I SA/Kr 682/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki W. na decyzję SKO, uznając, że spółka W.1 nie nabyła zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a tym samym nie przysługuje jej prawo do nadpłaty podatku od nieruchomości za lata poprzedzające podział.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki W.1 o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012. Spółka W.1 powstała w wyniku podziału spółki W. i przejęła część jej majątku. Organy podatkowe wielokrotnie odmawiały wszczęcia postępowania, powołując się na brak sukcesji prawnej. Po serii postępowań i wyroku NSA, który uchylił wcześniejsze postanowienia i wskazał na potrzebę merytorycznego rozpoznania wniosku, ostatecznie WSA w Krakowie oddalił skargę spółki W., uznając, że przekazany majątek nie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a tym samym spółka W.1 nie nabyła prawa do nadpłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która uchyliła decyzję Wójta Gminy K. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. dla spółki W.1. Spółka W.1 powstała w wyniku podziału spółki W. i przejęła część jej majątku, w tym nieruchomości. Spółka W.1 wnioskowała o zwrot nadpłaconego przez spółkę W. podatku od tych nieruchomości za lata 2007-2012. Po długotrwałym postępowaniu, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2018 r. (II FSK 3986/17), który nakazał merytoryczne rozpoznanie sprawy, WSA w Krakowie uznał, że spółka W.1 nie nabyła zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 93c § 2 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, zgodnie z art. 93c § 1 O.p., spółka W.1 nie wstąpiła we wszelkie prawa i obowiązki spółki dzielonej dotyczące tych składników majątku, a tym samym nie przysługuje jej prawo do żądania stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za okres poprzedzający podział. Sąd podkreślił, że ocena prawna NSA z wyroku z 26 czerwca 2018 r. jest wiążąca i nie budzi wątpliwości w kontekście tego, że przekazane składniki majątkowe nie spełniały obiektywnych kryteriów zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a ich stan techniczny (nakaz rozbiórki) wykluczał wykorzystanie gospodarcze.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka powstała w wyniku podziału przez wydzielenie części majątku, która nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki podatkowe osoby prawnej dzielonej związane z tym majątkiem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku NSA z 26 czerwca 2018 r., który jednoznacznie stwierdził, że sukcesja podatkowa na podstawie art. 93c O.p. następuje tylko wtedy, gdy przejęty majątek stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W tej sprawie przekazane nieruchomości nie spełniały tych kryteriów, a ich stan techniczny wykluczał wykorzystanie gospodarcze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 93c § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis regulujący sukcesję podatkową w przypadku podziału spółki przez wydzielenie, uzależniający ją od tego, czy przejęty majątek stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakłada bezwzględny obowiązek związania sądu i organu administracji oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, nakazując organom państwowym i sądom brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia.
O.p. art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, w tym brak statusu strony.
K.s.h. art. 529 § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 530 § 2
Kodeks spółek handlowych
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazany spółce W.1 majątek nie stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 93c § 2 O.p., co wyklucza sukcesję podatkową. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku NSA z 26 czerwca 2018 r. (II FSK 3986/17).
Odrzucone argumenty
Spółka W.1, jako następca prawny spółki W., ma prawo do żądania stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za okres sprzed podziału. Decyzja SKO z 22 września 2017 r. nie rozstrzygnęła sprawy nadpłaty dla spółki W.1, a jedynie dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w przedmiocie określenia zobowiązania dla spółki W. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organ odwoławczy, który nie zastosował się do wskazań NSA. Naruszenie art. 122, 187, 191, 120, 127, 210 O.p. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i brak wszechstronnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
zgodnie z art. 93 O.p., osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku (§ 1). Przepis § 1 stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (§ 2). Jak z tego wynika, skarżąca była osobą prawną powstałą w wyniku podziału, o której mowa w art. 93c § 1 O.p., a że jej majątek obejmował zorganizowaną część przedsiębiorstwa (art. 93c § 2 O.p.), nie powinno budzić wątpliwości, że wstąpiła ona z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Grzegorz Klimek
członek
Michał Niedźwiedź
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 93c Ordynacji podatkowej w kontekście podziału spółek przez wydzielenie i definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Znaczenie art. 153 P.p.s.a. i mocy wiążącej orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału spółki przez wydzielenie i oceny, czy przekazany majątek stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Stan techniczny nieruchomości może mieć wpływ na ocenę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność sukcesji podatkowej po podziale spółki i znaczenie precyzyjnej definicji 'zorganizowanej części przedsiębiorstwa' w kontekście prawa podatkowego. Długotrwały proces sądowy z udziałem różnych instancji dodaje jej dynamiki.
“Podział spółki a prawo do nadpłaty podatku: kluczowa rola 'zorganizowanej części przedsiębiorstwa'.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 682/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-09-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący/ Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane III FSK 740/23 - Wyrok NSA z 2024-05-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151, 153, 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 93c par. 1-2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Bogusław Wolas, Sędzia WSA Grzegorz Klimek, Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.), po rozpoznaniu 29 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w K. przy uczestnictwie W.1 sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 29 marca 2022 r., nr SKO.Pod./4140/764/2021 w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę. Uzasadnienie 1.1. Decyzją z 24 maja 2021 r. (nr FN.3120.5.5.2014) Wójt Gminy K. odmówił W. 1 sp. z o.o. z siedzibą w O. – nazywanej dalej "spółką W. 1", stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 75 § 4a w zw. z art. 297 i 210 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej jako "O.p."). W motywach decyzji organ wyjaśnił, że spółka W.1 powstała 30 kwietnia 2012 r. w wyniku podziału W. sp. z o.o. z siedzibą w K. – nazywanej dalej "spółką W.". Podział ten został przeprowadzony zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. Na nowo utworzoną spółkę została przeniesiona część majątku spółki W. wymienione w planie podziału, w tym nieruchomości, których dotyczy sprawa. Wnioskiem z 14 maja 2015 r. spółka W.1 zwróciła się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o wypłatę nadpłaconego przez W. podatku od tych nieruchomości w latach 2007-2012. Postanowieniem z 2 czerwca 2014 r. Wójt Gminy K. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu nadpłaty w zakresie wskazanym w powyższym wniosku. Następnie, postanowieniem z 25 sierpnia 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło powyższe rozstrzygnięcie. Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt Gminy K. raz jeszcze odmówił spółce W.1 wszczęcia postępowania (postanowienie z 23 października 2014 r.). Na skutek wniesienia przez spółkę W.1 odwołania od powyższego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie raz jeszcze uchyliło orzeczenie Wójta Gminy K. Ponownie rozpatrując wniosek spółki W.1 organ pierwszej instancji postanowieniem z 21 maja 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, rozpoznawszy odwołanie spółki W.1, postanowieniem z 19 listopada 2015 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Niemniej jednak postanowienia te zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 marca 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 119/16). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z 17 października 2016 r., Wójt Gminy K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku spółki W.1. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez SKO w Krakowie postanowieniem z 23 stycznia 2017 r. Następnie zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 26 czerwca 2017 r. (sygn. akt I SA/Kr 453/17) oddalił skargę spółki W.1 na powyższe postanowienie. Orzeczenie to jednak zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 czerwca 2018 r. (sygn. akt II FSK 3986/17). Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę co do istoty i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającej je postanowienie organu pierwszej instancji. Rozpoznając merytorycznie wniosek spółki W.1 Wójt Gminy K. zwrócił uwagę, że przed podziałem spółki W., spółka ta złożyła korektę deklaracji w podatku od nieruchomości za lata 2008, 2009, 2011 oraz 2012 wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Postanowienie zainicjowane tym wnioskiem zakończone zostało ostateczną decyzją SKO w Krakowie z 22 września 2017 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z 12 lipca 2017 r. w przedmiocie określenia spółce W. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. oraz stwierdzenia na jej rzec nadpłaty. Następnie organ zaznaczył, że jakkolwiek w świetle wskazań co do dalszego postępowania, sformułowanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2018 r., nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości – nie oznacza to jednak, że wniosek spółki W.1 należało uwzględnić. Nadpłata podatku w zakresie nieruchomości wskazanych we wniosku spółki W.1 została już bowiem zwrócona spółce W.. Stąd też, skoro wspomniana decyzja SKO w Krakowie z 22 września 2017 r. ma charakter trwały, Wójt Gminy K. uznał, że nie ma podstaw, aby w odniesieniu do tych samych składników ponownie stwierdzić nadpłatę w podatku. 1.2. W odwołaniu wywiedzionym od powyższej decyzji, pełnomocnik spółki W.1 podniósł między innymi, że wbrew temu co przedstawił organ pierwszej instancji decyzja SKO w Krakowie z 22 września 2017 r. nie została wydana w sprawie wniosku spółki W. o stwierdzenie nadpłaty, tylko w sprawie o stwierdzenie nieważności dotyczącej owej nadpłaty. Dalej pełnomocnik zwrócił uwagę, że organ nie uwzględnił wskazań oraz oceny prawnej sformułowanych w wyroku NSA z 26 czerwca 2018 r. Tym samym naruszył art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."). W wyroku tym wyraźnie bowiem stwierdzono, że spółka W.1 wstąpiła z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Może ona zatem korzystać z praw podatnika bez względu na to, czy jej żądanie dotyczy okresu sprzed, czy po wydzieleniu. Istotne jest jedynie to, czy jej żądanie pozostaje w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Równocześnie Wójt Gminy K. zidentyfikował nieruchomości, które przypadły spółce W.1 w planie podziału, a mimo to – wbrew wskazaniom NSA – odmówił względem nich stwierdzenia nadpłaty. Równocześnie, zdaniem pełnomocnika strony – wbrew stanowisku Wójta Gminy K. – stwierdzenie nadpłaty dla spółki W.1 nie pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji ostatecznej. Pomiędzy decyzją stwierdzającą nadpłatę dla spółki W., a decyzją rozstrzygającą sprawę z wniosku W.1 z 14 maja 2014 r. nie zachodzi tożsamość co do sprawy. 1.3. Decyzją z 29 marca 2022 r. (SKO.Pod/4140/764/2021), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło powyższą decyzję Wójta Gminy K. Przywołując obszernie treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2018 r. (sygn. akt II FSK 3986/17), organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy K. nie zastosował się do sformułowanych w nim wskazań oraz oceny prawnej. W wyroku tym sąd wyraźnie wskazał, że spółka W.1 wstąpiła z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Może ona zatem korzystać z praw podatnika bez względu na to, czy jej żądanie dotyczy okresu sprzed, czy po wydzieleniu. Istotne jest jedynie to, czy jej żądanie pozostaje w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Tym samym SKO w Krakowie uznało, że zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. był trafny. 2.1. W skardze wywiedzionej przez spółkę W. od powyższej decyzji pełnomocnik podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i 3 oraz art. 191 O.p. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym brak wzięcia pod uwagę okoliczności znanych organowi z urzędu w zakresie uznania, że majątek przekazany spółce W.1 w skutek podziału stanowił zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa, podczas gdy: a) organ uznając, że mamy do czynienia z sukcesją podatkową poprzestał wyłącznie na treści uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki, wyrażającej zgodę na przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, bez analizy i oceny czy faktycznie przeniesione składniki majątku spółki dzielonej stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa; b) zupełnym zaniechaniu analizy i oceny czy przeniesione na spółkę W.1 składniki majątku wskazane w planie podziału: - stanowiły istniejący w przedsiębiorstwie zbywcy zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych; - były wyodrębnione organizacyjnie; - były wyodrębnione finansowo; - mogły stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze; w sytuacji gdy z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa mamy do czynienia przy kumulatywnym spełnieniu wszystkich powyższych warunków, a okoliczność jak strony transakcji określiły jej przedmiot nie ma znaczenia dla oceny czy stanowi on zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa, czy nie; c) zupełnym pominięciu przy ocenie czy mamy do czynienia z przeniesieniem zorganizowanej części przedsiębiorstwa okoliczności znanych organowi z urzędu z racji orzekania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty Skarżącemu za lata 2008-2012 oraz uczestniczenia w prowadzonych postępowaniach przed WSA w Krakowie, gdzie wszystkie 4 budynki stanowiące główne składniki przekazanego majątku już co najmniej od 2008 r. nie były wykorzystywane ani związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ zastosowanie do nich miały tzw. względy techniczne, a co więcej w dniu 30 lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w stosunku do przedmiotowych budynków decyzję nakazującą ich rozbiórkę, co potwierdza uzasadnienie prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 314/14; 2) art. 122 w zw. z art. 120 i art. 127 oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy z uwagi na brak odniesienia się przez organ do wszystkich twierdzeń spółki W., w tym dotyczących tego, że aby uznać spółkę W.1 jako stronę i móc mówić o sukcesji praw i obowiązków musi zostać spełniony drugi warunek, to znaczy by przeniesiony majątek stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, podczas gdy spółka W. podniosła przedmiotową kwestię w toku postępowania, a organ się do niej nie odniósł; 3) art. 93 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że majątek przekazany spółce W. stanowi zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa tylko na tej podstawie, że w uchwałach stanowiących podstawę wydzielenia, został w ten sposób określony, podczas gdy o tym czy przejęty majątek stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa decydują obiektywne przesłanki takie jak istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych; wyodrębnione organizacyjne i finansowe tego majątku; a także możliwość stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze; podczas gdy przekazany majątek nie stanowił zorganizowanej cześć przedsiębiorstwa, a obejmował głównie budynki, które od co najmniej kilku lat nie były wykorzystywane gospodarczo z uwagi na ich katastrofalny stan techniczny, a po przejęciu tych budynków PINB wydał decyzję nakazującą ich rozbiórkę; nie sposób zatem uznać, że przejęty majątek stanowił funkcjonujące przedsiębiorstwo lub jego część, skoro obiektywnie nie był wykorzystywany gospodarczo, a nawet nie nadawał się do gospodarczej wykorzystania. 2.2. Pełnomocnik skarżącej spółki W. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej wniósł o rozważenie przez Sąd, czy nie byłoby zasadnym, aby zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") o podjęcie uchwały rozstrzygającej wątpliwości co do wykładni art. 93c O.p., w sytuacji gdy dominująca linia orzecznicza sądów administracyjnych, organów podatkowych, doktryna oraz Minister Finansów uznaje, że w sytuacji podziału spółek przez wydzielenie na spółkę dzieloną przechodzi prawo do nadpłaty podatku, jako prawo niezwiązane z przekazanymi składnikami majątku, a w postępowania, w których stroną są spółki W.1 i W. podejmowana jest odmienna wykładnia tego przepisu. 2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 2.4. Pismem z 15 września 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił argumentację sformułowaną w motywach skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona. 3.2. Biorąc pod uwagę treść sformułowanych w skardze zarzutów oraz przedstawioną na ich poparcie argumentacji należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej spółki W. przede wszystkim dąży do wykazania, że spółce W.1 nie przysługiwało prawo do nadpłaty w podatku od nieruchomości. Wskazując na art. 93c § 2 O.p. oraz art. 551 Kodeksu cywilnego wywodzi bowiem, że wbrew temu co przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, spółka ta nie nabyła zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przywołując przy tym liczne tezy z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi zwrócił uwagę, że składniki majątkowe przydzielone spółce W.1 nie spełniały obiektywnych kryteriów pozwalających na uznanie ich za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Dalej zaś wskazał, że odwołanie się przez organ do oświadczeń zawartych w dokumentach stanowiących podstawę wydzielenia było nie było wystarczające, skoro to nie ich treść przesądza o tym, czy stanowiły one zorganizowaną część przedsiębiorstwa, ale obiektywne cechy, których wystąpienia nie rozważano. Tym samym nie można uznać, aby spółka W.1 w wyniku podziału wstąpiła – tak jak przewiduje art. 93c § 1 O.p. – we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki. W motywach skargi pełnomocnik strony podkreślił również, że w tym zakresie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 21 lipca 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 502/16), w którym przesądzono, iż prawo do nadpłaty przysługuje spółce skarżącej, a nie spółce W.1. 3.3. Mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2018 r. (sygn. akt II FSK 3986/17) należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W tym kontekście należy zaznaczyć, że zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania. Niemniej jednak obowiązek ten może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 lutego 2022 r., III FSK 5011/21; 2 marca 2021 r., III FSK 2414/21; 16 grudnia 2021 r., II FSK 856/19; 23 listopada 2021 .r, II FSK 567/19; 5 marca 2019 r., II FSK 3044/18; 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16). Natomiast art. 170 P.p.s.a. wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, która sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 stycznia 2022 r., I FSK 141/20; 3 grudnia 2021 r., III FSK 4400/21; 12 maja 2021 r., III FSK 3060/21; 19 stycznia 2021 r., II FSK 2588/18; 1 października 2017 r., II FSK 2428/15; 23 czerwca 2017 r., I FSK 1474/15). Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 P.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. 3.4. W świetle powyższego szczególnego znaczenia nabiera ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku. Wskazano w nim bowiem, że "zgodnie z art. 93 O.p., osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku (§ 1). Przepis § 1 stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (§ 2). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca powstała na skutek podziału W.sp. z o.o. w trybie art. 529 § 1 pkt 4 K.s.h. przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej, szczegółowo opisanego w planie podziału i uchwałach podziałowych na spółkę nowo zawiązaną – W.1 (informacja z Krajowego rejestru Sądowego, k. 16 akt adm.). Zgodnie z art. 530 § 2 K.s.h., wydzielenie nowej spółki następuje w dniu jej wpisu do rejestru. Wpis skarżącej do rejestru został dokonany 30 kwietnia 2012 r. (informacja z Krajowego rejestru Sądowego, k. 16 akt adm.). W aktach sprawy znajduje się zawarta w formie aktu notarialnego umowa przeniesienia własności nieruchomości (umowa z dnia 3 kwietnia 2012 r. Rep. [...]– k. 60 akt adm.), wraz z uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki W. sp. z o.o. z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie podziału spółki przez wydzielenie, gdzie znalazło się stwierdzenie, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników wyraża zgodę na zbycie przez spółkę dzieloną na rzecz spółki nowo zawiązanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki dzielonej oraz nieruchomości i użytkowania wieczystego spółki dzielonej na zasadach i w zakresie określonych w tej uchwale i w Planie podziału (k. 59 akt adm.). Załącznik do umowy stanowią Plan podziału spółki (k. 51 akt adm.) wraz z załącznikiem nr 5 zawierającym opis i podział majątku (aktywów i pasywów) (k. 43 akt adm.) i akt założycielski skarżącej (k. 47 akt adm.). Jak z tego wynika, skarżąca była osobą prawną powstałą w wyniku podziału, o której mowa w art. 93c § 1 O.p., a że jej majątek obejmował zorganizowaną część przedsiębiorstwa (art. 93c § 2 O.p.), nie powinno budzić wątpliwości, że wstąpiła ona z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Oznacza to, że miała interes prawny w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. żądając czynności organu stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, bowiem na podstawie przepisu prawa materialnego (art. 93c O.p.) działała jako następca prawny spółki dzielonej w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Była zatem stroną postępowania w sprawie z jej wniosku o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku, niezależnie od roku podatkowego, którego wniosek dotyczył (również sprzed daty wydzielenia). Nie było w związku z tym podstaw do twierdzenia, że w sprawie z wniosku skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009, 2011 i 2012 należało odmówić wszczęcia postępowania, bo »W.1 nie może wystąpić o zwrot nadpłaty podatku za okres przed podziałem«, jak wskazano w postanowieniu Wójta Gminy K. z dnia 2 czerwca 2014 r. " Z powyższego wprost zatem wynika, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazane spółce W.1 składniki majątkowe stanowiły zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 93c § 2 O.p. – a co za tym idzie była ona następcą prawnym spółki dzielonej w odniesieniu do tych składników (art. 93c § 1 O.p.). Dalej zaś Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z art. 165a O.p. wynika, iż "wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wchodzi w grę wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Sytuacja taka w rozpoznanej sprawie nie miała miejsca, bowiem skarżąca wstąpiła z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku. Może ona zatem korzystać z praw podatnika bez względu na to, czy jej żądanie dotyczy okresu sprzed, czy po wydzieleniu. Istotne jest jedynie to, czy jej żądanie pozostaje w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku." Ocena prawa zawarta w tym wyroku jest zatem jasna i niebudząca wątpliwości. Stąd też, skoro stanowisko wyrażone przez spółkę W. w skardze pozostaje w oczywisty sposób w sprzeczności z jego treścią – nie mogło ono zyskać aprobaty Sądu. 3.5. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, zwrócenie się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wydanie uchwały w zakresie wskazanym w skardze było bezzasadne. W sytuacji związania prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne, którego miałaby dotyczyć uchwała, nie mogło bowiem budzić poważnych wątpliwości w rozpoznawanej sprawie (art. 15 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). 3.6. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI