I SA/SZ 3/05
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej, uznając brak przesłanek do zastosowania ulgi.
Podatnik R. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za 2003 r. Podatnik argumentował trudną sytuacją materialną, wynikającą m.in. z konieczności spłaty alimentów i kredytu. Organy podatkowe uznały jednak, że przedstawione okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości, a podatnik miał możliwość uregulowania zobowiązania. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Podatnik wnioskował o umorzenie zaległości w kwocie [...] zł, powołując się na trudną sytuację finansową, wynikającą z połączenia dochodów z pracy i emerytury, konieczności spłaty alimentów, czynszu za dwa mieszkania oraz rat kredytu. Podkreślał, że zapłata podatku zagraża jego egzystencji. Organy podatkowe, po analizie sytuacji materialnej i rodzinnej podatnika, uznały, że nie zaistniały szczególne okoliczności przemawiające za umorzeniem zaległości. Wskazano, że podatnik uzyskiwał dochody, prowadził jednoosobowe gospodarstwo i miał możliwość uregulowania zobowiązania, jednak przeznaczył środki na inne cele, w tym zwrot pożyczek od osób prywatnych. Podkreślono, że konieczność spłacania kredytu nie stanowi okoliczności wyjątkowej, a uciążliwość ponoszenia wydatków koniecznych na utrzymanie nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia zaległości, gdy podatnik dysponuje stałym źródłem utrzymania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym "swobodną" ocenę stanu faktycznego, orzekanie o innej kwocie zaległości niż wnioskowana oraz uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie, oceniły materiał dowodowy zgodnie z zasadami uznania administracyjnego i wyważyły interes publiczny z indywidualnym interesem podatnika. Sąd stwierdził, że sytuacja materialna podatnika nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać umorzenie zaległości, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych okazały się niezasadne.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sytuacja materialna nie jest na tyle wyjątkowa, aby zagrażać egzystencji podatnika, a podatnik miał możliwość uregulowania zobowiązania, ale przeznaczył środki na inne cele.
Uzasadnienie
Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą wyważenia ważnego interesu podatnika z interesem publicznym. Sytuacja materialna musi być wyjątkowa i niezależna od sposobu postępowania podatnika. Konieczność spłaty kredytu czy bieżące wydatki, przy posiadaniu dochodów, nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 67 § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe mogą umarzać zaległości podatkowe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, w ramach uznania administracyjnego.
Pomocnicze
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 167 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 5
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna podatnika uzasadniająca umorzenie zaległości. Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (swobodna ocena stanu faktycznego, orzekanie o innej kwocie zaległości, uniemożliwienie czynnego udziału). Wadliwe ustalenie wysokości zaległości podatkowej po złożeniu korekty zeznania.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego nie obejmuje uznania administracyjnego samego w sobie, a sprowadza się jedynie do badania kwestii, czy dana decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. Uciążliwość zaś ponoszenia wydatków koniecznych na utrzymanie w sytuacji, gdy podatnik dysponuje stałym źródłem utrzymania nie jest wystarczającą i jedyną tylko przesłanką ważnego interesu podatnika.
Skład orzekający
Krystyna Zaremba
sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Zofia Przegalińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia zaległości podatkowych w kontekście uznania administracyjnego, wyważenia interesu publicznego i prywatnego oraz oceny sytuacji materialnej podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2005 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z wnioskami o umorzenie zaległości podatkowych i stanowi przykład stosowania uznania administracyjnego przez organy podatkowe oraz kontroli sądowej nad tym procesem.
“Kiedy można liczyć na umorzenie długu w urzędzie skarbowym? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Sz 3/05 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-08-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krystyna Zaremba /sprawozdawca/ Marzena Kowalewska Zofia Przegalińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Ulgi podatkowe Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 67 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. o d d a l a skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...],wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], którą odmówiono R. M. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż podatnik w dniu 16 kwietnia 2004r. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2003r., w którym wykazał dochody z wynagrodzeń ze stosunku pracy oraz z emerytur i rent krajowych w łącznej kwocie [...] zł, podatek należny w wysokości [...] zł oraz kwotę do zapłaty stanowiącą [...] zł. Na poczet wskazanej należności podatnik w dniu 23 kwietnia 2004r. uiścił [...] zł, w następstwie czego kwota do zapłaty zmniejszyła się do [...] zł. W dniu 29 kwietnia 2005r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego (tj. organu podatkowego właściwego miejscowo) wpłynął wniosek R. M. o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając swoją prośbę wnioskodawca wskazał, iż połączenie dochodu z wynagrodzenia za pracę, które otrzymywał do 8 maja 2003r., ze świadczeniem emerytalno-rentowym spowodowało znaczny wzrost kwoty podatku rocznego. Licząc się z koniecznością zapłaty podatku podatnik wystąpił w czerwcu 2003r. do Sądu Okręgowego o cofnięcie obowiązku alimentacyjnego na rzecz J.M., jednakże wniosek ten został oddalony. W efekcie środki, które mogłyby zostać przeznaczone na zobowiązanie podatkowe za 2003r. zmuszony był przeznaczyć na alimenty dla małżonki. Wnioskodawca podał również, że uzyskiwany przez niego dochód w wysokości [...] zł miesięcznie nie wystarcza na zaspokojenie stałych, długotrwałych i bieżących zobowiązań, nie posiada on także żadnych oszczędności, a zatem zapłata zaległego podatku zagraża jego egzystencji. Owe stałe wydatki stanowią zaś: alimenty w kwocie [...] zł, czynsz - [...] zł, opłaty za media razem [...] zł, rata kredytu około [...] zł. Na bieżące wydatki związane z wyżywieniem, lekami i innymi świadczeniami stronie pozostaje jedynie kwota około [...] zł, z której nie jest w stanie zapłacić zaległości podatkowej. W odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji, uzupełniając swój wniosek, podatnik oświadczył, iż na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] posiada odrębność majątkową z małżonką i od 1998r. pozostaje z nią w separacji. Jest najemcą mieszkania spółdzielczego o powierzchni [...] m2 przy ul. [...], który faktycznie zajmuje małżonka oraz lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 przy ul. [...] (lokal ten jest obciążony hipoteką na kwotę [...] CHF). Urządzenia domowe podatnik wycenił łącznie na kwotę około [...] zł. Jako źródło dochodu wskazał świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł miesięcznie. Oświadczył, iż nie korzysta ze wsparcia finansowego pomocy społecznej. Stałe wydatki, jakie wymienił w powołanym piśmie to: czynsz za lokal przy ul. [...] w wysokości [...] zł, czynsz za lokal przy ul. [...] w wysokości [...] zł, opłata za energię elektryczną w kwocie [...] zł, za telefon - [...] zł, spłata kredytu budowlanego - [...] zł, alimenty dla małżonki - [...] zł. Z uwagi na wysokość wymienionych wydatków podatnik nie realizuje recept. Zadeklarował on brak posiadania ruchomości. Wskazał ponadto, iż wypowiedzenie przez Bank w Ś. umowy kredytowej, spowoduje konieczność spłaty całego kredytu, i wówczas nawet sprzedaż mieszkania przy ul. [...] nie umożliwi spłaty zobowiązania wobec Skarbu Państwa, ponieważ powstanie obowiązek zwrotu ulgi budowlanej w podatku dochodowym za lata 2001 i 2002. Podatnik stwierdził, iż w tej sytuacji wniosek o umorzenie zaległości podatkowej za 2003r. jest zasadny, gdyż brak środków na wykup zaleconych lekarstw zagraża jego egzystencji. Organ odwoławczy wskazał także, że w aktach sprawy znajdują się wyjaśnienia podatnika, iż środki finansowe uzyskane w 2003r. pozwoliły mu na zwrot zaciągniętych w latach poprzednich pożyczek od osób prywatnych w łącznej kwocie [...] zł. Podatnik oświadczył również, że sam przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] , a w mieszkaniu przy ul. [...] mieszka małżonka, przy czym to on opłaca czynsz za oba mieszkania. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. uznając, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanej ulgi. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, uchylenie jej i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz uwzględnienie korekty zeznania podatkowego za 2003r. Uzasadniając swoje żądania, odwołujący wskazał, iż przed wydaniem rozstrzygnięcia Urząd przeprowadził czynności sprawdzające na okoliczność prawidłowości odliczeń dokonanych w zeznaniu podatkowym za 2003r. Weryfikacja zeznania w oparciu o przedstawione dokumentu źródłowe doprowadziła do zmiany wysokości zaległości podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił jednak w decyzji odmawiającej umorzenia zmiany wysokości wymagalnej kwoty zaległości, w rezultacie odmawiając umorzenia zaległości w kwocie wyższej, nie będącej zaległością. Powyższe, w ocenie podatnika, spowodowało wadliwość decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Odwołujący zarzucił również, że uzasadnienie decyzji jest dowolne, a dokonana ocena materiału nie uwzględnia w całości stanu faktycznego sprawy, wynika ponadto z "osobowego" traktowania sprawy i pomija sytuację z dnia złożenia wniosku, co przy decyzjach uznaniowych jest niedopuszczalne. Strona dołączyła do odwołania korektę zeznania podatkowego za 2003r., z której wynika należność do zapłaty w kwocie [...] zł, a po zaliczeniu wpłaty z dnia 23 kwietnia 2004r. kwoty [...] zł zaległość wynosi [...] zł. Odwołujący wniósł o umorzenie tejże zaległości (tj. kwoty [...] zł) w postępowaniu odwoławczym, z uwagi na zagrożenie egzystencji wskutek przymusowego poboru zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej w toku postępowania odwoławczego, działając na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej, zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego ustosunkowanie się do zasadności złożonej wraz z odwołaniem korekty zeznania podatkowego za 2003r. oraz podanie, w związku z korektą, wysokości zaległości podatkowej strony w podatku dochodowym za 2003r. Wykonując powyższe, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż korekta zeznania podatkowego za 2003r. nie budzi wątpliwości pod względem rachunkowym i formalnym, zatem organ odwoławczy przyjął, że wykazana do zapłaty kwota [...] zł określona została prawidłowo, a wobec zaliczenia kwoty uiszczonej w dniu 23 kwietnia 2004r. kwoty [...] zł na jej poczet, strona na dzień złożenia odwołania była obciążona zaległością w kwocie [...] zł, o której umorzenie się ubiegała. W stosunku do takiej kwoty organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż organ ten uznał, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej w świetle ustalonej sytuacji bytowej i finansowej strony była zasadna. Ze stanu faktycznego sprawy nie wynikało bowiem, że w sprawie zaistniały okoliczności szczególne przemawiające za umorzeniem zaległości podatkowej. Stwierdzono, że przedmiotowa zaległość stanowiła wynik nie wywiązania się z zapłaty w terminie ustawowym zadeklarowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r., a wyjaśnienie przyczyn braku zapłaty niedostatkiem środków w opisanym stanie faktycznym sprawy (zwłaszcza przy deklarowanym poziomie wydatków miesięcznych) nie zasługiwało na miano okoliczności wyjątkowej i uznania priorytetu ważnego interesu podatnika nad interesem publicznym. Organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko tym, iż w zeznaniu strona wykazała, że w 2003r. uzyskała dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [...] zł oraz dochód z emerytury-renty krajowej w wysokości [...] zł (łącznie [...] zł). Strona przeznaczała go - jak oświadczyła w postępowaniu - na opłatę czynszu dwóch lokali mieszkalnych, energię elektryczną, telefon, raty kredytu, alimenty. Organ odwoławczy stwierdził wobec powyższego, iż w sytuacji, gdy podatnik uzyskiwał dochody, prowadził jednoosobowe gospodarstwo, to zgromadzenie środków umożliwiających uregulowanie zobowiązania podatkowego nie mogło być niemożliwe do zrealizowania. Natomiast konieczność spłacania kredytu na zakup mieszkania, jest konsekwencją podjętych wcześniej decyzji strony o jego budowie, nie stanowi okoliczności wyjątkowej, która mogłaby skutkować odmienną oceną sprawy. Stwierdzono również, że o sytuacji materialnej nie przesądzają tylko uzyskiwane dochody, ale także rozmiar i rodzaj wydatków podatnika, a więc sposób w jaki gospodaruje on swoim majątkiem i okoliczność ta nie może stanowić podstawy do ulgowego potraktowania zobowiązania podatnika. Organ podkreślił fakt, iż dochód uzyskany w 2003r. pozwolił podatnikowi na zwrot zaciągniętych w latach poprzednich pożyczek od osób prywatnych w łącznej kwocie [...] zł. Udzielenie ulgi w okolicznościach, gdy podatnik miał możliwości płatnicze pozwalające uregulować należny podatek, jednak zdecydował o innym ich rozdysponowaniu, nie uzasadnia umorzenie zaległości podatkowej. Uciążliwość zaś ponoszenia wydatków koniecznych na utrzymanie w sytuacji, gdy podatnik dysponuje stałym źródłem utrzymania nie jest wystarczającą i jedyną tylko przesłanką ważnego interesu podatnika, którą organ podatkowy winien się kierować podejmując decyzję pozytywną dla podatnika. Organ, kierując się wyjaśnieniami złożonymi przez stronę w postępowaniu uznał, iż sytuacja strony nie jest aż tak niekorzystna jak przedstawiona w odwołaniu, i w konsekwencji nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż wyegzekwowanie zapłaty zagroziłoby podstawom bytu odwołującego. Ustosunkowując się do argumentów podniesionych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż czynności sprawdzające zeznanie podatnika za 2003r., przeprowadzone przez organ podatkowy pierwszej instancji w dniu [...] , na okoliczność których sporządzony został protokół, nie doprowadziły do zmiany wysokości zaległości podatkowej. Dopiero korekta zeznania podatnika złożona jednocześnie z odwołaniem od decyzji spowodowała tą zmianę, zatem organ podatkowy pierwszej instancji nie miał podstaw do orzekania o innej kwocie zaległości niż wynikająca z pierwotnego zeznania. Organ odwoławczy wskazał także, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie istnieje obowiązek brania pod uwagę okoliczności, w jakiej podatnik znajduje się w chwili podejmowania decyzji, i te okoliczności organ pierwszej instancji ocenił. Stwierdzono ponadto, iż w ocenie sprawy nie można też pomijać okoliczności powstania zaległości oraz oceny postawy strony dokonywanej przez pryzmat postrzegania przez nią obowiązku wywiązywania się z prawem nałożonych ciężarów podatkowych. Przyjmując, iż granicą uwzględnienia interesu strony jest kolizja z interesem publicznym, dokonano oceny sytuacji podatnika z uwzględnieniem interesu budżetu Państwa (interesu publicznego). Nie uznając okoliczności przedstawionych przez odwołującego za przesłanki ważnego interesu, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że zastosowanie wnioskowanej ulgi właśnie spowodowałoby niezasadne danie priorytetu subiektywnie ważnemu (w rozumieniu ochrony własnych środków), interesowi indywidualnego podatnika kosztem interesu publicznego (budżetu). Z uzasadnienia omawianej decyzji wynika również, że organ odwoławczy, wbrew stanowisku strony, nie stwierdził w decyzji z dnia [...] przekroczenia granic uznania administracyjnego, poprzez dowolność rozstrzygnięcia. Uznano bowiem, iż wydana przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzja oparta jest na prawidłowej interpretacji przepisów prawa i poprawnej ocenie stanu faktycznego, który ustalono w wyczerpujący sposób. Naczelnik Urzędu w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na przyczyny, które w jego ocenie uzasadniały wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej R. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, ze względu na naruszenie przepisów prawa, tj. art. 122, art. 123 w związku z art. 200 § 1, art. 125, art. 167 § 2, art. 180, art. 181, art. 191, art. 207, art. 210 § 4 i 5 oraz art. 229 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargę skarżący podniósł zarzut dokonania przez organy podatkowe "swawolnej" ocenę stanu faktycznego przekraczającej ramy dowolności postępowania przy wydawaniu decyzji uznaniowych, orzeczenie odmowy umorzenia do innej kwoty zaległości niż kwota wnioskowana oraz uniemożliwienie podatnikowi czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Skarżący wskazał, że "swawolna", a nawet fałszywa ocena materiału jest skutkiem takiego ustalenia i opisania stanu faktycznego sprawy w zakresie jego sytuacji finansowej i materialnej, którego cel stanowiło "osobowe" potraktowanie sprawy oraz znalezienie uzasadnienia do bezzasadnej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Strona podniosła, iż w zaskarżonej decyzji podano nieprawdę odnośnie momentu ujawnienia innej kwoty zaległości podatkowej niż pierwotnie wykazana w zeznaniu podatkowym. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podważył prawidłowość wyjaśnienia (w związku ze złożoną korektą zeznania podatkowego) wysokości zaległości podatkowej do zapłaty za 2003r. W ocenie skarżącego, skutkiem tej korekty było wydanie przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji odmawiającej umorzenia przedmiotowego zobowiązania przy nieuwzględnieniu zmiany jego wysokości. Stwierdził także, że organ odwoławczy nie wycofując z obrotu prawnego decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w związku z korektą zeznania podatkowego za 2003r. popełnił błąd proceduralny. Podkreślił przy tym, że składając korektę zeznania skutkującą zmianą wysokości zobowiązania podatkowego za 2003r. nie zmienił żądania w zakresie wnioskowanej kwoty. Dodatkowo podniósł, iż zaległość za 2003r. została uregulowana przez osobę trzecią, co powoduje przekształcenie długu podatkowego w dług osobisty i niekorzystnie wpływa na jego sytuację finansową. Skarżący zarzucił również, że w trakcie postępowania odwoławczego nie zrealizowano zasady określonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ w zawiadomieniu o możliwości zapoznania z materiałem dowodowym (tj. skorzystania z trybu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej) wskazano niewłaściwy organ podatkowy pierwszej instancji, a ponadto pomimo iż poinformował organ odwoławczy o chorobie, to nie przedłużono terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do regulacji zawartej w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), na wniosek podatnika, organy podatkowe mogą umarzać w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Stanowiąc w tym przepisie materialno-prawną podstawę umarzania zaległych zobowiązań podatkowych, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając tym organom ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego nie obejmuje zatem uznania administracyjnego samego w sobie, a sprowadza się jedynie do badania kwestii, czy dana decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Skoro umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem zaległości podatkowej oraz za zaniechaniem poboru podatku przemawiać będą zatem wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu (vide: wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 1997r., sygn. akt SA/Gd 3277/95, Glosa 1998/11/31; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 655/98, Lex nr 44318). Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że nie można z instytucji zaniechania poboru podatku względnie umorzenia zaległości podatkowych czynić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku (vide: wyrok NSA z dnia 15 maja 1991r. SA/Gd 295/91, POP 1994/1/7). Z kolei organ podatkowy wydający rozstrzygnięcie w trybie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, obowiązany jest nie tylko do ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie, lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 8 października 2002r., sygn. akt I SA/Wr 1458/01, POP 2004/3/59). Rozpatrując skargę z uwzględnieniem powyższego oraz treści przepisu art. 67 § 1 ustawy - Ordynacji podatkowa, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie uchybiła prawu. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i rodzinną i poddały ocenie racje, na które powołał się skarżący. Sytuacja rodzinna i majątkowa nie została uznana jako szczególna i wyjątkowa, a zwłaszcza zagrażająca jej egzystencji. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przywołanego powyżej przepisu dotyczącego umorzenia zaległości podatkowej, mieści się w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego. Organy podatkowe, dokonując oceny możliwości umorzenia zaległości podatkowych, uwzględniły również przyczyny powstania zaległości, a mianowicie zbadały m.in. czy zaległości te są skutkami nagłych sytuacji losowych, na które podatnik nie mógł mieć wpływu i niezależnych od niego. W przedmiotowej sprawie takich okoliczności, wbrew argumentom skarżącego, nie stwierdzono. Organy podatkowe dokonały również wyważenia interesu publicznego z interesem strony, nie znajdując podstaw do uznania tego ostatniego za priorytetowy. Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśniono istotę uznania administracyjnego w kontekście potrzeby oceny każdej sprawy co do występowania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organy obu instancji dołożyły staranności w zebraniu materiału dowodowego, na podstawie którego wyciągnęły wnioski odnośnie oceny sytuacji finansowej i bytowej skarżącego. Przedstawionej zaś przez te organy oceny stanu faktycznego nie można w żadnej mierze uznać za "swawolną", czy też przekraczającą ramy dowolności postępowania przy wydawaniu decyzji uznaniowych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd nie znalazł podstaw do uznania ich za zasadne. Jak wynika z akt sprawy, w związku ze złożoną korektą zeznania podatkowego w postępowaniu odwoławczym dokonano wyjaśnienia w przedmiocie zasadności jej złożenia, co doprowadziło do ustaleń, że korekta jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał więc w zaskarżonej decyzji, iż przedmiotowa korekta zeznania podatkowego, po zbadaniu jej przez organ podatkowy pierwszej instancji, nie budzi wątpliwości pod względem rachunkowym i formalnym, zatem zobowiązanie wykazane w poz. 126 korekty zeznania po zaliczeniu na poczet zobowiązania dokonanej już wpłaty stanowi przedmiot postępowania odwoławczego. W tej sytuacji nie można zgodzić się z zarzutami odnośnie prowadzonych czynności sprawdzających zeznania podatkowego za 2003 rok oraz jego korekty. Natomiast podniesiona przez skarżącego okoliczność uregulowania zobowiązania przez osobę trzecią pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie odmowne w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Nieuzasadnionym jest również zarzut skarżącego w odnośnie uniemożliwienia mu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Okoliczność, iż w zawiadomieniu z dnia 12 października 2004r., sporządzonym przez organ odwoławczy w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, jako organ pierwszej instancji, który wydał decyzję z dnia [...], Nr [...], omyłkowo wskazano Naczelnika Urzędu Skarbowego zamiast Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie pozbawiła skarżącego jego uprawnień wynikających z art. 123 Ordynacji podatkowej. Wbrew stanowisku skarżącego, przedmiotowe zawiadomienie nie utraciło swojej skuteczności, zwłaszcza, że prócz omyłkowej nazwy organu zawierało inne dane pozwalające na identyfikację, jakiej sprawy dotyczy (tj. datę wydania i numer decyzji, określenie przedmiotu sprawy). W zawiadomieniu podano również, gdzie znajdują się akta sprawy i kiedy strona może się z nimi zapoznać. Zauważyć przy tym należy, że sam podatnik nie miał pierwotnie żadnych wątpliwości co do treści omawianego zawiadomienia, skoro w piśmie z dnia 23 października 2004r., przesłanym do sprawy o nr [...], wskazał jedynie, że z powodu swojej choroby nie może uczestniczyć w postępowaniu odwoławczym w wyznaczonym terminie. Tym samym za nieuzasadniony należy również uznać zarzut skarżącego odnośnie nieprzedłużenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Strona zawiadomiona o terminie, w jakim może wypowiedzieć się w sprawie materiału dowodowego, nie wniosła o przedłużenie tego terminu, a jedynie poinformowała, że w tym czasie stawić się nie może. Z uwagi na fakt, że stawiennictwo strony nie było obowiązkowe, a ona sama nie wnosiła o jakiekolwiek przesunięcie terminu, organ odwoławczy miał prawo uznać pismo strony za wyjaśnienie powodu niestawiennictwa. W sytuacji, gdy organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne, i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się granicach uznania administracyjnego, zaś zarzuty skarżącego w kwestii naruszenia przepisów prawa okazały się być niezasadne, Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę