I SA/Kr 600/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Skarżący argumentował, że trudna sytuacja finansowa i rodzinna, w tym konieczność opieki nad chorą matką, uniemożliwia mu spłatę odsetek, które mogłyby pozbawić go i jego rodzinę środków do życia. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego stałego zatrudnienia, prowadzenie działalności gospodarczej, posiadanie nieruchomości i samochodów, a także na fakt, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone skutecznie z wynagrodzenia za pracę. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia w sprawie umarzania należności, uznał, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia odsetek. Stwierdzono brak całkowitej nieściągalności należności, a także brak uzasadnionego przypadku mimo nieściągalności, ponieważ skarżący nadal posiadał zdolność do generowania dochodu i majątek, z którego można prowadzić egzekucję. Sąd podkreślił, że umorzenie jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, a decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, ale musi być oparta na przepisach prawa. Oddalono skargę jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umarzania odsetek od składek ZUS w kontekście trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej dłużnika.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia wykonawczego. Decyzje w sprawie umorzenia należności mają charakter uznaniowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja finansowa i rodzinna (opieka nad chorą matką) może stanowić podstawę do umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek ZUS, mimo braku całkowitej nieściągalności należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa i rodzinna nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia odsetek za zwłokę, jeśli nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności lub uzasadnionego przypadku mimo braku całkowitej nieściągalności, a dłużnik posiada majątek i dochody umożliwiające spłatę lub egzekucję.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia odsetek. Skarżący posiada majątek i dochody, a jego sytuacja rodzinna, choć trudna, nie uniemożliwia mu całkowicie uzyskiwania dochodu. Umorzenie jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, a decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, ale musi być oparta na przepisach prawa.
Jakie są przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przez ZUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.) lub w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i rozporządzenie wykonawcze).
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo omówił przesłanki umorzenia, w tym całkowitą nieściągalność (śmierć dłużnika bez majątku, oddalenie wniosku o upadłość, zaprzestanie działalności bez majątku, brak zaspokojenia w postępowaniu likwidacyjnym, wysokość długu niższa od kosztów upomnienia, brak majątku stwierdzony przez organ egzekucyjny, brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne) oraz przesłanki umorzenia mimo braku całkowitej nieściągalności (np. niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, straty w wyniku klęski żywiołowej, przewlekła choroba uniemożliwiająca uzyskanie dochodu).
Przepisy (22)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1 pkt 3
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego art. 1 § pkt 3
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.u.s. art. 2a § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 2a § ust. 2 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 2a § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 13
Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 361 § pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ustawa – Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego jako podstawa do umorzenia odsetek mimo braku całkowitej nieściągalności. • Niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i konieczność opieki nad chorą matką jako przesłanka umorzenia.
Godne uwagi sformułowania
umorzenie należności byłoby wobec skarżącego działaniem przedwczesnym, skutkującym nieuzasadnionym pokrzywdzeniem innych osób ubezpieczonych. • umorzenie należności na obecnym etapie sprawy, gdy mogą one zostać spłacone dobrowolnie lub wyegzekwowane w ramach postępowania administracyjnego, byłoby działaniem przedwczesnym, skutkującym pokrzywdzeniem innych ubezpieczonych... • nie można mówić o spełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności wynikającej z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Całkowita nieściągalność, o której mowa w tym przepisie musi mieć charakter trwały i nieprzemijający. • aby można było zastosować przepis § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia [...] konieczne jest wykazanie, iż choroba dłużnika lub członka jego rodziny całkowicie uniemożliwiła mu uzyskiwanie dochodu.
Skład orzekający
Stanisław Grzeszek
przewodniczący
Grażyna Firek
sędzia
Urszula Zięba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania odsetek od składek ZUS w kontekście trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia wykonawczego. Decyzje w sprawie umorzenia należności mają charakter uznaniowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące umorzenia należności ZUS w sytuacjach kryzysowych, co jest istotne dla osób zadłużonych wobec ZUS. Pokazuje też, że nawet trudna sytuacja życiowa nie zawsze jest wystarczającą przesłanką do uzyskania ulgi.
“Czy choroba matki i brak środków do życia zwalniają z długu wobec ZUS? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.