I SA/Kr 632/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-01-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowyzaległości podatkoweumorzenieulga podatkowaważny interes podatnikainteres publicznyOrdynacja podatkowaWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, odmawiającą umorzenia zaległości w podatku akcyzowym, uznając brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Skarżący Ł. C. domagał się umorzenia znacznej części zaległości w podatku akcyzowym za maj-lipiec 2016 r., powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że zaległości wynikają z nielegalnej działalności, a sytuacja skarżącego nie jest nadzwyczajna. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że podatnik, jako młoda i zdolna do pracy osoba, powinien spłacić zadłużenie wynikające z własnych działań, a proponowana spłata była symboliczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Ł. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) odmawiającą częściowego umorzenia zaległości w podatku akcyzowym na kwotę 313.755,00 zł za maj-lipiec 2016 r. Skarżący wnioskował o umorzenie lub rozłożenie na raty, uzasadniając to trudną sytuacją materialną i zdrowotną, w tym leczeniem psychiatrycznym i obniżonym krytycyzmem. Organy podatkowe uznały, że zaległości nie uległy przedawnieniu, a ich powstanie nie wynika z okoliczności nadzwyczajnych, lecz z nielegalnej sprzedaży tytoniu, co wyklucza spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika. DIAS szczegółowo analizował sytuację materialną skarżącego, jego dochody z przeszłości, otrzymaną pomoc publiczną oraz zawieszoną działalność budowlaną, stwierdzając brak podstaw do umorzenia. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających ulgę, zwłaszcza że proponowana spłata była znikoma w stosunku do zadłużenia. Sąd zaznaczył, że podatnik jest młodą, zdolną do pracy osobą, która powinna ponosić odpowiedzialność za swoje działania, a sytuacja zdrowotna nie stanowi samoistnej podstawy do umorzenia. Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sytuacja ta wynika z własnych działań podatnika (nielegalna działalność) i nie jest nadzwyczajna, a proponowana spłata jest symboliczna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Zaległości wynikają z nielegalnej działalności, a skarżący jest młodą, zdolną do pracy osobą, która powinna spłacić zadłużenie. Sytuacja zdrowotna nie stanowi samoistnej podstawy do umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

o.p. art. 67a § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

o.p. art. 67b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku ze środkami egzekucyjnymi.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 84

Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaległości podatkowe wynikają z nielegalnej działalności skarżącego, a nie z nadzwyczajnych okoliczności. Skarżący jest młodą, zdolną do pracy osobą, która powinna spłacić zadłużenie wynikające z własnych działań. Proponowana przez skarżącego spłata stanowi jedynie ok. 1% zaległości i nie spełnia przesłanki ważnego interesu podatnika. Brak przesłanek ważnego interesu publicznego, gdyż umorzenie prowadziłoby do nierównego traktowania podatników i naruszenia dochodów budżetu.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie zaległości. Niska jakość sprzedawanego towaru i bieda odbiorców jako argument za umorzeniem. Traktowanie skarżącego jako przedsiębiorcy, który może spłacić całą kwotę, jest nierealne i oznacza posiadanie długu do końca życia.

Godne uwagi sformułowania

obniżony krytycyzm skazany na dożywotnie posiadanie długu nie należy traktować go jako przedsiębiorcę nie wykazał bowiem, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej (zwłaszcza nielegalnej), które na siebie wziął, obciąża wyłącznie jego każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach możliwość udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Głowacki

członek

Wiesław Kuśnierz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia zaległości podatkowych (ważny interes podatnika, interes publiczny) w kontekście nielegalnej działalności, trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika."

Ograniczenia: Decyzja ma charakter uznaniowy, a sąd bada legalność działania organu. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny sytuacji faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do wniosków o umorzenie zaległości podatkowych, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację, ale jej przyczyny tkwią w jego własnych, nielegalnych działaniach. Pokazuje też granice uznania administracyjnego.

Czy choroba psychiczna i brak pieniędzy zwalniają z płacenia podatków? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na umorzenie długu.

Dane finansowe

WPS: 313 755 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 632/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 67a par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi ze skargi Ł. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr 1201-IEW-3.4265.1.2022.12 w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia zaległości w podatku akcyzowym skargę oddala.
Uzasadnienie
Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 12 kwietnia 2022 r., nr 1201-IEW-3.4265.3.2022.12, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Nowa Huta (NUS) z 29 listopada 2021 r., nr 1209-SEW.4265.6.2021.20, odmawiającą Ł. C. (skarżący, strona, podatnik, wnioskodawca) częściowego umorzenia zaległości w podatku akcyzowym za maj-lipiec 2016 r. w kwocie 313.755,00 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z 22.07.2021 r. skarżący zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowych w całości lub w zasadniczej części wynikających z decyzji NUS z 11 marca 2021 r., nr 1209-SPA-2.4105.1.2021, nr 1209-SPA-2.4105.2.2021, nr 1209-SPA-2.4105.3.2021, określających kwoty zobowiązań w podatku akcyzowym za maj-lipiec 2016 r. Wniosek o ulgę w spłacie ww. zaległości podatkowych skarżący uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną.
Na dzień złożenia wniosku o ulgę w spłacie zaległości podatkowych tj. 28.07.2021 r. skarżący posiadał zaległości w podatku akcyzowym wynikającym z ww. decyzji w następującej wysokości: za maj 2016r. w wysokości 31.452,00 zł (należność główna) i 11.057,32 zł (odsetki), za czerwiec 2016r. w wysokości 168.001,00 zł (należność główna) i 58.031,69 zł (odsetki), za lipiec 2016r. w wysokości 114.302,00 zł (należność główna) i 38.706,10 zł (odsetki).
Po przeprowadzeniu postępowania, NUS decyzją z 29.11.2021 r., odmówił skarżącemu częściowego umorzenia ww. zaległości podatkowych, stwierdzając brak przesłanek do uzyskania wnioskowanej ulgi w spłacie.
W odwołaniu skarżący stwierdził, że w jego przypadku ulga w spłacie zaległości w podatku akcyzowym ma charakter wyjątkowy. Skarżący leczy się psychiatrycznie od dłuższego czasu, co jego zdaniem przyczyniło się do "obniżonego krytycyzmu" w trakcie prowadzonego niezgłoszonego handlu tytoniem, za który jak skarżący wskazał w odwołaniu został ukarany przez sąd wysoką karą ok. 50.000,00 zł oraz rokiem prac społecznych. Zdaniem Skarżącego, gdyby nawet osiągnął przychód z 2019 r. w wysokości 110.438,59 zł, to stać byłoby go na coroczne spłacanie tylko odsetek od zaległości podatkowych. Zatem Skarżący byłby "skazany na dożywotnie posiadanie długu". Skarżący wskazał również, że jego krzywda z tym związana jest dużo większa niż krzywda spowodowana stratami budżetu Państwa, gdyż odbiorcami sprzedawanego przez skarżącego towaru były osoby biedne, a sprzedawany towar miał być słabej jakości, co miało wynikać z protokołów zeznań świadków w sprawie karnej. Ponadto po zapoznaniu się z argumentami opisanymi w ww. decyzji skarżący wystąpił w odwołaniu od ww. decyzji z nowym wnioskiem o ulgę w spłacie ww. zaległości podatkowych tj. o rozłożenie zaległości podatkowej w kwocie 10.800,00 zł na 36 rat po 300,00 zł oraz umorzenie odsetek wynoszących 107.795,00 zł na dzień 29.11.2021r. Natomiast z kwoty 313.755,00 zł skarżący deklaruje się zapłacić od razu 10.000,00 zł. Zdaniem skarżącego nowy wniosek pozwoli na zaspokojenie interesu skarżącego i państwa, gdyż państwo otrzyma część podatku, a skarżącego "nie będą nękać myśli o ogromnym długu".
Po przeprowadzeniu postępowania oraz szczegółowym przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, DIAS decyzją (jak na wstępie) utrzymał w mocy decyzję NUS odmawiającą skarżącemu częściowego umorzenia zaległości podatkowej.
DIAS stwierdził na wstępie, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowe zaległości nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. DIAS wykazał, że w związku z zastosowanymi (szczegółowo opisanymi w decyzji) środkami egzekucyjnymi termin przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej został przerwany i biegnie na nowo od 11.08.2021r., a zatem ww. zobowiązania są nadal wymagalne.
Oceniając przesłanki merytoryczne do uzyskania ulgi w spłacie, DIAS wskazał, że skarżący podejmując się niezgłoszonej sprzedaży tytoniu, poczynił wiele starań by tą działalność zataić, więc DIAS nie zgodził się z twierdzeniem strony, że przyczyną tego był "obniżony krytycyzm całej sytuacji z przyczyn chorobowych". W tym stanie rzeczy, gdy powstanie należności podatkowych nie jest następstwem okoliczności nadzwyczajnych, brak było podstaw, aby uznać, że w przypadku skarżącego spełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej.
Ponadto organy podatkowe I i II instancji odniosły się wnikliwie do przedstawionej przez skarżącego sytuacji materialnej i finansowej, przeprowadzono dogłębną analizę zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o posiadane dane, badając aktualną sytuację finansową i majątkową oraz oceniając przyczyny niezrealizowania należności podatkowej. Z przedstawionej przez skarżącego sytuacji materialnej wynika, że dotychczasowym źródłem dochodów Skarżącego była prowadzona działalność gospodarcza - usługi budowlane (wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych), którą 1.10.2021 r. Skarżący zawiesił. W 2020 r. z uwagi na panującą epidemię koronawirusa skarżący borykał się z trudnościami finansowymi i tylko dzięki uzyskanemu świadczeniu postojowemu, świadczeniu z tytułu spadku obrotów oraz otrzymanej bezzwrotnej pożyczce był "w stanie jakoś przeżyć". Aktualnie Skarżący nie ma żadnych dochodów, a finansowo pomaga mu matka. Mieszka sam, a miesięczne koszty utrzymania wskazał w wysokości 615,00 zł (w tym wyżywienie, środki czystości, internet i opłata za energię elektryczną). Nie posiada żadnych nieruchomości, samochodu, a jedynym środkiem trwałym jest samojezdna zgrzewarka H. o wartości 13.216,80 zł. Wg oświadczenia skarżący nie posiada żadnych zaległości wobec kontrahentów, banku i ZUS. Nie posiada również żadnych kredytów. Oprócz ww. zaległości w podatku akcyzowym skarżący posiada do zapłaty grzywnę nałożoną przez sąd, z której do zapłaty pozostała kwota 1.617,00 zł. Ze złożonych przez skarżącego zeznań podatkowych wynika, że osiągnął on w: 2018 r. - przychód z działalności gospodarczej w wysokości 52.146,00 zł, - dochód ze stosunku pracy w wysokości 2.276,36 zł, 2019r. - przychód z działalności gospodarczej w wysokości 110.438,59 zł, 2020r. - przychód z działalności gospodarczej w wysokości 25.210,00 zł, 2021r. - przychód z działalności gospodarczej w wysokości 10.300,00 zł (przychód wystąpił w miesiącach marzec i kwiecień). Wg oświadczenia skarżącego 70% z ww. kwot przychodu z działalności gospodarczej stanowią koszty działalności. Z analizy raportów dotyczących otrzymanej przez skarżącego pomocy publicznej rekompensującej negatywne skutki ekonomiczne związane z COViD- 19. wynika, że otrzymał ją w następującej wysokości: w 2018r.: kwotę 21.000,00 zł - dot. dotacji lub innych bezzwrotnych świadczeń (udzielonej przez Prezydenta Miasta Krakowa), w 2020r. kwotę 12.020,00 zł - dot. dotacji lub innych bezzwrotnych świadczeń oraz pożyczki warunkowo umorzonej (udzielonej przez Prezydenta Miasta Krakowa) oraz kwotę 1.218,28 zł dot. zwolnienia z opłaty (udzielonej przez ZUS). DIAS zauważa, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających podjęcie działań, aby zmienić swoją sytuację materialną. Skarżący jest osobą młodą (33 lata), która pozostaje na utrzymaniu matki, mimo że ma własną działalność gospodarczą (aktualnie zawieszoną). Zaznaczyć należy, że działalność gospodarcza, którą skarżący aktualnie zawiesił była prowadzona w zakresie usług budowlanych. Branża ta nie podlegała ograniczeniom w trakcie panującej pandemii koronawirusa. Zawieszenie działalności gospodarczej, to nadal formalne istnienie przedsiębiorstwa, zatem twierdzenie skarżącego, że nie należy traktować go jako przedsiębiorcę nie znajduje uzasadnienia. Terminowe regulowanie zobowiązań podatkowych jest obowiązkiem zarówno osób fizycznych jak i przedsiębiorców.
Zdaniem DIAS z argumentacji skarżącego wynika, że nie bierze on pod uwagę możliwości samodzielnej spłaty posiadanego zadłużenia w całości. Skarżący wyraził wolę, że z posiadanych zaległości w wysokości 313.755,00 zł (należności głównej) oraz odsetek w wysokości 107.785,00 zł spłaci w ratach kwotę 3.600,00 zł, co będzie w jego i interesie publicznym. W stosunku do pozostałej kwoty zaległości skarżący wystąpił z wnioskiem o jej umorzenie. Organ odwoławczy nie mógł się zgodzić ze stanowiskiem strony co do sposobu spłaty posiadanych zaległości podatkowych. Skarżący deklaruje spłatę kwoty, która stanowi nie cały 1% zaległości. Nie można odpowiedzialności za własne postępowanie, w tym przypadku nielegalną działalność, której skutkiem było powstanie ww. zaległości podatkowych przerzucać na Skarb Państwa. W tych okolicznościach udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie prowadziłoby nie tylko do zachwiania dochodów budżetu państwa, ale także do uprzywilejowania względem innych podmiotów, wywiązujących się należycie ze zobowiązań podatkowych, co jednocześnie naruszałoby interes publiczny, wyrażający się w równym traktowaniu podatników. Ponadto przedstawione przez skarżącego dane dotyczące sytuacji materialnej nie są spójne. W treści odwołania skarżący wskazał "jestem w wieku produkcyjnym", równocześnie nie wykazał żadnych prób poprawy swojej ciężkiej sytuacji materialnej, a jedynym źródłem finansowania wydatków skarżącego są środki, które otrzymuje od matki. Również fakt, iż skarżący nie korzystał z pomocy środowiskowej lub społecznej może świadczyć o tym, że jego sytuacja finansowa jest na tyle dobra, że takiej pomocy nie wymaga. Zdaniem DIAS fakt, iż kwota zadłużenia skarżącego z tytułu zaległości podatkowych przekracza aktualnie jego możliwości finansowe, nie może stanowić jedynej okoliczności decydującej o udzieleniu wnioskowanej ulgi w spłacie, w formie rozłożenia jej na raty. Jednocześnie jako przedsiębiorca (w dalszym ciągu skarżący ma zarejestrowaną działalność gospodarczą) winien szukać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej bez udziału państwa oraz mieć świadomość, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej (zwłaszcza nielegalnej), które na siebie wziął, obciąża wyłącznie jego.
Również sytuacja zdrowotna skarżącego była przedmiotem analizy w toku prowadzonego postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji. Skarżący wskazał, że od 2011r. leczy się psychiatrycznie - na potwierdzenie czego przedstawił zaświadczenie o stanie zdrowia, z którego nie wynika, aby choroba uniemożliwiała skarżącemu podjęcie pracy. Od 2018 r. skarżący prowadził swoją działalność gospodarczą i uzyskiwał z tego tytułu przychody. Problemy zdrowotne nie stanowią samoistnej podstawy do przyznaniu wnioskowanej ulgi w spłacie. Okoliczność ta prowadziłaby do niedopuszczalnego wniosku, że każdy podatnik mający problemy zdrowotne spełnia przesłanki do uzyskania ulgi.
W ocenie DIAS, organy podatkowe w toku prowadzonych postępowań, zebrały w sposób właściwy materiał dowodowy, poprawnie przeprowadziły jego analizę i przedstawiły jego ocenę w zaskarżonej decyzji. Uwzględniono zasadność przesłanek, jakimi się kierowano przy rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy. Organ podatkowy wziął pod uwagę wszystkie ustalone w postępowaniu podatkowym okoliczności sprawy. W kontekście powyżej opisanego stanu faktycznego i prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie niezgodność z prawem poprzez potraktowanie skarżącego jako przedsiębiorcy, który "może całą tą kwotę zarobić i oddać", co w przypadku skarżącego jest nierealne i oznacza posiadanie długu do końca życia. Skarżący wskazuje, że leczy się psychiatrycznie, ma stany depresyjne i jest na utrzymaniu matki. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o sprawiedliwy wyrok, zwolnienie z kosztów postępowania oraz ustanowienie adwokata w osobie P. K. z Kancelarii w K.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sprawa dotyczy kwestii częściowego, stanowiącego prawie 90 %, umorzenia skarżącemu zaległości w podatku akcyzowym. Skarżący zaproponował we wniosku, że jest zapłaci ok. 1% zaległości podatkowej w 36 ratach po 100 zł. Jako uzasadnienie wniosku wskazał ważny interes podatnika, a to: brak dochodów oraz zły stan zdrowia psychicznego (szeroko opisane powyżej oraz w decyzji). Organy podatkowe uznały, że w sprawie nie zachodzą przesłanki udzielenia ulgi w spłacie zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., gdyż nie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zdaniem organów podatkowych skarżący jako osoba młoda, zdolna do pracy, może pracować i spłacać zadłużenie, które jest wynikiem jego własnych działań, nie zaś sytuacji nadzwyczajnej, na której nie miał wpływu. Na ten moment nie wykazał bowiem, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie. Podstawą kontrolowanej decyzji był art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651, dalej "o.p."), zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
DIAS szczegółowo odniósł się do argumentów skarżącego zawartych we wniosku o rozłożenie na raty i w odwołaniu, przy dokonaniu właściwej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p., jak i przeanalizował sytuację podatnika w świetle przesłanek z ww. przepisu, a efekt tych działań znalazł odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, z którego wynika, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Zauważyć przy tym należy, że decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, co wynika wprost z powołanego powyżej przepisu ("może"), co oznacza, że ocenie sądu może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy. Kontrolą sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Jeżeli zatem stanowisko organów podatkowych w przedmiocie ulgi podatkowej nie zostało skutecznie zakwestionowane, to brak jest podstaw do podważenia zupełności postępowania, uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, prawidłowości gromadzenia dowodów czy trafności umotywowania. W tej sytuacji kwestia samego przyznania ulgi zależy od uznania organu. Stwierdzenie jednak przez organ braku występowania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że organ nie będzie dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany.
Analizując zatem ustalenia przez organ podatkowy zaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., należy uznać, je za prawidłowe. Przesłanką udzielenia ulgi (rozłożenia na raty), na jaką powołują się skarżący, a szczegółowo przeanalizowaną przez DIAS, jest sytuacja wyjątkowa w jakiej się znalazł skarżący, powodująca niemożność spłaty zadłużenia z powodu jego wysokości, jak również stanu zdrowia psychicznego. Zdaniem skarżącego proponowana przez niego spłata części zadłużenia spełnia przesłankę zarówno ważnego interesu podatnika, jak i ważnego interesu publicznego.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku podatnika o ulgę w spłacie zaległości podatkowej ma jego sytuacja majątkowa. Wynika to z art. 67a § 1 o.p. i sposobu rozumienia pojęcia "ważnego interesu podatnika". Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to między innymi utrata losowa majątku, nagła utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana z nagłym pogorszeniem się zdrowia podatnika; wyjątkowa sytuacja, w której podatnik znajduje się i to niezależnie od świadomej swej woli. W przypadku postępowania w sprawie ulgi w spłacie, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów, w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. On też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie.
Należy podzielić stanowisko DIAS, że przesłanka udzielenia ulgi w spłacie - ważny interes podatnika, nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący nie wykazał, że znalazł się w obecnej trudnej sytuacji majątkowej bez związku z własnym postępowaniem. Skarżący, posługując się fałszywymi danymi osobowymi, podjął niezgłoszoną sprzedaż tytoniu i nie odprowadzał z tego tytułu podatku akcyzowego, co uzasadnił problemami zdrowia psychicznego, a w szczególności obniżonym krytycyzmem. Prowadzenie tej działalności wymagało jednak od skarżącego wiele zachodu celem jej ukrycia, co wyklucza uznanie, że było to następstwem okoliczności nadzwyczajnych, których skarżący nie mógł przewidzieć. Zauważyć także należy, że skarżący jest osobą młodą, zdolną do pracy, uprzednio prowadzącą działalność zarobkową w branży budowlanej, która przynosi wymierne dochody i zawsze jest na nią popyt, nawet w epidemii (branża ta nie podlegała ograniczeniom). Nadto skarżący uzyskał wiele form pomocy, m. in. świadczenie postojowe i inne świadczenia bezzwrotne. Jego obecna, obiektywnie trudna, sytuacja majątkowa została zatem uwzględniona i uzyskał on niezbędna pomoc. W tej sytuacji propozycja spłaty ok. 1% całej zaległości podatkowej w 36 ratach po 100 zł miesięcznie nie mogła zostać uwzględniona.
Sąd podziela również stanowisko DIAS w kwestii niewystępowania w sprawie przesłanki interesu publicznego. Uwzględnienie istnienia przesłanki interesu publicznego i rzetelne procedowanie co do wniosku podatnika nie może być postrzegane jako "akt łaski", ale musi być efektem rzetelnej oceny, co w ustalonych realiach stanu faktycznego będzie z punktu widzenia społecznego korzystniejsze: zastosowanie ulgi, czy też odmowa uwzględnienia żądania strony. Ocena: czy w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Dopiero zastosowanie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego daje możliwość zastosowania wnioskowanych preferencji podatkowych (por. wyrok NSA z 21.10.2021 r., sygn. akt III FSK 960/21).
Rację ma zatem DIAS, że skarżący nie wykazał na ten moment, że zapłata zaległości spowoduje, że skarżący znajdzie się w gorszej niż obecnie sytuacji materialnej, którą sam spowodował swoim nielegalnym działaniem. Natomiast zgodnie z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach. Możliwość udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania.
W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych w przedmiocie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Na ten moment skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek do udzielenia mu wnioskowanej ulgi w spłacie zadłużenia. Jednakże w razie zmiany okoliczności faktycznych jak np. nagłe pogorszenie stanu majątkowego czy stanu zdrowia skarżącego, może on ponownie ubiegać się o ulgę w spłacie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI