I SA/Kr 624/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, uznając, że nie spełnił on warunków do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, ponieważ środki pieniężne darowizny nie zostały przekazane przez darczyńcę na rachunek obdarowanego.
Skarżący otrzymał darowiznę środków pieniężnych od ojca, ale środki te zostały przekazane na jego konto przez osobę trzecią, jako zapłata za sprzedane udziały. Podatnik zgłosił darowiznę po terminie i nie udokumentował jej zgodnie z wymogami art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów podatkowych, że brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia podatkowego w tej sytuacji.
Sprawa dotyczyła skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Skarżący otrzymał od ojca darowiznę środków pieniężnych, którą zgłosił na formularzu SD-Z2. Kluczowym problemem było udokumentowanie otrzymania darowizny. Środki pieniężne, które wpłynęły na konto Skarżącego w lutym 2023 r., pochodziły od R.W. i stanowiły zapłatę za udziały w spółce sprzedane przez ojca Skarżącego. Umowa darowizny została zawarta dopiero 27 lipca 2023 r. Organy podatkowe uznały, że nie zostały spełnione warunki do zwolnienia z podatku określone w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ środki nie zostały przekazane przez darczyńcę na rachunek obdarowanego w sposób wymagany przez ustawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że dla skorzystania ze zwolnienia kluczowe jest udokumentowanie przekazania środków przez darczyńcę na rachunek obdarowanego, co ma na celu wykazanie rzeczywistego wykonania umowy darowizny i zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego. W tej sprawie środki pochodziły od osoby trzeciej i nie stanowiły bezpośredniego przekazania od darczyńcy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, środki pieniężne muszą być przekazane przez darczyńcę na rachunek obdarowanego, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA III FPS 3/22, która jednoznacznie stwierdza, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia jest udokumentowanie przekazania środków przez darczyńcę na rzecz obdarowanego. W analizowanej sprawie środki pochodziły od osoby trzeciej i stanowiły zapłatę za sprzedane udziały, a nie bezpośrednie przekazanie darczyńcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego, środki pieniężne muszą być udokumentowane dowodem przekazania przez darczyńcę na rachunek płatniczy nabywcy.
u.p.s.d. art. 4a § ust. 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
W przypadku niespełnienia warunków zwolnienia, nabycie własności podlega opodatkowaniu na zasadach dla I grupy podatkowej.
Pomocnicze
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy darowizny, zgodnie z którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku.
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki pieniężne nie zostały przekazane przez darczyńcę na rachunek obdarowanego, co jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Przekazanie środków przez osobę trzecią jako zapłata za sprzedane udziały nie stanowi wykonania umowy darowizny w rozumieniu art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. Uchwała NSA III FPS 3/22 jednoznacznie interpretuje wymóg udokumentowania przekazania środków.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że środki pieniężne przekazane na jego konto w lutym 2023 r. stanowiły własność darczyńcy i były jedynie przechowywane do momentu zawarcia umowy darowizny. Skarżący twierdził, że wymóg dokonania przelewu z konta darczyńcy na konto obdarowanego jest zbędny, skoro pieniądze już znajdowały się na rachunku obdarowanego. Skarżący podniósł, że darczyńca nie posiadał konta bankowego, co uniemożliwiło mu spełnienie wymogu przelewu.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe jest udokumentowanie transferu pieniężnego składnika majątku darczyńcy do majątku obdarowanego brak jest podstaw do interpretacji ww. przepisu w sposób rozszerzający wprowadzenie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy punktu 2 było celowym działaniem prawodawcy
Skład orzekający
Waldemar Michaldo
przewodniczący sprawozdawca
Wiesław Kuśnierz
sędzia
Jarosław Wiśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu udokumentowania darowizny środków pieniężnych zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności w kontekście przekazania środków przez osobę trzecią lub sytuacji, gdy środki znajdują się już na koncie obdarowanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego siła opiera się na interpretacji przepisu, która ma zastosowanie do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie formalnych wymogów prawnych, nawet w sprawach rodzinnych. Pokazuje pułapki podatkowe związane z darowiznami i transakcjami finansowymi.
“Darowizna od ojca, ale podatek zapłacony. Dlaczego sąd odmówił zwolnienia?”
Dane finansowe
WPS: 39 112 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 624/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jarosław Wiśniewski Waldemar Michaldo /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesław Kuśnierz Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Hasła tematyczne Podatek od spadków i darowizn Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 596 art. 4a ust. 1 i ust. 3 Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 624/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r., sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 czerwca 2024 r. nr 1201-IOP1-2.4104.47.2024.9 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn skargę oddala. Uzasadnienie W.K. (dalej "Podatnik", "Skarżący") w dniu 29 grudnia 2023 r. złożył do Urzędu Skarbowego w Wadowicach zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-Z2, w którym poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wadowicach o otrzymaniu w dniu 27 lipca 2023 r. darowizny środków pieniężnych w wysokości [...] zł od ojca – J.K. na których jako przekazujący środki pieniężne widnieje R.W., 2. umowę darowizny środków pieniężnych z 27 lipca 2023 r. Z zapisów ww. umowy wynika, że kwota darowizny została przekazana na konto bankowe Skarżącego w dniach 9, 16, 17 lutego 2023 r. przez kontrahenta Darczyńcy w związku z dokonaną zapłatą za zbywane aktywa oraz że kwota ta do dnia zawarcia niniejszej umowy była przechowywana na zlecenie Darczyńcy na koncie Obdarowanego. W § 2 pkt 2 umowy widnieje zapis, że do dnia zawarcia niniejszej umowy środki zgromadzone na rachunku bankowym Obdarowanego stanowiły wyłączną własność Darczyńcy, a przedmiotowa kwota znajdowała się na rachunku Obdarowanego, który użyczał mu (tj. Darczyńcy) jedynie swojego rachunku, a z dniem zawarcia umowy przechodzi na własność Obdarowanego. W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających organ I instancji uznał, że Skarżący nie spełnia warunków do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r., poz. 596 ze zm.), dalej "u.p.s.d.". Ponieważ Skarżący nie złożył zeznania podatkowego SD-3, z tytułu otrzymanej darowizny od ojca, organ I instancji wszczął z urzędu postanowieniem z 22 stycznia 2024 r. postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu darowizny ww. środków pieniężnych. Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wadowicach decyzją z 7 marca 2024 ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 39.112 zł z tytułu otrzymanej darowizny pieniężnej w kwocie [...] zł. - na podstawie art. 4a ust. 3 u.p.s.d.. Organ I instancji uznał bowiem (przyjmując hipotetycznie, że otrzymane środki pieniężne w lutym 2023 r. miałyby dokumentować umowę darowizny, o której mowa w §4 umowy sprzedaży udziałów z dnia 8 lutego 2023 r. zawartej pomiędzy ojcem Skarżącego a R.W.), że złożone w dniu 29 grudnia 2023 r. zgłoszenie SD-Z2 jest złożone po terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. W ocenie Naczelnika, dla umowy z dnia 27 lipca 2023 r. brak jest udokumentowania otrzymania środków pieniężnych we wskazany w ustawie sposób, mogący skutkować zwolnieniem tej darowizny od podatku. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie decyzją z 10 czerwca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy odniósł się do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym dotyczących umowy darowizny, jak również istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów u.p.s.d. Mając na uwadze treść art. 4a u.p.s.d. DIAS podał, że nabycie darowizny środków pieniężnych od osób najbliższych korzysta ze zwolnienia od podatku o ile nabywca z własnej inicjatywy spełni łącznie dwa wymogi: tj. - w zakreślonym przepisami prawa terminie zgłosi organowi podatkowemu przekazaną na jego rachunek bankowy darowiznę od osób najbliższych, oraz - udokumentuje ją w sposób wskazany w ww. przepisie. DIAS podkreślił, że udokumentowanie czynności przekazania przedmiotowej darowizny pieniężnej na konto obdarowanego jest jednym z koniecznych warunków zastosowania zwolnienia od podatku, ponieważ jednoznacznie potwierdza, że w stanie faktycznym danej sprawy doszło rzeczywiście do wykonania umowy darowizny. Kluczowe jest udokumentowanie transferu pieniężnego składnika majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Tylko bowiem w ten sposób zapewni się bezpieczeństwo obrotu, poprzez wyeliminowane prób dokonania wpłaty na rzecz samego siebie środków niewiadomego pochodzenia i nadania tej czynności pozoru wykonania umowy darowizny. Z tego względu ustawodawca w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. postanowił, że w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczanych do I grupy podatkowej. Organ odwoławczy podał, że z potwierdzeń przelewów wynika, że na rachunek bankowy Podatnika wpłynęły środki pieniężne w dniach 9, 16 i 17 lutego 2023 r. w łącznej kwocie [...] zł. od R.W. DIAS w Krakowie zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym przez Skarżącego, że w lutym 2023 r., czyli w czasie dokonania ww. przelewów środków pieniężnych na rachunek bankowy nie doszło jeszcze do zawarcia umowy darowizny pomiędzy Skarżącym a jego ojcem. Zgodnie z umową darowizny z 27 lipca 2023 r. środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym Skarżącego stanowiły wyłączną własność Darczyńcy, któremu Skarżący użyczył swojego rachunku bankowego. Organ odwoławczy, zgadzając się z wyjaśnieniami Podatnika, uznał w związku z tym, że przyrzeczone świadczenie zostało spełnione i obowiązek podatkowy powstał w dniu 27 lipca 2023 r., tj. z dniem zawarcia umowy darowizny, ponieważ dopiero wówczas wolą Darczyńcy środki pieniężne przeszły na własność Obdarowanego. W sytuacji tej nie został jednak spełniony warunek formy przekazania darowizny pieniężnej, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. DIAS w Krakowie podał, że ustawodawca nie przewidział dowolności w zakresie formy przekazania darowizny pieniężnej w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku. Darowizna musi pochodzić od darczyńcy i być przekazana przez niego np. na rachunek bankowy obdarowanego. W omawianym przypadku taka forma nie została zastosowana. Środki pieniężne, które wpłynęły na rachunek bankowy Skarżącego pochodzą od osoby trzeciej i stanowią zapłatę za nabyte przez R.W. od ojca Skarżącego udziały w firmie K. Sp. z o.o. na podstawie umowy sprzedaży zawartej 8 lutego 2023 r. Organ odwoławczy zauważył, że brak jest podstaw, by przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. traktować w sposób rozszerzający, co potwierdza uchwała NSA z 20 marca 2023 r., sygn. akt III FPS 3/22. W związku z tym DIAS w Krakowie stwierdził, że organ podatkowy I instancji nie mógł zastosować zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., z uwagi na brak spełnienia w przedmiotowej sprawie warunku dotyczącego formy przekazania przez Darczyńcę darowanych środków pieniężnych w ramach umowy darowizny. Organ obowiązany był zatem zastosować regulację zawartą w art. 4a ust. 3 u.p.s.d., zgodnie z którą - w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1–2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. DIAS wskazał także, że nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na decyzję DIAS w Krakowie z 10 czerwca 2024 r. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 4a ust. 1 – 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez dokonanie ich niewłaściwej wykładni, a w konsekwencji założenie, iż w przedmiotowej sprawie nie udokumentowano przekazania środków przez Darczyńcę na rzecz Obdarowanego, podczas gdy nie ulega wątpliwości, że środki pieniężne przekazane na konto Skarżącego w lutym 2023 r. stanowiły własność Darczyńcy zbywającego swoje udziału w K. Sp. z o.o., a były jedynie przechowywane na rachunku Skarżącego do momentu zawarcia umowy darowizny w dniu 27 lipca 2023 r. Ponadto, zdaniem Skarżącego, wskazany przez Dyrektora sposób interpretacji ww. przepisów, iż warunkiem uznania zwolnienia podatkowego jest dokonanie przelewu z konta bankowego darczyńcy na konto obdarowanego prowadzi do zmuszania podatnika do dokonywania zbędnych czynności; skoro pieniądze już znajdowały się na rachunku obdarowanego, to przelewanie ich na konto darczyńcy i z powrotem jawi się jako działanie zbędne i nie mające żadnego relewantnego prawnie celu; celem bowiem dokumentowania transakcji zwolnionych przelewem bankowym jest wykazanie źródła pochodzenia środków pieniężnych, co w niniejszej sprawie zostało wykonane (sprzedaż udziałów spółki). Skarżący podkreślił ponadto, iż darczyńca nie posiada konta bankowego, więc nie miał możliwości zadośćuczynić zastosowanej interpretacji, co, zdaniem Podatnika, nie powinno wykluczyć możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego. - art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad legalizmu oraz działania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa, w związku z zaprezentowanym stanowiskiem w zaskarżonej decyzji, że darowizna pieniężna nie została udokumentowana w prawidłowy sposób, mimo tego, że zgodnie z brzmieniem art. 4a ust. 1 – 3 u.p.s.d. doszło do przekazania środków pieniężnych będących własnością darczyńcy na rachunek bankowy Skarżącego, co stanowi dokonanie wykładni przepisów ustawy w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz z treścią umowy darowizny, a także zasadami doświadczenia życiowego i logiką. W związku z tym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości celem umorzenia postępowania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Odpowiadając na skargę, DIAS w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Spór w sprawie dotyczy możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn określonego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. w przypadku, gdy środki pieniężne będące przedmiotem darowizny z 27 lipca 2023 r. zostały przekazane na konto Obdarowanego kilka miesięcy przed zawarciem umowy darowizny, jako zapłata za nabyte od ojca Skarżącego (Darczyńcy) przez R.W. udziały w spółce K. na podstawie umowy sprzedaży z 8 lutego 2023 r.. Ramy prawne sporu wyznacza ww. art. 4a ust. 1 u.p.s.d., zgodnie z którym zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: (1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz (2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ust. 1 u.p.s.d., konieczne jest zatem łączne spełnienie dwóch warunków, tj. 1) zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy faktu otrzymania darowizny oraz 2) udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem ich przekazania na rachunek płatniczy nabywcy (obdarowanego), na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia przedstawionej na wstępie kwestii spornej ma określenie rozumienia wyrażenia zastosowanego w drugiej z ww. przesłanek z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., tj. "udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym". Zagadnienie dotyczące sposobu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych, powstałe na gruncie powołanego przepisu, było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2023 r., sygn. akt III FPS 3/22. Uchwała ta została podjęta na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, który zwrócił się o wyjaśnienie: "czy wyrażenie użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2021 r. poz. 1043, ze zm., dalej: u.p.s.d.) "w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne (...) - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy (...)", należy rozumieć w ten sposób, że za dowód dopuszczający skorzystanie ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych uznaje się dokonanie wpłaty lub przelewu środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny, wyłącznie przez darczyńcę na konto obdarowanego, czy też wystarczające jest dokonanie wpłaty środków pieniężnych przez obdarowanego na własną rzecz w imieniu darczyńcy?". Naczelny Sąd Administracyjny w odpowiedzi na powyższy wniosek stwierdził w ww. uchwale, że użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. wyrażenie "w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne (...) - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym", należy rozumieć w ten sposób, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego uregulowanego w tym przepisie jest udokumentowanie dokonania przekazania środków pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób przez darczyńcę na rzecz obdarowanego. Należy także zaznaczyć, że w myśl art. 888 § 1 k.c. przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego, uregulowanego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., kluczowe jest wykonanie umowy darowizny. Udokumentowanie w sposób wskazany w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. czynności przekazania przedmiotu darowizny pieniężnej na konto obdarowanego ma służyć właśnie wykazaniu, że w stanie faktycznym danej sprawy doszło rzeczywiście do wykonania umowy, o której mowa w art. 888 § 1 k.c. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ww. przepisie, zgodnie z art. 4a ust. 3 u.p.s.d., nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. W sprawie nie jest sporne, że została zawarta mowa darowizny w rozumieniu art. 888 k.c., darowizna została dokonana pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. i dodatkowo jako jej przedmiot wskazano środki pieniężne. Słusznie jednak organ odwoławczy przyjął, że forma przekazania Skarżącemu środków pieniężnych nie spełnia warunku uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. Nie doszło bowiem do przekazania środków pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób przez Darczyńcę na rzecz Obdarowanego. Środki pieniężne zostały bowiem przekazane na konto Skarżącego kilka miesięcy przed zawarciem umowy darowizny przez kontrahenta Darczyńcy, a więc środki te pochodziły od osoby trzeciej. W świetle ww. uchwały NSA brak jest podstaw do interpretacji ww. przepisu w sposób rozszerzający. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały, wprowadzenie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy punktu 2 było celowym działaniem prawodawcy, a konstruując zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d., prawodawca kierował się złożonym celem: z jednej strony dążył do wprowadzenia prorodzinnego rozwiązania podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn, a z drugiej strony narzucił takie warunki korzystania z analizowanego zwolnienia, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu prawnego i systemu podatkowego, który służy państwu, a więc dobru wspólnemu wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP). Jak to już wcześniej zostało wskazane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w oparciu o argumentację przedstawioną przez NSA w uzasadnieniu uchwały z 20 marca 2023 r., dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego, uregulowanego w art. 4a u.p.s.d., kluczowe jest wykonanie umowy darowizny. Udokumentowanie czynności przekazania przedmiotu darowizny pieniężnej na konto obdarowanego ma służyć właśnie wykazaniu, że w stanie faktycznym danej sprawy doszło rzeczywiście do wykonania umowy, o której mowa w art. 888 § 1 k.c. Innymi słowy, kluczowe jest udokumentowanie transferu pieniężnego składnika majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Prawidłowo zatem DIAS w Krakowie przyjął, że w sprawie organ I instancji nie mógł zastosować zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., z uwagi na brak spełnienia w przedmiotowej sprawie warunku dotyczącego określonej w tym przepisie formy przekazania przez Darczyńcę darowanych środków pieniężnych w ramach umowy darowizny. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, iż dołączone przez Skarżącego do zgłoszenia SD-Z2 bankowe potwierdzenia przelewów odpowiednio : z 9 lutego 2023 r. na kwotę [...] zł, z 16 lutego 2023 r. na kwotę [...] zł, z 17 lutego 2023 r. na kwotę [...] zł stanowią wykonanie umowy sprzedaży udziałów z dnia 8 lutego 2023 r. zawartej pomiędzy ojcem Skarżącego a R.W. oraz obrazują transfer majątku pomiędzy w/w osobami, a nie pomiędzy Skarżącym a jego ojcem J.K. Co oczywiste osobą wpłacającą środki pieniężne nie jest J.K. (późniejszy darczyńca) lecz nabywający udziały w spółce kapitałowej R.W. Tym samym przedłożone dowody przelewów bankowych nie obrazują wykonania umowy darowizny lecz wykonanie przez nabywcę umowy sprzedaży udziałów należących do ojca Skarżącego. Zarówno więc osoba dokonująca wpłaty środków pieniężnych jak i ich tytuł (causa) nie koresponduje z wymogami, o których mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. Konsekwencją niespełnienia ww. warunku dotyczącego wykonania umowy darowizny było zastosowanie w sprawie regulacji zawartej w art. 4a ust. 3 u.p.s.d., zgodnie z którą w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Końcowo Sąd zaznacza, że dokonanie przez organ odwoławczy nieco odmiennej niż to zrobił Naczelnik US w Wadowicach oceny okoliczności faktycznych sprawy (organ I instancji uznał, że w sprawie zgłoszenie SD-Z2 zostało złożone po terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego) nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania uregulowanej w art. 127 Ordynacji podatkowej. Zasada ta oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to obowiązek po stronie organu odwoławczego, dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza więc dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Działanie organu odwoławczego nie ogranicza się bowiem tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy samodzielnie więc, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie merytorycznie rozstrzyga sprawę. Ma więc prawo dokonać własnej oceny ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjąć te, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, dlatego Sąd, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI