I SA/Kr 758/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-09-28
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie VATpodatek naliczonypodatek należnyinterpretacja indywidualnapartnerzy biznesowikoszty reprezentacjikoszty szkoleńnieodpłatne świadczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że wydatki na organizację szkoleń połączonych z atrakcjami dla partnerów biznesowych oraz wręczanie biletów jako prezentów są związane z działalnością opodatkowaną i pozwalają na odliczenie VAT.

Spółka R. Sp. z o.o. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą prawa do odliczenia VAT od wydatków na organizację szkoleń połączonych z atrakcjami dla partnerów biznesowych oraz wręczanie biletów jako prezentów. Spółka argumentowała, że te działania mają na celu wspieranie sprzedaży i budowanie relacji biznesowych. Dyrektor KIS uznał te wydatki za związane z potrzebami osobistymi, niepozwalające na odliczenie VAT. WSA w Krakowie uchylił interpretację, stwierdzając, że atrakcje te są integralną częścią szkoleń, służą budowaniu relacji biznesowych i zwiększeniu sprzedaży, co uzasadnia prawo do odliczenia VAT.

Spółka R. Sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o interpretację przepisów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, dotyczącą prawa do odliczenia VAT naliczonego oraz obowiązku naliczenia VAT należnego w związku z nieodpłatnym przekazywaniem usług pracownikom, klientom i partnerom biznesowym. Spółka organizowała szkolenia połączone z atrakcjami (np. wyjścia kulturalne, sportowe, strzelnica, kręgle) oraz wręczała bilety na wydarzenia jako prezenty. Argumentowała, że te działania mają na celu wspieranie sprzedaży, budowanie relacji biznesowych i marketing. Dyrektor KIS wydał interpretację uznającą stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że wydatki te służą zaspokajaniu osobistych potrzeb, a nie działalności gospodarczej, co wyklucza prawo do odliczenia VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę spółki, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że organizowane atrakcje są integralną częścią szkoleń, służą budowaniu relacji biznesowych i zwiększeniu sprzedaży, co uzasadnia prawo do odliczenia VAT naliczonego. Sąd podkreślił, że w dzisiejszych realiach biznesowych takie działania są standardem i koniecznością dla osiągania celów sprzedażowych, a ich rozdzielenie od części merytorycznej szkolenia czyniłoby usługę zasadniczą ułomną. W konsekwencji, sąd uznał, że spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabycia tych usług.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego od takich wydatków, ponieważ są one związane z działalnością gospodarczą, mają na celu zwiększenie sprzedaży i budowanie relacji biznesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że atrakcje towarzyszące szkoleniom oraz bilety wręczane jako prezenty są integralną częścią działań mających na celu wspieranie sprzedaży i budowanie relacji biznesowych. Wydatki te, choć nie są niezbędne do bezpośredniego wytworzenia towaru, mają pośredni związek z działalnością opodatkowaną, przyczyniając się do ogólnego funkcjonowania przedsiębiorstwa i generowania obrotów. Rozdzielenie części merytorycznej od części rozrywkowej czyniłoby usługę zasadniczą ułomną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje, gdy towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, co obejmuje również wydatki pośrednio związane z działalnością, mające na celu zwiększenie sprzedaży i budowanie relacji biznesowych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 8 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nieodpłatne świadczenie usług jest traktowane jako odpłatne, jeśli służy celom innym niż działalność gospodarcza podatnika. W tym przypadku sąd uznał, że świadczenia te służą działalności gospodarczej.

u.p.t.u. art. 146 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 145 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 135

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 200

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki na atrakcje towarzyszące szkoleniom oraz bilety wręczane jako prezenty są związane z działalnością gospodarczą i mają na celu zwiększenie sprzedaży oraz budowanie relacji biznesowych. Atrakcje te są integralną częścią szkoleń, a ich rozdzielenie czyniłoby usługę zasadniczą ułomną. Współczesne trendy biznesowe wymagają takich działań dla budowania wizerunku i relacji z partnerami.

Odrzucone argumenty

Wydatki na atrakcje i bilety służą zaspokajaniu osobistych, prywatnych potrzeb uczestników, a nie działalności gospodarczej. Brak jest związku przyczynowo-skutkowego między tymi wydatkami a powstaniem obrotu opodatkowanego.

Godne uwagi sformułowania

Trudno sobie wyobrazić, że Skarżąca zaprasza identyfikowaną grupę partnerów biznesowych ad hoc, tylko na opisane atrakcje, a więc bez części merytorycznej. Byłoby to bez wątpienia sztuczne. W przekonaniu Sądu organizacja szkoleń i pokazów bez tych dodatkowych atrakcji byłaby sztuczna. Dodatkowe atrakcje są więc ważne jako element szkoleń i pokazów gdyż oprócz efektu zachęty do uczestnictwa w samym szkoleniu/pokazie dają również możliwość bliższego poznania się uczestników i zacieśnienia kontaktów biznesowych. Dynamika zmian gospodarczych ale także współczesne trendy dotyczące budowania wizerunku firmy w kontekście relacji firma-partner biznesowy, wskazują, że określone wydatki na eventy sportowe/kulturalne/rozrywkowe są wydatkami ponoszonymi zwyczajowo, powszechnie i stanowią ,,standard" we współczesnej działalności firmy, są wręcz konieczne i nieuniknione by osiągać zamierzone cele i pułapy sprzedaży.

Skład orzekający

Waldemar Michaldo

przewodniczący

Inga Gołowska

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT od wydatków na szkolenia połączone z atrakcjami oraz na prezenty biznesowe, gdy służą one budowaniu relacji i zwiększeniu sprzedaży."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyfiki branży budowlanej i relacji z partnerami biznesowymi; konieczne jest wykazanie związku z działalnością opodatkowaną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od wydatków na reprezentację i budowanie relacji biznesowych, z praktycznym rozstrzygnięciem sądu korzystnym dla podatników.

Czy można odliczyć VAT od wyjścia na kręgle z klientem? WSA: Tak, jeśli służy sprzedaży!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 758/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Waldemar Michaldo /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art. 86
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 146 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 758/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.), WSA Grzegorz Klimek, Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 r., sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 czerwca 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.211.2023.1.IK w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
"R." sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nieodpłatnego przekazania usług pracownikom, klientom i partnerom biznesowym oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia tych usług.
Spółka przedstawiła we wniosku następujący stan faktyczny:
Spółka posiada status podatnika VAT czynnego. Przedmiotem działalności Spółki jest produkcja wyrobów budowlanych z betonu (kod PKD 23.61.Z) oraz produkcja wyrobów budowlanych z gipsu (PKD 23.62. Z), masy betonowej prefabrykowanej (PKD 23.63. Z), zaprawy murarskiej (PKD 23.64. Z), cementu wzmocnionego włóknem (PKD 23.65. Z) i inne. Przedmiotem działalności Spółki jest również wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych (PKD 43.39.Z), sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego (PKD 46.73.Z), sprzedaż hurtowa pozostałych półproduktów (PKD 46.76.Z), oraz wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionym (PKD 68.20.Z). Spółka prowadzi działalność opodatkowaną podatkiem VAT - przedmiotem działalności Spółki są wyłącznie czynności opodatkowane.
W związku z zamiarem wspierania (i zwiększania) sprzedaży produktów i towarów Spółka podejmuje szereg działań mających na celu zaangażowanie we współpracę nowych partnerów biznesowych (z obszarów: projektowanie, wykonawstwo/wprowadzanie nowych rozwiązań, handel), utrzymanie relacji z obecnymi partnerami biznesowymi. Dla celów niniejszego wniosku "partnerzy biznesowi" to:
- przedstawiciele handlowi (dystrybutorzy współpracujący ze Spółką, ale nie związani ze Spółką żadną umową);
- pracownicy biur konstrukcyjnych/samozatrudnieni konstruktorzy, którzy ze Spółką związani są umową współpracy (B2B),
- pracownicy biur konstrukcyjnych/samozatrudnieni konstruktorzy, którzy jeszcze nie są związani ze Spółką umową współpracy,
- przedsiębiorstwa budowlane (wykonawcy, którzy nie są związani ze Spółką żadną umową);
- hurtownie, które jako podmioty są związane umową współpracy ze Spółką.
Spółka opisała dwa stany faktyczne:
W stanie faktycznym nr 1 Spółka wskazała, że jednym z podejmowanych przez Spółkę działań, mających na celu zaangażowanie we współpracę nowych partnerów biznesowych, jest organizacja wspólnych spotkań dla przedstawicieli handlowych współpracujących ze Spółką oraz osób ze współpracujących biur konstrukcyjnych, czy też hurtowni. W spotkaniach tych udział biorą także pracownicy Spółki.
W ramach spotkań odbywają się szkolenia (produktowe i techniczne) i pokaz produktów lub ich montażu (pokazy nie odbywają się zawsze - tylko wraz ze szkoleniami dla wykonawców). W celu urozmaicenia szkolenia oraz zacieśnienia relacji pracowników i nowych partnerów biznesowych, w ramach spotkań, Spółka każdorazowo organizuje czas uczestnikom, w którym w swobodniejszy sposób mogą porozmawiać o biznesie, zacieśnić współpracę oraz zbudować pozytywne relacje. Powyższe odbywa się poprzez wspólny posiłek, wspólne wyjście na wydarzenie kulturalne/rozrywkowe/sportowe, wspólne wyjścia na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem itp.
Organizowane przez Spółkę spotkania dają zatem wymierne korzyści handlowe oraz marketingowe, w tym: rozpowszechnienie informacji o produktach wśród kluczowych partnerów (projektanci/ wykonawcy/dystrybutorzy), budowanie rozpoznawalności produktów i marki firmy, budowanie relacji biznesowych niezbędnych do budowania sprzedaży, obecność w projektach budowlanych różnych inwestycji, szkolenia ekip wykonawczych w produktach Spółki i sposobie ich montażu, nawiązanie dobrych relacji międzyludzkich przekładających się na biznes, wzrost sprzedaży z racji obecności w projektach biur projektowych, wzrost sprzedaży z racji obecności w świadomości wykonawców, wzrost sprzedaży z racji dobrych relacji międzyludzkich z przedstawicielami dystrybutorów.
Część pozaszkoleniowa spotkań finansowana jest ze środków obrotowych Spółki. Faktury dokumentujące nabycie usług dotyczących wspólnego wyjścia na wydarzenia wystawiane są na Spółkę.
W drugim stanie faktycznym Spółka wskazała, że drugim z podejmowanych przez Spółkę działań jest wręczanie biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe jako prezentów, partnerom biznesowym oraz klientom.
Przekazanie biletu w ramach prezentu jest sytuacją sporadyczną i wyjątkową, lecz kiedy ma miejsce jest związane z podziękowaniem partnerowi biznesowemu/klientowi Spółki za współpracę i budowanie dobrej opinii o Spółce. Bilet traktowany jest jako rodzaj gadżetu/prezentu, jakie na co dzień handlowcy wręczają partnerom biznesowym. Wręczany bilet nie jest uznawany przez Spółkę za część wynagrodzenia. Jest to zatem dobrowolne świadczenie ze strony Spółki, do którego nie jest zobowiązana na podstawie postanowień umownych. Obdarowane osoby funkcjonują jako kluczowe i decyzyjne osoby w obszarze prowadzonej działalności gospodarczej i mają wpływ na współpracę w jej ramach. Poprzez podarowanie biletu Spółka ma na celu zacieśnienie relacji biznesowych, reklamę, budowanie dobrej opinii na swój temat, wpływanie na rozpoznawalność firmy przedsiębiorstwa. Działania powyższe mają także wpływ na lepszą współpracę i wymierny wzrost sprzedaży.
Spółka zadała pytania:
1. Czy Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 931, ze zm. – dalej: u.p.t.u.), przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabycia biletów na wspólne wyjście kulturalne/rozrywkowe/sportowe, strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem pracowników i nowych partnerów biznesowych?
2. Czy Wnioskodawca ma obowiązek naliczenia VAT należnego w związku z udziałem pracowników i partnerów biznesowych w biletowanych, wspólnych wyjściach na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem?
3. Czy Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. przysługuje prawo do odliczenia VAT od nabycia biletów wręczanych jako prezent partnerom biznesowym oraz klientom?
4. Czy Wnioskodawca ma obowiązek naliczenia VAT należnego w związku z przekazaniem biletów jako prezentów partnerom biznesowym oraz klientom?
W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku wspólnego wyjścia kulturalnego/rozrywkowego/sportowego, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerom biznesowym Spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT (zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u.) od nabycia biletów wstępu na tego typu wydarzenia. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest więc związek (choćby pośredni) dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
Zakupione usługi (w ramach wspólnego wyjścia na wydarzenie kulturalne/rozrywkowe/sportowe lub na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem) służą działalności Spółki, gdyż celem biznesowym organizowanych spotkań, w ramach których są konsumowane, jest budowanie relacji biznesowych oraz zaangażowania we współpracy ze Spółką nowych lub aktualnych partnerów (projektowanie, wykonawstwo/zamiana innych rozwiązań, handel) co z kolei ma wpływ na korzyści biznesowe (wzrost sprzedaży) i korzyści marketingowe (wzrost rozpoznawalności produktów oraz marki firmy). Dzięki spotkaniom następuje rozpowszechnienie informacji o produktach wśród kluczowych partnerów (projektanci/ wykonawcy/dystrybutorzy), budowanie relacji biznesowych niezbędnych do wzrostu sprzedaży, wzrost sprzedaży z racji obecności w projektach biur projektowych, wykonawców, przedstawicieli dystrybutorów. Dzięki przeprowadzonym szkoleniom Spółka ma więc szansę na znaczne zwiększenie sprzedaży poprzez popularyzację swoich rozwiązań. Urozmaicenie spotkań szkoleniowych jest elementem przyciągającym potencjalnych partnerów na szkolenie i jednocześnie jest jednym z najlepszych działań utrwalającym relację i współpracę, którą trudno zacieśnić w trakcie samego merytorycznego szkolenia. Podstawowym celem biznesowym organizowanych spotkań i budowanych na nich relacjach jest więc zaangażowanie we współpracę ze Spółką nowych lub aktualnych partnerów (projektowanie, wykonawstwo/zamiana innych rozwiązań, handel) co z kolei ma wpływ na korzyści biznesowe (wzrost sprzedaży) oraz korzyści marketingowe (wzrost rozpoznawalności produktów oraz marki firmy).
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 stycznia 2017r. (nr 1462-IPPP3.4512.801.2016.2.IG), w której to organ wskazał, że "odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy, przysługuje podatnikowi w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy i uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych."
W ocenie Wnioskodawcy w przypadku wspólnego wyjścia na wydarzenie kulturalne/rozrywkowe/ sportowe w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerów biznesowych Spółka nie ma obowiązku naliczenia VAT należnego, w tym na podstawie o art. 8 ust. 2 u.p.t.u. Zdaniem Spółki, w świetle ww. przepisu, wspólne wyjście biletowane po szkoleniu, jest nieodpłatnym świadczeniem usług, mającym związek z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, tj. ma ono służyć zwiększeniu sprzedaży systemów stropowych.
W przypadku wręczania biletów jako prezentów dla partnerów biznesowych i klientów, Spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT (zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u.) od nabycia tych biletów. Celem biznesowym przekazania biletu-prezentu jest podziękowanie za współpracę, podtrzymanie współpracy, reklama oraz budowanie pozytywnego wizerunku i dobrych opinii o Spółce. Bilet traktowany jest jako rodzaj gadżetu/prezentu, jakie na co dzień handlowcy wręczają partnerom biznesowym. W przypadku wręczania biletów jako prezentów dla partnerów biznesowych/klientów Spółka nie ma ona obowiązku naliczenia VAT należnego (w tym na podstawie art. 8 u.p.t.u.). Przekazanie biletów, zdaniem Spółki, w świetle ww. przepisu jest nieodpłatnym świadczeniem usług, mającym związek z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, tj. ma ono służyć zwiększeniu sprzedaży systemów stropowych. Celem biznesowym przekazania biletu-prezentu jest m.in podtrzymanie współpracy oraz reklama Spółki. Ponadto przekazanie biletu związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą gdyż osoby obdarowane funkcjonują jako kluczowe i decyzyjne osoby w obszarze prowadzonej działalności gospodarczej i mają wpływ na współpracę w jej ramach. Zdaniem Spółki nie jest więc ona zobowiązana do naliczenia podatku należnego VAT na podstawie art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
W interpretacji indywidualnej z dnia 14 czerwca 2023r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.211.2023.1.IK Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ wyjaśnił, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT - spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
Z uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas - po spełnieniu wymienionych w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wymogów formalnych - odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT - spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
Organ podkreślił, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 u.p.t.u. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego ma zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Jak już wcześniej wskazano, aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu.
W tym miejscu organ zauważył, że przepisy ustawy nie definiują pojęcia "potrzeb osobistych". Za Słownikiem Języka Polskiego uznać należy, że potrzebami "osobistymi" są takie potrzeby, które "dotyczą danej osoby" i które są jej potrzebami "prywatnymi", tj. potrzebami niezwiązanymi z prowadzoną przez tą osobę działalnością gospodarczą, statusem pracownika, czy pełnioną funkcją.
Zatem można przyjąć, że potrzebami osobistymi są te, których realizacja nie jest związana ze stosunkiem pracy, a więc potrzeby osobiste to te, których zaspokojenie wynika z dobrej woli pracodawcy. Natomiast potrzeby pracownicze to te, których spełnienie nie wynika z autonomii woli stron, ale do zaspokajania których pracodawca jest zobowiązany na podstawie przepisów prawa, np.: przepisów Kodeksu pracy, przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, itp.
W świetle powyższego organ stwierdził, że wydatków przeznaczonych na wspólne wyjścia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach urozmaicenia spotkań szkoleniowych pracowników i partnerów biznesowych oraz zakup biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe wręczanych jako prezent partnerom biznesowym i klientom nie można zaliczyć do wydatków związanych z działalnością opodatkowaną Spółki.
Wbrew twierdzeniom Spółki korzyści, jakie uzyskają osoby bezpłatnie korzystające ze świadczeń mają dominujący charakter w stosunku do korzyści, jakie Spółka zamierza osiągnąć. Nieodpłatne przekazanie świadczeń w postaci wspólnych wyjść kulturalnych/rozrywkowych/sportowych, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerów biznesowych oraz zakup biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe wręczanych jako prezent partnerom biznesowym i klientom służy zaspokajaniu osobistych, prywatnych potrzeb osób korzystających i odbywa się bez związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością. Brak jest argumentów przemawiających za innym podejściem, w sytuacji, gdy wskazane osoby same decydują, czy i kiedy z ww. świadczeń skorzystają, gdyż nie wiąże się to z prowadzoną przez podatnika działalnością.
Organ wskazał, że konieczność nieodpłatnego przekazania przez Spółkę ww. świadczeń nie wynika z żadnych przepisów, jak również nie jest niezbędne dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Wspólne wyjście na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerów biznesowych na pewno uatrakcyjniają szkolenia, lecz nie mają związku z działalnością gospodarczą Spółki. Bilety przekazywane jako prezenty partnerom biznesowym i klientom również nie przekładają się na opodatkowaną działalność Spółki. To do partnera biznesowego, pracownika, czy klienta należy decyzja czy skorzysta z otrzymanych od Spółki świadczeń. W przedstawionej sytuacji nieodpłatne przekazanie ww. świadczeń (biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe) oraz wspólne wyjście kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach urozmaicenia spotkań szkoleniowych pracowników i partnerów biznesowych ma na celu zaspokojenie potrzeb prywatnych ww. osób, zatem nie ma związku ze sprzedażą opodatkowaną. Przekazywanie czy to partnerom biznesowym, czy też klientom, czy też pracownikom opisanych biletów lub wspólnych wyjść wynika wyłącznie z dobrej woli Spółki. Trudno znaleźć choćby pośredni związek z opodatkowaną działalnością gospodarczą Spółki, a np. lotem szybowcem, czy też grą w kręgle, czy wyjściem do kina. Na pewno przez taką rozrywkę zacieśniają się relacje międzyludzkie, jednakże w żaden sposób nie ma ona związku z działalnością opodatkowaną.
W konsekwencji organ stwierdził, że Spółce nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego w związku ze wspólnym wyjściem kulturalnym/rozrywkowym/sportowym, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach urozmaicenia spotkań szkoleniowych pracowników i partnerów biznesowych oraz biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, które przekazywane są nieodpłatnie partnerom biznesowym/klientom.
Organ wskazał, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług formułują zasadę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega co do zasady odpłatne świadczenie usług, a nieodpłatne ich świadczenie traktuje się jako odpłatne w przypadkach określonych w art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Konsekwentnie opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Są to zatem te wszystkie nieodpłatne świadczenia usług, które odbywają się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności. W przypadku nieodpłatnych świadczeń realizowanych na rzecz pracowników będą to także świadczenia, które nie są związane ze stosunkiem pracy ale zaspakajają prywatne/osobiste potrzeby pracownika, a ich zaspokojenie przez pracodawcę wynika wyłącznie z jego dobrej woli.
Jeżeli natomiast nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, tzn. nieodpłatne świadczenie usług będzie wykonane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona.
Wskazując na wyroki TSUE z dnia 16 października 1997r. C-258/95 (Julius Fillibeck Sohne GmbH & Co. KG) oraz z dnia 11 grudnia 2008r. w sprawie C-371/07 (Danfoss and Astra Zeneca) organ zwrócił uwagę, że oceniając, czy dana usługa służy działalności przedsiębiorstwa podatnika, należy zbadać, czy jest ona dla tego celu niezbędna, jak również, czyja korzyść jest dominująca. Jeżeli korzyść podatnika przeważa nad korzyścią pracownika, wówczas świadczenie to zachowuje swój nieodpłatny charakter i nie podlega opodatkowaniu.
Zatem za usługi dokonane do celów działalności gospodarczej należy uznać takie, które mają związek z potrzebami tej działalności. Związek z działalnością gospodarczą mają natomiast takie czynności, których wykonanie jest celowe dla osiągnięcia bądź poprawienia efektów tej działalności. Ta celowość istnieć może również wtedy, gdy taka usługa nieodpłatna nie jest niezbędna do osiągnięcia efektu działalności gospodarczej, ale obiektywnie może na te efekty wpływać.
Mając na uwadze kryteria wynikające z powołanego orzecznictwa TSUE organ wywiódł, że co do zasady takie usługi, w których zasadniczą korzyść odnoszą pracownicy, należałoby uznać za świadczone na ich osobiste cele, a w konsekwencji usługi te będą podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 u.p.t.u. Z drugiej jednak strony, jeżeli usługa taka nie jest świadczona przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności lub ma z nią nikły związek, to można mówić o świadczeniu usługi nie tyle na cele osobiste, lecz przede wszystkim w ramach innej działalności. W tym przypadku również czynność ta objęta jest opodatkowaniem zgodnie z art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzono, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkiego innego nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwałoby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wówczas zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u.
Brak prawa do odliczenia z uwagi na związek wydatków z czynnościami innymi niż działalność gospodarcza podatnika powoduje, że nie występuje obowiązek opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego świadczenia usług.
Zatem nieodpłatnego świadczenia usług związanych ze wspólnym wyjściem na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerów biznesowych oraz biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, które przekazywane są nieodpłatnie partnerom biznesowym/klientom nie można uznać czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Wynika z to z tego, że przy nabyciu tych świadczeń Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdyż zakupy te nie są związane z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem, lecz zostaną dokonane na potrzeby prywatne osób korzystających z tych świadczeń i biletów. W konsekwencji dla tych świadczeń nie wystąpi podstawa opodatkowania wskazana w art. 29a ust. 5 ustawy, a tym samym Spółka nie jest zobowiązana opodatkować nieodpłatnych świadczeń - na wspólne wyjście na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerów biznesowych oraz biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, które przekazywane są nieodpłatnie partnerom biznesowym/klientom.
W konsekwencji, usługi świadczone przez Spółkę nieodpłatnie nie stanowią odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. a tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka na powyższą interpretację (zaskarżając ją w całości) zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę co do zastosowania, polegającą na uznaniu, że Skarżącej nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty należnego podatku od towarów i usług o kwotę podatku VAT naliczonego w związku z wydatkami na wspólne wyjście kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach urozmaicenia spotkań szkoleniowych pracowników i partnerów biznesowych oraz w związku z nieodpłatnym przekazaniem biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe partnerom biznesowym/klientom, gdyż zdaniem organu zakupy te nie są związane z prowadzoną działalnością opodatkowaną VAT, lecz zostaną dokonane na potrzeby prywatne osób korzystających ze świadczeń i biletów oraz stwierdzenie, że powyższe atrakcje służą wyłącznie celom osobistym uczestników, pomimo iż - jak wskazała Skarżąca - organizowanie spotkań (szkoleń wraz z dodatkowymi atrakcjami) ma służyć znacznemu zwiększeniu sprzedaży poprzez popularyzację stosowanych rozwiązań, a część szkoleniowa i część rozrywkowa to elementy spotkania, których traktowanie rozłączne zaprzecza celom ich organizacji;
2) w konsekwencji także: art 8 ust 2 w zw. z art 29a ust 5 u.p.t.u. poprzez uznanie, iż nieodpłatne świadczenie usług związane ze wspólnym wyjściem na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe, na strzelnicę, kręgle, gokarty, lot szybowcem w ramach szkoleń/spotkań pracowników i partnerów biznesowych oraz przekazaniem biletów na wydarzenia kulturalne/rozrywkowe/sportowe partnerom biznesowym/klientom nie można uznać za czynności podlegające opodatkowaniu VAT w myśl art. 8 ust. 2 u.p.t.u. z tego właśnie względu, że przy nabyciu tych świadczeń/usług Skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego (i w konsekwencji dla tych świadczeń nie wystąpi podstawa opodatkowania wskazana w art. 29a ust. 5 u.p.t.u.), gdyż zakupy te nie są związane z prowadzoną przez Skarżącą działalnością opodatkowaną, podczas gdy należało stwierdzić, iż ww. czynności nie podlegają VAT w myśl art. 8 ust. 2 u.p.t.u. ze względu na to, że są one realizowane na ci gospodarczej Skarżącej (jako podatnika VAT, tj. mają związek z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, bowiem służą zwiększeniu sprzedaży systemów stropowych, budowanie relacji biznesowych oraz zaangażowania we współprace ze Spółką nowych lub aktualnych partnerów biznesowych, co z kolei ma wpływ na korzyści biznesowe i marketingowe.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Spółka podniosła, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Skarżąca wskazała w stanie faktycznym, iż jest podatnikiem VAT czynnym, a przedmiotem jej działalności są wyłącznie czynności opodatkowane. Pierwszy warunek jest więc spełniony. Odnosząc się natomiast do kwestii wykorzystywania usługi/towaru do wykonywania czynności opodatkowanych wskazano, że istotna jest intencja nabycia - jeśli dana usługa/towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas, po spełnieniu przesłanek z art. 86 u.p.t.u. odliczenie, jeśli nie wyłączają go inne przepisy, jest możliwe.
Organ w wydanej interpretacji zwrócił uwagę na niezbędny jego zdaniem warunek odliczenia podatku naliczonego w przypadku związku pośredniego z działalnością opodatkowaną - cenotwórczy charakter poczynionych wydatków, a więc ich wpływ na ceny oferowanych towarów czy usług.
Odnosząc się do powyższego Spółka podniosła, że ponoszone przez nią wydatki są pośrednio związane z działalnością gospodarczą Spółki, mają cenotwórczy charakter, a więc wpływ na ceny oferowanych towarów czy usług. Skarżąca wydatki te finansuje ze środków obrotowych. Żeby prowadzenie działalności było opłacalne, przychody muszą być większe niż koszty, w których skład wchodzą również wynagrodzenia pracowników, współpracowników czy ich szkolenia, elementy zachęcające do szkolenia (atrakcje). Także druga z wymienionych w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. przesłanek jest zatem spełniona. Ponadto Spółka zwróciła uwagę, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 u.p.t.u. Zdaniem Skarżącej żadna z wymienionych w art. 88 u.p.t.u. przesłanek nie ma zastosowania w omawianej sprawie.
Na poparcie prezentowanego stanowiska Spółka powołała m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020r. sygn. akt: III SA/Wa 2043/19, w którym sąd stwierdził, że "nie da się bowiem oddzielić merytorycznego rdzenia Wydarzenia (spotkania marketingowego/ konferencji/ szkolenia) od dodatkowych atrakcji, bez doprowadzenia do uszczerbku dla tych, wyodrębnionych elementów. Samoistna organizacja dodatkowych atrakcji nie miałaby dla Skarżącej żadnej ekonomicznej wartości. Wydarzenia będą adresowane do pracowników Skarżącej, kadry zarządzającej, przedstawicieli zagranicznych spółek powiązanych, kontrahentów, dostawców, przedstawicieli mediów. Trudno sobie wyobrazić, żeby Skarżąca zapraszała tak zidentyfikowaną grupę, tylko na opisane atrakcje, a więc bez części merytorycznej."
W zakresie wręczania biletów Spółka podniosła natomiast, że osoby obdarowane funkcjonują jako kluczowe i decyzyjne osoby w obszarze prowadzonej działalności gospodarczej i mają wpływ na współpracę w jej ramach. Poprzez wręczenie biletów następuje więc także zacieśnienie relacji biznesowych oraz budowanie lepszej rozpoznawalność marki, co z kolei przekłada się na lepszą współpracę i wzrost sprzedaży.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3§2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz.1634 dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach.
Na podstawie art. 146§1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3§2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145§1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Art. 145§1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b§3 i art. 14c§1 i §2 O.p.).
Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57 (a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.; zob. też S. Babiarz (red.), K. Aromiński, Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, publ. Lex 2015).
Sąd rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zasadnym okazały się podniesione w sprawie zarzut dotyczący naruszenia przez organ w zaskarżonej interpretacji przepisów prawa materialnego, a które to naruszenie miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyjaśniając podstawy prawne wyroku odnieść się należy do przepisów prawa materialnego dotyczących prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W myśl art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniami nie mającymi zastosowania w tej sprawie. Z regulacji u.p.t.u. wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony są lub będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Jednocześnie przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.
Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.
Należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 u.p.t.u. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Trudno sobie wyobrazić, że Skarżąca zaprasza identyfikowaną grupę partnerów biznesowych ad hoc, tylko na opisane atrakcje, a więc bez części merytorycznej. Byłoby to bez wątpienia sztuczne.
W przekonaniu Sądu organizacja szkoleń i pokazów bez tych dodatkowych atrakcji byłaby sztuczna. Zasadniczym celem Skarżącej jest intensyfikacja sprzedaży swoich produktów, których nie kupuje się z ,,półki sklepowej" z uwagi na jego specyfikę, bowiem są to produkty techniczne, dedykowane do określonego kręgu odbiorców, nie zaś do przeciętnego klienta marketu budowlanego.
Dodatkowe atrakcje są więc ważne jako element szkoleń i pokazów gdyż oprócz efektu zachęty do uczestnictwa w samym szkoleniu/pokazie dają również możliwość bliższego poznania się uczestników i zacieśnienia kontaktów biznesowych na co zwracała uwagę Spółka.
Z tych względów sytuacja, w której partnerzy biznesowi po zakończeniu części merytorycznej szkolenia/pokazu zostawiani byliby samym sobie świadczyłaby o niekompetencji Skarżącej, lekceważeniu partnerów biznesowych lub wręcz o problemach w finansowaniu wydarzenia. Zupełnie naturalnym jest więc założenie, że partnerzy biznesowi po zakończeniu części merytorycznej, formalnej szkolenia nie powinni stracić zainteresowania tematem, ale będą chcieli wracać do poruszanych wcześniej zagadnień w bardziej nieformalnym, mniej krępującym otoczeniu, gdzie są warunki do bardziej bezpośredniego stawiania pytań i odpowiadania na nie. Skarżąca powinna więc sprzyjać temu poprzez zapewnienie odpowiednich warunków, zważywszy, że to właśnie od partnerów biznesowych i ich nastawienia do Spółki, zależy to czy i w jakiej ilości towar zakupią u Skarżącej, względnie będą go promować w swojej branży.
Nie zapewnienie uczestnikom takiej możliwości budowania własnych relacji mogłoby stwarzać wrażenie, że Skarżąca wręcz próbuje się zdystansować się do swoich obecnych i przyszłych partnerów biznesowych. Organizacja szkoleń/pokazów w branży budowlanej dla wskazanej we wniosku grupy uczestników, ale bez opisanych w interpretacji dodatkowych atrakcji czyniłaby szkolenia nie w pełni wartościowym, sztucznym i w pewnym sensie rozczarowującym dla uczestników. W przekonaniu Sądu, uczestnicy szkolenia nie patrzyliby jednak na takie szkolenia/pokazy jako straconą okazję do osobistej rozrywki i zabawy, ale jako zaprzepaszczoną, z winy Skarżącej, okazję do rozwijania relacji osobistych na linii firma-partner biznesowy i pozyskania wiedzy o produktach Skarżącej w bardziej nieoficjalnym otoczeniu.
Sąd uznaje, że dodatkowe atrakcje nie służą samym sobie, ale służą wykonywaniu usługi zasadniczej i stanowią z nią jedną całość, której rozerwanie czyniłoby usługę zasadniczą ułomną i mniej efektywną, a dodatkowe atrakcje zupełnie bezcelowymi.
W konsekwencji, organ nie dostrzega więc związku spornych usług z prowadzoną przez Skarżącą działalnością opodatkowaną.
Dynamika zmian gospodarczych ale także współczesne trendy dotyczące budowania wizerunku firmy w kontekście relacji firma-partner biznesowy, wskazują, że określone wydatki na eventy sportowe/kulturalne/rozrywkowe są wydatkami ponoszonymi zwyczajowo, powszechnie i stanowią ,,standard" we współczesnej działalności firmy, są wręcz konieczne i nieuniknione by osiągać zamierzone cele i pułapy sprzedaży.
Organ pominął aspekt znaczenia dodatkowych atrakcji dla budowania wizerunku Skarżącej i rozwijania relacji z partnerami biznesowymi. Jak już wyżej wskazano, logika i doświadczenie życiowe wskazują, że w branży budowlanej i prowadzonej sprzedaży poza systemem i siecią sklepów, wypracowane relacje z klientem mogą mieć istotne przełożenie na wyniki sprzedaży.
Dodatkowe atrakcje są więc z jednej strony rozrywką, czasem na odpoczynek, punktem urozmaicenia programu szkolenia/pokazu ale z drugiej strony - czego organ już nie zauważa - jest to nadal dodatkowa okazja dla realizacji gospodarczych celów Skarżącej, tyle że w nieoficjalnych warunkach i luźniejszych rozmowach. Możliwość nawiązania osobistego kontaktu jest bez porównania większa na zajęciach sportowo-integracyjnych niż na przerwie podczas wykładu.
Założyć należy, że partner biznesowy jako klient Skarżącej chce się zapoznać wszechstronnie z jej ofertą i nie będzie stronił od nawiązywania relacji z pracownikami Skarżącej, a część nieoficjalna, też dla partnera biznesowego jest okazją, aby maksymalizować swoje potrzeby zawodowe, a nie zaspokajać osobiste potrzeby. Logika i doświadczenie życiowe wskazuje, że czas wolny do merytorycznych wykładów nie oznacza, że następuje zupełne oderwanie do tematu wiodącego szkolenia i wówczas przerywane jest budowanie relacji w celu rozpoznania walorów produktów Skarżącej i potencjalnego zawarcia w przyszłości kontraktów. Skarżąca z pewnością nie zakazuje na czas tych dodatkowych atrakcji poruszania w luźnych rozmowach tematów motoryzacyjnych. Doświadczenie życiowe nakazuje założyć, że to produkty Skarżącej pozostaną tematem wiodącym, mimo że zmieni się otoczenia zewnętrzne Wydarzenia.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji, będą spełnione przesłanki warunkujące możliwość obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usług, zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Skarżąca powinna być zatem uprawniona do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur nabycia usług organizacji szkoleń/pokazów z uwzględnieniem wchodzących w jej skład usług dodatkowych atrakcji. Uważając inaczej organ naruszył art. 86 ust. 1 u.p.t.u., co zasadnie podniesiono w skardze.
Stwierdzone naruszenie przepisu materialnego uprawnia do uchylenia zaskarżonej interpretacji - w zaskarżonej części - na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 146§1 p.p.s.a. Wydając ponowną interpretację organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku, na podstawie art. 200, art. 205§2 w zw z art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy w kwocie 200,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480,00 zł, określone w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687) oraz opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI