I SA/Kr 664/24

I SA/Kr 664/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz
Michał Niedźwiedź
Paweł Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 122, art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 9
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 664/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz, WSA Michała Niedźwiedź, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024 r., sprawy ze skarg A.G., M.G., P.G. i T.G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 maja 2021 r. nr SKO.Pod/4140/394/2021, SKO.Pod/4140/389/2021, SKO.Pod/4140/390/2021, SKO.Pod/4140/391/2021 w przedmiocie podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2008 i 2015 rok I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 2.788 zł (dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt osiem złotych).
Uzasadnienie
Decyzjami z 10 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: Prezydent) z 18 stycznia 2021 r. odmawiające uchylenia własnych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2008 i 2015.
Przedstawiając przebieg postępowania przed Prezydentem Kolegium wskazało, że decyzjami: z 26 października 2010 r., z 30 listopada 2010 r. oraz decyzją z 16 czerwca 2015 r. Prezydent określił E.G., M.G., P.G. oraz T.G. (dalej: Skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych odpowiednio za lata 2006 r., 2007 r., 2008 r. i 2015 r. od pojazdów: ciągnika siodłowego marki [...], ciągnika siodłowego marki [...], naczepy marki [...], ciągnika siodłowego marki [...] oraz samochodu ciężarowego marki [...] . Pismami z 29 stycznia 2020 r. Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowań podatkowych i uchylenie decyzji określających zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych. Wskazali, że nie byli i nie są współwłaścicielami wyżej wymienionych pojazdów. Właścicielem wymienionych pojazdów był zmarły A.G. jednak w dniu otwarcia spadku, tj. 28 września 2006 r., pojazdy fizycznie nie istniały, a zatem nie wchodziły w skład spadku. Według Skarżących, okoliczności te wyszły na jaw 16 stycznia 2020 r., kiedy sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A.G. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Według ustaleń komornika w skład masy spadkowej nie wchodziły przedmiotowe ruchomości i Skarżący uważają, że zaistniały nowe, nieznane organowi podatkowemu okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.
Po wznowieniu postępowania, Prezydent odmówił uchylenia decyzji wymiarowych uznając, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie zaistniały zatem przesłanki określone w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. - dalej: O.p.). Zaznaczył w szczególności, że skoro Skarżący nie mieli informacji na temat tych pojazdów, to powinni dołożyć wszelkich starań by wyjaśnić stan własności przypisanych im pojazdów lub złożyć wniosek o ich wyrejestrowanie. Tym bardziej, że od 28 września 2006 r., tj. od nabycia spadku, organ podatkowy określał, co roku zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych, a Skarżący decyzji tych nie zaskarżali. Prezydent zaznaczył, że Komornik Sądowy z nieznanych organowi podatkowemu przyczyn nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, co nie zmienia faktu, że prawo własności do pojazdów zarejestrowanych i będących wcześniej własnością zmarłego A.G. nabyli ww. spadkobiercy postanowieniem Sądu z 7 kwietnia 2008 r. Prezydent zaznaczył także, że z przedłożonego protokołu wynika, iż spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, tj. Skarżących i konkretnych wierzycieli.
Kolegium, po rozpatrzeniu odwołań, utrzymało w mocy decyzje Prezydenta, uznając, że słusznie organ ten przyjął, iż w sprawach nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 240 §1 pkt 5 O.p. Kolegium wyjaśniło, że ww. pojazdy cały czas figurują w ewidencji pojazdów i kierowców na nazwisko A.G. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie Wydział I Cywilny z [...] kwietnia 2008 r., sygn. Akt [...], uzupełnionym postanowieniem Sądu z 30 czerwca 2009 r., spadek po zmarłym A.G., nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona – E.G. oraz dzieci: M.G., P.G., T.G. wszyscy po 1/4 części. Tym samym, spadkobiercy stali się współwłaścicielami ww. pojazdów. Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak więc przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. W ocenie Kolegium, zasadnie Prezydent podkreślił, że skoro Skarżący, jak twierdzą, nie mieli informacji na temat tych pojazdów, to powinni dołożyć wszelkich starań, by wyjaśnić stan własności przypisanych im pojazdów lub złożyć wniosek o ich wyrejestrowanie. Tym bardziej, że od nabycia spadku, organ podatkowy określał co roku zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych, a zobowiązani decyzji tych nie zaskarżali. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że w sprawach nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał. Podnoszona przez Skarżących okoliczność, że Komornik Sądowy w sporządzonym spisie inwentarza nie ujawnił prawa własności do przedmiotowych pojazdów, w ocenie Kolegium, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględnienie przez organ podatkowy tej okoliczności nie spowodowałoby wydania odmiennej decyzji niż zapadła poprzednio.
Skarżący w skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucili decyzjom Kolegium:
1. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania tj. art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta pomimo niewyłączenia pracowników Urzędu Miasta Krakowa: H.N., M.A., biorących udział w wydaniu decyzji odmawiających wznowienia postępowania, następnie zaskarżonych i uchylonych przez Kolegium;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wspływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 200 § 1 pkt 2 w zw. z § 4 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy pomimo wniosku strony oraz przez niewydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy;
b. art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 767 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1575 ze zm. – dalej: k.p.c.) przez pominięcie istotnego faktu wynikającego z niekwestionowanego dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza sporządzonego przez komornika pod nadzorem sądu, tj. faktu nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności pojazdów wymienionych w treści decyzji podatkowych w chwili śmierci;
c. art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 9 ust. 4b ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm. – dalej: u.p.o.l.), przez pominięcie istotnego faktu wynikającego z dokumentu urzędowego w postaci decyzji Prezydenta z 19 lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, tj. faktu braku rejestracji pojazdu przez A.G., a w konsekwencji niepowstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych;
d. art. 191 O.p. w zw. z art. 194 § 1 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie, że spis inwentarza nie może stanowić dowodu na nieprzysługiwanie spadkodawcy prawa własności środków transportowych z tego powodu, że komornik sporządza spis inwentarza w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, podczas gdy zgodnie z przepisami k.p.c. w spisie inwentarza komornik zamieszcza przedmioty faktycznie należące do spadku (art. 638(8) § 1 k.p.c.), które ustala i zamieszcza w spisie z urzędu (art. 638(8) § 3 k.p.c.), dokonując spisu majątku ruchomego w obecności dwóch świadków (art. 6384 § 1 w zw. z art. 638(8) § 5 k.p.c.), nadzór nad czynnościami komornika sprawuje sąd, który wydał postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza (art. 638(2) § 3 k.p.c.), a temu kto nie zgadza się z treścią spisu inwentarza przysługuje skarga do sądu w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o sporządzeniu spisu (art. 767 § 1 i 4 k.p.c.);
e. art. 767 § 1 i 4 k.p.c. przez ich pominięcie przy ocenie mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza w sytuacji, gdy organ zawiadomiony o sporządzeniu spisu inwentarza nie zakwestionował jego treści w sposób i w terminie przewidzianym w tych przepisach, a zatem spis inwentarza stanowi niekwestionowany dowód nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności środków transportowych w chwili otwarcia spadku;
f. art. 194 § 1 i 3 O.p. w zw. z art. 191 O.p. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że:
- dokument urzędowy w postaci spisu inwentarza nie stanowi przesądzającego dowodu, że A.G. nie był właścicielem środków transportowych w chwili śmierci, pomimo że z tego dowodu (niezakwestionowanego przez organ w sposób i w terminie przewidzianych przez przepisy k.p.c.) jednoznacznie wynika, że spadkodawca nie był właścicielem jakichkolwiek pojazdów w chwili śmierci, a organ nie przeprowadził innego dowodu przeciwko spisowi inwentarza, z którego wynikałoby że Skarżący są właścicielami środków transportowych wymienionych w treści decyzji;
- dokumenty w postaci wydruków z ewidencji pojazdów stanowią dowód przysługiwania Skarżącym prawa własności środków transportowych wymienionych w decyzji podatkowej, podczas gdy pojazdy wymienione w treści decyzji nie są tożsame z pojazdami ujawnionymi w ewidencji, jak również w treści ewidencji wpisana jest inna osoba niż Skarżący - na dodatek nieżyjąca - a zatem treść ewidencji jest jednocześnie niezgodna zarówno z treścią decyzji jak i ze stanem faktycznym;
- zniszczenie przez organ dokumentów dotyczących pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie stanowi przeszkody do przypisania Skarżącym obowiązku podatkowego w zakresie tego pojazdu, podczas gdy brak tych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym nabycie pojazdów nie tylko przez Skarżących, ale nawet A.G.;
g. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 O.p. przez utrzymanie w mocy wadliwych decyzji Prezydenta o odmowie uchylenia decyzji podatkowych, pomimo że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzje podatkowe;
h. art. 127 O.p. przez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez Kolegium i ograniczenie się do powtórzenia twierdzeń Prezydenta;
i. art. 124 w zw. z art. 210 § 4 O.p. przez naruszenie obowiązku odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów przytoczonych w treści odwołań;
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 922 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm. – dalej: k.c.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spadkobierca nabywa prawa majątkowe, które nie przysługiwały spadkodawcy lub nie istniały w chwili otwarcia spadku;
b. art. 9 ust. 1 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do Skarżących, pomimo że nie są i nigdy nie byli właścicielami pojazdów wymienionych w treści decyzji;
c. art. 9 ust. 4a u.p.o.l. przez jego niezastosowanie i bezpodstawne uznanie, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany na A.G. w sytuacji, gdy pojazd został zarejestrowany jedynie czasowo, a postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu zostało umorzone;
d. art. 9 ust. 4 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do Skarżących, pomimo że Skarżący nigdy nie nabyli środków transportowych wymienionych w decyzji, albowiem nie były własnością A.G. w chwili jego śmierci.
W związku z powyższym Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających, jak również wnieśli o uchylenie decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie zobowiązanie Prezydenta do uchylenia tych decyzji i umorzenia postępowania podatkowego, jak również zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Postanowieniami z 31 sierpnia 2021 r. WSA w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy dotyczące odmowy uchylenia decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2008 i 2015 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 1060/21. Sprawy te ze względu na występowanie w nich tych samych Skarżących, jak i tożsamy stan faktyczny, pozostawały ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
Wyrokiem z 30 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1060/21 WSA w Krakowie oddalił skargi. W motywach tego rozstrzygnięcia podkreślono, że sporządzony spis inwentarza nie może mieć przesądzającego znaczenia dla ustalenia, że sporne pojazdy nie wchodziły w skład spadku po A.G. Okoliczność braku zamieszczenia w nim tych pojazdów nie była wynikiem jakichkolwiek ustaleń czy analizy dowodów czy dokumentów, lecz wynikała zapewne z informacji, jakie Skarżący udzielili Komornikowi. Komornik ten nie prowadził przecież żadnego postępowania w sprawie przynależności do masy spadkowej spornych pojazdów, nie odkrył więc okoliczności nowych, nieznanych wcześniej stronie czy organowi prowadzącemu postępowanie w zakresie podatku od środków transportowych. Fakt niezamieszczenia zatem w sporządzonym spisie inwentarza spadku po A.G. prawa własności spornych pojazdów nie może stanowić przesądzającego dowodu, że przedmioty te nie istniały i nie weszły do masy spadkowej w chwili otwarcia spadku. Skarżący nie wykazali natomiast, by sporne pojazdy nie stanowiły własności spadkodawcy w chwili otwarcia spadku.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 887/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że WSA w Krakowie pominął istotny fakt wynikający z dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza, tj. nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności pojazdów w chwili śmierci. Zdaniem NSA okoliczność, czy Skarżący byli, czy też nie współwłaścicielami spornych pojazdów, wymaga pełnego wyjaśnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniesione skargi zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku, związany jest stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 887/22. Wynika to bezpośrednio z art. 190 zd. 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku tym NSA nakazał zbadanie, czy sporne pojazdy stanowiły własność spadkodawcy w chwili otwarcia spadku.
Analizując treść tego wyroku w kontekście poprzedniego rozstrzygnięcia WSA w Krakowie należy stwierdzić, że nie zostało podzielone stanowisko wyrażone w uchylonym wyroku, iż sama okoliczność, że spis inwentarza sporządzony został na podstawie oświadczeń Skarżących oraz wierzycieli biorących udział w tej czynności, nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że sporne pojazdy nie wchodziły w skład spadku. W konsekwencji za przedwczesny został uznany wyrażony przez WSA w Krakowie pogląd, że Skarżący nie wykazali braku wejścia przedmiotowych pojazdów do masy spadkowej. Kwestia ta nadal pozostaje otwartą. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie bowiem wskazał, że okoliczność, czy sporne pojazdy faktycznie wchodziły w skład spadku, wymaga pełnego wyjaśnienia.
Biorąc zaś pod uwagę obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 O.p. i uszczegółowioną w art. 187 § 1 O.p., to na organie podatkowym ciąży obowiązek poczynienia takich ustaleń. Nie można zatem zasadnie twierdzić, bez poczynienia odpowiednich ustaleń w tym kierunku, że to Skarżący okoliczności tej nie wykazali.
Przyjąć w związku z tym należy, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje dokument urzędowy sporządzony przez Komornika z którego wynika, iż przedmiotowe pojazdy nie wchodziły w skład spadku, to organ podatkowy jest zobligowany do dokonania odmiennych ustaleń, jeżeli zamierza podważyć zapisy tego dokumentu. Jak wynika bowiem z art. 194 § 1 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Niemniej jednak w § 3 tego przepisu, przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Jeżeli zatem organy podatkowe zamierzają wykazać, że sporne pojazdy wchodziły w skład spadku, powinny przeprowadzić dowody na tę okoliczność, zaś następnie je ocenić w kontekście zasady swobodnej oceny dowodów o której mowa w art. 191 O.p. Dopiero na takiej podstawie zasadne będzie przyjęcie, że Skarżący nabyli pojazdy od których należny jest podatek od środków transportowych. W przeciwnym wypadku, organy podatkowe będą zobowiązane przyjąć, że sporne pojazdy nie weszły w skład masy spadkowej.
Analiza wskazanego wyroku NSA z 27 czerwca 2024 r. pozwala na wyciągnięcie kolejnego wniosku, a mianowicie przyjęcie, że treść dokumentu obejmujący spis inwentarza, nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia, że przedmiotowe pojazdy nie weszły w skład spadku. Gdyby tak faktycznie było, w uzasadnieniu wyroku NSA nie znalazłyby się wytyczne nakazujące dokonanie ustaleń w tym kierunku, gdyż byłoby to już przesądzone w sporządzonym spisie inwentarza. Aktualne pozostają zatem wytyczne, że to w trakcie ponownego prowadzenia postępowania podatkowego, rolą i zadaniem organów podatkowych będzie ustalenie istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie, czy Skarżący nabyli w drodze dziedziczenia sporne pojazdy. Jak już wyżej wskazano, jeżeli okoliczność ta nie zostanie ustalona, organy podatkowe zobowiązane będą przyjąć, że przedmiotowe pojazdy do masy spadkowej nie weszły. W trakcie ponownego postępowania, Skarżący powinni jednak pamiętać, że ciąży na nich obowiązek współdziałania z organem podatkowym w ustaleniu stanu faktycznego i w przypadku ich bierności nie będą mogli skutecznie zarzucać naruszenia zasady prawdy obiektywnej.
Dodać również należy, że dla obciążenia Skarżących obowiązkiem zapłaty podatku od środków transportowych w realiach rozpatrywanej sprawy, nie jest wystarczającym, że przedmiotowe pojazdy są zarejestrowane. Wniosek taki można również wyciągnąć z wyroku NSA z 27 czerwca 2024 r. Skarga kasacyjna rozpatrywana była w kontekście konkretnego stanu faktycznego, czyli fakt zarejestrowania pojazdów był znany. Pomimo tego NSA nakazał zbadanie, czy wchodziły one w skład spadku nabytego przez Skarżących.
Faktem jest, że jak wynika z art. 9 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Ustawodawca powiązał zatem powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego z faktem zarejestrowania pojazdu. Nie można jednak pomijać, że obowiązek ten ciąży na właścicielach środków transportowych. Jeżeli zatem dany podmiot na który zarejestrowany jest pojazd podlegający opodatkowaniu, nie jest już jego właścicielem (bądź nigdy nim nie był), nie ma obowiązku zapłaty podatku. Skoro jest to podatek o charakterze majątkowym, powinność jego zapłaty istnieje jedynie wówczas, gdy majątek ten faktycznie istnieje.
W przedmiotowej sprawie prawo własności przedmiotowych pojazdów, wywodzono z nabycia ich przez Skarżących w drodze dziedziczenia. Aby jednak doszło do ich nabycia, musiały one fizycznie istnieć w dacie otwarcia spadku. Zgodnie z art. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W skład spadku wchodzą zatem między innymi prawa i obowiązki o charakterze rzeczowym, czyli np. prawo własności rzeczy ruchomych, którymi z całą pewnością są pojazdy samochodowe. Muszą one jednak wchodzić do spadku z czym wiąże się między innymi ich fizyczne istnienie. Jeżeli zatem spadkodawca np. zezłomował taki pojazd, czy też go porzucił z zamiarem wyzbycia się własności (art. 180 k.c.), wówczas dany pojazd do spadku nie wchodzi i to bez względu na to, czy nadal pozostaje ujęty w odpowiednim rejestrze.
Biorąc pod uwagę, że w sprawie organy podatkowe uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej o której mowa w art. 122 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. i nie dokonały ustaleń, czy sporne pojazdy wchodziły w skład spadku, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Ponieważ dostrzeżone wadliwości dotyczą również postępowania Prezydenta, Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchylił wydaną przez niego decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu, Prezydent zobowiązany będzie do przeprowadzenia właściwego i pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy przedmiotowe pojazdy weszły w skład spadku nabytego przez Spadkobierców, biorąc pod uwagę wytyczne zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty (w każdej z połączony spraw) składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Skarżących (480 zł), wysokość którego ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), czyli łącznie 2 788 zł.