I SA/Kr 730/23

I SA/Kr 730/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 730/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Trojnar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2023 roku, sprawy ze skargi I. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, z dnia 31 maja 2023 roku Nr [...], w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej, , skargę oddala., , , ,
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Bochnia decyzją z 18 stycznia 2023 r. określił do zwrotu kwotę 30 444,50 zł wraz z odsetkami, liczonymi jak od zaległości podatkowych, z tytułu niewykorzystanej do końca 2020 roku dotacji udzielonej na ten rok niepublicznemu przedszkolu prowadzonemu do 31 marca 2020 r. przez M.B. i noszącemu nazwę S., a od 1 kwietnia 2020 r. przez I.G. pod nazwą B. w B. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że część dotacji należnej w 2020 r. za miesiące styczeń – marzec, w wysokości 31 636,50 zł, wypłacona została w trzech transzach M.B.. Z tej części dotacji, w korekcie rozliczenia złożonej 26 czerwca 2020 r., rozliczyła ona jedynie 1 192 zł. Organ I instancji podkreślił konieczność źródłowego udokumentowania wydatkowania dotacji oświatowej. Podał, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, że z dotacji otrzymanej przez przedszkole poprzedni organ prowadzący ponosił wydatki związane z funkcjonowaniem placówki, jednak nie przedstawiono dokumentów źródłowych stanowiących podstawę ich poniesienia, nie została także potwierdzona ich zapłata. Tak więc z udzielonej w 2020 r. dotacji w łącznej kwocie 204 298,20 zł nierozliczone przez organ prowadzący to przedszkole pozostało 30 444,50 zł. Organ I instancji uznał, że kwota powinna być zwrócona do budżetu Miasta Bochnia przez aktualny organ prowadzący przedszkole, tj. I.G. (dalej "Strona", "Skarżąca").
W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik Skarżącej zarzucił błędne przyjęcie, że stroną zobowiązaną do zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca 2020 r. jest I.G. a nie M.B., jako osoba prowadząca placówkę w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wyjaśnienia czy wydatki M.B. w ww. okresie potwierdzone dokumentami załączonymi do wniosku Odwołującej z 31 sierpnia 2022 r., stanowią wydatki uzasadniające ich rozliczenie w ramach udzielonej dotacji na realizację zadań związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką w rozumieniu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z 31 maja 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Po zacytowaniu treści art. 251 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.), Kolegium stwierdziło, że w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię podmiotu, do którego powinna być skierowana decyzja o zwrocie dotacji. Wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, decyzja o zwrocie dotacji niewykorzystanej powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę. Głównym powodem takiego stanowiska jest publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki. Ewentualne umowy cywilnoprawne pomiędzy poprzednim a nowym organem prowadzącym mogą mieć znaczenie tylko pomiędzy ich stronami. Umowy tego rodzaju, w tym postanowienie, że poprzedni organ prowadzący pozostaje odpowiedzialny za zobowiązania publicznoprawne dotyczące okresu sprzed jej zawarcia, nie mogą modyfikować publicznoprawnych regulacji ustawowych. Z przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (art. 26 ust. 1 i 2 ww. ustawy) wynika natomiast, że dotacje oświatowe otrzymują w istocie placówki, a nie osoba fizyczna je prowadząca, zaś jej beneficjentem są uczniowie a nie podmiot pełniący rolę organu prowadzącego daną jednostkę. Placówki nie posiadają osobowości prawnej, co oznacza, że za zobowiązania takiej jednostki odpowiada organ prowadzący. Organ odwoławczy podkreślił, że dotacje są środkami publicznymi stanowiącymi należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, a ich celem jest wspomaganie działalności oświatowej. Dotacje nie wchodzą do majątku danej osoby fizycznej, pełniącej funkcję organu prowadzącego w dacie ich wypłaty, lecz są związane z tym podmiotem tylko z tego powodu, że prowadzi on działalność oświatową. Zatem, w tym przypadku, przyznanie dotacji i jej zwrot dotyczą organu prowadzącego placówkę, a nie konkretnej osoby, która pełniła tę funkcję.
Kolegium podało, że w sprawie, na podstawie oświadczenia o przeniesieniu praw i obowiązków w zakresie prowadzenia szkoły lub placówki z 11 marca 2020 r., M.B. jako osoba prowadząca szkołę/placówkę o nazwie S. w B. przeniosła wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia szkoły lub placówki niepublicznej na rzecz osoby fizycznej I.G., która oświadczyła, że przyjmuje przeniesienie opisane powyżej. Organ wskazał, że na podstawie tego oświadczenia zostały dokonane zmiany w Ewidencji Szkół i Placówek Niepublicznych prowadzonej przez Burmistrza Miasta Bochnia.
W związku z tym, w ocenie Kolegium, nie budzi w sprawie żadnych wątpliwości, iż podmiotem do którego winna być skierowana decyzja jest I.G. jako organ prowadzący B. w B.
SKO podało, że w sprawie podstawę zwrotu dotacji stanowi fakt niewykorzystania dotacji do końca roku budżetowego. Wskazało, że przedmiotowa placówka w 2020 r. otrzymała dotację oświatowa w łącznej wysokości 204 298,20 zł w podziale na poszczególne miesiące. W związku z powyższymi zmianami organizacyjnymi zachodzącymi w placówce, część tej dotacji w kwocie 31 636,50 zł za okres od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. zostało przekazane przedszkolu S. prowadzonemu przez M.B.. Natomiast pozostała część dotacji za rok 2020, należna za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 172 661,70 zł została przekazana Niepublicznemu Przedszkolu B., którego organem prowadzącym od 1 kwietnia 2020 r. jest I.G.
Kolegium podało, że w wyniku złożonego przez M.B. rozliczenia dotacji udzielonej w okresie od stycznia do marca 2020 r. powzięto informację o niewykorzystaniu dotacji w całości. W dniu 26 czerwca 2020 r. M.B. złożyła korektę do rozliczenia dotacji otrzymanej w roku 2020 r. za okres od stycznia do marca 2020 r., w której wskazano, iż z otrzymanej w tym okresie dotacji w kwocie 31 636,50 zł pozostało niewykorzystane 30 444,50 zł. Skarżąca natomiast rozliczyła dotację otrzymaną za okres od kwietnia do grudnia 2020 r. w kwocie 172 661,70 zł, nie rozliczyła natomiast kwoty dotacji za okres od stycznia do marca 2020 r. w kwocie 30 444,50 zł. W ocenie Kolegium, nie budzi zatem wątpliwości fakt, że część dotacji, która nie została rozliczona, jest dotacją niewykorzystaną do końca roku budżetowego, na który została przyznana, tj. roku 2020, i jako taka podlega zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. Kolegium zwróciło uwagę, że jeżeli środki te nie zostały przez M.B. fizycznie przekazane Skarżącej po zmianie organu prowadzącego, to będzie Stronie służył regres względem M.B. o zwrot środków tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Nie zmienia to jednak faktu, iż adresatem decyzji o zwrocie dotacji niewykorzystanej w części za rok 2020, i co za tym idzie podmiotem obowiązanym do jej zwrotu, jest aktualny organ prowadzący placówkę, czyli Skarżąca.
W skardze skierowanej do WSA w Krakowie pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie ww. decyzji celem ponownego rozpoznania sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 251 ustawy o finansach publicznych, jak również art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, a nadto w związku z postanowieniami § 7 ust. 1 uchwały Nr XL/380/17 Rady Miasta Bochnia z dnia 28 grudnia 2017 r., w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego i szkół podstawowych prowadzonych na terenie Gminy Miasta Bochnia oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, poprzez błędne przyjęcie, że stroną zobowiązaną do zwrotu części dotacji za 2020 r., za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r., a co za tym idzie stroną postępowania administracyjnego jest w niniejszej sprawie Skarżąca a nie M.B. jako osoba prowadząca niepubliczne przedszkole w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r.;
2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. a ponadto z związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a zatem uznanie, że organ I instancji w toku postępowania dowodowego wypełnił wszystkie ciążące na nim z mocy ww. przepisów obowiązki procesowe, w tym wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i rozstrzygając sprawę rozpatrzył cały materiał dowodowy. Pełnomocnik wskazał w szczególności, że organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do dokumentów potwierdzających wydatki M.B. w okresie od stycznia do marca 2020 r., a był do tego zobowiązany mocą ww. przepisów.
Odpowiadając na skargę, SKO w Krakowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 ze zm. dalej-p.p.s.a.) stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134§1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.
Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Na organy został nałożony obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, stosownie do art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze poszczególnych dowodów i o ich odmiennej ocenie. Zarzut dowolnego działania organu można skutecznie postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Materiał dowodowy, jak i jego ocena winny, w świetle art. 107§3 O.p., znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Ponadto uzasadnienie prawne musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie powinno być spójne i logiczne tak, by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego.
Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z przepisów K.p.a.
Organ przedstawił i omówił w uzasadnieniu, sporządzone wyliczenia wskazujące na wysokość niewykorzystanej dotacji. Wyliczenia te są przejrzyste i nie budzą wątpliwości w kontekście zebranego materiału dowodowego w tym ustaleń pokontrolnych.
Ocena dowodów – co prawda – różni się od wniosków jakie wyprowadza z nich skarżąca jednakże, organ należycie uzasadnił swoje stanowisko przedstawiając stosowne argumenty na poparcie takiej a nie innej oceny dowodów. To, że argumentacja organu nie przekonała skarżącej jest wynikiem jej subiektywnego zapatrywania się na realia sprawy, a nie obiektywnych wad decyzji.
W strukturze zaskarżonej decyzji i zastosowanym w niej schemacie prezentacji ustaleń faktycznych, wniosków i argumentacji Sąd nie znajduje wad, które mogłyby prowadzić do tego, że jej treść jest niezrozumiała i wewnętrznie sprzeczna.
Organ dokonał bowiem analizy dokumentów z przeprowadzonej kontroli (w tym protokołów kontroli) a w szczególności oświadczenia zawartego pomiędzy I.G. a M.B. z dnia 11 marca 2020r. Z treści tego oświadczenia wynikało w sposób jednoznaczny, iż M.B. przenosi na I.G. wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia szkoły lub placówki niepublicznej a I.G. oświadczyła, że je przyjmuje. Konsekwencje jakie wywołało powołane oświadczenie, prawidłowo ocenił organ odwoławczy uznając, że wyznacza ono datę zmiany osoby prowadzącej placówkę zgodną z wpisem do ewidencji szkół i placówek oświatowych oraz iż konsekwencje zawartego porozumienia (oświadczenia) oceniać należy na gruncie prawa cywilnego w zakresie w jakim pierwszeństwo stosowania przysługuje przepisom o charakterze publiczno-prawnym, na które organ powołał się przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Podstawowa kwestia sporna w sprawie dotyczy tego czy decyzje wydane w sprawie powinny być skierowane do I.G. czy też do jej poprzedniczki, M.B. Skarżąca stoi na stanowisku, że nie odpowiada za rozliczenie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za okres do marca 2020r. bowiem w tym czasie nie była organem prowadzącym niepubliczne przedszkole.
Rozstrzygając ten spór należy przypomnieć, że w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (dalej-u.p.o.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;
7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
Stosownie do art. 251 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku (ust. 1). W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, niewykorzystana część dotacji podlega zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji (ust. 3). Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (ust. 4). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (ust. 5).
Jak stanowi zaś przepis art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, natomiast dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 3 i 4 art. 252 u.f.p.). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). W myśl zaś art. 252 ust. 6 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:
1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W tym ramach prawnych rozstrzygnięta być musi kwestia podmiotowej odpowiedzialności za zwrot dotacji w przypadku zmiany organu prowadzącego bowiem przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (u.f.p.), ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (u.f.z.o.) czy ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. prawo oświatowe (u.p.o.)– kwestii tych bezpośrednio nie regulują.
Przepisy u.p.o., dopuszczają zmiany organu prowadzącego przedszkole niepubliczne. Zgodnie z art. 168 ust. 14 u.p.o., w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych zawartych w zgłoszeniu składa, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany organu prowadzącego, osoba dotychczas prowadząca szkołę lub placówkę. Zmiana organu prowadzącego jest czynnością materialno-techniczną, z którą przepisy powołanej ustawy nie wiążą wprost skutków w sferze odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w czasie, gdy organem prowadzącym była inna osoba.
Przypomnieć jednak należy, że zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. dotację (na ucznia) otrzymuje przedszkole. To podmiot prowadzący szkołę (przedszkole) może być stroną postępowania administracyjnego i skoro art. 10 ust. 1 u.p.o. wprowadza jego odpowiedzialność za działalność szkoły (przedszkola), to jedynie na niego może zostać nałożony obowiązek zwrotu dotacji.
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie w dacie wydania zaskarżanej decyzji, jak i decyzji organu I instancji I.G. figurowała w ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego jako podmiot prowadzący dotowane przedszkole.
Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2020r., sygn. akt I SA/Gl 328/19 oraz wyrokach tut. Sądu z dnia 11sierpnia 2022r. sygn. I SA/Kr 94/22 i z dnia 6 kwietnia 2023r. sygn. I SA/Kr 95/22, zgodnie z którym publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej szkoły (bądź przedszkola), determinuje wniosek, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego dotowaną szkołę (przedszkole). O tym zaś, kto jest organem prowadzącym decyduje wpis w ewidencji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że ewentualne umowy cywilnoprawne pomiędzy poprzednim, a nowym organem prowadzącym mogą mieć znaczenie tylko pomiędzy ich stronami. Umowy tego rodzaju w tym postanowienie, że poprzedni organ prowadzący pozostaje odpowiedzialny za zobowiązania publicznoprawne dotyczące okresu sprzed jej zawarcia, nie mogą modyfikować publicznoprawnych regulacji ustawowych. Tym samym Sąd aprobuje pogląd organu, gdy stwierdził, że poza wyraźnie przewidzianymi prawem wyjątkami umowa zobowiązaniowa nie może stanowić podstawy do kreowania względem podmiotu trzeciego jakichkolwiek obowiązków lub praw wynikających z jej treści. Zatem klauzula dotycząca rozgraniczenia odpowiedzialności cedenta i cesjonariusza z tytułu związanych z pełnieniem funkcji organu prowadzącego szkołę należności publicznoprawnych i cywilnoprawnych stanowić może wyłącznie podstawę do wzajemnych roszczeń stron umowy, ale nie wiąże organów administracji.
Ponadto organ trafnie zauważył, że dokonana zmiana nie doprowadziła do likwidacji istniejącego Przedszkola lub do powstania nowego podmiotu. Nastąpiła kontynuacja działalności podmiotu, jedynie ze zmienioną nazwą i ze zmienionym organem proiwadzącym..
Godzi się raz jeszcze przypomnieć, że przeniesienie praw i obowiązków nastąpiło w dniu 11 marca 2020r. gdy M.B. prowadząca Niepubliczne Przedszkole S. przy ul. [...] w B. oświadczyła, że przenosi wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia placówki na rzecz I.G.. Na podstawie tego oświadczenia dokonano zmian w Ewidencji Szkół i Placówek Niepublicznych prowadzonej przez Burmistrza Miasta Bochnia pod nr [...] , zmiana została udokumentowana zaświadczeniem z dnia 1 kwietnia 2020r. znak: [...] .
Czynność przeniesienia praw i obowiązków z dnia 11 marca 2020r. nie była kwestionowana przez skarżącą jak również wydawane w oparciu o wpis zaświadczenia również nie były kwestionowane przez skarżącą.
W konsekwencji powyższego, organy w sposób właściwy uznały, że I.G. jest stroną postępowania w myśl art. 28 K.p.a. Za stronę nie można zaś było uznać M.B. względnie M.B. i U.S. bowiem porozumienie z dnia 11 marca 2020 r. nie mogło przenieść odpowiedzialności z tytułu należności publicznoprawnych - zwrotu dotacji oraz wynikające z tego zobowiązania publicznoprawne. Ustawodawca określił szczegółowo zadania i obowiązki organu prowadzącego i wskazał go - jako stronę relacji stosunków publiczno-prywatnych.
Przechodząc do drugiej spornej kwestii dotyczącej nieuwzględnienia przy rozstrzyganiu o zwrocie dotacji, że przedszkole w okresie od stycznia do marca 2020r. (tj. okresie za który została rozliczona dotacja jedynie odnośnie kwoty 1.192zł) prowadziło normalną działalność, ponosiło koszty tej działalności w postaci choćby wypłacania wynagrodzenia ówczesnemu dyrektorowi przedszkola czy nauczycielom/ opiekunom, ponoszenia kosztów eksploatacyjnych, na co są stosowne dokumenty oraz co do czego powinna zostać szczegółowo przesłuchana M.B. – Sąd także i w tej kwestii nie znajduje podstaw faktycznych czy prawnych do podważenia ustaleń i konkluzji organu, jakie stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim, zaznaczyć należy, iż na podstawie art. 36 ust 1 i następne ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, organ dotujący może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji oświatowych. W tym celu beneficjent tych dotacji obowiązany jest udostępnić wszelkie dokumenty dotyczące powyższych kwestii ale także stosowne dokumenty przygotować i przedstawić kontrolującym. Chodzi tu w szczególności o dokumenty finansowe dokumentujące poniesione wydatki i sporządzone na ich podstawie rozliczenie wykorzystania przekazanych placówce publicznych środków finansowych.
Jak bowiem wyżej wspomniano, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona oraz przez realizację celów na które została udzielona. Organ dotujący, przeprowadzający kontrolę nie jest zatem bezpośrednio zobligowany do rozliczania dotacji a jedynie do kontroli prawidłowości jej wykorzystania i kontroli prawidłowości jej rozliczenia. Obowiązek zgromadzenia należytego materiału dowodowego; dokumentów finansowych i dokumentów sprawozdawczych obciąża zatem beneficjenta dotacji, na którym równocześnie spoczywa ciężar dowodu wykazania prawidłowości rozliczenia dotacji w ewentualnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Należy podzielić stanowisko prezentowane jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że ciężar dowodu w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji spoczywa na stronie, która jest beneficjentem takiej pomocy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów (patrz przykładowo: wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011r., sygn. akt I SA/Łd 1229/10, czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018r. sygn. akt I SA/Sz 125/18).
W rozpoznawanej sprawie, niewątpliwym jest fakt nierozliczenia części dotacji udzielonej przedmiotowemu przedszkolu na rok 2020, w kwocie 30,444,50zł. jak wskazał organ – i nie było to kwestionowane przez skarżącą – część dotacji należnej w 2020r. za miesiące styczeń – marzec, w wysokości 31 636,50 zł, wypłacona została w trzech transzach, poprzedniczce skarżącej, M.B.. Z tej części dotacji, rozliczyła ona jedynie 1 192 zł. a zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, że z dotacji otrzymanej przez przedszkole poprzedni organ prowadzący ponosił wydatki związane z funkcjonowaniem placówki, jednak nie przedstawiono dokumentów źródłowych stanowiących podstawę ich rozliczenia w 2020r., nie została także potwierdzona ich zapłata z rachunku bankowego, na który dotacja została przekazana. Tak więc z udzielonej w 2020r. dotacji w łącznej kwocie 204 298,20 zł nierozliczone przez organ prowadzący to przedszkole pozostało 30 444,50 zł. W świetle zeznań złożonych w toku postępowania przez M.B., niespornym jest także, iż nie przekazała ona niewykorzystanej czy nierozliczonej dotacji za 2020r. w wysokości wyżej wskazanej, swojej następczyni I.G. Jak wyjaśniała z uwagi na zły stan psychiczny noszący cechy załamania nerwowego nie była w stanie w obecnym czasie racjonalnie działać ani też obecnie wyjaśnić wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących tego trudnego okresu w którym dodatkowo szalała pandemia.
Z akt sprawy wnika, iż w kwestii istnienia stosownych i adekwatnych dokumentów dotyczących rozliczenia spornej dotacji, organ I instancji ostatecznie nie pozostawał bezczynny. Decyzją SKO w Tarnowie z dnia 7 kwietnia 2022r. uchylono bowiem pierwotnie wydaną w tej sprawie decyzję i nakazano organowi I instancji przeprowadzenie poszerzonego postępowania dowodowego w sprawie poprzez przesłuchanie M.B. na okoliczność przekazania niewykorzystanej dotacji I.G., faktu i sposobu funkcjonowania przedszkola w miesiącach styczeń – marzec 2020r. a w szczególności sposobu pokrywania wynagrodzeń nauczycieli i pracowników przedszkola oraz wydatki związane z kształceniem i opieką.
Organ – co prawda nie bez trudności – ale dowód ten przeprowadził. M.B. zeznała, że cierpiała na depresję po przekazaniu przedszkola i nie miała kontaktu ze światem. Pamięta, że przedszkole funkcjonowało normalnie do daty przekazania. Wszelkie wydatki były pokrywane zarówno w zakresie wynagrodzeń jak i najmu lokalu pod przedszkole, mediów czy wynagrodzeń za dodatkowe zajęcia. Jak twierdziła przesłuchiwana, na pewno są na to dokumenty i "postara się je odnaleźć i przedłożyć". Zaistniały istotne trudności z wykonaniem tego zobowiązania. Ostatecznie w aktach znalazł się plik dokumentów co do których pełnomocnik skarżącej wniósł o ich uwzględnienie jako dowodów. Organ poddał te dokumenty analizie, której wyniki znalazły się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, Burmistrza Miasta Bochnia z dnia 18 stycznia 2023r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją SKO w Tarnowie z dnia 31 maja 2023r.
Po analizie ogółu tak zebranej dokumentacji, organ ustalił, że nie stwierdzono wydatków, które byłyby dokonywane w dacie, kwocie oraz o treści przelewu, odpowiadających dacie i kwocie poniesionego wydatku. W szczególności, poszczególne wypłaty nie znajdują odzwierciedlenia w przedłożonym wyciągu z rachunku bankowego, na który wpływała w danym czasie dotacja. Ta sama wadliwość dotyczy przekazania kolejnych miesięcznych wynagrodzeń dyrektora przedszkola. Brak jest zatem wiarygodnych dowodów potwierdzających wydatkowanie dotacji na cele, które mogły być sfinansowane z dotacji na rok 2020. Z analizy rachunku bankowego przedszkola wynika natomiast, iż w okresie pierwszych miesięcy 2020r. były pokrywane/opłacane wydatki dotyczące roku 2019 poprzez czynienie dopłat do faktur. Jest oczywistym, że nie mogły być pokrywane z dotacji przyznanej na 2020r. Jak nadto zaznaczył organ, wydatki z konta bankowego były tak nieprecyzyjnie opisane, że trudno było mówić o ich przypisaniu do określonego celu.
Ustalenia powyższe zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji a Sąd rozpoznający skargę na tą decyzję nie znajduje podstaw do podważenia tej oceny. Skoro bowiem prawidłowe rozliczenie dotacji za 2020 rok nie zostało przedstawione przez organ prowadzący przedszkole, któremu dotacja została udzielona a uzupełnione w toku postępowania dokumenty nie pozwoliły na zbudowanie przez organ choćby części substytutu tego rozliczenia - uznać należało, że organ wyczerpał możliwości pozyskania dalszych dowodów dla uzupełnienia rozliczenia a beneficjent nie wykazał wykorzystania przekazanej ze środków publicznych dotacji za 2020 rok na określone ustawowo cele.
Przeprowadzone postępowanie i analiza jego akt wskazuje równocześnie, na możliwość wystąpienia z roszczeniami regresowymi do osoby, która zawładnęła dotacją udzieloną przedszkolu w pierwszych 3 miesiącach 2020r. i jej nie przekazała osobie, prowadzącej przedszkole w kolejnych miesiącach 2020r., która – jak wyżej wykazano – ponosi odpowiedzialność za niewykorzystaną zgodnie z powołanymi przepisami, dotację.
Reasumując, Sąd nie podzielił zarzutów skargi a rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134§1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.