II SA/Go 517/21

II SA/Go 517/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2021-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 1797/21 - Wyrok NSA z 2022-09-29
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 152
§ 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.)(dalej ustawa o COVID 19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) odmówił M.S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.
Zgodnie z § 11 pkt 1 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
W złożonym w dniu 11 lutego 2021 r. wniosku skarżąca wykazała kod przeważającej działalności 47.89.Z. Z danych uzyskanych z GUS wynika, że na dzień 30 listopada 2020 r. kod przeważającej działalności to 47.19.Z. Zmiany kodu przeważającej działalności PKD na 47.89.Z skarżąca dokonała [...] stycznia 2021 r. z datą wsteczną. W tej sytuacji organ stwierdził, że skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Od powyższej decyzji M.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła niezgodność ustaleń faktycznych organu, z których wynika, że odwołująca się nie prowadzi w przeważającym zakresie działalności PKD 47.89.Z. Strona wskazała, że organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie prowadzenia przez nią działalności przeważającej, co tym samym doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji. Organ dokonał powyższego ustalenia tylko na podstawie danych z GUS. Wg danych GUS określono, że na dzień 30 listopada 2020 r. rodzaj przeważającej działalności był oznaczony kodem PKD 47.19.Z, tymczasem faktycznie przeważającą działalnością była działalność polegająca na sprzedaży detalicznej pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach określona kodem PKD 47.89.Z.
Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona dołączyła dokumenty na potwierdzenie, że faktycznie przeważającą działalnością prowadzoną przez skarżącą była działalność polegająca na sprzedaży detalicznej pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach określona kodem PKD 47.89.Z. Zdaniem skarżącej rozpatrując wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 stycznia 2021r. do 31 stycznia 2021r organ powinien zastosować wykładnię celowościową a nie opierać się wyłącznie na wykładni językowej.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) (dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID 19 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152) utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2021 r. [...] odmawiającą M.S. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. skarżąca wykazała kod przeważającej działalności 47.89.Z. Z danych uzyskanych z GUS wynika, że na dzień 30 listopada 2020 r. kod przeważającej działalności to 47.19. W toku prowadzonego postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że w dniu [...] stycznia 2021 r. skarżąca dokonała zmiany wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej. Zmiana polegała na usunięciu w sekcji przeważające PKD działalności o symbolu 47.19.Z i dodanie w tej sekcji kodu PKD 47.89.Z. Ponadto w sekcji PKD skarżąca dodała działalność o symbolu PKD 47.19.Z. oraz usunęła z tej sekcji działalność określoną kodem PKD 47.89.Z.
Zgodnie z art. 22 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy ( tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 2296 ) CEIDG przekazuje drogą elektroniczną nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu uzyskania informacji i danych wpisanych do CEIDG na podstawie art. 21, oraz zmiany tych danych i informacji, oraz informacji, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 18 i 19 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1, do Centralnego Rejestru Podmiotów*- Krajowej Ewidencji Podatników, Głównego Urzędu Statystycznego ( rejestr REGON) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz organów, o których mowa w art, 44 ust. 3.
Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COViD-19 ( Dz.U. z 2021r poz. 152 ) oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.
Organ wskazał, że na dzień wskazany w rozporządzeniu z dnia 19 stycznia 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 tj. 30 listopada 2020 r. przeważający rodzaj działalności ujawniony w rejestrze REGON stanowił 47.19.Z i nie uprawniał skarżącej do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 01 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2021 r. Zmiana kodu PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON nastąpiła po zmianach wprowadzonych w rejestrze CEIDG tj. po dniu 12 stycznia 2021 r. Działalność przeważająca określona kodem PKD 47.19.Z w rejestrze REGON aktualnym na dzień 30 listopada 2020 r. nie została wymieniona w § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Od powyższej decyzji M.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła niezgodność ustaleń faktycznych organu, z których wynika, że nie prowadzi ona w przeważającym zakresie działalności PKD 47.89.Z, tj. polegającej na "sprzedaży detalicznej pozostałych wyrobów prowadzonej na straganach i targowiskach", podczas gdy faktyczne prowadzenie działalności skarżącej opiera się tylko na tej działalności, pomimo tego, że ten kod PKD nie był wymieniony w ewidencji działalności gospodarczej na pierwszym miejscu.
Skarżąca podniosła, że od początku działalności faktycznie prowadziła tylko działalność polegająca na sprzedaży produktów detalicznych na targowisku miejski, co wynika z dołączonych dokumentów. Według danych zawartych w GUS na dzień 30 listopada 2020 r. rodzaj przeważającej działalności gospodarczej oznaczony był kodem PKD 47.19.Z, tj. "Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach". Według skarżącej podanie takiego zakresu działalności obejmuje również działalność polegająca na sprzedaży detalicznej pozostałych wyrobów prowadzonej na straganach i targowiskach (kod 47.89.Z.). Skarżąca podkreśliła, że dokonała zmiany kodu przeważającej działalności PKD na 47.89.Z dnia 12 stycznia 2021 r. z mocą wsteczną, zgodnie ze stanem faktycznym, z tym, że od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej, tj. [...].05.2004 r. prowadziła działalność przeważającą, która polegała na sprzedaży pozostałych wyrobów detalicznych (kod PKD 47.89.Z). Rodzaj prowadzonej działalności nie uwzględniający stanu faktycznego, powoduje, że decyzja nie spełnia tego wymogu prawdy materialnej.
Zdaniem skarżącej decyzja nie powinna zostać wydana wyłącznie na podstawie wykładni językowej i ograniczać się tylko do zbadania wpisu w GUS, należy odwołać się również do wykładni celowościowej. Celem wprowadzonych przepisów jest ochrona m.in. przedsiębiorców, by w ten sposób przeciwdziałać kryzysowi gospodarczemu. Skarżąca prowadzi od początku działalność gospodarczą, która określona jest kodem PKD 47.89.Z., a umieszczenie na drugim miejscu właściwego kodu PKD nie powoduje, że rzeczywistą przeważającą działalnością gospodarczą jest działalność polegająca na sprzedaży detalicznej pozostałych wyrobów prowadzonej na straganach i targowiskach, a konkretnie na targowisku miejskim.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325 z późn. zm.) zwana dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Strony wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że badając legalność zaskarżonego aktu sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152, zwane dalej rozporządzeniem) zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31oz-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m.in. kodem 47.89.Z., którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Stosownie do treści § 10 ust. 2 rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.
Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za styczeń 2021 r., a dokładnie przesłanki prowadzenia 30 listopada 2020 r. "przeważającej działalności" gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, w przypadku skarżącej kod PKD " przeważającej działalności" ujawniony w rejestrze REGON stanowił 47.19.Z i tym samym nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Wskazać należy, że organ dokonał tego ustalenia wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego przypadającego na dzień 30 listopada 2020 r.
Zdaniem Sądu, stanowisko organu, pozbawiające skarżącą prawa do zwolnienia nie zostało w sposób przekonywujący uzasadnione. Zważyć trzeba, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 kpa k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji powyższych wymagań nie spełnia, bowiem organ w ogóle nie dokonał wywodu prawnego uzasadniającego pozbawienie skarżącego prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest to, aby w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., dotyczącym działalności prowadzonej przez skarżącą, jako rodzaj działalności przeważającej była wskazana działalność o kodzie wymienionym w § 10 ust. 1 rozporządzenia i jedynym dowodem spełnienia tej przesłanki były dane zawarte w tym rejestrze w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., niezależnie od stanu faktycznego danej sprawy, dającego się wykazać dostępnymi innymi dowodami. Organ oparł się jedynie na językowej wykładni w § 10 ust. 1 rozporządzenia uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.
Należy wskazać, że klasyfikacja PKD ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 443 z późn. zm.). W załączniku do tej ustawy "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
Zdaniem Sądu, zawarte w § 10 ust. 1 rozporządzenia sformułowanie "prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w § 10 ust. 1 rozporządzenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z w § 10 ust. 1 rozporządzenia), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art.3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. II UL 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.
W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy o COVID mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art.22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020 r. i 30 września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2021 r. poz. 423). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. w § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r.- Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.).
Zdaniem Sądu dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w § 10 ust. 1 rozporządzenia mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy o COVID rozporządzenia wykonawczego nie wyłączają stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 1 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania, prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania. Domniemania co do zasady są jednak wzruszalne. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do podmiotu, który złożył wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 k.p.a.
W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że rozwiązania przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia nie można traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności, uznać należy, że wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 7 i 77 § 1k.p.a.). Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Kr 645/21, CBOSA).
Z przedstawionych względów należy uznać, że decyzje odmawiające przyznania skarżącej zwolnienia z obowiązku płacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za miesiąc styczeń 2021 rok są co najmniej przedwczesne. Organ, ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przyjmując bezzasadnie, że przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez skarżącą już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie 47.89.Z, a więc wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON, organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę. W szczególności powinien wezwać stronę do przedłożenia dowodów pozwalających na dokonanie stosownej w tym kierunku analizy i oceny, a następnie przedstawić ją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu, że ustawodawca w § 10 ust. 1 rozporządzenia wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów w § 10 ust. 1 rozporządzenia i art. 31 zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID oraz z art. 7 i 77 § 1 rozporządzenia 1 k.p.a.
Zważyć trzeba, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze strona podniosła, że od początku swojej działalności gospodarczej tj. od maja 2004 r. prowadzi działalność przeważającą, która polega na sprzedaży pozostałych wyrobów detalicznych na Targowisku Miejskim. Skarżąca wskazała dokumenty potwierdzające w jej ocenie powyższą okoliczność. Organ winien po przedstawieniu tych dowodów przez stronę dokonać ich oceny pod kierunkiem ich przydatności do zweryfikowania rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez stronę i ewentualnie zobowiązać ją do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżąca na dzień 30 listopada 2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadziła działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w § 10 ust. 1 rozporządzenia, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. § 10 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędna wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 76 § 3 k.p.a. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. zaskarżone decyzje należało uchylić. Rozstrzygając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).