I SA/Kr 666/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-03-10
NSAinneWysokawsa
środki unijnePROWrozwój lokalnydoręczeniapostępowanie administracyjnebezskuteczność czynności WSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność czynności pozostawienia wniosku o przyznanie pomocy bez rozpatrzenia z powodu wadliwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków.

Skarżący B. M. złożył wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji w ramach PROW, który został pozostawiony bez rozpatrzenia przez Zarząd Województwa z powodu braków. Sąd administracyjny uznał, że czynność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia była wadliwa, ponieważ wezwanie do uzupełnienia braków nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu z powodu uchybień proceduralnych po stronie doręczającego. W związku z tym sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Sprawa dotyczyła skargi B. M. na czynność Zarządu Województwa (ZW) z dnia 30 marca 2021 r. pozostawiającą bez rozpatrzenia jego wniosek o przyznanie pomocy w ramach PROW na lata 2014-2020. ZW wezwał skarżącego do usunięcia braków i omyłek we wniosku, wyznaczając 7-dniowy termin. Skarżący prosił o przedłużenie terminu, a następnie złożył uzupełnienie wniosku. ZW jednak pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, odmawiając przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że czynność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia była wadliwa. Kluczowym problemem było wadliwe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków. Sąd ustalił, że doręczenie zastępcze nie spełniło wymogów art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ doręczający nie odnotował, komu doręczono pismo ani czy pozostawiono zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub drzwiach mieszkania. Brak ten uniemożliwił skuteczne rozpoczęcie biegu terminu do uzupełnienia wniosku. Sąd podkreślił, że na organie spoczywa obowiązek wykazania prawidłowości doręczenia, a wszelkie wątpliwości powinny być interpretowane na korzyść strony. W związku z naruszeniem przepisów proceduralnych, sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czynność ta stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, mimo braku formalnego charakteru decyzji, ingeruje w uprawnienia strony i powinna podlegać kontroli sądowej dla zapewnienia ochrony prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezskuteczność

Przepisy (6)

Główne

u.r.l. art. 23 § 5

Ustawa o rozwoju lokalnym z dnia 20 lutego 2015 r.

Przepis ten stanowi samodzielną podstawę prawną do wezwania podmiotu ubiegającego się o wsparcie do usunięcia braków, nieprawidłowości lub poprawienia oczywistych omyłek w wyznaczonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym możliwość zaskarżania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

P.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt lub stwierdza bezskuteczność czynności.

u.r.l. art. 22 § 5

Ustawa o rozwoju lokalnym z dnia 20 lutego 2015 r.

Wskazuje na naruszenie tego przepisu w związku z art. 43 K.p.a. jako podstawę do uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis reguluje zasady doręczenia zastępczego, które wymaga spełnienia szeregu warunków, w tym pozostawienia zawiadomienia w skrzynce pocztowej lub drzwiach mieszkania, aby było skuteczne.

u.w.r.o.w. art. 34 § 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Wskazuje, że do postępowania w ramach poddziałania 19.2 nie stosuje się przepisów K.p.a., z wyjątkiem określonych sytuacji, co oznacza, że zasady doręczeń z K.p.a. mogą mieć zastosowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość doręczenia zastępczego wezwania do uzupełnienia braków wniosku z powodu niespełnienia wymogów formalnych art. 43 K.p.a. Obowiązek organu wykazania prawidłowości doręczenia i interpretowania wątpliwości na korzyść strony.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku (nie była przedmiotem skargi). Pogląd wyrażony w postanowieniu WSA w Krakowie sygn. akt I SAB/Kr 14/21, że czynność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej (uznany za odosobniony).

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że skutecznie doręczono Skarżącemu w dniu 9 marca 2021 r. przedmiotowe wezwanie adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść pełnomocnik organu powinien powstrzymać się w odpowiedzi na skargę, od emocjonalnych ocen odnoszących się po poprawności stylistycznej i gramatycznej użytego w skardze języka

Skład orzekający

Wiesław Kuśnierz

przewodniczący-sprawozdawca

Bogusław Wolas

członek

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wadliwe doręczenie zastępcze skutkuje bezskutecznością czynności pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oraz podkreślenie obowiązków organu w zakresie prawidłowego doręczania korespondencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przyznawania pomocy w ramach PROW i stosowania przepisów K.p.a. w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania administracyjnego, zwłaszcza prawidłowe doręczenia, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji organu. Jest to ważna lekcja dla wszystkich stron postępowań administracyjnych.

Błąd w doręczeniu zaważył na losach wniosku o unijne środki – sąd po stronie skarżącego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 666/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Jarosław Wiśniewski
Wiesław Kuśnierz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2018/22 - Postanowienie NSA z 2025-10-29
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1167
art. 22, art. 23 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.
Dz.U. 2015 poz 349
art. 27, art. 34
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2021 poz 735
art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 146, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na czynność Zarządu Województwa [...] z dnia 30 marca 2021 r. znak [...], nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy na realizację operacji I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200,00 zł (słownie: dwieście złotych).
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest pismo Zarządu Województwa [...] (dalej: ZW) z dnia 30 marca 2021 r. nr [...], nr [...], [...] (karta nr 0277 akt administracyjnych), w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy złożonego w dniu 14 października 2020 r. przez B. M. (dalej: Skarżący), w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW na lata 2014-2020.
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
ZW pismem z dnia 2 marca 2021 r. [...], nr ARiMR [...]; [...] (karty nr 0214-0222 akt administracyjnych) poinformował Skarżącego, że ww. wniosek zawiera braki i oczywiste omyłki szczegółowo wymienione w załączniku nr 1 do tego pisma i jednocześnie wezwał Skarżącego do usunięcia tych braków i poprawienia oczywistych omyłek we wniosku "z powołaniem się na znak sprawy na adres: w przypadku uzupełnienia za pomocą poczty kurierskiej na adres do korespondencji: Departament Funduszy Europejskich UMW ul. [..],K.".
Jednocześnie wskazał, że uzupełnione dokumenty/wyjaśnienia należy przesłać w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma oraz wskazał, że "bieg terminu 7 dni na złożenie uzupełnień/wyjaśnień w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, rozpoczyna się w chwili doręczenia niniejszego pisma".
Ponadto pouczył Skarżącego, że: w przypadku, gdy w ww. terminie nie zostaną usunięte braki lub poprawione oczywiste omyłki, wniosek o przyznanie pomocy zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia, o czym podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zostanie pisemnie poinformowany.
ZW działając na podstawie przepisu art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1167; dalej: ustawa o rozwoju lokalnym) opisanym na wstępie pismem z dnia 30 marca 2021 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy złożony w dniu 17 listopada 2020 r. przez w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW na lata 2014-2020, tytuł operacji: "Rozwój F. B. M. poprzez zakup urządzeń, sprzętu oraz narzędzi w celu ulepszenia wykonywania innowacyjnych usług montażowych oraz wzrost zatrudnienia". Uzasadniając przyczyny pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia ZW wskazał: "Wnioskodawca, zgodnie z art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U z 2019, poz. 1167), art. 4 rozporządzenia 809/14 z dnia 17 lipca 2014 roku ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE. L 227 z 31 lipca 2014, str. 69), pismem znak: [...] z dnia 2 marca 2021 roku został wezwany do usunięcia braków/poprawienia oczywistych omyłek w zakresie określonym w załączniku nr 1 do w/w pisma w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma. Stwierdza się, że Wnioskodawca nie dostarczył do Samorządu Województwa [...] wyjaśnień, nie poprawił oczywistych omyłek oraz nie uzupełnił braków do wniosku o przyznanie pomocy w wymaganym terminie."
Ponadto z akt sprawy wynika, że:
- Skarżący pismem z dnia 16 marca 2021 r. nr [...] w oparciu o wezwanie do usunięcia braków zwrócił się z prośbą "o wydłużenie terminu" złożenia stosownych wyjaśnień do dnia 30 kwietnia 2021 r. (w aktach zalegają trzy jednobrzmiące potwierdzone za zgodność kserokopie tego pisma, każda z inna datą dekretacji -"18.03.2021", "22.03.2021", "23.03.2021"; karty nr 0272-0274 akt administracyjnych - jednocześnie brak dowodu doręczenia tego pisma);
- Skarżący pismem z dnia 26 marca 2021 r. nr [...] zwrócił się z prośbą o "wznowienie terminu" wpływ do organu w dniu 31 marca 2021 r. (karty nr 280-281);
- ZW w odpowiedzi na pismo z dnia 16 marca 2021 r, w sprawie prośby o "wydłużenie terminu pismem z dnia 30 marca 2021 r. nr [...], [...] poinformował Skarżącego, że "nie ma możliwości przedłużenia terminu złożenia uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy". Istnieje natomiast możliwość zwrócenia się z prośbą o przywrócenie terminu wykonania czynności",
- Skarżący pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. nr [...], poinformował ZW, że w dniu 2 kwietnia 2021 r. zostaną złożone dokumenty w celu wywiązania się z wezwania do usunięcia braków lub poprawienia oczywistych omyłek (karta nr 296 akt administracyjnych),
- Skarżący przy piśmie z dnia 2 kwietnia 2021 r. złożył uzupełnienie wniosku (karty nr 299-384 akt administracyjnych, w aktach brak dowodu doręczenia),
- ZW pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...]; [...]; [...] odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku.
Skarżący pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę "W oparciu o pismo z dnia 30.03.2021 r., dostarczone dnia 12.04.2021 r., opatrzone znakiem; [...],[...], Nr ARiMR: [...] wnoszę skargę na wniosek opatrzony klauzulą; pozostawiony bez rozpatrzenia, a także na pismo opatrzone znakiem [...] z dnia 02.03.2021r., [...], Nr ARiMR: [...]".
W uzasadnieniu skargi nie sformułował wprost żadnych zarzutów naruszenia konkretnych przepisów, jednak z treści skargi wynika niezadowolenie z otrzymanego pisma z dnia 30 marca 2021 r. Skarżący przedstawił argumentację związaną z ustawą "z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, wg art. 1., art. 67b. 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., art. 67c., gdzie nie odniesiono się do treści wskazania w zachowanej formie pisemnej do posiadanych przez beneficjenta trudności w prowadzeniu i kontynuacji działalności gospodarczej przez wzgląd na obecną sytuację epidemiczną w całym kraju i w oparciu o wszechobecne utrudnienia w związku z nią wywołane, co niesie daleko idące konsekwencje dla ogółu społeczności, tu wskazań personalnie utraty zdrowia lub życia osoby będącej beneficjentem, jednakże strony funkcjonującej w przestrzeni objętej ograniczeniami i bezpośrednio jak i pośrednio dotkniętej negatywnymi jej w skutkach konsekwencjami. Wskazanie trudności poprzez aspekt ekonomiczny prowadzonego przedsiębiorstwa uwzględnia ograniczenia w komunikacji, handlu, przemieszczaniu się oraz zawieraniu transakcji handlowych co w prowadzonym profilu działalności, gdzie kontakt bezpośredni jest nieodzowną częścią działalność mojej firmy zarówno podczas prowadzenia prac na obiektach, jak i pomiarach, spotkaniach i ustaleniach handlowych, do czego niezbędny pozostaje kontakt ludzki zarówno kontrahentów jak i partnerów halowych. W sytuacji kiedy dany podmiot, czy to kontrahent będący Zleceniodawcą, czy podwykonawca posiadają kwarantannę, moja działalność wymusza straty czasowe, finansowe i psychofizyczne bezpośrednio uniemożliwiając czynienie obowiązku przewidywalnego i planowego prowadzenia przedsiębiorstwa. Pominięcie aspektu wg mojego pisma nr [...] z dnia 16.03.2021r., pozostaje bez precedensu, wg w/w jako by nie zasadne, lub mało istotne..., a także upatrywanie domniemanego zachowania formy pisemnego dokumentowania każdego zdarzenia i niedyspozycji ze strony Zleceniodawcy, który w wyniku kwarantanny przebywa na urlopie, bądź w wyniku kontaktu z chorym poddany jest osobiście kwarantannie celem wyeliminowania potencjalnego zachorowania, jak i podwykonawcy u którego stwierdzono wśród pracowników osoby chorej, gdzie pozostaje zespół w izolacji, jest sprawa nie ujętą w przepisach, a interpretacja uwzględnia wytyczne wg USTAWA z dnia 2 marca 2020 r., Poz. 374, Art. 25. W ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U.z 2019 r. poz. 1239 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 284 i 322) uwzględniając wprowadzone zmiany: art.46a.
Z chwilą wskazania prze zemnie trudności, nie wynikły one z bezpośrednio mojego zaniedbania, a z czynnika zewnętrznego, uniemożliwiającego działanie w obszarze prowadzonych usług dla wyłączeń m.in. w hotelarstwie przez nieokraczeniach w bazach noclegowych, nie przewidywalność kontraktów handlowych spośród których osoby decyzyjne pozostawały wyłączone z działania w trybie nie przewidywalnym, a także osobistego osłabienia stanu zdrowia i poddania się czasowym izolacją i regeneracji domowej, celem nieustannego mobilizowania do działania wynikłego z konieczności utrzymania w realiach rentowności ekonomicznej prowadzonej działalności gospodarczej.
Dla powyższego utrzymuję i przyjmuję za ostateczne, iż zgodnie z USTAWA z dnia 16 kwietnia 2020 r., treść w całości, jej w zakresie wsparcia obowiązuje do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonego w związku z COVID-19, tym samym termin pozostaje dowolny, jednakże nie dłuższym niż 60 dni z chwila odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązującego stanu zagrożenia. Wskazuję na niezgodność z zachowaniem decyzji o treści pozostawienie bez rozpatrzenia dla wniosku, nie uwzględniwszy Dz.U. 2020 poz. 695, USTAWA z dnia 16 kwietnia 2020 r., o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Co\/-2., art. 1., w tym wg USTAWA z dnia 20 lutego 2015 dla wprowadzonych zmian stosownie w myśl: art.53., (c) ust.6., mając na względzie kryteria określone w art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014., rozdział 9a "Przepisy epizodyczne dotyczące pomocy i pomocy technicznej w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2" dla art.67b.1. ze wskazaniem iż decyzja o pozytywnym przyjęciu prośby w myśl pisma nr [...] z dnia 16.03.2021r., nie stanowiła naruszenia warunku USTAWY w myśl: "Przywrócenie terminu nie ma wpływu na przyznawanie pomocy lub pomocy technicznej innym podmiotom."
Mając na uwadze powyższe, utrzymując w treści OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 20 grudnia 2019 r., Warszawa, dnia 18 lutego 2020 r. Poz. 256., w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wnoszę o uchylenie decyzji i pozostawienie zgodnie z art. 7a. § 1., art. 12. § 1., art. 13. § 1., art. 35. § 1., art. 36. § 1.
Niniejszym wnoszę SKARGĘ na pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia wg decyzji Id.: [...],[...], Nr ARiMR: [...] z dnia 30.03.2021r., utrzymując w treści niniejszy skargi brak zasadności w oparciu o normy akt i ustaw obowiązujących prawem".
Do skargi Skarżący dołączył kserokopię pisma z dnia 16 marca 2021 r. oraz potwierdzenie nadania pisma "Nr [...] z dnia 16.03.2021".
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wskazał, że "jest ona napisana chaotycznie, nielogicznie i momentami przypomina tekst automatycznie przetłumaczony z obcego języka. Sformułowane w niej zdania często stoją w sprzeczności z podstawowymi regułami gramatycznymi lub sematycznymi języka polskiego. Na 3 stronach w jej treści znalazło się tylko 9 zdań, przy czym niektóre z nich osiągają długość prawie pół strony.
Z tak skonstruowanej skargi wyłania się obraz niezadowolenia strony skarżącej z faktu, że jej wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia pomimo tego, iż jej zdaniem organ powinien był przywrócić jej termin do dokonania uzupełnień/wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie pomocy. Organ podtrzymuje swoje stanowisko, że w realiach sprawy należało wniosek pozostawić bez rozpatrzenia i brak było podstaw do przywracania terminu, gdyż strona nie były spełnione ustawowe przesłanki ku temu, a uchybienie terminowi jest oczywiste i bezsporne".
Ponadto organ podniósł, że w skardze dodatkowo (na str. 1) próbowano zaskarżyć wezwanie z dnia 2 marca 2021 roku do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień, wprowadzeniem z urzędu błędów/omyłek. Zdaniem organu wezwanie to nie może być przedmiotem samodzielnej kontroli sądowoadministracyjnej.
Sąd wezwaniem z dnia 25 czerwca 2021 r. wezwał ZW do przedłożenia oryginałów potwierdzeń odbioru pism z dnia 2 i 30 marca 2021 r., które ZW przesłał przy piśmie z dnia 5 lipca 2021 r.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2021 r. będącym repliką na odpowiedź na skargę stwierdził, że: "Organ administracyjny wskazał na treść jako: "napisana chaotycznie, nielogicznie" co jest nie dopuszczalne w sytuacji przedmiotu sprawy, iż treść może posiadać zdania wielokrotnie podrzędnie złożone, nie zależnie od gramatyki języka polskiego, bowiem w treści pism wcześniejszych nie było wskazane, iż go formułowania zdań strona zobowiązana jest posiadać doktorat z języka polskiego. Nie mnij jednak wskazanie i przytoczone ustawy dla każdej ze stron są wiążące i nie zależnie od "prywatnej" interpretacji należy je uwzględnić w całości. Jest to dalece krzywdzące i dyskryminujące, w sytuacji pominięcia w całości ustosunkowania się do treści i wskazań obowiązujących ustaw prawnych, a także ocena "prywatna" do strony trzeciej jak by nie będącej w pełni zdolną do prowadzenia korespondencji z urzędem. Treść odpowiedzi w całości dyskryminują stronę jako człowieka, a sformułowania przytoczone w żadnej mierze nie zadowalając skarżącego jako formy zgodnej z prawem i oczekiwanej od urzędu. Urząd w treści pomija fakty sprawy, a opisuje predyspozycje personalne podmiotu z daleko idącą polemiką co do wręcz wskazówek bytu, prowadzenia działalności i wyboru "priorytetów".
Jednocześnie wskazał, że "organ nie wykazał w całości korespondencji pomiędzy stronami o informacji bieżącej i co do przedłożonych odpowiednio dokumentów w prośbie o przywrócenie terminu".
ZW pismem z dnia 7 marca 2022 r. wniósł "o odrzucenie jako niedopuszczalnej skargi B. M. z 19 kwietnia 2021 roku". W uzasadnieniu wniosku organ powołał się na pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Kr 14/21.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W niniejszej sprawie Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, wezwał Skarżącego i ZW o podanie, czy strona wnosi o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP. Skarżący na powyższe wezwanie nie odpowiedział, natomiast ZW wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie zdalnej.
Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 24 lutego 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 10 marca 2022 r.
Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z kolei stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie w myśl art. 135 P.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio.
W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że czynność w postaci pozostawienia wniosku o przyznanie pomocy bez rozpatrzenia podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W ocenie sądu, możliwość złożenia skargi na czynność ZW, wynika z treści cytowanego powyżej przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że czynności te:
- nie mają charakteru decyzji ani postanowienia, a wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.,
- muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,
- muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu,
- muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej",
- muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. T. Woś (red), H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016, LEX komentarz do art. 3).
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Musi ona wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na jej sytuację prawną. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, czynność ZW dotycząca pozostawienia wniosku strony o przyznanie pomocy bez rozpoznania spełnia powyższe przesłanki i w konsekwencji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a to oznacza, że przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego.
Powyższe stanowisko potwierdza również wykładnia celowościowa przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że odmienna wykładnia niż zaprezentowana powyżej, prowadziłaby do pozostawienia poza jakąkolwiek kontrolą czynności dotyczących odmowy przyznania środków pomocowych przez ZW. Postanowienia przywołanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. rozszerzają kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Przepis ten umożliwia sądową kontrolę również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym) zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej. Ustawodawca niniejszym przepisem, zdaniem Sądu, dążył do jak najszerszego zapewnienia indywidualnym jednostkom, prawnej ochrony przed działaniami organów, które wymykają się wszelkiej innej kontroli.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że ZW w rozpatrywanej sprawie działał w procedurze typowo nadzorczej, określonej w art. 23 ustawy o rozwoju lokalnym, w trakcie której dokonuje weryfikacji rozstrzygnięć lokalnej grupy działania, w sprawie przyznania pomocy. Czynność ZW pozbawiła Skarżącego możliwości uzyskania pomocy, zatem nie ma najmniejszej wątpliwości, że tego rodzaju czynność, jako czynność ingerująca bezpośrednio w uprawnienia Skarżącego, w świetle tego co powyżej Sąd wskazał, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
W ocenie sądu prawo do sądu, jako prawo podstawowe ma być zrealizowane wszędzie tam, gdzie przepisy prawa wyraźnie nie ograniczają sądowej kontroli działań administracji (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 940/17; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za powyższym przemawia także fakt, że na mocy art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2137 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) pomoc w ramach działań i poddziałań, w tym w zakresie wsparcia na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (art. 3 ust. 1 pkt 14 lit. b) jest przyznawana na podstawie umowy o przyznaniu pomocy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Przepisy regulujące to poddziałanie wprost wskazują, że do postępowania w tym poddziałaniu nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju).
Ponadto należy zwrócić uwagę, że Konstytucja RP gwarantuje każdemu prawo do sądu (art. 45 Konstytucji). Sąd nie ma wątpliwości, że z uwagi na przysługujące prawo do sądu, Skarżący powinien dysponować środkiem prawnym pozwalającym mu na wszczęcie skutecznego postępowania sądowego w przypadku, gdy jego wniosek nie został uwzględniony z przyczyn formalnych.
Analiza przepisów dotyczących udzielania wsparcia wskazuje, że w innych przypadkach odmowy przyznania pomocy, każdorazowo ustawodawca wprost przyznał możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego odmownego rozstrzygnięcia podmiotu decydującego o przyznaniu pomocy. Przykładowo, na rozstrzygnięcie zarządu działającego w procedurze wynikającej z art. 23 ustawy o rozwoju lokalnym, odmawiające przyznania pomocy z powodów merytorycznych (nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje podmiot ubiegający się o wsparcie o odmowie udzielenia tego wsparcia, zgodnie z przepisami regulującymi zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI), przysługuje skarga na podstawie przepisu art. 35 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, zgodnie z którym w przypadku odmowy przyznania pomocy podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przyjęcie więc, że nie jest również dopuszczalna droga zaskarżenia formalnego rozstrzygnięcia ZW do sądu administracyjnego prowadziłoby faktycznie do naruszenia gwarantowanego Skarżącemu przez Konstytucję RP prawa do sądu.
Odnosząc się wprost do przywołanego w piśmie procesowym organu z dnia 7 marca 2020 r. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Kr 14/21, w którym wskazano, że skarga "w sprawie niniejszej kwestionująca de facto treść pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, nie mieści się zatem w zakresie kognicji sądu administracyjnego, stąd tenże sąd nie jest właściwy do jej rozpatrzenia. Kwestionowane w skardze pismo nie jest więc rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie, w szczególności nie jest decyzją administracyjną, dlatego nie może być przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego", Sąd wskazuje, że pogląd wyrażony w tym postanowieniu jest poglądem odosobnionym. WSA w Krakowie i inne sądy administracyjne zajmowały jednoznaczne stanowisko, że rozstrzygnięcie w sprawie pozostawienia wniosku strony o przyznanie pomocy bez rozpatrzenia, dokonane na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a to oznacza, że przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego (por. np. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 194/19, WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1276/19).
Jak Sąd wskazał powyżej, ZW pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia, jako podstawę prawną swojego działania wskazał przepis art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym. Zgodnie z tym przepisem w razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera braki, jest wypełniony nieprawidłowo lub zawiera oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub nieprawidłowości lub poprawienia oczywistych omyłek w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Dokonując wykładni przepisu art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym, Sąd wskazuje, że stanowi on samodzielną podstawę prawną do wezwania podmiotu ubiegającego się o wsparcie, po przekazaniu przez LGD (zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym) wniosków o udzielenie wsparcia dotyczące wybranych operacji wraz z dokumentami potwierdzającymi dokonanie wyboru operacji, w celu dokonania oceny, czy operacja spełnia warunki udzielenia wsparcia. Literalne brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zarząd województwa jest zobowiązany wezwać podmiot ubiegający się o wsparcie (z zastrzeżeniem ust. 6), jeżeli stwierdzi, że wniosek zawiera braki, jest wypełniony nieprawidłowo lub zawiera oczywiste omyłki.
Przepis ten jest również samodzielną podstawą do wydania formalnego rozstrzygnięcia, jakim jest czynność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Ta ostatnia możliwość zachodzi jedynie w sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o wsparcie w terminie wyznaczonym przez organ w żaden sposób nie uzupełni wniosku. Jeżeli natomiast w wyznaczonym terminie ubiegający się o pomoc uzupełni wniosek choćby w niepełnym zakresie organ winien ten rozpoznać sprawę merytorycznie (podkreślenie Sądu).
Sąd wskazuje, że w przypadku nieuzupełnienia wniosku, nieistotna jest przyczyna nieuzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie. Kwestia przyczyny nie uzupełnienia wniosku może być ewentualnie podnoszona przez podmiot ubiegający się o pomoc w odrębnym postępowaniu odnoszącym się do przywrócenia terminu do dokonania uzupełnień.
To ostatnie stwierdzenie Sądu powoduje, że poza zakresem (granicami) rozpatrywanej sprawy, a zatem i oceny Sądu, pozostaje kwestia złożonego przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uzupełnień. W szczególności dotyczy to wniosku Skarżącego z dnia 26 marca 2021 r. oraz wydanego w wyniku tego wniosku rozstrzygnięcia organu z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...]; [...]; [...], którym to organ nie przywrócił terminu do złożenia uzupełnienia wniosku. Tym samym argumentacja skargi związana z przywróceniem terminu nie mogła być przedmiotem rozpoznania przez Sąd, gdyż Skarżący rozstrzygnięcia w sprawie odmowy przywrócenia terminu nie objął skargą z dnia 19 kwietnia 2021 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że czynność ZW z dnia 30 marca 2021 r. narusza przepis art. 22 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym w zw. z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.) stosowanym w niniejszej sprawie na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju.
Sąd wskazuje, że niekwestionowaną okolicznością w sprawie jest to, że pismem z dnia 2 marca 2021 r. ZW wezwał Skarżącego do usunięcia braków i poprawienia oczywistych omyłek we wniosku z dnia 14 października 2020 r.
Pismo to zostało wysłane do Skarżącego przesyłką poleconą nr [...] za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. i zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego, co wynika z zalegającego w aktach sądowych sprawy oryginału potwierdzenia odbioru (karta nr 22 akt sądowych). Z potwierdzenia odbioru wynika, że przedstawiciel Poczty Polskiej S.A. dokonywał czynności doręczenia tej przesyłki w dniu 9 marca 2021 r. i że przesyłka została doręczona w trybie zastępczym.
Zatem pierwszym i zarazem kluczowym zagadnieniem mającym znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy w dniu 9 marca 2021 r. doszło do określonego przepisem art. 43 K.p.a. skutecznego doręczenia zastępczego Skarżącemu przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie.
Zgodnie z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Uregulowane w tym przepisie doręczenie (tzw. "doręczenie zastępcze") jest skuteczne, w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) adresat zamieszkuje w mieszkaniu - choć w chwili doręczania przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny;
2) pismo przyjmuje za pokwitowaniem jedna z osób wymienionych w tym przepisie;
3) osoba odbierająca pismo zobowiązuje się do jego oddania adresatowi;
4) osoba dokonująca doręczenia, umieściła zawiadomienie o doręczeniu pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jest już utrwalony pogląd, że pokwitowanie przesyłki odbioru pisma przez dorosłego domownika sąsiada lub dozorcę domu jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Miarodajną zatem będzie data przyjęcia pisma przez jedną z ww. osób wskazana na tym dokumencie, prawidłowo wypełnionym przez doręczyciela i opatrzonym podpisem domownika, sąsiada lub dozorcy, bez względu na to, czy osoba ta uczyniła jakąkolwiek adnotację, że zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi oraz bez konieczności badania, czy wywiązała się z obowiązku w tym zakresie. Jeżeli odbierający pismo domownik, sąsiad lub dozorca nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi. Tak więc istnieje domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2334/19). Zatem warunkiem koniecznym do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego tj. do rąk sąsiada lub dozorcy domu jest dysponowanie przez organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone wart 43 K.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został powiadomiony komu doręczona została korespondencja oraz gdzie pozostawione zostało zawiadomienie o doręczeniu tej korespondencji. Niepozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata lub w jego drzwiach mieszkania zawiadomienia o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy domu prowadzi do uznania bezskuteczności doręczenia (podkreślenie Sądu).
Jeszcze raz należy podkreślić, że aby uznać za skutecznie doręczone pismo organu w tym trybie (art. 43 K.p.a.), musi w aktach sprawy znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynikać będzie, jak działał doręczający. Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 43 K.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. Konieczne jest więc dokonanie przez doręczyciela wszystkich czynności przewidzianych tym przepisem, by można było uznać przesyłkę za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym. Jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający, to doręczenia nie można uważać za dokonane.
Z potwierdzenia odbioru przesyłki nr ([...] zawierającej wezwanie z dnia 2 marca 2021 r. wynika, że pismo to w dniu 9 marca 2021 r. odebrała W. G. Jednak osoba dokonująca doręczenia w zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie odnotowała, czy pismo to doręczyła dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, czy dozorcy domu. W zwrotnym potwierdzeniu odbioru osoba dokonująca doręczenia nie odnotowała (nie wskazała) również, czy pozostawiono wymagane przepisem art. 43 K.p.a. zawiadomienie (w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania) o doręczeniu przesyłki dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu.
Uchybienia powyższe skutkują tym, że na obecnym etapie sprawy nie można uznać, że skutecznie doręczono Skarżącemu w dniu 9 marca 2021 r. przedmiotowe wezwanie. Obowiązkiem ZW przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia było drobiazgowe wyjaśnienie powyższej kwestii. Z akt sprawy nie wynika, aby organ w powyższej kwestii podjął jakiekolwiek próby wyjaśnienia prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki. Nie ma znaczenia dla sprawy, że Skarżący nie kwestionował przedmiotowego doręczenia, to na organie z urzędu ciążył obowiązek ustalenia prawidłowości doręczenia wezwania.
Sąd zwraca uwagę, że ZW jako rozpoznający wniosek Skarżącego, ma obowiązek przestrzegania obowiązującego prawa, co wprost wynika z art. 7 Konstytucji jak i z przepisu art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju, stosowanym odpowiednio z mocy art. 34 ust. 2 tej ostatniej ustawy. Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności.
Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1761/11, że "adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść".
Ponadto Sąd zwraca uwagę, że z uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika, jaki dzień przyjął organ za dzień skutecznego doręczenia wezwania z dnia 2 marca 2021 (nie wskazał tego dnia), ani też nie wskazał kiedy upłynął siedmiodniowy termin do usunięcia braków. Są to w przypadku czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym dwie podstawowe daty. Istota tej czynności opiera się przecież na niezachowaniu wyznaczonego terminu. Skoro organ nie wskazał daty początkowej, od kiedy należy liczyć ten termin, to trudno przyjmować, że rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Brak powyższych ustaleń nie pozwala podmiotowi składającemu skargę na odniesienie się co do przyczyn pozostawienia wniosku bez rozpoznania (podkreślenie Sądu).
Sąd zwraca uwagę, że rozstrzygnięcie w postaci czynności o pozostawieniu pisma bez rozpatrzenia sporządzane jest na piśmie przez właściwą instytucję, a zatem organ administracji publicznej lub podmiot umocowany normą prawną do dokonania tej czynności. Ta czynność skierowana jest do konkretnego adresata i zawiera konkretne rozstrzygnięcie sprowadzające się do nie kontynuowania dalej postępowania w sprawie przyznania pomocy. Zatem powinno zawierać uzasadnienie, z którego wynikałoby, na jakich dowodach oparł się organ administracji i jakie były motywy rozstrzygnięcia, a także ewentualnie prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd zauważa, że rozstrzygnięcie to powinno zawierać zbieżne wymogi z tymi, które ustawodawca przewidział dla decyzji (postanowienia) administracyjnej chociaż nie nadano mu wprost charakteru decyzji czy postanowienia. Zdaniem Sądu jest to akt administracyjny indywidualny o budowie zbliżonej do decyzji (postanowienia) administracyjnej, z którego powinno jednoznacznie wynikać, dlaczego pozbawiono składającego wniosek możliwości jego merytorycznego rozpoznania. Jak Sąd wskazał powyżej, z uzasadnienia rozstrzygnięcia z dnia 30 marca 2021 r. okoliczności te nie wynikają.
Na marginesie już tylko Sąd wskazuje, że organ zajął błędne stanowisko odnośnie pisma Skarżącego z dnia 16 marca 2021 r., w którym Skarżący zwrócił się z prośbą o "wydłużenie terminu" na złożenie stosownych wyjaśnień do 30 kwietnia 2021 r. W piśmie z dnia 30 marca 2021 r. organ stwierdził, że nie ma możliwości przedłużenia terminu do złożenia uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy, a istnieje jedynie możliwość zwrócenia się o przywrócenie terminu wykonania czynności na podstawie § 25 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 664, ze zm.).
Sąd jeszcze raz wskazuje, że podstawą prawną wezwania z dnia 2 marca 2021 r. był przepis art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym. W przepisie tym ustawodawca przewidział dla zarządu województwa dyskrecjonalne uprawnienie (podkreślenie Sądu) do wyznaczenia terminu nie krótszego niż 7 dni i nie dłuższego niż 14 dni, nie precyzując jednocześnie kryteriów odnośnie wyznaczenia tego terminu. Zatem w sytuacji, gdy podmiot wzywany o uzupełnienie przed upływem wyznaczonego terminu (np. siedmiodniowego) do dokonania uzupełnienia braków (warunek konieczny), zwróci się do organu o przedłużenie tego terminu, to organ może w ramach wspomnianego powyżej uprawnienia (luzu decyzyjnego jaki pozostawił ustawodawca organowi) przedłużyć ten termin maksymalnie do 14 dni.
Sąd odnosząc się do samej skargi wskazuje, że sformułowana w skardze argumentacja nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż jak już Sąd wskazywał, dotyczyła przede wszystkim przywrócenia terminu do złożenia uzupełnienia, a to nie było przedmiotem złożonej skargi. Sąd jest związany przedmiotem zaskarżenia, który w skardze został precyzyjnie określony, poprzez wskazanie dat i numerów skarżonych pism oraz wskazanie organu, którego działania dotyczy skarga. Zatem patrząc z formalnego punktu widzenia skarga czyniła zadość wymaganiom określonym w art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 i 2 P.p.s.a. Ponieważ w jednej skardze zaskarżono dwie czynności, Sąd zarządził rozdzielenie tych skarg. Skarga na wezwanie z dnia 2 marca 2021 r. została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Kr 327/22 i rozpoznana przez Sąd w dniu 10 marca 2022 r. Sąd postanowieniem o sygn. akt I SA/Kr 327/22 odrzucił skargę na wezwanie z dnia 2 marca 2021 r. stwierdzając, ze skarga jest niedopuszczalna.
Sąd odnosząc się do polemiki Skarżącego z przedstawioną przez pełnomocnika ZW oceną skargi w odpowiedzi na skargę, zauważa, że odpowiedź na skargę jest pismem strony postępowania (organu administracji) w rozumieniu art. 45 P.p.s.a. Odpowiedz na skargę jest skierowana do sądu. Celem tego pisma jest ustosunkowanie się organu do zarzutów zawartych w skardze. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej może wykazywać prawidłowość swojego stanowiska zawartego w zaskarżonym akcie w kontekście zarzutów skargi. Jednak zdaniem Sądu pełnomocnik organu powinien powstrzymać się w odpowiedzi na skargę, od emocjonalnych ocen odnoszących się po poprawności stylistycznej i gramatycznej użytego w skardze języka. Strona skarżąca w skardze składanej do sądu administracyjnego I instancji, ma prawo wyrażać swoje stanowisko w sposób taki, w jaki najlepiej potrafi (brak przymusu adwokacko-radcowskiego) i nawet wtedy, gdy organ nie uznaje zasadności tego stanowiska, strona skarżąca nie może być narażona na uwagi o charakterze nie merytorycznym, od których profesjonalny pełnomocnik organu winien się powstrzymać, formułując własne poglądy.
Końcowo, godzi się przypomnieć, że na podstawie art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie jest przedmiotem skargi (w rozpoznawanej sprawie Zarząd Województwa Małopolskiego) ma obowiązek przekazać Sądowi kompletne i uporządkowane akta sprawy. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu opiera się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Jak wynika bowiem z art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez ten sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżone postanowienie (czynność), Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takim rozstrzygnięciu znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy.
W rozpoznawanej sprawie akta te zostały przedstawione przez ZW wybiórczo. Organ nie przedstawił po pierwsze całej dokumentacji przekazanej przez [...] Stowarzyszenie Rozwoju w T. Lokalna Grupa Działania, po drugie korespondencji dokonywanej pocztą elektroniczną pomiędzy organem a Skarżącym, co wynika z przedłożonych przez Skarżącego przy piśmie z dnia 2 lipca 2021 r. dokumentów). Po trzecie w przekazanych akta brak dowodów doręczenia poszczególnych pism. Po czwarte kluczowe dowody dla sprawy organ przedstawił w formie potwierdzonych za zgodność kserokopii, których jakość nie pozwala odczytać w pełni zawartych w nich zapisów (np. potwierdzenie doręczenia wezwania z dnia 2 marca 2021 r. - karta nr 0224 akt administracyjnych).
Podsumowując Sąd wskazuje, ze czynność ZW została dokonana z naruszeniem przepisu art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym w zw. z art. 43 K.p.a. oraz w zw. z art. 34 ust. 2 i w zw. z art. 27 ust.1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł z urzędu na podstawie art. 210 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a oraz w zw. § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193, ze zm.), zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200,00 zł tytułem uiszczonego wpisu.
Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy przez ZW z uwzględnieniem przedstawionej oceny faktycznej i prawnej, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI