I SA/Kr 733/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zwrotu nadpłaty podatku VAT, uznając, że skarżący dochował terminu do jej zwrotu, mimo stosowania przepisów starszej ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Sprawa dotyczyła wniosku W. M. o zwrot nadpłaty podatku VAT, która powstała w wyniku przymusowego wyegzekwowania nienależnej kwoty na podstawie wadliwej decyzji organu I instancji. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, powołując się na 3-letni termin wynikający ze starszej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. WSA w Krakowie uchylił decyzję, uznając, że skarżący dochował terminu, gdyż jego działania prawne zmierzające do uchylenia wadliwej decyzji zawieszały bieg terminu zwrotu nadpłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W. M. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zwrotu nadpłaty podatku VAT. W przeszłości W. M. był wspólnikiem spółki "W.", za której zobowiązania podatkowe został uznany odpowiedzialnym. Po serii decyzji i uchyleń, ostatecznie Izba Skarbowa decyzją z dnia [...].2002 r. uchyliła poprzednie decyzje i orzekła o odpowiedzialności W. M. tylko w 5% ogólnej zaległości. W. M. złożył następnie wniosek o zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem, argumentując, że wpłata została dokonana w 1997 roku na podstawie wadliwej decyzji, która została później uchylona. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, stosując przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych z 1980 r., które przewidywały 3-letni termin do zwrotu nadpłaty od końca roku jej powstania. Skarżący podnosił, że powinny mieć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, które przewidują 5-letni termin. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że choć rzeczywiście zastosowanie powinny mieć przepisy starszej ustawy, to termin do zwrotu nadpłaty został zachowany. Sąd argumentował, że nadpłata powstała w momencie zapłaty w 1997 roku, ale jej ujawnienie nastąpiło później. Kluczowe było jednak to, że skarżący w okresie 3 lat od zapłaty podejmował działania prawne zmierzające do uchylenia wadliwej decyzji, co w ocenie sądu zawieszało bieg terminu zwrotu. Sąd powołał się na podobne stanowisko NSA. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Stosuje się przepisy starszej ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jednakże termin do zwrotu nadpłaty został zachowany, ponieważ działania prawne skarżącego zmierzające do uchylenia wadliwej decyzji zawieszały bieg tego terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo iż zastosowanie mają przepisy starszej ustawy o zobowiązaniach podatkowych (art. 29 ust. 2 pkt 3 i ust. 4), termin 3 lat od końca roku powstania nadpłaty został zachowany, gdyż skarżący aktywnie dochodził swoich praw, co w takich okolicznościach zawieszało bieg terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.z.p. art. 29 § ust. 2 pkt. 3
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Za datę powstania nadpłaty uważa się w razie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, datę dokonania zapłaty.
u.z.p. art. 29 § ust. 4
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Nadpłaty nie podlegają zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku w którym powstały.
Pomocnicze
o.p. art. 330
Ordynacja podatkowa
Zwrot nadpłat powstałych przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
o.p. art. 76 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zwrotu nadpłaty, który nie miał zastosowania z uwagi na przepisy przejściowe.
o.p. art. 78 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący 5-letniego terminu zwrotu nadpłaty, który nie miał zastosowania z uwagi na przepisy przejściowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przepis wprowadzający, stosowany w związku z art. 145 p.p.s.a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący dochował terminu do zwrotu nadpłaty, gdyż jego działania prawne zmierzające do uchylenia wadliwej decyzji zawieszały bieg terminu. Żądanie wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji zawierało jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, które stało się wymagalne w momencie jej stwierdzenia.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe twierdziły, że do zwrotu nadpłaty należy stosować 3-letni termin z ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który upłynął. Skarżący argumentował, że powinny mieć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej z 5-letnim terminem.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zawiadamianie go zwłaszcza o poszczególnych czynnościach sądowych mogło usprawiedliwiać przekonanie o nieistnieniu braku w tym zakresie i nie można obarczać strony ewentualnymi niekorzystnymi dla niej skutkami z powodu jakiegokolwiek niedopatrzenia sądu, tym samym pozbawienia możliwości obrony jej praw. Jednoznaczne jest bowiem brzmienie przepisu przejściowego Ordynacji - art. 330, stwierdzającego że zwrot nadpłat powstałych przed jej wejście w życie dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, nadpłata powstała już w chwili zapłacenia przez W. M. określonej przez organ I instancji kwoty w 1997 roku, natomiast czym innym było jej ujawnienie, co nastąpiło rzeczywiście w terminie późniejszym. W takim przypadku żądanie o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, zawierało jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, które stało się wymagalne w momencie jej stwierdzenia, tzn. uchylenia takiej decyzji. Doszło zatem w między czasie do zawieszenia powyższego terminu.
Skład orzekający
Ewa Długosz-Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Józef Gach
członek
Józef Michaldo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej, zasady zawieszania biegu terminu zwrotu nadpłaty w przypadku działań prawnych zmierzających do uchylenia wadliwej decyzji, oraz moment powstania i wymagalności roszczenia o zwrot nadpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nadpłata powstała w wyniku wadliwej decyzji i była egzekwowana przymusowo, a następnie postępowanie zostało wznowione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest śledzenie terminów i podejmowanie działań prawnych, nawet jeśli początkowo wydaje się, że czas minął. Pokazuje też złożoność przepisów przejściowych.
“Czy można odzyskać pieniądze, gdy termin zwrotu nadpłaty minął? Sąd administracyjny wyjaśnia!”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 733/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-04-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Długosz-Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Józef Gach Józef Michaldo Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane FSK 2597/04 - Wyrok NSA z 2005-06-01 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr) NSA Józef Gach NSA Józef Michaldo Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Uzasadnienie Sygn. I SA/Kr 733/03 UZASADNIENIE Organ podatkowy I instancji Urząd Skarbowy w dniu [...].1997 roku orzekł o odpowiedzialności W. M. za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "W." w podatku VAT w wysokości [...] zł. Wyżej wymieniony był wspólnikiem spółki. W wyniku odwołania się od tej decyzji Izba Skarbowa utrzymała ją w mocy a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę W. M. wyrokiem z dnia 10 XII 1998 roku sygn. I SA/Kr 1390/97 uchylił zaskarżoną decyzję . Rozpoznając sprawę po raz drugi Izba Skarbowa w dniu [...].1999 roku ponownie utrzymała w mocy decyzję organu I instancji / znak [...]/- zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 III 2002 r. sygn. I SA/Kr 762/99 tym razem skargę W. M. oddalił. W wyniku wniosku podatnika z dnia [...].2002 roku, Izba Skarbowa w dniu [...].2002 roku postępowanie wznowiła i decyzję nr. [...] z dnia [...].1999 roku uchyliła w żądanym zakresie, uchylając jednocześnie poprzedzającą ją decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego . Równocześnie orzekła o jego odpowiedzialności za zobowiązania wyżej wymienionej spółki z tytułu podatku VAT tylko w 5 procentach co do ogólnej zaległości - co stanowiło kwotę [...] zł. W dniu [...].2002 r. W. M. złożył wniosek do organu I instancji o zwrot nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem i zwrot kosztów egzekucyjnych. Bezsporne było , że decyzja organu I instancji o której mowa wyżej w 1997 roku została wyegzekwowana w sposób przymusowy. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie został załatwiony pozytywnie , odwołanie skarżącego do organu II instancji również nie odniosło skutku i to jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Organy twierdziły , że w przedstawionym stanie faktycznym nie można wrócić powyższej nadpłaty , skoro do wpłaty podatku doszło w 1997 roku i od tego czasu upłynęły 3 lata. Powołano się na treść przepisu art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.-Ordynacji podatkowej nakazującego stosowanie do nadpłat powstałych przed jej wejściem w życie - ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych / DZ. U. z 1993 r. Nr. 108, poz. 486/. Z tego powodu uznano brak podstaw do rozpoznania złożonego wniosku o zwrot nadpłaty na przepisów Ordynacji podatkowej - zwłaszcza art. 76 par. l i art. 78 par. l, a tym samym liczenia korzystniejszego bo 5 letniego terminu do zwrotu nadpłaty. Art. 29 ust. 2 pkt. 3 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowi bowiem , że za datę powstania nadpłaty uważa się w razie uchylenia , zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji , datę dokonania zapłaty. Natomiast z treści ust. 4 art. 29 wynika , że nadpłaty nie podlegają zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku w którym powstały. W niniejszej sprawie orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego wydane zostało w dniu [...].1997 roku i stało się ostateczne z wydaniem decyzji przez Izbę Skarbową nr. [...] z dnia [...].1999 roku. Do zapłaty zaległości skarżący był już więc zobowiązany już po wydaniu decyzji przez organ I instancji w 1997 roku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...].2002 r. znak [...] W. M. podnosi w zasadzie tylko zarzut sprowadzający się do nieprawidłowego zastosowania przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych . Jego zdaniem skoro odpowiedzialność podatkowa została ustalona ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].1999 roku - to do powstałej następnie skutkiem kolejnej decyzji z dnia [...].2002 roku - nadpłaty , należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej , a ta stanowi w par. l art.78 , że prawo do zwrotu nadpłaty wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego , w którym upłynął termin określony w art.78 par. l , przy czym liczony w oparciu o te przepisy termin jeszcze nie minął. Skarga prócz tego podnosi, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymaganiom stawianym przez przepis art. 201 par. 4 ordynacji, ponieważ w uzasadnieniu nie ustosunkowano się do argumentów podniesionych przez skarżącego. Izba Skarbowa wnosiła w pierwszy kolejności o odrzucenie skargi a w razie nie uwzględnienia tego wniosku , o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej wskazanych. W pierwszej kolejności stwierdzić należy , że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na nie uzupełnienie w terminie jej braków formalnych w postaci przedłożenia pełnomocnictwa przez radcę prawnego. Pełnomocnictwo powyższe zostało złożone wprawdzie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym , lecz pełnomocnik wyjaśnił okoliczności związane z jego stwierdzonym w tym momencie brakiem . W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy , zawiadamianie go zwłaszcza o poszczególnych czynnościach sądowych mogło usprawiedliwiać przekonanie o nieistnieniu braku w tym zakresie i nie można obarczać strony ewentualnymi niekorzystnymi dla niej skutkami z powodu jakiegokolwiek niedopatrzenia sądu , tym samym pozbawienia możliwości obrony jej praw . Przechodząc do meritum sprawy , a zwłaszcza zarzutu skarżącego co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego w postaci artykułu 29 ustawy z 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych , przyznać należy słuszność organom podatkowym , że ta ustawa właśnie ma w sprawie zastosowanie a nie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa/ DZ. U. Nr. 137, poz. 926 ze zm./ Jednoznaczne jest bowiem brzmienie przepisu przejściowego Ordynacji - art. 330 , stwierdzającego że zwrot nadpłat powstałych przed jej wejście w życie dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Nie można się zgodzić z argumentacją skarżąc ego w niniejszej sprawie , iż skoro odpowiedzialność została ustalona ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].1999 roku , do powstałej skutkiem kolejnej decyzji z dnia [...].2002 r, nadpłaty należy stosować przepisy Ordynacji. Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę , nadpłata powstała już w chwili zapłacenia przez W. M. określonej przez organ I instancji kwoty w 1997 roku , natomiast czym innym było jej ujawnienie , co nastąpiło rzeczywiście w terminie późniejszym. Chwilą ujawnienia istnienia nadpłaty była bowiem decyzja Izby Skarbowej z dnia [...].2002 r. Skoro tak , to datą powstania nadpłaty w myśl art. 29 ust. 2 pkt.3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych była w niniejszej sprawie - data dokonania zapłaty. Dochodzenie zwrotu nadpłaty pod rządem tej ustawy było ograniczone czasowo, termin ten wynosi zgodnie z jej pkt. 4 art. 29 3 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała. Jednakowoż w ocenie Sądu konieczne jest wzięcie pod uwagę okoliczności w jakich doszło do powstania nadpłaty, a mianowicie w wyniku ściągnięcia w drodze egzekucji od skarżącego określonej kwoty podatku w nienależnej wysokości na skutek wydania wadliwej decyzji z 1997 roku, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. W ocenie sądu termin ten został zachowany, skoro skarżący w okresie 3 lat od zapłacenia kwoty podatku wystąpił w ramach przysługujących mu uprawnień a zwłaszcza środków prawnych, aż do wznowienia postępowania, z roszczeniem o uchylenie decyzji, co w konsekwencji nastąpiło. W takim przypadku żądanie o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, zawierało jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, które stało się wymagalne w momencie jej stwierdzenia, tzn. uchylenia takiej decyzji. Doszło zatem w między czasie do zawieszenia powyższego terminu. Stanowisko tutejszego Sądu nie jest odosobnione, gdyż w tym duchu wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2002 r. sygn. I S.A./Wr 329/02. Konkludując, skarżący nie uchybił przy powyższym rozumowaniu trzyletniemu terminowi określonemu do zwrotu nadpłaty. Zatem skarga z tego powodu okazała się uzasadnioną, czego konsekwencją było jej uwzględnienie. Jeśli chodzi o oprocentowanie nadpłaty, w ocenie sądu termin ten należy liczyć od daty wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w wyniku wznowienia postępowania, przy czym organowi winno się pozostawić niezbędny okres czasu do dokonania zwrotu. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - przepisów wprowadzających powyższą ustawę /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI