I SA/Kr 616/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacenia składek, uznając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności zgodnej z kodem PKD, a nie tylko formalny wpis w rejestrze.
Skarżąca A. J. wnioskowała o zwolnienie z opłacenia składek za listopad 2020 r. ZUS odmówił, ponieważ według rejestru REGON jej przeważającą działalnością był kod PKD 55.30.Z (pola kempingowe), a nie kod z listy uprawniającej do ulgi. Skarżąca argumentowała, że jej głównym źródłem dochodu (63%) jest działalność gastronomiczna (PKD 56.10.A), co potwierdzały dokumenty księgowe. Sąd uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze, który może nie odzwierciedlać rzeczywistości.
Sprawa dotyczyła wniosku A. J. o zwolnienie z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne za listopad 2020 r. ZUS odmówił, opierając się na rejestrze REGON, który wskazywał, że przeważającą działalnością skarżącej na dzień 30 września 2020 r. był kod PKD 55.30.Z (pola kempingowe), nieujęty w katalogu działalności uprawniających do ulgi zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Skarżąca podniosła, że jej faktyczna działalność, stanowiąca 63% rocznego dochodu, to gastronomia (PKD 56.10.A), co potwierdzają dokumenty księgowe. Zaznaczyła, że wpisy w CEIDG i REGON mają charakter statystyczny i nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty charakter działalności, a w listopadzie prowadzenie pól kempingowych jest utrudnione klimatycznie. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko formalny wpis w rejestrze. Podkreślił, że celem przepisów Tarczy Antykryzysowej jest realne wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii, a formalne ograniczenie oparte na rejestrze REGON może pozbawić pomocy tych, którzy faktycznie ponieśli straty. Sąd wskazał, że przedsiębiorca może wykazać rzeczywisty charakter swojej działalności innymi środkami dowodowymi, obalając domniemanie wynikające z wpisu w rejestrze. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję ZUS, zasądzając jednocześnie od ZUS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Decydujące znaczenie ma faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, a nie tylko formalny wpis w rejestrze REGON, który może nie odzwierciedlać rzeczywistości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem przepisów Tarczy Antykryzysowej jest realne wsparcie przedsiębiorców, a formalne ograniczenie oparte na rejestrze REGON może pozbawić pomocy tych, którzy faktycznie ponieśli straty. Przedsiębiorca może wykazać rzeczywisty charakter swojej działalności innymi środkami dowodowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa rodzaje działalności gospodarczej (według kodów PKD) uprawniające do zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r.
p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu, gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 11
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Stanowi, że ocena warunku w zakresie PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
K.p.a. art. 77 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
K.p.a. art. 107 § §1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg uzasadnienia faktycznego decyzji.
K.p.a. art. 107 § §3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg uzasadnienia prawnego decyzji.
u.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 1-4
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Obowiązek aktualizacji danych przez przedsiębiorcę.
u. CEIDG art. 5 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorców
Przedmiot działalności gospodarczej jako dane ewidencyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne prowadzenie działalności gastronomicznej (PKD 56.10.A) jako główne źródło dochodu, pomimo innego wpisu w rejestrze REGON. Cel przepisów Tarczy Antykryzysowej - realne wsparcie przedsiębiorców, a nie tylko formalne spełnienie kryteriów. Możliwość obalenia domniemania wynikającego z wpisu w rejestrze REGON innymi środkami dowodowymi.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta wyłącznie na formalnym wpisie przeważającego kodu PKD w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19... Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie... Wskazane zarządzenie Prezesa WSA w Krakowie zostało wydane w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii... Zdaniem Sądu, zawarte w art. 31zo ustawy COVID-19 sformułowanie 'prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności' odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej... Nie można pominąć i tego, że w miesiącu listopadzie 2020r. trudno jest prowadzić pole kempingowe i pola namiotowe z uwagi na warunki klimatyczne. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON.
Skład orzekający
Inga Gołowska
sprawozdawca
Urszula Zięba
przewodniczący
Waldemar Michaldo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Tarczy Antykryzysowej dotyczących zwolnienia z opłacania składek, zwłaszcza w kontekście rozbieżności między formalnym wpisem w rejestrach a faktycznie prowadzoną działalnością."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o COVID-19 i okresu pandemii. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, ale stanowi ważny przykład wykładni celowościowej i prymatu faktów nad formalnymi wpisami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w kontekście przepisów pomocowych, a nie tylko formalne wpisy w rejestrach. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców, zwłaszcza w sektorach dotkniętych kryzysem.
“PKD w rejestrze czy faktyczna działalność? Sąd wyjaśnia, kto naprawdę zasługuje na pomoc z Tarczy Antykryzysowej.”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 616/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Inga Gołowska /sprawozdawca/ Urszula Zięba /przewodniczący/ Waldemar Michaldo Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 43/22 - Wyrok NSA z 2022-09-29 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 374 art. 31 zo ust. 11 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. S. z dnia 10 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. S. na rzecz skarżącej kwotę 480,00 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 10 marca 2021r. nr [...] wydaną w stosunku do A. J., Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 4 lutego 2021r. nr [...] o odmowie zwolnienia z opłacenia składek za listopad 2020r. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy, skarżąca w dniu 13 stycznia 2021r. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek. Decyzja z dnia 4 lutego 2021r. nr [...] odmówiono zwolnienia z opłacenia składek za listopad 2020r. bowiem na dzień 30 września 2020r. wg zapisów bazy REGON prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 55.30.Z-pola kempingowe (wyłączając pola dla pojazdów kempingowych) i pola namiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnioskodawczyni wskazał, że od 15 maja 1999r. prowadzi działalność gospodarczą, w której początkowo przeważającym kodem był PKD 55.30.Z ale przez kolejne lata firma rozrastała się o następne punkty usługowe, w przeważającej mierze gastronomiczne. Aktualnie działalność obejmuje restaurację w N. S. oraz trzy punkty gastronomiczne w G. . Restauracja w N. S. od 29 września 2014r. ma w CEIDG przeważający kod PKD 56.10.A. Od tamtej daty nie aktualizowała przeważającego kodu PKD 56.10A wszystkich swoich miejsc w których prowadzi działalność. Księgowa w listopadzie 2020r. przygotowała zestawienie, z którego wynika, że 63% rocznego dochodu pochodzi z działalności związanej z prowadzeniem restauracji i innych placówek gastronomicznych. Pozostałe dochody pochodzą z działalności związanej z hotelarstwem i rekreacją dlatego w dniu 10 listopada 2020r. dokonała wnioskodawczyni zmiany przeważającego PKD na 55.30.Z. Organ przypomniał treść art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Dodatkowo, zgodnie z art. 31 zo ust. 11 ustawy o COVID-19, oceny warunku w zakresie PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. Ustawodawca powiązał prawo do zwolnienia z opłacania składek z prowadzeniem ściśle określonej działalności gospodarczej oznaczonej konkretnym nr PKD. W obowiązującym stanie prawnym nie można udzielić takiego zwolnienia przedsiębiorcy, którego przeważająca działalność ujawniona w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020r. nie mieściła się w wykazie PKD zamieszczonym w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Ustawodawca nie przewiduje sprawdzania rodzaju prowadzonej działalności w inny sposób np. na podstawie dokumentacji księgowej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że przeważająca działalność jest prowadzona pod kodem PKD 56.10.A natomiast weryfikacja za danymi zamieszczonymi w REGON i CEIDG w obu tych rejestrach wykazała, że na dzień 30 września 2020r. przeważająca działalność gospodarcza była prowadzona pod kodem PKD 55.30.Z. Kod PKD 56.10.Z zamieszczony w CEIDG i w REGON na dzień 30 września 2020r. nie jest jednym z wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Organ przypomniał przepis art. 42 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 443 ze zm.) w tym obowiązek uaktualnia danych przez przedsiębiorcę. Powołano tez art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 1291 ze zm.) wedle którego, przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej wg PKD w tym przedmiot przeważającej działalności jest zaliczany do danych ewidencyjnych wpisu do CEIDG. Przedsiębiorca jest zobowiązany do złożenia wniosku o zmianę wpisu w CEIDG w terminie 7 dni od dnia zmiany danych ewidencyjnych. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 15 marca 2016r. sygn. akt: I 1632/14, istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe w związku z powyższym organy orzekające w sprawie są związane treścią wpisu do CEIDG i nie mogą poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Oświadczenie z wniosku RDZ-B6 (blok I pkt 2A) było niezgodne z zapisami CEIDG przesłanki dopuszczalności zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020r. oceniono w oparciu o CEIDG, objęte domniemaniem, że są prawdziwe. Dbałość o zgodność kod przeważającej działalności gospodarczej ujawnionego w CEIDG z charakterem rzeczywiście prowadzonej działalności jest obowiązkiem przedsiębiorcy. Ustawodawca powiązał pomoc w ramach Tarczy z kodami PKD ujawnionymi w bazie REGON wg stanu na dzień 30 września 2020r. Wnioskodawczyni dokonała zmiany w dniu 10 listopada 2020r. z mocą wsteczną co jest dopuszczalne ale ZUS bada stan zapisów na dzień 30 września 2020r. a ten był PKD 55.30.Z. W skardze do Sądu na powyższą decyzję zarzucono naruszenie: I.przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a.art. 8, 7 i 77§1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej-K.p.a) poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jego dowolną ocenę oraz przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącej do władzy publicznej, które w rezultacie skutkowało w nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego przejawiającym się w uznaniu, iż przeważający rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą na dzień 30 września 2020r. nie odpowiada kodowi wymienionemu w dyspozycji art. 31 zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U poz. 1842 ze zm.) podczas gdy z przekazanych przez skarżącą dokumentów wynika, że w przeważającym zakresie prowadziła ona działalność gospodarczą o kodzie 56.10.A a zatem powinna ona otrzymać wsparcie o które wnioskowała, b.art. 138§1 pkt 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy decyzja ta jest obarczona tymi samymi wadami co decyzja zaskarżona a naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego, przemawiały za uchyleniem decyzji w całości. II.przepisów prawa materialnego tj.: 1.art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19: a.poprzez ustalenie, iż decydujące znaczenie dla pozytywnego rozpoznania wniosku ma wpis, jaki znajduje się na dzień 30 września 2020r. w CEIDG, podczas gdy celem regulacji pozostaje wsparcie przedsiębiorców znajdujących się w trudnej sytuacji na skutek pandemii COVID-19, co przemawia za stosowaniem wykładni celowościowej a nie literalnej, b.poprzez odmowę udzielenia skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania składek podczas gdy faktycznie skarżąca na dzień 30 września 2020r. prowadziła w przeważającym zakresie działalność zakwalifikowaną do uzyskania w/w wsparcia tj. działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, rozważanie przez Sąd uchylenia w całości decyzji ZUS z dnia 4 lutego 2021r. nr [...] o odmowie zwolnienia z opłacenia składek za listopad 2020r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając skargę jej autor zwrócił uwagę, iż 63% rocznego dochodu skarżącej pochodzi z działalności związanej z prowadzenie placówek gastronomicznych, skarżąca zaoferowała organowi dokumenty, które potwierdzają te okoliczności. Wpisy do CEIDG i REGON mają charakter statystyczny i nie zawsze odpowiadają one faktycznie przeważającemu rodzajowi działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID) w zw. z §1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020r. nr 61/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wskazane zarządzenie Prezesa WSA w Krakowie zostało wydane w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta na prawach powiatu Kraków, będącego siedzibą tut. Sądu, obszarem czerwonym, o którym mowa w §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758 ze zm.). Na mocy ww. przepisów zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dniem 17 października 2020r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Zgodnie z ww. art. 15zzs? ust. 3 ustawy o COVID, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i odpowiedź na nią. Odnośnie kwestii możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs? ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 marca 2020r. wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy w formie "on line". W dalszej kolejności należy przypomnieć, iż stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 137) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 w/w ustawy). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134§1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2021r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia 4 lutego 2021r. o odmowie zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020r. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Na podstawie art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. Spór między stronami zaistniał w zakresie prawidłowości zastosowania powyższych przepisów w ustalonym stanie faktycznym. Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanej kwestii, uwagę Sądu zwróciło w pierwszej kolejności uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy - tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego - musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności. W myśl zatem art. 107§1 pkt 6 i §3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107§1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994r., sygn. akt: III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, Nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997r., sygn. akt: III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, Nr 19, poz. 366). W szczególności w przedmiotowej sprawie organ całkowicie pominął okoliczność, że od 29 września 2014r. skarżąca legitymowała się wymaganym przez prawo kodem PKD 56.10A dla restauracji w N. S. który wpisany został jako przeważający. Kod 56.10A obejmuje przygotowywanie i podawanie posiłków gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, bez względu na to czy spożywają oni przygotowywane posiłki na miejscu, biorą je na wynos czy są im dostarczane. Co istotne z dokumentów, które skarżąca złożyła w trakcie postępowania wynikało, że przeważająca działalność związana była z kodem 56.10.A stanowiąc 63% rocznego dochodu właśnie z działalności gastronomicznej. Nie można pominąć i tego, że w miesiącu listopadzie 2020r. trudno jest prowadzić pole kempingowe i pola namiotowe z uwagi na warunki klimatyczne. Zdaniem Sądu, zawarte w art. 31zo ustawy COVID-19 sformułowanie "prowadzona działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w art. 31zo ustawy COVID - 19 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z art. 31zo ustawy COVID -19), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz. U. z 2020r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013r. sygn. akt: II UK 142/12 i 23 listopada 2016r. sygn. akt: II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy COVID- 19 mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii [...] przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020r. i 30 września 2019r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2021r. poz. 423). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. §6 i §26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020r.- Dz. U. poz. 1758 ze zm.). Dlatego też w ocenie Sądu, rozwiązania prawnego określonego w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Wskazać w tym miejscu należy, że dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76§1 k.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76§3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowej ustawie, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjującej postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a§1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i 78§1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205§2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 480,00 zł, ustalone zgodnie z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI