I SA/Kr 669/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ZUS odmawiającą zwolnienia ze składek, uznając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko wpis w rejestrze.
Skarżący M.M. domagał się zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r., powołując się na prowadzenie działalności gastronomicznej (PKD 56.10.A). Prezes ZUS odmówił, wskazując, że w rejestrze REGON jako przeważająca działalność widniał kod 5520Z. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze, który ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (PZUS) zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r. dla M.M. Podstawą odmowy był fakt, że w rejestrze REGON jako przeważająca działalność gospodarcza widniał kod PKD 5520Z, podczas gdy skarżący twierdził, że faktycznie prowadzi działalność gastronomiczną (PKD 56.10.A), która uprawniałaby go do zwolnienia na mocy art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Skarżący argumentował, że wpis w CEIDG/REGON ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla jedynie oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy, a nie stan faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że interpretacja organu, która traktuje wpis w rejestrze jako jedyny dowód spełnienia warunku, jest nieproporcjonalna i narusza zasadę równości wobec prawa. Podkreślono, że celem Tarczy Antykryzysowej jest realne wsparcie dla podmiotów faktycznie dotkniętych skutkami pandemii, a nie formalne kryteria, które mogą wykluczyć uprawnionych. Sąd wskazał, że organ powinien zbadać faktyczne prowadzenie działalności przez skarżącego, a nie opierać się wyłącznie na danych ewidencyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, a nie tylko wpis w rejestrze, który ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis w rejestrach (CEIDG/REGON) ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy, a niekoniecznie stan faktyczny. Celem Tarczy Antykryzysowej jest realne wsparcie dla podmiotów faktycznie dotkniętych skutkami pandemii, a formalne kryteria, takie jak wpis w rejestrze, nie powinny wykluczać podmiotów, które faktycznie spełniają merytoryczne przesłanki do uzyskania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zwolnienie z opłacania składek przysługuje płatnikom, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzili działalność oznaczoną według PKD 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, a dane te były zgłoszone do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z listopada 2019 r. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko wpis w rejestrze.
P.p.s.a. art. 145 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo przedsiębiorców art. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
u.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń § § 9
rozporządzenie PKD
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego § § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis w rejestrze CEIDG/REGON ma charakter deklaratoryjny i nie odzwierciedla zawsze stanu faktycznego. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko formalny wpis. Celem Tarczy Antykryzysowej jest realne wsparcie dla podmiotów dotkniętych pandemią. Organ powinien zbadać całokształt materiału dowodowego, a nie opierać się wyłącznie na danych ewidencyjnych. Interpretacja organu narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność podmiot uprawniony do otrzymania ulgi to płatnik składek prowadzący na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur.
Skład orzekający
Inga Gołowska
przewodniczący
Wiesław Kuśnierz
sprawozdawca
Waldemar Michaldo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących wsparcia w ramach Tarczy Antykryzysowej, znaczenie faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w porównaniu do wpisów ewidencyjnych, charakter prawny danych rejestrowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu (art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19) i okresu pandemii. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych przepisów wymagających spełnienia określonych warunków ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanej Tarczy Antykryzysowej i pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w kontekście uzyskiwania wsparcia, a nie tylko formalne wpisy w rejestrach. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy wpis w CEIDG decyduje o Twojej tarczy antykryzysowej? Sąd: Liczy się faktyczne działanie!”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 669/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Waldemar Michaldo
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 255/22 - Wyrok NSA z 2022-10-28
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31zo ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 79a, art. 180 w zw z art. 7-10, art. 12, art. 77 art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 646
art. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dz.U. 2015 poz 2009
par. 9
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 497,00 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: PZUS, organ) decyzją z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...] odmówił M. M. (dalej: Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) i stwierdził, że "wnioskiem z 31 grudnia 2020 r. wnosi Pan o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Kod PKD przeważającej działalności podany na wniosku oznaczony kodem 5610A nie był kodem zgłoszonym do 30 września 2020 r. KOD przeważającej działalności w rejestrze REGON na 30 września 2020 r.: 5520Z nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek.
W związku z powyższym, nie przysługuje Panu prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek (...)".
Skarżący pismem z dnia 26 stycznia 2021 r. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym wniósł o uwzględnienie:
- że "data 02.12.2018 roku stanowi datę powstania zmiany danych ujawnionych w CEIDG jako przeważający charakter działalności ujawniony w PKD pod numerem 56.10-A Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne;
- sposobu wykładni przepisów ustawowych którą przedstawiam poniżej, w tym deklaratywny charakter wpisu w CEiDG odzwierciedlający rzeczywisty i przeważający charakter prowadzonej przeze mnie działalności od 2 grudnia 2018 roku".
PZUS decyzją z dnia 16 marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 21 stycznia 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 i wskazał, że: "we wniosku z 31 grudnia 2020 r. oświadczył Pan, że prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A. Kod PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON na 30 września 2020 r.: 5520Z - nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. Wniosek o dokonanie zmiany złożył Pan 28 października 2020 r. (...) W związku z powyższym utrzymujemy w mocy decyzję z 21 stycznia 2021 r. nr [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek należnych za listopad 2020 r."
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący decyzji PZUS zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID-19, przez błędną wykładnie polegającą na arbitralnym przyjęciu, że "przeważająca działalność" ma zostać ujawniona w danych działalności gospodarczej zawartych w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej na dzień 30 września 2020 roku podczas gdy wymogiem przyznania prawa do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego jest prowadzenie działalności gospodarczej o powyższym PKD, a nie ujawnienie wpisu PKD w rejestrze Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej;
2. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 8, art. 7 w zw. z art. 77, art. 75 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; obecnie: Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej K.p.a.) polegające na wydaniu przez organ decyzji, pomimo że organ nie rozpoznał w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego potrzebnego do załatwienia sprawy, a także poznania wszelkich przyczyn przedmiotowego stanu rzeczy i właściwego ich zinterpretowania, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, godzącej w słuszny interes obywateli oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i przyjęciu dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i powielania niezasadnych twierdzeń, w szczególności polegających na przyjęciu przez organ, że na dzień 30 września 2020 roku Skarżący nie prowadził działalności o przeważającym PKD 56.10. A (tj. restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne), podczas gdy zgodnie z materiałem dowodowym przedstawionym organowi przez Skarżącego, Skarżący prowadzi działalność gospodarczą o przeważającym PKD 56.10.A od dnia 2 grudnia 2018 roku;
3. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz nieodniesienie się do wszystkich twierdzeń zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 21 stycznia 2021 roku;
4. art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 21 stycznia 2021 pomimo wystąpienia podstaw do jej uchylenia i zmiany treści decyzji.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że nowelizacje ustawy o COVID-19, w tym wprowadzające przepis art. 31zo, stanowiły tzw. Tarczę Antykryzysową 6.0.
Podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą od dnia 3 listopada 2014 roku, co zostało ujawnione w CEIDG.
Z formularza CEIDG "Wniosek o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej", w polu Nr 1 tj.: "Rodzaj wniosku" jednoznacznie ujawniono datę ostatniej zmiany wpisu - dzień 2.12.2018 roku - a datą złożenia wniosku jest dzień 28 października 2020 r.
Nie mniej data 2 grudnia 2018 stanowi datę powstania zmiany danych ujawnionych w CEIDG w sprawie przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej i ta data wykazuje fakt prowadzenia przez Skarżącego nieprzerwanie jako przeważającej działalności ujawnionej w PKD pod numerem 56.10. - A. Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne.
Powyższe oznacza, że Skarżący spełnił przesłanki z art. 31 zo ustawy o COVID-19 albowiem na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził działalność gospodarczą, gdzie rodzaj przeważającej działalności ujawnionej według PKD 2007 oznaczony był jednym z kodów wskazanych w normie ustawowej tj. 56.10.A.
Dotychczasowy wpis nie był zgodny ze stanem faktycznym. Faktycznie już od dnia 2 grudnia 2018 r. Skarżący prowadził działalność gospodarczą w przedmiocie kodu PKD 56.10.A. Powyższy fakt jest zaświadczony złożonym i przyjętym wnioskiem o wpis zmiany do wpisu CEIDG w dniu 28 października 2020 r., który stwierdza, że od dnia 2 grudnia 2018 roku Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie, o którym mowa w kodzie PKD 56.10.A.
Znamienne jest, że nowelizacja ustawy o COVID-19 weszła w życie dopiero w dniu 15 grudnia 2020 r., tj. prawie 2 miesiące po dokonaniu zmiany przez Skarżącego.
Określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z kodami PKD ma znaczenie głównie ewidencyjne. W myśl ustawy Prawo przedsiębiorców działalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis do CEIDG albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Warunki, jakie musi spełniać wniosek do CEIDG są określone ustawowo. Jednym z nich jest określenie przez przedsiębiorcę przedmiotów wykonywanej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności. Dane te są również wykorzystywane dla celów statystycznych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tj. Dz. U. 2012 r. poz. 591 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 443, ze zm.; dalej: u.s.p.).
Wskazane dane powinny zatem odzwierciedlać stan faktyczny, a w przypadku ich zmiany należy dokonać ich modyfikacji składając stosowny wniosek, tak jak Skarżący.
Zgodnie z zasadami poprawnej interpretacji aktów prawnych należy zinterpretować art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 jako wymagający istnienia w CEIDG wpisu kodu PKD tożsamego z kodem wynikającym z art. 31zo ust. 10 ustawy lub jako wymóg stawiany przedsiębiorcy, aby prowadził w rozumieniu ontologicznym działalność gospodarczą, której istota jest podstawą wyodrębnienia kodu PKD wskazanego art. 31zo ust. 10 ustawy.
Ze względu na argumenty językowe ("prowadził działalność gospodarczą") oraz racje celowościowe (in dubio pro libertate), tylko drugi sposób wykładni przepisu art. 31zo ust. 10 ww. ustawy Skarżący uznaje za prawidłowy tj. odmienny niż przyjęty przez organ.
Wymogiem jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej, a nie ujawnienie wpisu do PKD, jak stwierdza sama ustawa. W konsekwencji, nie może ona zostać zinterpretowana jako wprowadzająca uzależnienie zawarcia umowy o dofinansowanie od ujawnienia określonego kodu PKD, skoro za tym nie przemawiają zasady logiki. Pomoc przedsiębiorcy nie jest bowiem spowodowana w jakikolwiek sposób wpisem do PKD, lecz przeważającym charakterem działalności gospodarczej.
Odmienna interpretacja prowadzi do sytuacji, w której odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie stanowiłaby sankcję za nieujawnienie wpisu do PKD, co stanowi niezrozumiałe i pozaustawowe zaostrzenie wymogów stawianym przedsiębiorcom, którzy w wyniku pandemii, są pozbawieni środków własnych do utrzymania działalności.
W interpretacji celowościowej nie sposób pominąć faktów związanych z aktualnie panującą sytuacją epidemiologiczną i ekonomiczną. Pandemia koronawirusa uderzyła w wiele sektorów gospodarki, a spowolnienie gospodarcze zostało pogłębione ze względów ochronnych przez rozliczne normy sanitarne, ograniczenia i zakazy działalności wielu branż. Z ogromną siłą dotknęła rynek usług gastronomicznych, w tym działalność Skarżącego.
Analizując wszystkie powyższe okoliczności można zdaniem Skarżącego z całą pewnością stwierdzić, że organ prowadząc niniejsze postępowanie dokonał dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wspomniana dowolność ma również odzwierciedlenie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, a to powielaniu twierdzeń decyzji I instancji bez oparcia się w sposób ścisły na całokształcie materiału dowodowego.
Dodatkowo Skarżący podkreślił, że "uzasadnienie rozkazu personalnego nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności z uwagi na niedostateczne i niepełne uzasadnienie". Organ zaniechał wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przede wszystkim również braku rozstrzygnięcia i zinterpretowania wniosku z dnia 28 października 2020 roku w sprawie zmiany wpisu w CEIDG.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2021 r. adwokat reprezentujący Skarżącego dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. zapisów rejestru sprzedaży i szczegółowych list płac restauracji, hotelu, parkingu i apartamentów za lata 2019-2020, a także deklaracji ZUS, które to dokumenty załączono do ww. pisma, na okoliczność prowadzenia przez Skarżącego przeważającej działalności gastronomicznej określonej kodem 56.10.A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W niniejszej sprawie Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, zawiadomieniem z dnia 28 czerwca 2021 r. poinformował Skarżącego i organ o zamiarze skierowania sprawy na posiedzenie niejawne w ww. trybie. Kolejno Przewodniczący I Wydziału zarządzeniem z dnia 2 lipca 2021 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 28 września 2021 r.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wynikało z okoliczności, iż przeprowadzenie rozprawy mogłoby stanowić nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości jej przeprowadzenia na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów, Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Oceniając decyzję PZUS wydaną w sprawie z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem sprawy, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja PZUS, którą organ odmówił Skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
W ocenie organu, w przypadku Skarżącego kod PKD 55.20.Z przeważającej działalności uwidoczniony w rejestrze REGON nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r.
Skarżący wskazał natomiast, że zgodnie ze stanem faktycznym prowadzi działalność z przeważającym kodem PKD 56.10.A. Na dowód powyższego twierdzenia Skarżący przedstawił we wniosku o ponowne rozpatrzenie aktualny wydruk z CEIDG, a do pisma procesowego z dnia 19 lipca 2021 r. skierowanego do Sądu załączył zapisy z rejestru sprzedaży, szczegółowych list płac restauracji, hotelu, parkingu i apartamentów za lata 2019-2020 oraz deklarację ZUS.
Mając na uwadze tak zarysowany spór przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez stronę wniosku (w dniu 31 grudnia 2020 r.), na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Treść art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 w sposób jednoznaczny wskazuje, że zwolnienie z opłacania składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. przysługuje płatnikom, którzy na dzień 30 września 2020 r., prowadzą działalność przeważającą wg ściśle wymienionych kodów PKD w ustawie.
W sprawie zatem kluczowe jest, na gruncie zaistniałego sporu, wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie przywołanego art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji, a także ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność.
Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 u.s.p.
W ww. akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
W ustawie o statystyce publicznej, ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 u.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze.
Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.; dalej: rozporządzenie o metodologii).
Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
W świetle przywołanych przepisów - jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę.
Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawniony do otrzymania ulgi to płatnik składek prowadzący na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Jak słusznie podnosił już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący, podkreślić należy, że ustawa o COVID-19 łącznie z jej kolejnymi zmianami i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi to tzw. pakiet ustaw Tarczy Antykryzysowej.
Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez Radę Ministrów, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego i inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa).
Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności" ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne, rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 162), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1010/13 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie, czy aktualizację danych do rejestru REGON, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że: "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę - przypisek Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r. t.j. Dz.U. z 2019 poz. 1205), która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej".
Jednocześnie wskazać należy, że organ ewidencyjny, ani później inny organ administracji publicznej, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podmiot gospodarczy zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest zdaniem Sądu istotne na gruncie właściwego odczytania art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD - tj. wpis do rejestru REGON, czy CEIDG, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.
Jak już Sąd wskazywał wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią.
Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur.
Wpis w tych rejestrach, jak już wskazano, nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, które jest wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku.
Zdaniem Sądu, wpisy w ww. rejestrach, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełniają również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur, bowiem nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym).
W tym miejscu przypomnieć należy, że rozporządzenie PKD mówi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. Czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej.
Tak więc, zdaniem Sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób.
Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.
W ocenie Sądu, oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD.
Wprowadzenie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium - wymogu wpisu w rejestrze, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej - doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie/rzeczywiście prowadzą na dzień 30 września 2020 r., jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 - zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonany więc przez organ sposób wykładni tego przepisu, sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy. Tym samym nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.
Jak słusznie zarzucał Skarżący, przyjęty przez organ wadliwy sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 wywołuje wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, jak już Sąd wskazywał, wpis w rejestrze, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów.
W tym miejscu przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 423) mają zastosowanie przepisy K.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Organ winien przed wydaniem decyzji, zwrócić się do Skarżącego o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie Jego twierdzeń na podstawie art. 79a K.p.a., choćby na okoliczność, czy wartość przychodu ze sprzedaży usług z działalności określonej w kodzie PKD wskazywanym przez Skarżącego jako rodzaj prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej, stanowi przeważającą większość w przychodach Skarżącego uzyskanych w 2019 r. i 2020 r.
Uzasadnienie decyzji PZUS jest wyjątkowo lakoniczne, oprócz przytoczenia treści art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 w sprawie wsparcia, zawiera de facto dwuzdaniowe uzasadnienie odmowy przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Co więcej PZUS rozpoznając ponownie sprawę pominął przedstawione przez Skarżącego twierdzenia, wnioski i zarzuty.
Ze względów wskazanych powyżej, zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić należy jako wadliwe formalnie i przedwczesne, przyjęto bowiem, że Skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że Skarżący spełnia kryterium prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności według PKD wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19.
Końcowo w związku z zawartymi w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2021 r. sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika wnioskami dotyczącymi dopuszczenia przed sądem administracyjnym dowodów z dokumentów Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu w przed sądem administracyjnym kontrola administracji publicznej odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.), a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracji. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Nie jest możliwe ani celowe przeprowadzenie wnioskowanych przez pełnomocnika Skarżącego dowodów przed Sądem w sytuacji, gdy organy zaniedbały istotnych czynności dowodowych. Taki dowód nie miałby z pewnością charakteru uzupełniającego, a podstawowy.
Sąd w ramach dokonywanej kontroli jeżeli stwierdził, że decyzja narusza prawo, uchyla tę decyzję w całości lub części, jednocześnie formułując zalecenia do ponownego rozpoznania sprawy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych powyżej przepisów proceduralnych oraz art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, Sąd uchylił decyzję PZUS na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a.
Rozpatrując ponownie sprawę organ, na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu. W szczególności PZUS dokona oceny przedłożonych przez Skarżącego dowodów, a także przeprowadzi przy współudziale Skarżącego postępowanie na okoliczność, czy wartość przychodu ze sprzedaży towarów i usług z działalności określonej w kodzie PKD wskazywanego przez Skarżącego jako rodzaj prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej, stanowi przeważającą większość w przychodach Skarżącego uzyskanych w 2019 r. i 2020 r.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1800, ze zm.).
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Z kolei art. 205 § 2 P.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Skarżący na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt e P.p.s.a był zwolniony z uiszczania kosztów sądowych, dlatego zasądzone koszty postępowania obejmują tylko wynagrodzenie ustanowionego sprawie adwokata z wyboru, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, w kwocie 480,00 zł oraz zwrot kwoty uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Łącznie Sąd zasądził od PZUS kwotę 497,00 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI