I SA/Kr 633/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-06-28
NSAinneWysokawsa
COVID-19tarcza antykryzysowaskładki ZUSzwolnienie ze składekPKDREGONpostępowanie administracyjneprawo pracypomoc publiczna

WSA w Krakowie uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, uznając, że organ nie zbadał faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej.

Spółka K. "S." B. sp. j. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r. na podstawie ustawy COVID, wskazując PKD 56.10.A (restauracja). ZUS odmówił, powołując się na rejestr REGON, który wskazywał PKD 68.20.Z (nieruchomości) jako przeważającą działalność. WSA w Krakowie uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że organ nie zbadał faktycznie prowadzonej działalności i nie zastosował art. 7 k.p.a., naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.

Spółka K. "S." B. sp. j. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze za listopad 2020 r., powołując się na przepisy ustawy COVID-19. Jako przeważającą działalność wskazała kod PKD 56.10.A (restauracja). Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania zwolnienia, argumentując, że według rejestru REGON przeważającą działalnością spółki na dzień 30 września 2020 r. był kod PKD 68.20.Z (wynajem i zarządzanie nieruchomościami), a wskazany przez spółkę kod PKD 56.10.A był jedynie kodem uzupełniającym. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy COVID oraz naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Spółka argumentowała, że jej jedyną faktyczną działalnością jest prowadzenie restauracji, a działalność związana z nieruchomościami nie przynosi żadnych przychodów. WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że ocena przeważającej działalności gospodarczej na potrzeby ustawy COVID nie może opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON, zwłaszcza w sytuacji rozbieżności z faktycznie wykonywaną działalnością. Sąd wskazał, że organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, umożliwić stronie wypowiedzenie się i przedstawienie dowodów, a także merytorycznie rozpoznać sprawę, czego nie uczynił organ odwoławczy. W ocenie Sądu, formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze REGON nie może prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które faktycznie spełniają warunki, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa i proporcjonalności. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem stanowiska Sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z opłacania składek, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON, jeśli istnieją rozbieżności z faktycznie prowadzoną działalnością. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena przeważającej działalności gospodarczej na potrzeby ustawy COVID-19 nie może być formalistyczna i oparta wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON. W przypadku rozbieżności, organ powinien zbadać faktycznie wykonywaną działalność, aby zapewnić zgodność z celem ustawy i zasadą równości wobec prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

ustawa COVID art. 31zo § ust. 10

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten przyznaje prawo do zwolnienia z opłacania składek płatnikom prowadzącym określone rodzaje działalności na dzień 30.09.2020 r., pod warunkiem spadku przychodów o co najmniej 40% w listopadzie 2020 r. w stosunku do listopada 2019 r.

ustawa COVID art. 31zo § ust. 11

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Ocena spełnienia warunku dotyczącego przeważającej działalności według PKD 2007 następuje na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30.09.2020 r.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Pomocnicze

ustawa COVID art. 31zq § ust. 7

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 79a

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu informowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego art. § 1 pkt 2 lit. b

Przekazanie spraw z zakresu działania Prezesa ZUS dotyczących zwolnienia z opłacenia składek do właściwych WSA.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. § 9

Definicja przeważającej działalności gospodarczej na podstawie przychodów lub liczby pracujących.

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do swobody prowadzenia działalności gospodarczej.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zbadał faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, opierając się jedynie na danych z rejestru REGON. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Formalistyczna wykładnia przepisów ustawy COVID prowadzi do nierównego traktowania przedsiębiorców i nie realizuje celu ustawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS oparta na danych z rejestru REGON jako wyłącznej podstawie odmowy zwolnienia.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, powinna zmierzać do tego, aby ustalić, jaki w rzeczywistości jest przedmiot przeważającej działalności gospodarczej. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać, rzeczywiście wykonywanej działalności. Decydujące znaczenie w takiej sytuacji, powinien mieć kod PKD faktycznie (rzeczywiście) wykonywanej działalności. Przyjęty przez ZUS sposób wykładni ww. regulacji, a co za tym idzie, sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie ustawy o COVID jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru REGON, może prowadzić w skutkach do nierównego dostępu do pomocy (naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP). Pomocy nie można przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej, jako przeważającego rodzaju działalności, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. W sytuacji pandemii, gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza, może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem, a prowadzoną działalnością, powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Organ powinien przed wydaniem decyzji, zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a k.p.a. Zadaniem organu ,,drugiej instancji" w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć, zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ pominął zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w żaden sposób nie odniósł się do nich w decyzji.

Skład orzekający

Urszula Zięba

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Głowacki

sędzia

Stanisław Grzeszek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień ze składek w ramach ustawy COVID-19, zwłaszcza w kontekście rozbieżności między danymi ewidencyjnymi (REGON, PKD) a faktycznie prowadzoną działalnością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy COVID-19 i okresu objętego jej obowiązywaniem. Interpretacja zasad postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a., zasada dwuinstancyjności) ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy państwa w czasie pandemii i pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko formalne wpisy w rejestrach. Pokazuje też błędy proceduralne organów administracji.

ZUS odmówił pomocy z powodu błędnego kodu PKD? Sąd stanął w obronie przedsiębiorcy.

Sektor

gastronomia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 633/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Piotr Głowacki
Stanisław Grzeszek
Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 34/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-01
I GSK 1589/22 - Wyrok NSA z 2022-12-07
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31 zq ust. 7, art. 31zo ust.10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. "S." B. sp. j. w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 26 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 marca 2021r. wydał decyzję o nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję ww. organu z dnia 19 stycznia 2021r., nr [...], odmawiającą K. "S." B. Sp. j. w K. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 12 stycznia 2021r. ww. Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. W dniu 19 stycznia 2021r. ZUS wydał decyzję, o której mowa powyżej. W dniu 26 stycznia 2021r. do organu wpłynął wniosek ww. o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku oświadczono, że Spółka na dzień 30 września 2020r. prowadziła działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności PKD 56.10.A.
W świetle powyższego, ZUS wydał decyzję z dnia 26 marca 2021r., o której mowa powyżej. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 31zq ust. 7, art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa COVID"), art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r. poz. 266, ze zm., dalej: "u.s.u.s.").
W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59,A,: 85.59.B, 8640.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r.
Zdaniem ZUS, wskazany przez Spółkę kod PKD nie został potwierdzony w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020r. Zgodnie z danymi w rejestrze REGON przeważającą działalnością jest kod PKD 68.20.Z, a kod wskazany we wniosku jest wyłącznie kodem uzupełniającym. W związku z powyższym, ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zaskarżyła ww. decyzję w całości i zarzuciła jej naruszenie:
- art. 31 zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID, poprzez ich błędną wykładnię,
- art. 7 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie - brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, m.in., że wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, powinna zmierzać do tego, aby ustalić, jaki w rzeczywistości jest przedmiot przeważającej działalności gospodarczej. Z odpisu z KRS oraz informacji REGON wynika, że przedmiot przeważającej działalności strony skarżącej, to kod PKD 68.20.Z (wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi oraz dzierżawionymi). Strona nie osiągnęła żadnego przychodu z tej działalności (wynika to z księgi rozchodów Spółki). Strona nie ma żadnej nieruchomości własnej ani nieruchomości dzierżawionej, z której mogłaby osiągnąć dochód. Jedyną działalnością strony skarżącej jest prowadzenie restauracji na ul. [...] w K.. Taki też kod PKD ( 56.10.A) znajduje się w przedmiocie działalności REGON i KRS - prowadzenie działalności restauracyjnej, to jedyna i podstawowa działalność. Potwierdza to również sama nazwa strony skarżącej K. "S.". Ponadto strona podniosła, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do jej zarzutów, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W świetle powyższych zarzutów i argumentacji skargi, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Strona skarżąca ma siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 marca 2021r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję ww. organu z dnia 19 stycznia 2021r., nr [...], odmawiającą K. "S." B. Sp. j. w K. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o COVID") na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. (ust. 11).
Na gruncie badanej sprawy, zdaniem ZUS, wskazany przez Spółkę kod PKD 56.10.A. nie został potwierdzony w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020r. Zgodnie z danymi w rejestrze REGON, przeważającą działalnością jest kod PKD 68.20.Z, a kod wskazany we wniosku jest wyłącznie kodem uzupełniającym. W związku z powyższym, ZUS odmówił stronie skarżącej, prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r.
Z kolei Spółka stoi na stanowisku, że na dzień 30 września 2020r. prowadziła działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności PKD 56.10.A. i przysługuje jej prawo zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. Nie osiągnęła bowiem żadnego przychodu z działalności, oznaczonej kodem PKD 68.20.Z (wynika to z księgi rozchodów Spółki). Strona nie ma żadnej nieruchomości własnej ani nieruchomości dzierżawionej, z której mogłaby osiągać dochody z tego tytułu. Jedyną działalnością strony skarżącej jest prowadzenie restauracji na ul. [...] w K., kod PKD 56.10.A. Potwierdza to jej zdaniem, sama nazwa strony skarżącej K. "S.".
W świetle powyższego, w kontrolowanej sprawie, istotne jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność. Wprawdzie w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19 oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie.
Wskazać trzeba, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać, rzeczywiście wykonywanej działalności.
Według Sądu, decydujące znaczenie w takiej sytuacji, powinien mieć kod PKD faktycznie (rzeczywiście) wykonywanej działalności.
Przyjęty przez ZUS sposób wykładni ww. regulacji, a co za tym idzie, sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie ustawy o COVID jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje.
Co więcej, przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych, nie może w efekcie prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.
Sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru REGON, może prowadzić w skutkach do nierównego dostępu do pomocy (naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP). A w konsekwencji nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.
Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia, nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji, określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot, składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji ww. regulacji, nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.
W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w ww. ustawie, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach, jako przeważająca.
Pomocy nie można przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej, jako przeważającego rodzaju działalności, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie, wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.
Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że w sytuacji pandemii, gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza, może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem, a prowadzoną działalnością, powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Przepisy ustawy o COVID mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami, mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to, doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia, należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców, stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza, że ustawodawca, zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego, nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.
W tym miejscu dodatkowo przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy (ZUS) obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń, pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym, według standardów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, w którym widoczna jest sprzeczność kodu PKD, podana przez stronę skarżącą w złożonym wniosku, a kodem PKD ustalonym przez ZUS, organ powinien przed wydaniem decyzji, zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a k.p.a.
Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.
W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.).
Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.
Wprowadzenie art. 79a § 1 k.p.a. nie wyłącza skutków wynikających z art. 10 § 2 i 3 k.p.a. regulującego możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże winien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie.
Ponadto w odniesieniu do zarzutów skargi, wskazać należy, że zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2013r., sygn. akt: II SA/Kr 13/13). Zadaniem organu ,,drugiej instancji" w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć, zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2012r., sygn. akt: I SA/Gd 357/12).
Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji ZUS, sprowadza się do powtórzenia treści art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID i krótkiej konstatacji, na którą zwracano już uwagę w treści niniejszego uzasadniania. Organ pominął zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w żaden sposób nie odniósł się do nich w decyzji. Nie można zatem uznać, że zaskarżona decyzja merytorycznie rozstrzyga sprawę w sposób równoważny działaniu organu I instancji.
W świetle powyższego, za zasadne należy uznać zarzuty skargi, gdzie strona skarżąca podniosła, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Reasumując, ze względów wskazanych powyżej, zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić zatem należy, jako wadliwe bowiem przedwcześnie przyjęto, że strona skarżąca, podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów, mogących ubiegać się o przedmiotową ulgę.
Zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, niezasadnie pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID.
W zaistniałej sytuacji, skoro nie było kwestionowane spełnienie pozostałych warunków zwolnienia określonych w tym przepisie, co najmniej przedwczesna była odmowa zwolnienia strony z opłacania składek ubezpieczeniowych.
Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, stanowisko Sądu. W ponownym postępowaniu obowiązkiem ZUS będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez stronę skarżącą, przesłanek zwolnienia, a wydana w tym zakresie decyzja będzie zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI