, znaczenie należytej staranności podatnika oraz brak konieczności badania dobrej wiary w przypadku \"pustych faktur\"."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistej dostawy towarów. W przypadkach, gdy transakcja faktycznie miała miejsce, ale istnieją wątpliwości co do jej prawidłowości lub kontrahenta, kwestia dobrej wiary może być kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadużyć VAT i "pustych faktur", co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia zasady prawa do odliczenia VAT i konsekwencje braku należytej staranności.
“Puste faktury VAT: Kiedy prawo do odliczenia przepada bezpowrotnie?”
Dane finansowe
WPS: 85 358 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.