I SA/Gd 663/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2020 r., uznając, że kluczowa jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, a nie tylko kod PKD w rejestrze REGON.
Sprawa dotyczyła odmowy zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za grudzień 2020 r. przez ZUS, który powołał się na kod PKD spółki w rejestrze REGON (66.21.Z), nieujęty w przepisach antykryzysowych. Spółka argumentowała, że faktycznie prowadziła działalność oznaczoną kodem 56.10.A. WSA w Gdańsku uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że kluczowa jest faktycznie prowadzona działalność, a nie tylko wpis w rejestrze, który jest jedynie oświadczeniem wiedzy i może być wzruszony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła spółce "A" zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za grudzień 2020 r. Organ rentowy oparł swoją decyzję na fakcie, że przeważająca działalność spółki według rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r. była oznaczona kodem PKD 66.21.Z, który nie znajdował się na liście kodów uprawniających do zwolnienia na mocy przepisów ustawy o COVID-19. Spółka skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego, wskazując, że organ powinien brać pod uwagę faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą, a nie tylko formalny wpis w rejestrze. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, podkreślając, że kod PKD ma charakter statystyczny i nie przesądza o faktycznie wykonywanej działalności. Sąd wskazał, że intencją prawodawcy było wsparcie podmiotów, które faktycznie poniosły straty w wyniku pandemii, a ścisłe trzymanie się wpisu w rejestrze REGON może prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które spełniają kryteria merytoryczne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od ZUS na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Kluczowa jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, a nie tylko wpis w rejestrze REGON, który ma charakter statystyczny i może być wzruszony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że intencją prawodawcy było wsparcie podmiotów faktycznie dotkniętych skutkami pandemii, a ścisłe trzymanie się wpisu w rejestrze REGON może prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów spełniających kryteria merytoryczne, co narusza zasadę równości i proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
ustawa o COVID 19 art. 31zq § ust. 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o COVID 19 art. 31zy § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 1
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej art. 6 § ust. 1
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa wypadkowa art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowa jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, a nie tylko kod PKD w rejestrze REGON. Wpis w rejestrze REGON jest oświadczeniem wiedzy i może być wzruszony. Ścisłe stosowanie kodu PKD z rejestru REGON narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa. Organ powinien umożliwić stronie wykazanie faktycznie prowadzonej działalności.
Godne uwagi sformułowania
kod PKD ma charakter statystyczny i nie przesądza o faktycznie (realnie) wykonywanej działalności informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu wpis w rejestrze REGON nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur.
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z składek ZUS w ramach Tarczy Antykryzysowej, gdzie kluczowa jest faktyczna działalność gospodarcza, a nie tylko wpis w rejestrze REGON."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów antykryzysowych i okresu pandemii. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie formalny wpis w rejestrze jest sprzeczny z faktycznym stanem rzeczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między formalnym wpisem w rejestrze a faktycznym stanem rzeczy, szczególnie w kontekście wsparcia finansowego. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“ZUS odmówił zwolnienia ze składek przez kod PKD? Sąd przypomina: liczy się faktyczna działalność!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 663/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /przewodniczący/ Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/ Marek Kraus Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 21/23 - Wyrok NSA z 2024-01-24 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1842 art. 31 zq Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi ,,A" z siedzibą w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2022 r. nr 100000/71/80101/2021/RDZ-B7-ODW w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lutego 2021 r. nr 100000/71/52106/2021/RDZ-B7; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej ustawa o COVID 19) i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152), utrzymał w mocy decyzję z dnia 23 lutego 2021 r., odmawiającą A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona") prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31 zo ust.10 ustawy o COVID wskazując że płatnikowi składek prowadzącemu na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85,59.B, 86.10.Z, zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 1 listopada 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnotował, że w dniu 2 lutego 2021r. strona złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres grudzień 2020r. Po zweryfikowaniu wpisu w bazie REGON stwierdzono, że na dzień 30 listopada 2020r. spółka prowadzi działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodem 66.21.Z., który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za miesiąc grudzień 2020r. W tych okolicznościach organ doszedł do wniosku, że decyzję odmawiającą zwolnienia z opłacania składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020r. należy utrzymać w mocy. Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 31 zo ust. 11 ustawy o COVID-19, poprzez bezzasadne uznanie, iż ocena wniosku powinna skarżącej powinna odbyć się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON ze stanem na 30 listopada 2020 roku, pomimo innego brzmienia tego przepisu; 2.naruszenie § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odmowę prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek pomimo wystąpienia okoliczności uprawniających do jego zastosowania; 3.naruszenie art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez bezzasadne odstąpienie od zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy; 4.naruszenie art. 6 w zw. z art. 180 k.p.a., poprzez podejmowanie działań nieopartych na przepisach obowiązującego prawa; 5.naruszenie art. 7a w zw. z art. 180 k.p.a., poprzez niezasadne odstąpienie od rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony; 6.naruszenie art. 8 w zw. z art. 180 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania i podejmowanie działań w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej; 7.nienależyte wyjaśnienie sprawy, tj. brak podjęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszystkich czynności w celu ustalenia, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie składek w oparciu o złożony wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu, co sprowadza się do uchybienia obowiązkowi ustalenia, czy skarżąca faktycznie nie wykonywała działalności przeważającej o PKD nr 56.10.A. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz skierowanie sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpatrzenia sprawy, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek zgodnie ze stanowiskiem strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 13 września 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uwzględnienie treści skargi, wskazując, iż organ swoim działaniem naruszył m.in.: - § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, poprzez ścisłe interpretowanie ustawy, z pominięciem faktycznie prowadzonej przez skarżącą działalności; - art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - nie odnosząc się w żadnym stopniu do faktycznie prowadzonej przez skarżącą działalności; - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyłącznie do podania ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców kodu PKD i wskazania, że kod ten nie figuruje na liście branż, które mogą skorzystać ze zwolnienia; - art. 79a § 1 oraz art. 9 k.p.a., poprzez brak pouczenia skarżącej o konieczności wykazania okoliczności dotyczących faktycznie prowadzonej działalności, odmiennej od tej wskazanej w kodach PKD ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców; Pełnomocnik wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik, sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna. Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, są decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którymi organ odmówił stronie skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za grudzień 2020 r. Na wstępie wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo wskazał w podstawie prawnej decyzji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii C0VID-19 (Dz. U. poz. 152). Zgodnie bowiem z § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COViD-19 (Dz. U. poz. 371), do wniosków złożonych na podstawie § 1 ust. 1, § 4 ust. 1, § 7 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nierozpatrzonych stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, do którego stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. I tak, zgodnie z brzmieniem § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19: 1. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1. 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2. 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z, w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.; 2. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. W ocenie Sądu, organ wydając decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia ze składek niewłaściwie zinterpretował ww. przepis. Zdaniem Sądu, istotna jest bowiem faktycznie wykonywana działalność gospodarcza. Intencją prawodawcy było zaliczenie do kręgu beneficjentów tych świadczeniobiorców, których realna (faktyczna) przeważająca działalność jest tożsama z kodami PKD określonymi w ustawie. Wielokrotnie Sądy zwracały uwagę, że kod PKD ma charakter statystyczny i nie przesądza o faktycznie (realnie) wykonywanej działalności. Standardowe klasyfikacje i nomenklatury stosuje się w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej. Zauważyć należy, iż w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku o rejestrację nie może różnic się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy musi mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności. Jednocześnie wskazać należy, że z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego, organ ewidencyjny, ani później inny organ administracji publicznej, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podatnik zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do właściwego rejestru, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.(...). Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło, do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r., która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD", jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. Sąd Najwyższy wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej". Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem Sądu, istotne na gruncie właściwego odczytania przepisów ustawy COVID-19. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty na podstawie wskazanej w sprawie regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia działalności gospodarczej według podanego PKD nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Jak już Sąd wskazywał wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek j obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrach tych, jak już powiedziano nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku. Zdaniem Sądu, wpisy w rejestrach, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełniają również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji, w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym). Tak więc, zdaniem Sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni wskazanych przepisów o COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. W tej sytuacji uznać należy, że przyjęty przez organ sposób wykładni ustawy COVID-19, wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, jak już Sąd wskazywał, wpis w rejestrze, w rubryce zadeklarowanej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot działalności, skoro istnieje możliwość wykazania i spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów i dokumentów. W tym miejscu przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 kpa. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Ze względów wskazanych powyżej zaskarżone rozstrzygnięcia ocenić zatem należy jako wadliwe, bowiem przedwcześnie przyjęto, że strona skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że skarżąca spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku działalności według PKD wskazanych w przepisach. Jednocześnie, zdaniem Sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego, na dzień złożenia wniosku z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według wskazanego PKD, jako rodzaj działalności z wymienionymi tam kodami. Zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, pomija bowiem kwestię faktycznej działalności danego podmiotu. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu, w szczególności organ wezwie stronę do udokumentowania stanowiska oraz odniesie się do przedłożonych przez stronę dokumentów, mających potwierdzać, że prowadzi działalność o numerze PKD 56.10.A. Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych powyżej przepisów Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI