I SA/Kr 755/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwrocie dofinansowania, uznając, że omyłkowy przelew środków i ich późniejszy zwrot na konto projektu, przed stwierdzeniem nieprawidłowości, nie stanowił podstawy do nałożenia korekty finansowej.
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie dofinansowania w kwocie 15.000,00 zł, nałożonej na beneficjenta z powodu wydatkowania środków na cel niezwiązany z projektem. Beneficjent argumentował, że przelew był omyłkowy, a środki zostały zwrócone na konto projektowe przed wszczęciem postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, wskazując na potrzebę indywidualnej oceny nieprawidłowości i jej związku z potencjalną szkodą dla budżetu UE, a także na brak wystarczającego uzasadnienia decyzji organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie dofinansowania w kwocie 15.000,00 zł. Beneficjent został obciążony obowiązkiem zwrotu środków, ponieważ wydatek z konta projektowego z września 2018 r. na kwotę 15.000,00 zł został uznany za nieprawidłowość, gdyż nie został przeznaczony na cele związane z realizacją projektu. Organ I instancji i organ odwoławczy uznały to za naruszenie procedur i podstawę do zwrotu środków, powołując się na przepisy ustawy o finansach publicznych oraz rozporządzenie UE nr 1303/2013. Skarżąca podniosła, że przelew był wynikiem omyłki, a środki zostały zwrócone na konto projektowe przed stwierdzeniem nieprawidłowości, co powinno stanowić konwalidację wadliwej czynności. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający związku przyczynowego między naruszeniem a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Podkreślono, że korekty finansowe powinny być adekwatne do nieprawidłowości i sytuacji beneficjenta, a uzasadnienie decyzji organu nie wyjaśniało metody wyliczenia korekty ani nie uwzględniało w pełni argumentacji skarżącej dotyczącej omyłkowego charakteru przelewu i dobrowolnego zwrotu środków. Sąd uchylił obie decyzje i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo omyłkowe wydatkowanie środków i ich późniejszy zwrot na konto projektowe, przed stwierdzeniem nieprawidłowości, niekoniecznie musi stanowić podstawę do zwrotu dofinansowania, jeśli nie wykazano związku z rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały wystarczająco, że naruszenie procedur (omyłkowy przelew i zwrot środków) miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE. Podkreślono potrzebę indywidualnej oceny nieprawidłowości, jej wagi i straty finansowej, a także wymóg jasnego uzasadnienia decyzji organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.
Ustawa wdrożeniowa art. 9 § 1
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
Określa zadania instytucji zarządzającej programem operacyjnym.
Ustawa wdrożeniowa art. 9 § 1
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
Określa zadania instytucji zarządzającej programem operacyjnym.
Ustawa wdrożeniowa art. 9 § 1
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
Określa zadania instytucji zarządzającej programem operacyjnym.
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Podstawa do zwrotu środków publicznych.
u.f.p. art. 184 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Obowiązek wydatkowania środków zgodnie z procedurami.
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Podstawa do zwrotu środków publicznych.
rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 § 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.
Definicja 'nieprawidłowości'.
rozporządzenie nr 1303/2013 art. 143 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.
Podstawa do nakładania korekt finansowych.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
u.f.p. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 60 § 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
rozporządzenie Rady z 18 grudnia 1995r. art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r.
Przepisy dotyczące przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Omyłkowy charakter przelewu środków na cel niezwiązany z projektem. Dobrowolny zwrot środków na konto projektowe przed stwierdzeniem nieprawidłowości. Brak wykazania rzeczywistej lub potencjalnej szkody w budżecie UE. Niewystarczające uzasadnienie decyzji organu co do charakteru nieprawidłowości i wysokości korekty. Brak miarkowania wysokości zwrotu dofinansowania.
Odrzucone argumenty
Organ uznał, że wydatkowanie środków z konta projektowego na cel niezwiązany z projektem stanowi nieprawidłowość. Organ uznał, że naruszenie procedur (art. 184 u.f.p.) nastąpiło i skutkowało obowiązkiem zwrotu środków. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
"nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 "szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem" "korekty powinny być adekwatne do nieprawidłowości oraz do sytuacji konkretnego beneficjenta" "nie można poprzestać wyłącznie na ustaleniu, że doszło do ich wydatkowania z naruszeniem procedur ale konieczne jest również stwierdzenie, czy i w jaki sposób to naruszenie wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego UE" "uzasadnienie indywidualnej decyzji powodującej negatywne następstwa dla strony powinno w sposób jasny i jednoznaczny ukazywać sposób rozumowania instytucji"
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Inga Gołowska
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieprawidłowości' w kontekście funduszy UE, wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji o zwrocie środków, zasady miarkowania korekt finansowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji omyłkowego wydatkowania środków i ich zwrotu w ramach programów finansowanych z funduszy UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie decyzji administracyjnych i indywidualne podejście do beneficjentów, nawet w przypadku naruszenia procedur. Pokazuje też, że sądy administracyjne kontrolują nie tylko zgodność z prawem, ale także racjonalność i proporcjonalność działań organów.
“Omyłka czy nieprawidłowość? Sąd wyjaśnia, kiedy zwrot środków unijnych jest uzasadniony.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 755/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący/ Grzegorz Klimek Inga Gołowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c, art. 135, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 818 art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 9 lit. c Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j. Dz.U. 2022 poz 1634 w zw. z art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 755/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.), WSA Grzegorz Klimek, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2023 r., sprawy ze skargi F. z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 6 czerwca 2023 r., nr MW-V.3160.1.13.2023.ŁC w przedmiocie zwrotu dofinansowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Zarządu Województwa Małopolskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 4067,00 zł (słownie: cztery tysiące sześćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 6 czerwca 2023r. znak: MW-V.3160.1.13.2023.ŁC Zarząd Województwa Małopolskiego (ZWM) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości w Krakowie – Instytucji Pośredniczącej Regionalnego programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 nr RPOWM.MCP.09/23/01/D z dnia 17 lutego 2023r. określającą kwotę do zwrotu w łącznej wysokość w wysokości 15.000,00 zł. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 818 ze zm.) w zw. z art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 1634 – dalej: także u.f.p.) w zw. z art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Zawiadomieniem z 22 września 2022r. znak ZN. 111.427.1.166.2022r. Dyrektor Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości w Krakowie poinformował F. z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca, Beneficjent) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dofinansowania przekazanego Beneficjentowi na podstawie zawartej pomiędzy Beneficjentem, a Województwem Małopolskim - Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości w Krakowie - pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 umowy o dofinansowanie projektu nr [...], pn. "[...]" z 1 grudnia 2017r., realizowanej w ramach Osi priorytetowej 9 "Region Spójny Społecznie", działanie 9.1, Poddziałanie 9.1.2 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 (dalej: "Umowa o dofinansowanie"). Organ I instancji w wyniku weryfikacji próby dokumentów dotyczących wniosku o płatność oraz wyciągów bankowych MCP uznał wydatek poniesiony z konta projektowego w dniu 7 września 2018r. na kwotę 15.000,00 zł dotyczący faktury nr [...] (i zwrócony następnie na konto projektowe w dniu 14 stycznia 2019r.) za nieprawidłowość, ponieważ nie został przeznaczony na cele związane z realizacją projektu. Zdaniem organu I instancji naruszenie to stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 str. 320 ze zm.). Mając na uwadze powyższą nieprawidłowość organ stwierdził, że Beneficjent naruszył §8 ust. 3 oraz §2 ust. 6 umowy o dofinansowanie - co stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Decyzją z dnia 17 lutego 2023r. nr RPOWM.MCP.09/23/01/D organ I instancji określił kwotę przypadającego do zwrotu przez Beneficjenta dofinansowania w łącznej wysokości 15.000,00 zł, w tym: 13.421,05 zł pochodzących ze środków europejskich odpowiadających wkładowi Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z należnymi odsetkami oraz 1.578,95 zł pochodzących z krajowego współfinansowania z Budżetu Państwa wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji Skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 1 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2 ustawy o finansach publicznych i art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu korekt finansowych w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie nie pozwala stwierdzenie wystąpienia "nieprawidłowości" w realizacji projektu przez Beneficjenta, w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, - naruszenie przepisów oraz w konsekwencji przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie polegających w szczególności na uznaniu, że: zwrot przez Beneficjenta omyłkowo nieprawidłowo wydatkowanych środków w kwocie 15.000 zł na konto projektowe przed stwierdzeniem nieprawidłowości, nie stanowił konwalidacji wadliwej czynności i usunięcia zaistniałego naruszenia, - błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przedstawionych przez Beneficjenta dokumentów świadczących o wykonywaniu obowiązków za okres od lipca 2018r. do sierpnia 2018r. oraz fakcie związania opiekunów stażystów co skutkowało błędnym przyjęciem przez MCP, że Beneficjent naruszył zapisy sekcją 6.2 pkt 3 lit.e obowiązujących Wytycznych, w związku z czym organ dopuścił się naruszenia art. 7, 75§1 i 77 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanej decyzji w całości i umorzenie postępowania, względnie uchylenie decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Rozpoznając wniesione odwołanie Zarząd Województwa Małopolskiego uznał, że decyzja organu I instancji co do meritum jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że podstawowymi źródłami regulacji, odnoszącymi się do realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 są rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz.U.EU.L.2013.347.320 ze zm.) ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: rozporządzenie nr 1303/2013) i ustawa z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 818 ze zm., dalej: "Ustawa wdrożeniowa"). Istotnym z punktu widzenia oceny, czy doszło do naruszeń skutkujących koniecznością zwrotu przyznanych kwot, jest także art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 zawierający legalną definicję pojęcia "nieprawidłowości", do którego w swej treści odwołuje się art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Zgodnie ze wskazaną regulacją przez "nieprawidłowość" należy rozumieć każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Organ zwrócił uwagę, że analizując przywołaną definicję, można wyodrębnić trzy przesłanki, których łączne zaistnienie warunkuje wystąpienie "nieprawidłowości". Przede wszystkim należy ustalić, czy sprawcą "nieprawidłowości" jest podmiot gospodarczy. Zgodnie z art. 2 pkt 37 rozporządzenia nr 1303/2013 przez "podmiot gospodarczy" należy rozumieć każdą osobę fizyczną lub prawną lub inny podmiot biorący udział we wdrażaniu pomocy z EFSI, z wyjątkiem państwa członkowskiego wykonującego swoje uprawnienia władzy publicznej. Drugą przesłanką, której wystąpienie należy ustalić, jest naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego. Trzecią i ostatnią z przesłanek warunkujących wystąpienie "nieprawidłowości" jest wykazanie szkodliwego wpływu na budżet Unii. Przechodząc do oceny prawidłowości decyzji organu I instancji Zarząd Województwa Małopolskiego wyjaśnił, że przekazane na podstawie zawartej z Beneficjentem Umowy o dofinansowanie środki, stanowią środki publiczne w rozumieniu art. 60 pkt 6 ustawy o finansach publicznych. Stosownie do treści art. 184 ust. 1 tej ustawy, środki te winny być zatem wydatkowane m.in. zgodnie z innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W niniejszym stanie faktycznym pod pojęciem "innych procedur", zgodnie z art. 184 ust. 1, należy rozumieć przede wszystkim postanowienia Umowy o dofinansowanie będącej podstawą realizacji projektu, regulującej wzajemne zobowiązania stron umowy z tytułu przyznanego Beneficjentowi dofinansowania. Z kolei podstawę prawną omawianej decyzji stanowi art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. W niniejszym stanie faktycznym za wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem organ I instancji uznał wydatek poniesiony w dniu 7 września 2018r. z rachunku bankowego wyodrębnionego dla przedmiotowego Projektu. Tym samym w ocenie organu I instancji, działanie Beneficjenta wypełniło hipotezę normy prawnej zawartej w art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. W ocenie organu I instancji, zachowanie Beneficjenta wypełniło również przesłankę do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, wynikającą z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Opisane wyżej okoliczności, tj. działanie Beneficjenta polegające na zrealizowaniu przesłanek do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, wynikających z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. oraz okoliczność, że zdaniem organu I instancji Beneficjent jest podmiotem gospodarczym, a w wyniku jego działania doszło do wystąpienia szkody w budżecie UE poprzez wykorzystanie środków przekazanych mu na podstawie wniosku o płatność zaliczkową nr RPMP.09.01.02-12-0245/17-001-01 niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, świadczą, że w omawianym stanie faktycznym doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, skutkującej koniecznością zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych przez Beneficjenta środków. Organ odwoławczy podzielił dokonane przez organ I instancji ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz stwierdził, że subsumpcja zastosowanych przez organ I instancji norm prawnych do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy podkreślił, że Umowa o dofinansowanie reguluje zasady realizacji projektu oraz szczegółowo określa zakres uprawnień i obowiązków Beneficjenta w toku realizacji oraz w okresie trwałości projektu. Beneficjent przed podpisaniem Umowy o dofinansowanie w dniu 1 grudnia 2017r. miał możliwość zapoznania się z jej postanowieniami, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania, a następnie swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na warunkach określonych w tejże umowie. Z postanowień Umowy o dofinansowanie jednoznacznie wynika, że otrzymane przez Beneficjenta środki zostały mu przekazane na realizację określonego celu, którym była realizacja projektu pn. "[...]". Jak słusznie zauważył w swojej decyzji organ I instancji środki te były środkami "znaczonymi", tj. powiązanymi z danym projektem, w związku z czym Beneficjent nie miał swobody w ich wykorzystaniu. Działanie Beneficjenta polegające na poniesieniu wydatku w dniu 7 września 2018r. z rachunku bankowego wyodrębnionego dla przedmiotowego projektu środków w wysokości 15.000,00 zł z zaliczki przekazanej na podstawie wniosku o płatność nr RPMP.09.01.02-12-0245/17-001-01 na pokrycie wydatków niezwiązanych z tym projektem, wypełniło zatem hipotezę normy prawnej zawartej w art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., gdyż Beneficjent wykorzystał przekazane mu środki niezgodnie z przeznaczeniem. Organ II instancji wskazał przy tym, że dla oceny, iż doszło do zrealizowania przesłanki do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, wynikającej z art. 207 ust.1 pkt 1 u.f.p. bez znaczenia są podnoszone przez Beneficjenta w odwołaniu okoliczności, iż (...) przelew z września 2018r. był wynikiem omyłki Beneficjenta oraz, że zwrot całej tej kwoty na konto projektu nastąpił przed stwierdzeniem nieprawidłowości. W ocenie organu odwoławczego, wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem stanowi okoliczność obiektywną, niezależną od winy Beneficjenta i jej stopnia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie ma znaczenia to, czy można beneficjentowi przypisać bezpośrednio winę z tytułu zaistniałych zdarzeń, czy przyczyny skutkujące obowiązkiem zwrotu były zależne od beneficjenta. W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 u.f.p. organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary (tak: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 listopada 2017r., sygn. II SA/Go 365/17). Ponadto konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. wskazuje, że nie jest dozwolone nawet tymczasowe wykorzystanie przekazanych w ramach dofinansowania środków niezgodnie z ich przeznaczeniem. Jak wynika z treści art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. ustawodawca sankcjonuje już samo działanie polegające na "wykorzystaniu (dofinansowania - przyp. organu) niezgodnym z przeznaczeniem". Z przywołanych względów organ odwoławczy nie uwzględnił podnoszonych przez Beneficjenta w odwołaniu okoliczności, że środki zostały jedynie czasowo wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, czy też, że po ich niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniu zostały zwrócone na konto projektu, a następnie były wydatkowane wyłącznie na cele związane z realizacją projektu. Okoliczności te nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe Zarząd Województwa Małopolskiego podzielił również stanowisko organu I instancji, że w omawianym stanie faktycznym doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 skutkującej koniecznością zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków. Jak już wskazano, dla przyjęcia, że podczas realizacji projektu doszło do wystąpienia "nieprawidłowości", muszą zaistnieć łącznie trzy przesłanki. W ocenie organu zaistnienie tych przesłanek zostało w przedmiotowej sprawie wykazane. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe działanie Beneficjenta spowodowało szkodę w budżecie ogólnym UE, którą należy uznać za szkodę rzeczywistą. Podnoszona w odwołaniu okoliczność zwrotu środków, a następnie wydatkowania ich na cele wskazane w projekcie, nie ma żadnego znaczenia dla oceny wystąpienia szkody, bowiem ta powstaje z chwilą nieprawidłowego wydatkowania środków. W przedmiotowej sprawie szkoda wystąpiła zatem z chwilą wydatkowania środków na cele niezwiązane z tym projektem. Przyjęcie odmiennej wykładni, tj. uznanie, że czasowe wydatkowanie środków na cele niezwiązane z projektem, na sfinansowanie którego zostały one przeznaczone, nie powoduje szkody w budżecie ogólnym UE, doprowadziłoby do sytuacji, w której przekazywane w ramach umowy o dofinansowanie środki kredytowałyby działalność beneficjentów niezwiązaną z realizowanym projektem. W świetle obowiązujących norm prawnych, taka sytuacja wypełnia przesłanki określone w art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., a jej wystąpienie powoduje konieczność zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków. Ustosunkowując się do kolejnych twierdzeń Skarżącej, a dotyczących zasadności zastosowania korekty finansowej organ wskazał, że Beneficjent decydując się na ubieganie o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, a w konsekwencji podpisując umowę o dofinansowanie projektu, przyjął zasady i warunki określone w Umowie o dofinansowanie, w tym również obowiązek realizacji projektu z należytą starannością. Zasady i procedury obowiązujące przy realizacji projektów dofinansowywanych ze środków unijnych, w tym w szczególności dotyczące ponoszenia wydatków i ich dokumentowania, odgrywają kluczowe znaczenie dla zapewnienia prawidłowości realizacji projektu. Przestrzeganie obowiązujących procedur jest obowiązkiem Beneficjenta, gdyż to one stanowią gwarancję, że proces wykorzystania środków unijnych będzie prawidłowy, a wszystkie ponoszone w ramach projektu wydatki będą mogły być uznane za kwalifikowalne. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu, a dotyczącej kwestii przedawnienia roszczenia objętego decyzją organ wyjaśnił, że w przypadku wystąpienia po stronie Beneficjenta przynajmniej jednej z trzech przesłanek świadczących o wystąpieniu nieprawidłowości, otrzymane środki w ramach dofinansowania podlegają zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania tych środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9. Ustawodawca uznał zatem, że środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już od dnia przekazania tych środków Beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji ustalającej tę należność. Powyższe oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 207 u.f.p. ma charakter deklaratoryjny, a jej wydanie nie tworzy nowego stanu prawnego, gdyż obowiązek zwrotu powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek zwrotowych przewidzianych ww. przepisem prawnym. Z chwilą, gdy beneficjent popełni nieprawidłowość, a więc zapis art. 207 ust. 1 u.f.p. się zmaterializuje, wówczas od razu ma obowiązek zwrotu środków wydatkowanych nieprawidłowo wraz z odsetkami. W związku z powstaniem dla Beneficjenta obowiązku zwrotu środków otrzymanego dofinansowania, wydatkowanych w ramach realizacji Projektu nieprawidłowo (tj. wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem przez Beneficjenta procedur obowiązujących w zakresie wydatkowania w projekcie środków, o których mowa w art. 184 u.f.p.), nie ma znaczenia, czy Umowa dofinasowanie została wykonana i zakończona (zatwierdzenie końcowego wniosku o płatność wypłata środków), a wskaźniki zrealizowane, czy nadal jest w trakcie realizacji. Ważny jest jedynie fakt, że Beneficjent swoim działaniem lub zaniechaniem, wypełnił przesłanki skutkujące naruszeniem w art. 207 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.f.p., tj. wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem oraz naruszył procedury obowiązujące w zakresie wydatkowania środków w projekcie. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty Beneficjenta nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zgodnie z ww. zapisami przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, gdyż Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 nie został zakończony. Ponadto, wobec pojawiających się wątpliwości co do sposobu postrzegania instytucji przedawnienia w odniesieniu do środków pochodzących z dofinansowania, które podlegają zwrotowi, zgodnie z art. 3 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95, ustawodawca ustawą z dnia 7 lipca 2017r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1475, zwaną dalej: ustawą zmieniającą), która weszła w życie 2 września 2017r., uregulował kwestię przedawnienia. W art. 11 wprowadzono zmiany w u.f.p. i dodany został art. 66a ust. 1. Zgodnie z jego brzmieniem zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. stała się ostateczna, albo od dnia wypłaty salda końcowego, rozumianego jako zakończenie programu, w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. Organ podkreślił, że wprowadzona regulacja jest zdecydowanie odmienna do zasad określonych w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 2988/95, gdyż zmienia ona datę rozpoczęcia biegu przedawnienia i tym samym wydłuża jego okres. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że bieg przedawnienia jeszcze się nie rozpoczął, gdyż w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna kończąca postępowanie administracyjne oraz równocześnie Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 nie został zakończony. Podsumowując stwierdzono, że organ I instancji w sposób prawidłowy określił kwotę przypadającego do zwrotu dofinansowania, odsetki od tej kwoty i termin, od którego nalicza się odsetki, a także sposób zwrotu środków. Pouczył również Beneficjenta o sankcji wynikającej z art. 207 ust. 4 pkt. 3 u.f.p. Decyzja zawiera także pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Wobec powyższego organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mającego wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - naruszenie art. 184 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. (dalej: rozporządzenie 1303/2013) poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu korekt finansowych w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie nie pozwala na stwierdzenie wystąpienia "nieprawidłowości" w realizacji projektu przez Beneficjenta, w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, w sytuacji gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosku, ze wskutek dobrowolnego zwrotu przez Beneficjenta środków finansowych na konto projektu jeszcze przed stwierdzeniem nieprawidłowości przez Instytucję stanowił konwalidacji wadliwej czynności i usunięcie zaistniałego naruszenia, wobec czego nie doszło tutaj do zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, - naruszenie art. 6, 7, 15, 77, 80, 104§2, 107§3, 138§1 pkt 1 k.p.a. polegające na braku rozpoznania przez organ II instancji istoty sprawy i zgłoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów, przez co ZWM poprzestał na bezkrytycznym powtórzeniu ustaleń organu I instancji, powielając jego ustalenia faktyczne bez rzeczywistej kontroli administracyjnej, co naruszyło zasadę dwuinstancyjności, nie doprowadziło do rozpoznania istotny sprawy, oraz jedynie zasymulowało prawidłowe i rzetelne rozpatrzenie sprawy w dwóch instancjach, oraz nie usunęło naruszeń, jakich dopuścił się MCP w swojej decyzji. Z ostrożności podniesiono także zarzut przedawnienia roszczenia i naruszenia w tym względzie art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 18 grudnia 1995r. (dalej rozporządzenie Rady z 18 grudnia 1995r.). Dodatkowo, z ostrożności, w wypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości, zarzucono także naruszenie art. 7, 7b , 8, 77§1 i 80 k.p.a. oraz naruszenie zapisów umowy o dofinansowaniem z 1 grudnia 2017r., to jest § 16 ust. 4 poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i materiału dowodowego, poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, oraz wadliwą interpretację zapisów umowy w zakresie wezwania do zwrotu całości kwoty objętej sprawę 15.000 zł, a nie jego części i w tym zakresie zaniechanie dokonania analizy, czy i jakim zakresie Beneficjent winien zwrócić przyznane mu dofinansowanie, mając na uwadze jego dobrowolny zwrot na konto projektowe przez stwierdzeniem przez MCP błędu. W oparciu o powyższe zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że aby stwierdzić wystąpienie nieprawidłowości, muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki opisane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, z których wystąpienie dwóch nie zostało przez organ dostatecznie dowiedzione. W przepisie tym jako nieprawidłowość zostało zdefiniowane każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Nie jest prawdą, że Skarżący naruszył swoim działaniem przepisy prawa unijnego lub krajowego, a także że jego działanie mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE. 2.3. Dla oceny wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu rozporządzenia nr 1303/2013, oraz naruszenia art. 184 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należałoby udowodnić, czego organ instancji zdaje się nie dostrzegać, że wydatki musiały zostać wydatkowane w sposób nieprzewidziany w projekcie, z naruszeniem procedur regulujących ich rozliczanie, co doprowadziło do powstania szkody w budżecie UE. Strona skarżąca wyraźnie wskazywała w toku postępowania, że przelew z 7 września 2018r. dokonany z konta projektowego Beneficjenta był wypłatą nie związaną z projektem, jednak niezwłocznie po wykryciu omyłki wypłata ta została zrekompensowana i środki zostały zwrócone na konto projektu, jeszcze przed sporządzaniem przez MCP pisma z 18 marca 2019r. i stwierdzeniu nieprawidłowości związanej z tym przelewem. Nie można uznać tego omyłkowego przelewu za udokumentowanie poniesienia jakiegokolwiek wydatku w projekcie - jak chce organ, a zwrot całej tej kwoty na konto projektu, który nastąpił przed stwierdzeniem nieprawidłowości pozwala przyjąć, że cała sytuacja został dobrowolnie naprawiona przez Beneficjenta. Zwrot całej kwoty na konto projektu świadczy o tym, że nie doszło także do wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem. Nie jest możliwe zatem konstruowanie zarzutu naruszenia § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie, w sytuacji, gdy brak było poniesienia przez Beneficjenta jakiegokolwiek wydatku związanego z projektem, zaś strona skarżąca nie naruszyła tym samym wskazanych w treści decyzji I i II instancji zapisów umowy, ani także zapisów ustawy o finansach publicznych. Strona skarżąca podniosła także zarzut braku miarkowania wysokości dochodzonego zwrotu dofinansowania, wskazując, że z treści §16 ust. 4 umowy o dofinansowanie z 1 grudnia 2017r. wynika, że w przypadkach rozwiązania Umowy, Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania. Oba organy administracyjne w żaden sposób nie uzasadniły, dlatego w realiach niniejszej sprawy, zasadne jest żądania zwrotu całości dofinansowania, objętego omyłkowym przelewem z 7 września 2018r. mimo, że kwota ta została niezwłocznie zwrócona na konto projektu i Beneficjent nie odniósł żadnej korzyści z błędnej operacji finansowej, dobrowolnie zwracając całość środków i usuwając zaistniałą nieprawidłowość. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. z dnia 20 października 2011r. sygn. II SA/Go 611/11 wskazano, że w przypadku stwierdzenia konkretnej nieprawidłowości państwo członkowskie musi dokonać oceny i miarkowania jej charakteru, znaczenia i szkody jaką wywołała, lub mogłaby wywołać w okolicznościach danej operacji lub programu. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2016r. sygn. II GSK 1275/15. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492, ze zm.), oraz art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145§1 lit. a-c p.p.s.a.). Po myśli art. 134§1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134§1 p.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie zauważyć należy, że Zarząd Województwa Dolnośląskiego, jako instytucja zarządzająca (zob. art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. ustawy wdrożeniowej) jest odpowiedzialny za przygotowanie i realizację regionalnego programu operacyjnego, w szczególności zaś do jego zadań należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów (w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego), nakładanie korekt finansowych, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w u.f.p., albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b u.f.p. (zob. art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9 lit. a ustawy wdrożeniowej). Realizując zatem ww. zadania, instytucja zarządzająca korzysta z instrumentów prawnych zawartych w u.f.p. Jak stanowi przy tym art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., środki pochodzące z budżetu UE są środkami publicznymi, a należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a także odsetki od tych środków, są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 pkt 6 u.f.p.). Według treści art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jeżeli zaś środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, o czym stanowi przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Trzeba przy tym wskazać, że za "inne" procedury, o których mowa w wyżej cytowanym art. 184 u.f.p., uważa się procedury zarówno wynikające z aktu prawa powszechnie obowiązującego, jak również reguły postępowania, obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych, w tym procedury określone w umowie o dofinansowanie, zawierającej m.in. prawa i obowiązki beneficjenta oraz zasady dofinansowania projektu. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, należy traktować jak naruszenie procedur, o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. (por.m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2017 r., II GSK 489/16, CBOSA lub wyrok NSA z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, CBOSA). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., instytucja zarządzająca, wzywa do zwrotu środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (vide: art. 207 ust. 8 u.f.p.), natomiast po bezskutecznym upływie ww. terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7 (art. 207 ust. 9 u.f.p.). Do uznania, że spełniła się przesłanka zwrotu środków z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., organ musi wskazać, na konkretne zachowanie beneficjenta, które spowodowało naruszenie określonej normy prawnej lub postanowienia umownego, a więc procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Ponadto, konieczne jest jednoczesne wykazanie, że wskutek ich naruszenia doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Wynika to z brzmienia art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Zgodnie z treścią drugiego z tych przepisów (zdanie pierwsze), państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami, stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Pierwszy zaś z przywołanych przepisów zawiera definicję nieprawidłowości, która oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W orzecznictwie wskazuje się, że powyższa definicja nakazuje poszukiwać związku pomiędzy naruszeniem prawa a możliwością zaistnienia szkody w budżecie UE. Szkoda może bowiem mieć zarówno charakter rzeczywisty, jak również potencjalny. NSA w wyroku z dnia 15 września 2015r. II GSK 2370/14 (CBOSA) zaakceptował pogląd, zgodnie z którym przy orzekaniu o zwrocie środków nie można poprzestać wyłącznie na ustaleniu, że doszło do ich wydatkowania z naruszeniem procedur ale konieczne jest również stwierdzenie, czy i w jaki sposób to naruszenie wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego UE, gdyż nie każda nieprawidłowość będzie powodować konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania. Aby zatem orzec o zwrocie środków niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze, musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie, ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por.m.in. wyrok NSA z dnia 11 października 2018r., I GSK 2162/18, CBOSA). Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji, w sposób obszerny (także z powtórzeniami) omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie jednakże wątpliwości budzi kwalifikacja uchybienia dokonanego przez F. jako ,,naruszenia" w świetle przepisów prawa krajowego oraz europejskiego. Problematyczne w sprawie jest to czy dokonanie przelewu w dniu 7 września 2018r. na kwotę 15.000 zł dotycząca faktury nr [...] a następnie zwrócone przez F. w dniu 14 stycznia 2019r. na konto projektowe, należy uznać za ,,nieprawidłowość" ponieważ nie przeznaczono tych środków finansowych na realizację projektu. Organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie F. naruszyła §8 ust. 3 oraz §2 ust. 6 Umowy o dofinansowanie a tym samym doszło do naruszenia procedur z art. 184 ustawy o finansach publicznych. Zdaniem organu, wydatkowanie z konta projektowego (przelew z dnia 7 września 2018r.) środków finansowych na pokrycie wydatków nie związanych z projektem wiązało się z nieprawidłowym wydatkowaniem środków (art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych). W następstwie tego nałożono korektę finansową wynikającą z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Zdaniem Sądu, korekty powinny być adekwatne do nieprawidłowości oraz do sytuacji konkretnego beneficjenta. Warunkiem nałożenia korekty - a w razie nieuiszczenia należności, wydania decyzji o zwrocie środków - jest więc wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Konieczne jest zatem przeprowadzenie takiej operacji myślowej, w której zaprezentowane zostanie logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE. Tylko w takiej sytuacji można bowiem mówić o "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Przepis ten wprowadzając definicję nieprawidłowości, wyraźnie połączył ją nie tylko z naruszeniem prawa, ale także wymaga, aby to naruszenie miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej. Chodzi tu o szkodę rzeczywistą lub potencjalną, jednak tylko wtedy, gdy istnieją uzasadnione w okolicznościach sprawy przesłanki do stwierdzenia, że naruszenie prawa mogło spowodować szkodę. Zarówno określając wytyczne w sprawie nakładania korekt finansowych, jak i ustalając wysokość korekty za konkretną nieprawidłowość instytucja zarządzająca kierować musi się wykładnią zgodną z przepisami Prawa Unii oraz krajowymi. Pomocne w tym zakresie mogą okazać się Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące określania korekt finansowych Należy się także odwołać się do wskazań TSUE zawartych w przywołanym wyroku z 14 lipca 2016r. w sprawie C-406/14, który nakazuje badać każdy przypadek indywidualnie, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności każdej sprawy istotne z punktu widzenia jednego z trzech kryteriów tj.: charakteru nieprawidłowości, jej wagi oraz straty finansowej poniesionej przez dany fundusz. W odniesieniu do wymogu uzasadnienia decyzji nakładającej korekty finansowe (co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy odpowiednio stosować do decyzji nakazującej zwrot dofinansowania w wyniku nałożenia korekty, która stanowi władczy akt organu państwa członkowskiego), należy dodatkowo wskazać, iż z utrwalonego orzecznictwa ETS wynika, że uzasadnienie indywidualnej decyzji powodującej negatywne następstwa dla strony powinno w sposób jasny i jednoznaczny ukazywać sposób rozumowania instytucji będącej autorem aktu tak, by umożliwić zainteresowanym poznanie podstaw podjętego środka, a właściwemu sądowi – wykonanie przezeń kontroli (wyrok Trybunału z dnia 2 kwietnia 1998r. w sprawie C-367/95 P Komisja przeciwko Sytraval i Brinks France, pkt 63, wyrok z dnia 21 marca 2001r. w sprawie T-206/99 Metropole television przeciwko Komisji Rec. Str. II -1057 pkt 44, wyrok z dnia 22 czerwca 2005r. w sprawie T-102/03 CIS, Orz s. II-2357, pkt 46 i 47). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia metody i sposobu wyliczenia korekty finansowej. Organ w uzasadnieniu decyzji całkowicie też pominął zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne w tym pismo koordynatora projektu J.K. z dnia 10 stycznia 2019r. (k.5 akt adm.) w którym wykazano, że doszło do ewidentnej pomyłki. F. miała kilka kont obsługiwanych przez bank a środki sama zwróciła przed uruchomieniem oficjalnego postępowania. Przy dokonywaniu przelewów internetowych, bank sam przeskakuje do innego konta. Organ zignorował argumentację F. zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia 17 lutego 2023r. w której podkreślono, że omyłkowy wydatek nie może być przecież traktowany jako wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem skoro sama F. z powrotem przelała te środki i finalnie prawidłowo je wydatkowała. Środki przeznaczone na realizację programów zostały ostatecznie wydatkowane zgodnie z założeniami projektu. F. w odwołaniu podnosiła także, że organ w żadnej mierze nie uzasadnił żądania zwrotu całej kwoty i nie ocenił czy zwrot jedynie odsetek byłby wystarczający. Organ nie rozważył ewentualnego ,,ważenia", ,,miarkowania" szkody, co zasadnie podniesiono w skardze ilustrując stosowanym orzecznictwem. Zarząd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całkowicie pominął argumentację (faktyczną i prawną) dotyczącą kluczowego w sprawie zagadnienia zwrotu środków (dokonania przelewu ,,z powrotem") w kontekście oceny czy istotnie doszło do ,,nieprawidłowości" i ewentualnego jej "miarkowania". W ponownie prowadzonym postępowaniu Zarząd przeanalizuje wszystkie istotne aspekty faktyczne i prawne rozpatrywanej sprawy dotyczące zarówno dokonania przelewu w dniu 7 września 2018r. oraz pełnego zwrotu tych środków w aspekcie końcowego rozliczenia projektu. Jednocześnie Sąd wskazuje, że w zaskarżonej decyzji organ wprawdzie obszernie rozważał kwestię przedawnienia jednakże ocena tego problemu wymaga ponownego ustalenia w sprawie czy doszło do nieprawidłowości i ewentualnie jaki jest jej zakres. Z tych powodów zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 107§3, art. 138§1 pkt 1 K.p.a. w zw z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wz z art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd w oparciu art. 135 p.p.s.a. uchylił także decyzję organu I instancji gdyż było to konieczne do końcowego załatwienia sprawy. O kosztach, na podstawie art. 200, art. 205§2 w zw z art. 209 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku. Na kwotę 4.067,00 zł zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 450,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 3.600,00 zł wynikającej z postanowień § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 1800) oraz zwrot 17,00 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI