I SA/Kr 645/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-06-17
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
COVID-19składki ZUSzwolnieniePKDprzeważająca działalnośćustawa COVID-19postępowanie administracyjnedowodydomniemanie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacenia składek, uznając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przeważającej działalności gospodarczej.

Skarżący S. C. domagał się zwolnienia z opłacenia składek za listopad 2020 r. na podstawie przepisów ustawy COVID-19. ZUS odmówił, wskazując na różnice w kodach PKD prowadzonej działalności w listopadzie 2019 r. i listopadzie 2020 r., co miało uniemożliwiać porównanie przychodów. Sąd uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że organ błędnie zinterpretował przepisy, traktując wpis do rejestru REGON jako dowód niepodważalny i nie dopuszczając możliwości wykazania rzeczywistego stanu faktycznego innymi środkami dowodowymi.

Sprawa dotyczyła skargi S. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 19 marca 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. ZUS argumentował, że skarżący nie spełnił warunku dotyczącego przeważającej działalności gospodarczej, ponieważ kod PKD działalności w listopadzie 2019 r. (93.19.Z) różnił się od kodu PKD działalności w listopadzie 2020 r. (79.90.Z), mimo że oba kody uprawniały do zwolnienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy COVID-19, wskazując, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zwolnienia i nie dopuścił dowodów podważających dane z rejestru REGON. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że ZUS błędnie zinterpretował art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19, traktując wpis do rejestru REGON jako dowód niepodważalny. Sąd podkreślił, że wpis ten stanowi jedynie domniemanie prawne, które można obalić dowodem przeciwnym, a przedsiębiorca może wykazać rzeczywisty stan faktyczny innymi środkami dowodowymi. Sąd wskazał, że ZUS powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, umożliwiając skarżącemu wykazanie, jaką rzeczywiście prowadził przeważającą działalność, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów. Sąd zasądził również od ZUS na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wpis do rejestru REGON stanowi jedynie domniemanie prawne, które można obalić dowodem przeciwnym. Przedsiębiorca może wykazać rzeczywisty stan faktyczny innymi środkami dowodowymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy ustawy COVID-19, traktując wpis do rejestru REGON jako dowód niepodważalny. Podkreślono, że postępowanie administracyjne rządzi się zasadą prawdy materialnej, a przedsiębiorca ma prawo wykazać rzeczywisty stan faktyczny, nawet jeśli różni się on od danych zawartych w rejestrze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

ustawa COVID-19 art. 31 zo § 10

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Warunki przyznania przedsiębiorcom zwolnienia z opłacania składek.

ustawa COVID-19 art. 31 zo § 11

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Środek dowodowy weryfikujący zgodność kodu PKD z danymi z rejestru REGON.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowej sprawowanej nad zaskarżonymi decyzjami.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

ustawa COVID-19 art. 31 zq § 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji ZUS.

ustawa COVID-19 art. 15zzs? § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego w sprawach dotyczących COVID-19.

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym.

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 77 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

K.p.a. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe.

K.p.a. art. 76 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.

K.p.a. art. 79a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania strony o konieczności wskazania przesłanek nie spełnionych.

K.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania.

ustawa o statystyce publicznej art. 3

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

Cel prowadzenia rejestru podmiotów REGON.

ustawa o statystyce publicznej art. 43

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

Dane z rejestru podmiotów REGON jako dane urzędowe.

krs

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o krajowym rejestrze sądowych

CEIDG

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej i punkcie informacji dla przedsiębiorcy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń

Definicja i kryteria ustalania przeważającej działalności gospodarczej.

u.s.u.s. art. 18

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 22

Prawo do swobody prowadzenia działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zwolnienia z opłacania składek, traktując wpis do rejestru REGON jako dowód niepodważalny. Przedsiębiorca ma prawo wykazać rzeczywisty stan faktyczny prowadzonej działalności innymi środkami dowodowymi, nawet jeśli różni się on od danych w rejestrze. Zmiana kodu PKD przeważającej działalności nie wyklucza prawa do zwolnienia, jeśli oba kody uprawniają do ulgi i przedsiębiorca faktycznie prowadził taką działalność.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS oparta wyłącznie na rozbieżności kodów PKD w porównywanych okresach i danych z rejestru REGON.

Godne uwagi sformułowania

wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie określonym w art. 31zo ust. 11 uCOVID-19). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Oparcie się przez organ tylko i wyłącznie na danych z rejestru przy określaniu przeważającej działalności może prowadzić do sytuacji, w której pomoc [...] trafiała będzie do podmiotów, które w rzeczywistości nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako działalność przeważająca. Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej.

Skład orzekający

Inga Gołowska

sprawozdawca

Piotr Głowacki

przewodniczący

Waldemar Michaldo

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy COVID-19 dotyczących zwolnienia z opłacania składek, zwłaszcza w kontekście dowodów i znaczenia danych z rejestrów urzędowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy COVID-19 i okresu ich obowiązywania. Może być mniej istotne po wygaśnięciu przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla przedsiębiorców w czasie pandemii COVID-19 i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące ulg, kładąc nacisk na rzeczywisty stan faktyczny ponad formalne wpisy w rejestrach.

ZUS odmówił zwolnienia ze składek przez zmianę kodu PKD? Sąd stanął po stronie przedsiębiorcy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 645/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Piotr Głowacki /przewodniczący/
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1761/21 - Wyrok NSA z 2022-09-20
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par 1 lit. a i c. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31 zo, art. 31 zq ust. 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r. I.uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych, 00/100).
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 marca 2021r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej-K.p.a.) oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U poz. 1842 ze zm.)-utrzymał w mocy decyzję z 2 lutego 2021r. nr [...] odmawiającą S. C. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r.
W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji organ wskazał, że S. C. w dniu 20 stycznia 2021r. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 2 lutego 2021r. [...] odmówił S. C. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r.
W dniu 15 lutego 2021r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ przypomniał treść art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID-19, płatnikowi składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowej złożonej za ten okres jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r.
Zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 2018r. o centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej i punkcie informacji dla przedsiębiorcy (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 2296), ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 443) oraz ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o krajowym rejestrze sądowych (tekst jedn. Dz. U z 2021r. poz. 112) domniemywa się, że dane w rejestrze CEIDG, REGON czy KRS są prawdziwe. Przedsiębiorca wpisany do rejestru CEIDG, REGON czy KRS ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do rejestru CEIDG, REGON czy KRS nieprawdziwych danych a także niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem.
Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, weryfikacji podlega zgodność kodu PKD na wniosku z danymi z rejestru REGON na dzień 30 września 2020r. Jeśli zmiana kodu PKD przeważającej działalności w rejestrze CEIDG, REGON czy KRS wystąpił po 30 września 2020r. ( z datą obowiązywania wstecz) na uprawniający do uzyskania pomocy, nie będziemy mieli podstaw prawnych do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia działalności z określonym kodem PKD na dzień 30 września 2020r.
We wniosku z dnia 20 stycznia 2021r. strona oświadczyła, że na dzień 30 września 2020r. przeważającą działalnością gospodarczą stanowiła działalność oznaczoną kodem PKD 79.90.Z Zgodnie z rejestrem CEIDG oraz REGON na dzień 30 września 2020r. przeważającą działalnością był kod PKD 79.90.Z, natomiast przeważającą działalnością gospodarczą w listopadzie 2019r. stanowiła działalność oznaczoną kodem PKD 93.19.Z który co prawda uprawnia do zwolnienia z opłacania składek, co uniemożliwia porównanie przychodów z dwóch różnych rodzajów wykonywanych działalności.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję, S. C. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77§2 i art. 80 K.p.a. oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy CoVID-19, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że organ odmówił prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020r. motywując to wystąpieniem różnic w kodach PKD w listopadzie 2019r. i listopadzie 2020r. co wedle organu uniemożliwia wykazanie spadku przychodów z działalności. Skarżący w listopadzie 2019r. miał kod PKD 93.19.Z Obydwa kody skarżącego 93.19.Z i 79.90.A uprawniają do uzyskania zwolnienia z opłacenia należnych składek. Skarżący nie znalazł informacji by zmiana kodu wykluczała z możliwości zwolnienia z opłacenia składek a jedynie informację o konieczności posiadanie, jako wiodącego, któregoś z ,,uprawnionych" kodów PKD na dzień 30 września 2020r. Skarżący nie znalazł informacji by do uzyskania pomocy konieczne było posiadanie takiego samego kodu PKD w odpowiadających sobie miesiącach obu lat.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID) w zw. z §1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020r. nr 61/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wskazane zarządzenie Prezesa WSA w Krakowie zostało wydane w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta na prawach powiatu Kraków, będącego siedzibą tut. Sądu, obszarem czerwonym, o którym mowa w §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758 ze zm.). Na mocy ww. przepisów zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dniem 17 października 2020r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych.
Zgodnie z ww. art. 15zzs? ust. 3 ustawy o COVID, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i odpowiedź na nią.
Odnośnie kwestii możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs? ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 marca 2020r. wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy w formie "on line".
W dalszej kolejności należy przypomnieć, iż stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 137) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 w/w ustawy). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134§1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 31zt ustawy COVID-19, obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek. Tym samym, z uwagi na fakt, że Skarżąca na siedzibę na obszarze działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, tutejszy Sąd uznał się za właściwy do rozpoznania sprawy, na podstawie §1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020r. poz. 1773). Przepis ten stanowi, że rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r. poz. 266 ze zm.) przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność".
Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca wprowadził środek dowodowy o charakterze formalnym, za pomocą którego następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie"). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021r. w sprawie sygn. akt: I SA/Sz 214/21, gdzie wskazano, że środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie określonym w art. 31zo ust. 11 uCOVID-19). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów k.p.a. oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych (łac. praesumptiones iuris tantum).
Postępowanie w sprawie zwolnienia jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy COVID-19), a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez Zakład w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 uCOVID-19, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, tj. przeciwko środkowi dowodowemu określonemu w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, czyli danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON.
Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony inicjującej postępowanie administracyjne, ale Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). i umożliwić w ten sposób stronie złożenie wniosków o przeprowadzenie dowodów, które mogą podważyć dane z rejestru podmiotów REGON.
Podkreślić należy, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego - por. art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013r. sygn. akt: II UK 142/12 i 23 listopada 2016r. sygn. akt: II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.
Zauważyć także należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani uCOVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (por. § 9). Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.
Oparcie się przez organ tylko i wyłącznie na danych z rejestru przy określaniu przeważającej działalności może prowadzić do sytuacji, w której pomoc o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, trafiała będzie do podmiotów, które w rzeczywistości nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako działalność przeważająca. Pominięte natomiast zostaną te podmioty, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły.
Zdaniem Sądu nie można przy wykładni przepisów ustawy COVID – 19 tracić z pola widzenia także tego, że ustawa z dnia 2 marca 2020r., w tym kolejne jej nowelizacje, miała (ma) na celu m.in. zwalczanie skutków, w tym społeczno-gospodarczych, COVID-19, np. poprzez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020r. i 30 września 2019r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020r., Dz. U. poz. 1758 ze zm.).
Tym samym rozwiązania przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności, uznać należy, że wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej.
Co istotne i co wymaga zaakcentowania w tej sprawie, skarżący swoją aktywność gospodarczą w tym ,,przeważającą" prowadził w oparciu o dwa kody PKD tj. 79.90.Z i 93.19.Z, które to kody uprawniały do zwolnienia ze składek. Okoliczność, iż ,,przeważająca" działalność była inna w listopadzie 2019r. a inna we wrześniu 2020r. wymaga przeanalizowania tej kwestii, zważywszy, że strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosiła to zagadnienie odwołując się do informacji ze strony ZUS zatem niezbędnym jest odniesienie się przez organ również do tego aspektu sprawy.
Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego z uwagi na błędną wykładnię przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19) oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, - brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przeciwko treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON, pomimo podnoszonej przez stronę tej okoliczności.
Przy ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiąże stronę do wykazania w sposób odpowiadający § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń jaką rzeczywiście prowadziła przeważającą działalność. Przedstawione przez stronę dowody organ oceni stosownie do reguł postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205§2, art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 480,00 zł, na którą składa się 480,00 zł tytułem wynagrodzenie pełnomocnika adwokata określone na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015r. poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI