I SA/Kr 699/24

I SA/Kr 699/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /przewodniczący/
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Paweł Dąbek
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 27f, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 699/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2025r., , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Karcz Sędziowie: WSA Paweł Dąbek WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 maja 2024r. znak: SKO.EA/418/62/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2024r. znak: SKO.EA/418/62/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 27f, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 poz. 2505 - dalej u.p.e.a.) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego – stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 6 marca 2024r. nr PD-02-3.3160.3.2.2024.MW.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 6.03.2024r. postanowieniem nr PD-02-3.3160.3.2.2024.MW Prezydent Miasta Krakowa orzekł o oddaleniu sprzeciwu wniesionego przez Z.B. - małżonkę M.B., co do odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zaległości z tytułu podatku od środków transportowych. W treści postanowienia wskazano, że dnia 8.01.2024r. Z.B. złożyła w organie egzekucyjnym sprzeciw w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zaległości współmałżonka z tytułu podatku od środków transportowych. Wyjaśniono, że z uwagi na okoliczność, że Z.B. nie zawarła w sprzeciwie informacji, które są podstawą wniesienia sprzeciwu Prezydent Miasta Krakowa wezwał Z.B. do sprecyzowania sprzeciwu poprzez wskazanie: jakich tytułów wykonawczych dotyczy złożony sprzeciw, jaki jest zakres żądania w złożonym sprzeciwie, czy zaistniało ograniczenie, zniesienie, wyłączenie lub ustanie odpowiedzialności całością lub częścią majątku wspólnego. Z uwagi na okoliczność, że w wyznaczonym terminie Z.B. nie doprecyzowała żadnej kwestii, co do której była wezwana, Prezydent Miasta Krakowa postanowił oddalić sprzeciw.
W dniu 30.03.2024r. Pan M.B. złożył zażalenie na wyżej opisane postanowienie. W zażaleniu zarzucono niezgodne z prawem działania Prezydenta Miasta Krakowa. Wskazano także na postępowania cywilne, w których zapadły rozstrzygnięcia rażąco naruszające prawo. W części końcowej zażalenia wskazano na tytuł wykonawczy nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie powołało treść art. 134 k.p.a. i wyjaśniło, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do drugiej grupy zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych.
Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: a) nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym, czy też nieistnienie postanowienia) b) niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 27f u.p.e.a. w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo sprzeciwu.
Na postanowienie o oddaleniu sprzeciwu małżonka zobowiązanego małżonkowi zobowiązanego przysługuje zażalenie (§6). Jeżeli postanowienie w sprawie sprzeciwu małżonka zobowiązanego stanie się ostateczne, wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o sposobie i dacie ostatecznego rozpatrzenia tego sprzeciwu (§7).
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że z uwagi na fakt, że Skarżący nie ma legitymacji do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 6.03.2024r., mocą którego oddalono sprzeciw wniesiony przez Z.B. – małżonkę Skarżącego co do odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zaległości z tytułu podatku od środków transportowych, bowiem sprzeciw taki mogła złożyć wyłącznie Z.B. – zasadnym jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 maja 2024r. znak: SKO.EA/418/62/2024 wniósł M.B. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia. Zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym brak zbadania materiału dowodowego sprawy. Wskazał na toczące się postępowania cywilne.
W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2025r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał stanowisko Skarżącego zawarte w skardze.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024r., poz. 935) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do tej zasady art. 127§1 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Art. 127§2 k.p.a. wskazuje, że właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W myśl art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (art. 141§1 k.p.a.).
Z unormowań tych wynika, że zarówno odwołanie, jak i zażalenie są środkami zaskarżenia rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji. Strona może zaskarżyć postanowienie organu I instancji tylko jednokrotnie w administracyjnym toku instancji. Rozpatrzenie zażalenia wyczerpuje administracyjne postępowanie instancyjne. Postanowienie organu II instancji, którym rozpatrzono zażalenie, jest ostateczne i strona, która nie zgadza się z rozstrzygnięciem może to postanowienie organu II instancji zaskarżyć do sądu administracyjnego (art. 3§2 pkt 2 p.p.s.a.).
Art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Art. 134 k.p.a. odnosi się wprost do odwołania. Jednak z mocy art. 144 k.p.a. - art. 134 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażalenia. Na zasadzie tego przepisu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia organ jest obowiązany w pierwszej kolejności ustalić, czy strona była uprawniona do złożenia zażalenia, tj. czy obowiązujące przepisy dawały ku temu podstawę, czyli czy zażalenie było dopuszczalne.
Podkreślić trzeba, że regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu II instancji, określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych do rozpatrzenia wniesionego środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić tylko czy zażalenie jest dopuszczalne z przyczyn formalnych. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek wniesionego środka zaskarżenia, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie przed organem odwoławczym. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać zasadność zaskarżonego postanowienia.
Art. 134 k.p.a. nie określa jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności środka zaskarżenia, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność środka zaskarżenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność środka zaskarżenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie środka zaskarżenia przez legitymowany podmiot - stronę postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, należy zwrócić uwagę na art. 27f§1 u.p.e.a. z którego wynika, że w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo sprzeciwu. Podstawą sprzeciwu jest ograniczenie, zniesienie, wyłączenie lub ustanie odpowiedzialności całością albo częścią majątku wspólnego. W sprzeciwie określa się istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W art. 27f§5 u.p.e.a. wskazano, że wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie sprzeciwu małżonka zobowiązanego, w którym:
1) oddala sprzeciw;
2) uznaje sprzeciw:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala sprzeciw.
Postanowienie w sprawie sprzeciwu małżonka zobowiązanego doręcza się temu małżonkowi i zobowiązanemu. Na postanowienie o oddaleniu sprzeciwu małżonka zobowiązanego małżonkowi zobowiązanego przysługuje zażalenie (§ 6) Jeżeli postanowienie w sprawie sprzeciwu małżonka zobowiązanego stanie się ostateczne, wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o sposobie i dacie ostatecznego rozpatrzenia tego sprzeciwu (§ 7).
Sprzeciw jest środkiem obrony małżonka zobowiązanego przed egzekucją z majątku wspólnego i służy wykazaniu, że egzekucja z majątku wspólnego jest niedopuszczalna. Nie jest to natomiast środek służący wykazaniu, że egzekucja skierowana została do składnika majątku odrębnego małżonka zobowiązanego i z tego względu jest niedopuszczalna, czy też środek zmierzający do wyłączenia z egzekucji określonego składnika majątkowego. Istota sprzeciwu dotyczy rozstrzygnięcia, czy zgodnie z odrębnymi przepisami odpowiedzialność za określoną należność pieniężną obejmuje również majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka. Do wskazanych w przepisie modyfikacji, tj. ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania odpowiedzialności całością albo częścią majątku wspólnego może dojść m.in. na skutek przewidzianych w k.r.i.o. zdarzeń w postaci: zawarcia, zmiany lub rozwiązania przez zobowiązanego i jego małżonka umowy majątkowej (art. 47 k.r.i.o.) albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w szczególności powstania rozdzielności majątkowej na skutek orzeczenia sądu (art. 52 k.r.i.o.), ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków (art. 53 k.r.i.o.), orzeczenia separacji (art. 54 k.r.i.o.). Obostrzeniem dla takich modyfikacji jest art. 27e § 3 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 listopada 2024r., sygn. akt I SA/Lu 405/24).
Zasadnie uznał organ, że stroną postępowania w sprawie sprzeciwu małżonka zobowiązanego nie może być sam zobowiązany czyli Skarżący M.B. Uprawnienie wynikające z art. 27f u.p.e.a. przysługuje jedynie małżonkowi zobowiązanego czyli Z.B.
W konsekwencji prawidłowo uznał organ, że skarżący nie ma legitymacji do złożenia zażalenia w sprawie. Zauważyć przy tym należy, że małżonka skarżącego – Z.B. wniosła osobiście sprzeciw i został on rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na ich wynik, dlatego w tym stanie sprawy skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024r. poz.935 ze zm.), podlega oddaleniu.