I SA/Kr 619/05

I SA/Kr 619/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Beata Cieloch
Ewa Długosz-Ślusarczyk /przewodniczący/
Józef Gach /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 619/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006r., sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "G.", Spółka jawna – A.J., A. S.i I. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21 lutego 2005r nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta, z dnia [...] lutego 2004r Nr[...]w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004r, I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 440zł ( czterysta czterdzieści złotych )
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]10.2004r., na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. nr 137 poz. 926 ze zm. ) stwierdzono nieważność ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...].02.2004r. nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2004r. w kwocie 6480,10 zł. od Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "G." Spółka jawna w S.
W uzasadnieniu podano, iż stwierdzenie nieważności w/w decyzji nastąpiło z powodu rażącego naruszenie przepisów prawa polegającego na tym, że Burmistrz Miasta wydając ją wiedział, że właścicielem opodatkowanych nieruchomości nie jest Spółka jawna "G." (zwana dalej Spółką) lecz I. S., A. J.i K. L., a mimo to orzekł o wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego wobec Spółki. Zgodnie zaś z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100 poz. 1086 ) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków. Z zawiadomienia o dokonaniu zmian w ewidencji wynika bowiem, że w dniu [...]10.2003r. właścicielem nieruchomości położonej w jednostce rejestrowej [...] w S.o pow. 0,6698 ha byli I.Sz., A. J. i K. L.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. (Dz.U. z 2002r. nr 9 poz. 84 ze zm.)
Do akt niniejszej sprawy przedłożono rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego z dnia [...]06.2004r. w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w którym stwierdzono, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Spółka.
Decyzją z dnia 21 lutego 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ord. pod utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art.3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są przede wszystkim właściciele nieruchomości. Tym samym decyzja wydana przez Burmistrza Miasta była niezgodna z prawem albowiem w czasie, gdy decyzja ta była wydawana w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel przedmiotowej nieruchomości figurowała nie Spółka lecz Iw. S., A. J. i K. L.. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego pominięcia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, wyroku Sądu Okręgowego w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym organ odwoławczy podkreślił, iż okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, organ bada tu jedynie zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ord. pod. Taka sytuacja, w ocenie organu odwoławczego, miała miejsce w niniejszej sprawie. Decyzja zapadła bowiem w dniu [...].02.2004r. natomiast wyrok, o którym mowa powyżej, został wydany w dniu [...]12 2004r.
Nadto zmiana właściciela przedmiotowej nieruchomości może zostać uwzględniona dopiero po dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. SKO podało, iż przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 Ord.pod. sprawa ta jest sprawą podatkową, a tym samym zastosowanie znajdują tu przepisy ordynacji podatkowej.
W skardze od powyższej decyzji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanową wyłącznie dane zawarte w ewidencji, a także art. 97 k.p.a., względnie odpowiedniego przepisu Ordynacji poprzez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania do zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Decydujące znaczenie co do ustalenia właściciela opodatkowanych nieruchomości winien mieć bowiem wyrok Sądu Rejonowego uzgadniający treść księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Nadto podano, iż zarówno wpis w księdze wieczystej jak i w ewidencji gruntów mają w tym przypadku charakter tylko i wyłącznie deklaratoryjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Co prawda zgodnie z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne wymiar podatków jest dokonywany w oparciu o wpisy w ewidencji gruntów i budynków, jednakże prawo własności uwidacznia się w ewidencji na podstawie, wpisów w księdze wieczystej ( § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. (Dz. U. Nr 38 poz.454). Tym samym decydujące znaczenie dla oceny kto jest właścicielem danej nieruchomości ma wpis tego prawa w księdze wieczystej, a nie dane z ewidencji gruntów. Dlatego też istotne znaczenie w niniejszej sprawie miał wyrok Sądu Rejonowego utrzymany następnie wyrokiem Sądu Okręgowego zapadły w sprawie z powództwa Spółki przeciwko K. L., uzgadniający treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Na mocy tego wyroku w dziale II księgi wieczystej nr 39282 w miejsce figurujących tam osób K. L., A. J. i I. S. wpisano Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe G. Spółka Jawna A. J., A. S. i I. S..
Tym samym wpis dokonujący zmiany właściciela ze Spółki G. Sp. j. na osoby fizyczne: K. L., A. J. i I. S. był niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, a więc właścicielem opodatkowanej nieruchomości przez cały ten okres, a więc też w roku 2004, pozostawała skarżąca Spółka. Skoro była ona właścicielem tej nieruchomości w 2004r. to zgodnie z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem podatku od nieruchomości za 2004r. była Spółka.
Podkreślić należy, iż kwestia uzgodnienia treści księgi wieczystej stanowiła w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, albowiem rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy uzależnione było od wcześniejszego rozstrzygnięcia tegoż zagadnienia materialnoprawnego. (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 1996 r., I SA/Kr 519/96, Temida (CD), Sopot 2002r. ) W sytuacji takiej SKO winno zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ord. pod. zawiesić postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto podkreślić należy, iż w chwili wydawania zaskarżonej decyzji wyrok Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej był już prawomocny, a więc SKO winno było wziąć pod uwagę rozstrzygnięcie w nim zawarte.
Skoro na mocy tego wyroku ustalono, iż wpis do księgi wieczystej K.L., A. J. i I.S. był niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym albowiem właścicielem przedmiotowej nieruchomości nadal była Spółka to tym samym odpa4ły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 247 § 1 Ord. pod., ponieważ decyzja Burmistrza Miasta nie naruszała rażąco prawa. Co prawda w chwili wydawania tejże decyzji istotnie zarówno w księdze wieczystej jak i w ewidencji gruntów jako właściciel przedmiotowej nieruchomości nie figurowała skarżąca spółka jednakże wpis prawa własności w księdze wieczystej nie jest wpisem konstytutywnym, nie tworzy on prawa, a jedynie odzwierciedla istniejące stosunki prawne. Tym samym zmiana w księdze wieczystej wpisu dotyczącego właściciela, a dokonana niezgodnie z istniejącym stanem prawnym, nie powoduje w istocie zmiany podmiotu prawa własności.
W literaturze podkreśla się, że ewidencja gruntów i budynków ma inny cel aniżeli księgi wieczyste. "I tak celem tym nie jest zapewnienie prawidłowości obrotu nieruchomościami, lecz ustalenie danych umożliwiających państwu wykonywania zadań związanych z gospodarką nimi. O ile więc w wypadku uzgadnianiu ksiąg wieczystych punkt ciężkości spoczywa na ujawnieniu stanu prawnego, o tyle w przypadku ewidencji gruntów chodzi przede wszystkim o ujawnienie danych faktycznych. Dane te obejmują położenie gruntów, granice i obszar, rodzaj użytków (...) oraz klasę gruntów. Co do budynku zamieszcza się także takie dane jak położenie, przeznaczenie, rok ukończenia budowy oraz szczegółowy opis.
Do ewidencji wpisuje się także dane dotyczące właściciela oraz osoby która faktycznie włada nieruchomością (przede wszystkim posiadacza samoistnego). Ze względu na cel ewidencji gruntów i budynków wpis do niej danych ma przede wszystkim znaczenia informacyjne. Ustawa nie wiąże z nimi domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym ani jakiegokolwiek innego skutku prawnornaterialnego. Pomimo to ewidencja gruntów ma olbrzymie znaczenie dla gospodarki nieruchomościami ze względu na dane faktyczne. Niektóre z nich, przede wszystkim dane dotyczące opisu gruntów, rodzaju użytku, klasy gleby mają charakter wiążący dla organów państwowych lub samorządowych, mogą być bowiem zmienione tylko przez organy prowadzące ewidencję, są one podstawą planowania gospodarczego, wymiaru podatków i wielu innych działań administracji rządowej i samorządowej. Przez to stanowią także podstawę do odpowiednich wpisów do działu I księgi wieczystej" (zob. J. Ignatowicz "Prawo rzeczowe" PWN 1994r.) Organy podatkowe dokonały więc błędnej interpretacji art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Mianowicie nie uwzględniły innych regulacji prawnych, a w szczególności ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece. (Dz.U. nr 19 poz. 147 ze zm). Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art.-200 tej ustawy i § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.)
Na marginesie zaznaczyć należy, iż w myśl art. 6 c ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) osobom fizycznym na których ciąży obowiązek w podatku rolnym oraz jednocześnie w zakresie, podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Z przepisu tego wynikają następujące wnioski: po pierwsze - ma on zastosowanie do osób fizycznych, po drugie- musi na nich ciążyć obowiązek podatkowy w podatku rolnym i co najmniej w jednym z dwóch innych podatków w nim wymienionych, po trzecie - obowiązek ten musi przekształcić się w zobowiązanie podatkowe. W rozpoznawanej sprawie podatnikiem była spółka jawna i ciążył na niej tylko obowiązek w podatku od nieruchomości, który przekształcił się w zobowiązanie podatkowe. W związku z tym ponownym rozpoznawaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważy, czy nie należało stwierdzić nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...].02.2004r. nr [...] z innego powodu niż nie ujawnienie w ewidencji gruntów prawa własności nieruchomości przysługującego skarżącej spółce.