I SA/Kr 571/24

I SA/Kr 571/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Inga Gołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 543/25 - Wyrok NSA z 2025-10-16
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b par. 5a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 571/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. w K. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 maja 2024 r. znak: 0113-KDIPT1-3.4012.772.2023.2.OS w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia o zastosowaniu do sprawy interpretacji ogólnej skargę oddala.
Uzasadnienie
W. w K. (dalej: Wspólnota, Wnioskodawca, strona skarżąca) zwróciła się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wspólnoty za podatnika podatku VAT w związku z obciążeniem kosztami utrzymania nieruchomości członków Wspólnoty oraz udokumentowania ww. czynności fakturą.
We wniosku wskazano, że Wspólnota jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej powstałą z mocy prawa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 1048, dalej: u.w.l.) w wyniku wyodrębnienia z nieruchomości lokali użytkowych. Wspólnota jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.
Budynek, w którym została ustanowiona Wspólnota składa się wyłącznie z lokali użytkowych; nie został w nim wyodrębniony żaden lokal mieszkalny. Członkami Wspólnoty są właściciele lokali użytkowych, którzy wykorzystują je do prowadzenia działalności gospodarczej. Właściciele lokali użytkowych ponoszą koszty zarządu związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej (ochrona, przeglądy roczne budynku, przeglądy kotłowni, utrzymanie czystości (części wspólne, klatki schodowe, recepcja, winda, garaż itd.). Rozliczenie kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej odbywa się proporcjonalnie do wielkości posiadanego udziału, a wynagrodzenia dla zarządcy w oparciu o stawkę za metr kwadratowy.
Wspólnota wskazała, że obciążenie kosztami ponoszonymi przez Wspólnotę (tj. kosztami utrzymania nieruchomości wspólnej - poza wynagrodzeniem dla zarządcy kalkulowanym w oparciu o stawkę za metr kwadratowy - i kosztami utrzymania poszczególnych lokali opisanymi we wniosku) odbywa się na podstawie faktur, które Wspólnota otrzymuje od swoich dostawców. Wspólnota zwróciła uwagę, że jej członkowie prowadzą w swoich lokalach działalność gospodarczą i będąc czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług VAT oczekują otrzymywania faktur VAT z tytułu pokrywania kosztów utrzymania swoich lokali oraz części wspólnej Nieruchomości.
Mając na względzie opisany stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, Wspólnota powzięła wątpliwości, co do prawidłowego sposobu dokumentowania obciążania kosztami utrzymania Nieruchomości członków Wspólnoty.
Wspólnota zadała następujące pytanie: czy w zakresie obciążania kosztami utrzymania Nieruchomości (w tym części wspólnych) członków Wspólnoty (tj. kosztami nabytych przez Wspólnotę w tym celu towarów i usług), Wspólnota powinna być traktowana jako podatnik, który dokonuje czynności opodatkowanych VAT i wystawiać faktury VAT na rzecz członków Wspólnoty, z właściwymi stawkami VAT dla poszczególnych dostaw towarów i świadczonych usług?
Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 15 marca 2024r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.772.2023.2.KS orzekł o zastosowaniu do sprawy interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 21 czerwca 2011 r. znak PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571.
Od ww. postanowienia Wspólnota wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 14b §5a Ordynacji podatkowej, ponieważ stan faktyczny i zdarzenie przyszłe opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są inne niż te będące przedmiotem interpretacji ogólnej. Różnice te są na tyle istotne, że interpretacja ogólna nie może być zastosowana i tym samym zasadne jest wydanie interpretacji indywidualnej - zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Wspólnota podniosła, że interpretacja ogólna dotyczy wspólnoty lokali mieszkalnych, podczas gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczył wspólnoty lokali użytkowych. W przypadku wspólnoty lokali użytkowych żaden z lokali nie jest przeznaczony na cele mieszkalne - przeciwnie, lokale te wykorzystywane są co do zasady w działalności gospodarczej przez przedsiębiorców. Jest to całkowicie inna sytuacja niż opisana w interpretacji ogólnej, która dotyczy działalności wspólnot, w których lokale są wykorzystywane na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ich lokatorów.
W przypadku opisanym w interpretacji ogólnej, członkami wspólnoty mieszkaniowej będą właściciele lokali mieszkalnych, które co do zasady nie są przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej - tym samym, co do zasady, zarząd nieruchomością wspólną nie jest koniecznie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Cała działalność wspólnoty lokali użytkowych jest nierozerwalnie związana z prowadzeniem działalności gospodarczej - szczególnie biorąc pod uwagę, że wspólnotę tę tworzą co do zasady przedsiębiorcy (tj. właściciele lokali użytkowych), którzy poprzez tę wspólnotę zarządzają nieruchomością wspólną w budynku, który w całości jest wykorzystywany przez nich do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Wspólnoty nie jest możliwe oddzielenie zarządu nieruchomością wspólną od działalności gospodarczej prowadzonej przez poszczególnych członków tworzących wspólnotę lokali użytkowych. Jest to diametralnie inna sytuacja niż ta opisana w interpretacji ogólnej, która dotyczy zarządzania nieruchomością wspólną w budynku mieszkalnym. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej zasadne może być rozdzielenie czynności wykonywanych przez wspólnotę lokali mieszkalnych i jej członków na takie, które są związane z działalnością gospodarczą oraz na takie, które nie są z taką działalnością związane. Taka analogia jest jednak nieadekwatna w sytuacji wspólnoty lokali użytkowych. Na poparcie swojego stanowiska Wspólnota powołała m.in. wyrok NSA z dnia 31 maja 2021r. I FSK 1629/18, a także przykładowe interpretacje indywidualne dotyczące rozliczeń VAT wspólnot lokali wydane po 21 czerwca 2011 r. (np. interpretacja indywidualna z dnia 29 stycznia 2024r. nr 0112-KDIL1-KK; interpretacja indywidualna z dnia 1 lutego 2023 r. 0114-KDIP1-JG).
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione i postanowieniem z dnia 13 maja 2024r. znak: 0113-KDIPT1- 3.4012.772.2023.3.OS utrzymał w mocy postanowienie z dnia 15 marca 2024r.
Organ wyjaśnił na wstępie, że celem ogólnej interpretacji podatkowej jest ujednolicenie określonych przepisów prawa podatkowego. Zatem istotnym elementem interpretacji ogólnej jest w szczególności opis zagadnienia, w świetle którego jest dokonywana interpretacja przepisów prawa podatkowego oraz wyjaśnienie zakresu i sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia wraz z uzasadnieniem prawnym. Wobec tego, powyższa regulacja daje możliwość zestawienia treści interpretacji ogólnych z zagadnieniami wskazywanymi we wnioskach o interpretacje indywidualne oraz w wydanych interpretacjach indywidualnych.
Podmiot, który zastosuje się do interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego może skorzystać z ochrony prawnej - analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku zastosowania się wnioskodawcy do interpretacji indywidualnej. Z tego powodu, wydanie interpretacji ogólnej ma wpływ na postępowanie w sprawie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej.
Jeśli wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy: zagadnienia, którego dotyczy interpretacja ogólna oraz tych samych przepisów, co interpretacja ogólna (tego samego stanu prawnego), to wydanie interpretacji nie jest potrzebne, bo interpretacja ogólna rozstrzygnęła już problem wnioskodawcy i umożliwia mu skorzystanie z ochrony prawnej. W takim przypadku informuje wnioskodawcę, że do jego sytuacji ma zastosowanie interpretacja ogólna, więc jego wniosek jest bezprzedmiotowy.
Kwestia tożsamości zagadnień objętych interpretacją ogólną i przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i prawnym polega zatem na ocenie, czy problematyka objęta treścią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej mieści się w granicach interpretacji ogólnej.
Organ stwierdził, że interpretacja ogólna Ministra Finansów z 21 czerwca 2011 r. znak PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z 2011 r. Nr 6 poz. 27, ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wniosku
wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Powyższa interpretacja dotyczy kwestii rozliczania podatku od towarów i usług przez wspólnoty mieszkaniowe. W przedmiotowej interpretacji Minister Finansów uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii rozliczeń podatku od towarów i usług przez wspólnoty mieszkaniowe wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 u.w.l. ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Przepis ten daje wspólnocie mieszkaniowej przymiot jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Jak wynika z powyższego, wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków, a tym samym działając w ramach przyznanej zdolności prawnej, może nabywać prawa
obowiązki do własnego majątku. Minister wskazał, że jednostka powstała w oparciu o powyższy przepis art. 6 ustawy o własności lokali posiada określoną strukturę organizacyjną, w skład której wchodzą (tworzą ją) właściciele lokali, zobowiązani do określonych zachowań i czynności wynikających z tej ustawy.
Regulacja art. 13 ust. 1 u.w.l. wskazuje na dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: jedne związane z nieruchomością wspólną i drugie, związane z odrębną własnością lokalu. Tym samym właściciele lokali zobowiązani są uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólną, na pokrycie których uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat (art. 15 u.w.l ), oraz ponoszą wydatki związane z utrzymaniem własnych lokali (m.in. za wodę, ciepło, odprowadzanie ścieków, gaz, energię elektryczną). Minister podkreślił, że wspólnota mieszkaniowa realizując wspólny interes właścicieli występuje w odmiennych rolach w przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną oraz w przypadku nabycia towarów i usług na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli. Minister uznał, że w pierwszym z wyżej wymienionych przypadków wspólnota, będąca jednostką odrębną od właścicieli lokali, nabywając towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli. W takiej bowiem sytuacji działa ona w imieniu własnym i na własny rachunek, jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną, którego działanie jest jedynie finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych (m.in. w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.w.l.), mających udziały w nieruchomości wspólnej. Tym samym odbiorcą nabywanych towarów i usług jest wspólnota mieszkaniowa, jako odrębny od jej członków podmiot praw, i to ona występuje jako ostateczny konsument. W takim więc zakresie nie świadczy ona żadnych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali. Zatem uiszczanie przez członków wspólnoty należności tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie jest objęte przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. W konsekwencji brak jest podstaw do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami, w związku z ponoszonymi kosztami zarządu nieruchomością wspólną.
Natomiast w drugim przypadku, gdy wydatki ponoszone są przez właściciela wyłącznie w związku z odrębną własnością lokalu, wspólnota w zakresie nabywanych towarów i usług celem zaopatrzenia poszczególnych lokali występuje w odmiennej roli. Nabywa bowiem towary i usługi w swoim imieniu jednakże na rzecz właścicieli poszczególnych lokali, którzy dokonują na poczet tych zakupów stosownych wpłat. Tym samym wspólnota zakupując towary i usługi, które następnie przyporządkowuje poszczególnym lokalom, dokonuje ich odsprzedaży właścicielom lokali. W takiej sytuacji środki uiszczane przez właścicieli poszczególnych lokali na ich utrzymanie stanowią w istocie zapłatę za odsprzedawane im przez wspólnotę towary i usługi. W konsekwencji w odniesieniu do rozliczania wydatków związanych z utrzymaniem poszczególnych lokali, ponoszonych m.in. z tytułu zakupu przez wspólnotę towarów i usług do tych lokali, zastosowanie znajdą przepisy o podatku od towarów i usług.
Mając na względzie powyższe Minister Finansów stwierdził, iż wspólnota dokonując odsprzedaży właścicielom lokali, zakupionych uprzednio w tym celu, towarów i usług związanych wyłącznie z utrzymaniem poszczególnych lokali, działa jako podatnik podatku od towarów i usług i w sytuacji niekorzystania przez nią ze zwolnienia podmiotowego, dokonywane przez nią czynności w ww. zakresie winny być dokumentowane fakturami, wystawianymi zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 106 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisach do niej wykonawczych. Jednocześnie Minister poinformował, że dokonana wykładnia przepisów prawa podatkowego nie wywołuje konsekwencji wobec rozliczeń pomiędzy wspólnotą mieszkaniową, a właścicielami lokali dokonanych uprzednio w sposób odmienny od wyżej przedstawionego.
Organ wskazał, że zasady działania Wspólnoty pomimo, że dotyczą one lokali użytkowych, opierają się na ustawie o własności lokali, co do których przepisów Minister Finansów odniósł się w przedmiotowej interpretacji ogólnej. Zatem Wspólnota jest podmiotem, o którym mowa w ww. interpretacji ogólnej, a okoliczność, że nie stanowi wspólnoty lokali mieszkalnych, lecz wspólnotę lokali użytkowych tego nie wyklucza. Organ zaznaczył, że zakres interpretacji ogólnej dotyczy wspólnot zarówno tworzonych przez właścicieli lokali mieszkalnych jak i lokali użytkowych. Jeśli zasady działania podmiotów, tj. zarówno wspólnot lokali mieszkalnych jak i lokali użytkowych opierają się na tych samych przepisach, które są tożsame, to niezasadne jest ich rozróżnianie i odmienne traktowanie na gruncie ustawy o VAT z uwagi na różny charakter posiadanych lokali. Wobec powyższego wbrew twierdzeniu Wspólnoty, interpretacja ogólna ma zastosowanie również w sprawie dotyczącej lokali użytkowych. W związku tym zdaniem organu argumentacja podniesiona w zażaleniu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu Wspólnoty, że jest to inny stan faktyczny niż ten opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ponieważ w sprawie Wspólnoty żadne zaliczki na poczet kosztów nie są pobierane, a wspólnota lokali użytkowych pokrywa koszty zarządu nieruchomością wspólną ze środków własnych - dopiero później przenosi te koszty na poszczególnych właścicieli lokali użytkowych - organ wyjaśnił, że interpretacja ogólna Ministra Finansów z 21 czerwca 2011 r. reguluje kwestię rozliczenia podatku VAT przez wspólnotę zarówno w sytuacji, gdy wspólnota realizuje wspólny interes właścicieli w przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną oraz w przypadku nabycia towarów i usług na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli. Wbrew twierdzeniu Wspólnoty fakt, że w przypadku skarżącej Wspólnoty nie są pobierane zaliczki na poczet kosztów, nie świadczy o tym, że opis wskazany we wniosku to inny stan faktyczny niż w interpretacji ogólnej. Minister Finansów w interpretacji ogólnej wskazał przykładowe finansowanie działania wspólnoty przez właścicieli wyodrębnionych lokali. W interpretacji wskazano bowiem: "(m.in. w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali)". Tym samym, Minister Finansów, używając sformułowania "m. in ", wskazał na katalog otwarty form finansowania działania wspólnoty.
Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 21 marca 2011 r. wskazuje, jaki sposób rozliczenia podatku od towarów i usług przez wspólnoty jest prawidłowy, w zależności od tego, czy wspólnota dokonuje nabyć towarów i usług dla potrzeb ogółu jej członków - dla potrzeb części wspólnych nieruchomości w ramach zarządu nieruchomością wspólną, czy też dokonuje nabyć towarów i usług dotyczących bezpośrednio lokali - na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli.
Podatnicy, będący wspólnotami, na podstawie tej interpretacji mogą wywieść, w jaki sposób powinni rozliczać podatek od towarów i usług w zależności od roli w jakiej występują - odmiennie w przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną, odmiennie w przypadku nabycia towarów i usług na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli.
W rozpatrywanej sprawie wspólnota lokali użytkowych pokrywa koszty zarządu nieruchomością wspólną ze środków własnych - dopiero później przenosi te koszty na poszczególnych właścicieli lokali użytkowych. Zatem w tym przypadku model rozliczeń pokrywa się z tym wskazanym w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 21 marca 2011 r.
Organ zwrócił uwagę, że granice interpretacji przepisów prawa podatkowego zakreśla przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) oraz treść pytania postawionego we wniosku o interpretację. Jednocześnie podkreślono, że interpretacja ogólna dotyczy określonego zagadnienia. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, wniosek dotyczy zagadnienia, o którym mowa w interpretacji ogólnej z 21 czerwca 2011 r. znak PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571 i stanu prawnego tożsamego z tym, w którym wydano ww. interpretację ogólną. Tym samym do stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, które opisano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej ma zastosowanie ww. interpretacja ogólna. Wydane przez organ rozstrzygnięcie dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku i nie odnosi się do innych kwestii dotyczących użytkowania lokali.
Odnosząc się do argumentu Wspólnoty, że pomimo wydania interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. nr PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571, organy interpretacyjne konsekwentnie wydają interpretacje indywidualne w sprawach dotyczących rozliczania wydatków z udziałem wspólnot mieszkaniowych powołanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, organ wyjaśnił, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie. Organ jest zobowiązany do analizy każdej sprawy odrębnie, a wydając interpretacje indywidualną ocenia opis sprawy oraz stanowisko w zakresie wyznaczonym pytaniem/pytaniami postawionymi we wniosku. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa i organ nie jest nimi związany w przedmiotowej sprawie.
Podsumowując organ stwierdził, że interpretacja ogólna Ministra Finansów powołana w postanowieniu organu podatkowego pierwszej instancji, rozstrzyga kwestie objęte niniejszym wnioskiem -tj. ustalenia, w jakim zakresie Wspólnota działa jako podatnik podatku VAT w związku z obciążaniem kosztami utrzymania Nieruchomości (w tym części wspólnych) członków Wspólnoty (tj. kosztami nabytych przez Wspólnotę w tym celu towarów i usług) oraz udokumentowania ww. czynności fakturą - wskazując przy tym przesłanki, którymi Wspólnota powinna się kierować.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wspólnota zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 14b§1 O.p. poprzez brak wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy strona skarżąca złożyła odpowiedni wniosek spełniający wszystkie wymogi formalne;
2) art. 14b§5a w zw. z art. 14b§1 O.p. poprzez błędne uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie strony skarżącej i kolejno zaakceptowanie wadliwej oceny, że przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny odpowiada zagadnieniu prawnemu będącemu przedmiotem interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. nr PT8/033/I01/AEW/11/PT-571, podczas gdy treść interpretacji ogólnej nie pozwala na ustalenie skutków podatkowych i rozstrzygnięcie wątpliwości wynikających ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Strony skarżącej;
3) art. 14b§1 w zw. z art. 14k§1 O.p. poprzez błędne uznanie, że do sprawy strony skarżącej ma zastosowanie interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. nr PT8/033/I01/AEW/11/PT-571, podczas gdy stan faktyczny zaprezentowany w interpretacji ogólnej nie odpowiada stanowi faktycznemu przedstawionemu we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej strony skarżącej, na skutek czego strona skarżąca została pozbawiona uzyskania możliwości ochrony prawnej, którą zapewniają jej przepisy O.p.;
4) art. 120 i art. 121§1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady legalizmu poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji i niewydanie interpretacji indywidualnej pomimo wydawania interpretacji indywidualnych w podobnych sprawach i złożenia przez stronę skarżącą wniosku, w którym w sposób wyczerpujący opisała stan faktyczny i wskazała na wątpliwości jakie powstały przy interpretacji przepisów prawa podatkowego, a których to wątpliwości nie rozstrzyga interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. nr PT8/033/I01/AEW/11/PT571.
W oparciu o powyższe Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Wspólnota podniosła, że w jej sprawie występuje inny stan faktyczny, niż ten do którego odnosi się interpretacja ogólna, tj. nie są pobierane zaliczki, a Wspólnota pokrywa koszty zarządu ze środków własnych, a później odbywa się rozliczenie z członkami wspólnoty na podstawie faktur, które wspólnota otrzymuje od swoich dostawców. Zdaniem organu, posłużenie się przez Ministra Finansów sformułowaniem "m.in. w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.w.l." przesądza o tym, że do każdych kosztów zarządu nieruchomością wspólną będzie miała zastosowanie przedmiotowa interpretacja ogólna. Natomiast Minister Finansów w przedmiotowej interpretacji w innym miejscu wskazuje: "na pokrycie których uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat" w odniesieniu do art. 15 u.w.l., zgodnie z którym na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca. Źródło wątpliwości Skarżącej wynika z tego, że w przypadku wskazanym w interpretacji ogólnej, tj. w przypadku odsprzedaży mediów do poszczególnych lokali, Wspólnota występuje jako pośrednik między dostawcami, a odbiorcami (właścicielami lokali), przy czym środki uiszczone z tytułu wpłat dokonanych przez właścicieli poszczególnych lokali na utrzymanie tych lokali nie są zaliczkami w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.w.l. Wydatki ponoszone przez właścicieli lokali na zakup mediów do ich lokali nie stanowią partycypacji w kosztach wspólnoty mieszkaniowej przez jej członków - nabywcą finalnym towarów i usług świadczonych przez podmioty dostarczające wodę, czy odprowadzające ścieki i służących zaspokajaniu indywidualnych potrzeb każdego z członków wspólnoty jest nie Wspólnota, a każdy z jej członków z osobna. Od Wspólnoty jako od podatnika podatku od towarów i usług dokonującego zakupu towarów i usług od podmiotu zewnętrznego każdy jej członek, jako konsument, nabywa towar i usługę. Zatem zakup przez wspólnotę usług odprowadzania nieczystości, wywozu śmieci czy dostarczania wody służą zaspokajaniu indywidualnych potrzeb każdego z członków wspólnoty i powinny być refakturowane na członków wspólnoty ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Wspólnota zaznaczyła, że interpretacje ogólne przepisów prawa podatkowego są ogólnodostępne i Wspólnota zapoznała się z interpretacją Ministra Finansów w sprawie rozliczeń podatku od towarów i usług przez wspólnoty mieszkaniowe, jednakże interpretacja ta nie rozwiązuje wątpliwości Skarżącej, właśnie ze względu na odmienny stan faktyczny. Pozornie sytuacja jest taka sama, bo dotyczy finansowania kosztów zarządu nieruchomością wspólną, jednakże Skarżąca dokonuje innego rozliczenia i interpretacja ogólna nie wyjaśnia wątpliwości, co do prawidłowości jej rozliczeń.
Wspólnota podniosła, że warunkiem zastosowania art. 14b§5a O.p. jest tożsamość opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz podstaw prawnych zawartych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z zagadnieniem oraz stanem prawnym wynikającymi z interpretacji ogólnej. Wszelkie różnice stanowiące o tym, że zagadnienie prawne, w zakresie którego wnioskodawca prosi organ interpretacyjny o wsparcie, różni się od zagadnienia prawnego, którego dotyczy interpretacja ogólna, powodują, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 14b§5a O.p. Teza ta pozostaje w mocy nawet w przypadku, gdy po analizie okaże się, że mimo tych różnic ostatecznie stanowisko organu interpretacyjnego zajęte w interpretacji indywidualnej będzie tożsame do tego zajętego w interpretacji ogólnej (oparte na tych samych przepisach prawa w takiej samej ich wykładni i takiej samej symulacji ich zastosowania do podanego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego). Sam fakt, że analiza taka jest potrzebna, świadczy o konieczności przeprowadzenia postępowania interpretacyjnego (postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej) zamiast załatwienia wniosku w sposób formalny i nieefektywny, tj. przez wydanie postanowienia stwierdzającego jego bezprzedmiotowość.
Wspólnota wskazała również na zasadę nieszkodzenia wyrażoną w art. 14k O.p. Zgodnie z tym przepisem podmiot, który zastosuje się do interpretacji, zarówno indywidualnej, jak i ogólnej nie może ponosić w związku z tym ujemnych konsekwencji. W sprawie Skarżącej ochrona wynikająca z interpretacji ogólnej nie może znaleźć zastosowania ze względu na odmienny stan faktyczny. Z kolei na skutek wydania postanowienia o zastosowaniu do sprawy interpretacji ogólnej Skarżąca nie ma także możliwości uzyskania ochrony prawnej przewidzianej dla interpretacji indywidualnych. Wobec tego, na skutek działania organu Skarżąca została całkowicie pozbawiona możliwości skorzystania z instrumentu prawnego, jakim jest zasada nieszkodzenia wyrażona w art. 14k O.p.
Odpowiadając na skargę organ wniosł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów. Na podstawie tych przepisów, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3§2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest kwestia ustalenia czy do stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej ma zastosowanie interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. znak PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571 (Dz.Urz. Ministra Finansów z 2011 r. Nr 6, poz. 27). Skarżąca Wspólnota stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania powołana interpretacja ogólna.
Mając na uwadze przedstawiony przez Stronę we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego opis stanu faktycznego oraz zarzuty podniesione w skardze, Sąd potwierdza prawidłowość stanowiska organu, że przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego odpowiada kwestii będącej przedmiotem interpretacji ogólnej wydanej. Zatem organ zasadnie stwierdził, że do przedstawionego opisu sprawy ma zastosowanie ww. interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r., a co za tym idzie wniosek stał się bezprzedmiotowy. Dokonując analizy przepisów mających zastosowanie w sprawie, z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w skardze na postanowienie należy stwierdzić, że jest ono zgodne z prawem.
Jak stanowi art. 14a§1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe, w szczególności:
1) dokonując ich interpretacji, z urzędu lub na wniosek (interpretacje ogólne),
2) wydając z urzędu ogólne wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego dotyczące stosowania tych przepisów (objaśnienia podatkowe)
- przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazać należy, że celem wydania interpretacji ogólnej jest ujednolicenie określonych przepisów prawa podatkowego, czyli spowodowanie, aby nie wystąpiła rozbieżność w ich stosowaniu lub aby rozbieżność ta całkowicie zanikła. W konsekwencji minister właściwy do spraw finansów publicznych wydając interpretację ogólną przedstawia w niej własny pogląd w zakresie rozumienia (odczytywania) treści danych przepisów, czyli wyraża własną ocenę prawną, a nie wydaje rozstrzygnięcia. W myśl art. 14a§1a O.p. interpretacja ogólna powinna zawierać w szczególności: 1) opis zagadnienia, w związku z którym jest dokonywana interpretacja przepisów prawa podatkowego; 2) wyjaśnienie zakresu oraz sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia wraz z uzasadnieniem prawnym.
Zatem istotnym elementem interpretacji ogólnej jest w szczególności opis zagadnienia, w świetle którego jest dokonywana interpretacja przepisów prawa podatkowego oraz wyjaśnienie zakresu i sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia wraz z uzasadnieniem prawnym. Powyższa regulacja daje możliwość zestawienia treści interpretacji ogólnych z zagadnieniami wskazywanymi we wnioskach o interpretacje indywidualne oraz w wydanych interpretacjach indywidualnych.
Z kolei, zgodnie z art. 14b§1 O.p., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z wnioskiem może wystąpić podmiot, u którego wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, które może powodować konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Wnioskodawca ma uprawnienia do uzyskania od organu podatkowego interpretacji prawa podatkowego w każdej indywidualnej sprawie, która może kształtować jego prawa i obowiązki na gruncie określonej regulacji podatkowej. Zainteresowany może żądać od organu wykładni, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów normujących podatek w jego indywidualnej sprawie, tj. wykładni wskazującej zakres i sposób zastosowania przepisów regulujących określony podatek do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), który indywidualizuje zakres jego sprawy. W szczególności zatem żądanie uzyskania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego odnosi się do stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych przedstawionych przez wnioskodawcę, co do których wykładnia przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe rozliczenie wnioskodawcy w ramach tego podatku. W efekcie wnioskodawca ma uzyskać rzetelną informację jak - w dotyczącym go stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym - organ podatkowy interpretuje przepisy podatkowe znajdujące w nim zastosowanie, co może mieć wpływ na prawidłowość dokonania przez niego rozliczenia tegoż podatku.
Jak stanowi art. 14b§2 O.p., wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b§3 O.p.). W myśl art. 14c§1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
Organ podatkowy wydając interpretację indywidualną w trybie art. 14b§1 O.p. związany jest treścią stanu sprawy przedstawionego we wniosku i tylko w oparciu o ten opis wydaje rozstrzygnięcie w danej sprawie. W sytuacji powzięcia wątpliwości co do okoliczności określonych w złożonym wniosku, organ podatkowy wzywa wnioskodawcę - na podstawie art. 169§1 O.p. - do uzupełnienia wniosku o elementy niezbędne do wydania interpretacji indywidualnej. Jednocześnie w przypadku opisu stanu odpowiadającemu zagadnieniu objętego interpretacją ogólną organ zobowiązany jest wydać postanowienie o bezprzedmiotowości, o czym stanowi art. 14b§5a O.p. W świetle bowiem art. 14b§5a O.p., jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiadają zagadnieniu będącemu przedmiotem interpretacji ogólnej wydanej w takim samym stanie prawnym, wydaje się postanowienie o stwierdzeniu, że do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku ma zastosowanie interpretacja ogólna, z jednoczesnym stwierdzeniem bezprzedmiotowości wniosku.
W tym przypadku w postanowieniu wskazuje się oznaczenie interpretacji ogólnej z podaniem miejsca jej publikacji. Na wydane postanowienie przysługuje zażalenie. Powołany wyżej przepis art. 14b§5a O.p. odnosi się do sytuacji, gdy występuje zbieżność wniosku o interpretację indywidualną z treścią aktualnej interpretacji ogólnej wydanej w takim samym stanie prawnym. W tym przypadku ustawodawca jednoznacznie wskazał, aby zaistnienie takiej sytuacji skutkowało otrzymaniem przez wnioskodawcę potwierdzenia o możliwości zastosowania się do interpretacji ogólnej, bez konieczności wydawania interpretacji indywidualnej.
Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 7 maja 2019r. sygn. akt I SA/Bk 130/19 "Nie ma racjonalnych przesłanek, aby powielać treść interpretacji ogólnej w kolejnych aktach, tj. interpretacjach indywidualnych, tym bardziej, że każdy ma możliwość zastosowania się do interpretacji ogólnej, a w konsekwencji do powoływania się na wynikającą z tego tytułu ochronę prawną której treść oraz zasady są analogiczne jak przy interpretacji indywidualnej." Uzasadnione jest zatem, aby wniosek zainteresowanego o wydanie interpretacji indywidualnej załatwiony był poprzez stwierdzenie, że do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, opisanego we wniosku zastosowanie znajduje interpretacja ogólna, z jednoczesnym stwierdzeniem bezprzedmiotowości wniosku.
Sąd w tut. składzie ww. pogląd podziela. Jednocześnie uznaje, że z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma treść przepisów u.w.l. - ponieważ to ta ustawa określa wzajemne usytuowanie prawne wspólnoty i właścicieli lokali oraz naturę zaliczek wnoszonych przez tych ostatnich na fundusze tej wspólnoty. Natomiast przepisy u.p.t.u. określają, jak czynności prawne mające miejsce pomiędzy wspólnotą lokalową a jej członkami zakwalifikować w perspektywie podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 6 u.w.l. ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.w.l. właściciel jest obowiązany m.in. uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Zgodnie z art. 14 u.w.l. na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności: wydatki na remonty i bieżącą konserwację; opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę; ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali; wydatki na utrzymanie porządku i czystości; wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.
Stosownie do art. 15 ust. 1 u.w.l. na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca.
Sąd podziela stanowisko utrwalone w orzecznictwie, wyrażone w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2020r., sygn. akt I
FSK 1862/17, że wspólnota mieszkaniowa, nabywając usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną, działa we własnym imieniu i na swoją rzecz - jako "osoba ustawowa" w rozumieniu art. 331 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 1360 ze zm, dalej: "k.c."), będąca jednostką organizacyjną, odrębną od właścicieli - w konsekwencji nie świadczy w tym zakresie usług na rzecz właścicieli lokali w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i nie ma podstaw do refakturowania ponoszonych przez wspólnotę wydatków na rzecz właścicieli lokali
Jak wskazał NSA, w świetle przepisów u.w.l., a w szczególności art. 13 ust. 1 tej ustawy, rozróżnia się dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: jedne związane z nieruchomością wspólną i drugie, związane tylko z odrębną własnością lokalu. To wyłącznie na pokrycie kosztów za rząd u nieruchomością wspólną właściciele, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.w.l. uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat.
Zgodnie z art. 331 k.c. osobą ustawową jest konstrukcja charakteryzującą się trzema zasadniczymi cechami: ma ustawowo przyznaną zdolność prawną, nie jest osobą prawną oraz jest jednostką organizacyjną (ma określoną strukturę organizacyjną). Wspólnota mieszkaniowa charakteryzuje się wskazanymi cechami. Zatem to wspólnota, a nie jej członkowie, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, jak również być podatnikiem podatku od towarów i usług.
Stanowisko to, wynikające z art. 6 u.w.l., zostało potwierdzone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007r., sygn. akt III CZP 65/07 (OSNC 2008/7-8/69), w której stwierdzono, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku.
Pozycja prawna wspólnoty mieszkaniowej i jej członków zbliżona jest więc do pozycji spółki jawnej i jej wspólników, gdyż będąc jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, to ona, a nie jej członkowie, ma określoną podmiotowość prawną w zakresie zarządzanej nieruchomości wspólnej. W związku z tym to wspólnota mieszkaniowa, mająca podmiotowość prawną w zakresie ponoszenia kosztów zarządu nieruchomością, o których stanowi art. 14 u.w.l. jest ostatecznym konsumentem usług generujących powyższe koszty, skoro członkowie wspólnoty mieszkaniowej w takim przypadku nie mają takiej podmiotowości prawnej, będąc jedynie związani w ramach wspólnoty wewnętrznym stosunkiem wynikającym ze współwłasności nieruchomości.
W przypadku zarządu nieruchomością wspólną wspólnoty mieszkaniowej, przez którą rozumie się jedynie grunt oraz część budynku i urządzenia, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali, ponoszone koszty obciążają pod względem podmiotowym wspólnotę, jako jednostkę organizacyjną, a nie poszczególnych udziałowców tej wspólnoty, czyli właścicieli lokali, co nie wyklucza faktu, że finansowane tych kosztów ma miejsce w formie np. zaliczek uiszczanych przez właścicieli lokali, które składają się na finanse wspólnoty, którymi - dysponując jak właściciel - reguluje ona spoczywające na niej zobowiązania. Uiszczane zaliczki nie są związane z konkretnymi usługami nabywanymi przez wspólnotę, lecz mając charakter nieskonkretyzowany, stanowią formę pokrywania przez właścicieli lokali kosztów zarządu nieruchomością wspólną, tworząc swoisty "kapitał finansowy" wspólnoty zabezpieczający jej funkcjonowanie.
W przypadku finansowania wydatków (usług), których konsumentem jest sama wspólnota mieszkaniowa, jako jednostka organizacyjna właścicieli lokali w zakresie nieruchomości wspólnej, na którą składają się grunty oraz części budynku i urządzenia, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali, nie ma podstaw do refakturowania kosztów z nimi związanych na właścicieli lokali dysponujących stosownymi udziałami we współwłasności nieruchomości wspólnej. Generujące wydatki usługi są bowiem nabywane na potrzeby utrzymania wspólnoty, jako podmiotu o odrębnej prawnie konstrukcji w stosunku do właścicieli lokali, czyli "na rzecz wspólnoty", W takim bowiem zakresie wspólnota mieszkaniowa nie świadczy żadnych usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali, gdyż działa w imieniu własnym, na rzecz swoją - jako "osoba ustawowa", będąca jednostką organizacyjną, odrębną od właścicieli.
Sąd podziela ten pogląd prawny, uargumentowany w wywodzie NSA.
Należy wskazać na różnicę pomiędzy wynagrodzeniem za dostawę (towarów lub usług) a partycypowaniem w kosztach. Wspólnota jest nabywcą towarów i usług związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, zaś właściciel lokalu - członek wspólnoty - jedynie uczestniczy w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, jak zobowiązuje go do tego art. 12 ust. 1 u.w.l.
Strona Skarżąca uznaje jednak za okoliczność ważną dla sprawy fakt, że właściciele lokali użytkowych zrzeszonych we wspólnocie mieszkaniowej sami prowadzą działalność gospodarczą.
W świetle art. 6 u.w.l. dla statusu prawnego wspólnoty nie ma znaczenia, że lokale służą celom użytkowym. Jak pisze H. Izdebski, "wspólnota mieszkaniowa jest przymusowym, powstającym ex lege (zdanie pierwsze) na zasadach określonych w ustawie o własności lokali, zrzeszeniem wszystkich właścicieli lokali wchodzących w skład danej nieruchomości budynkowej - wyodrębnionych i niewyodrębnionych, mieszkalnych i użytkowych (współwłaściciele lokali niemieszkalnych są również członkami wspólnoty mieszkaniowej, co podkreślono m.in. w wyroku SA w Katowicach z 17 maja 2016r, I ACa 1242/15, LEX nr 2061824)" (H. Izdebski, komentarz do art. 6, [w:] H. Izdebski (red.), Ustawa o własności lokali. Komentarz, WKP 2019, LEX/el.).
Także właściciele lokali użytkowych prowadzący działalność gospodarczą są członkami wspólnoty mieszkaniowej, z podanymi wyżej konsekwencjami w zakresie VAT.
Relacje między wspólnotą a właścicielami lokali można porównać do relacji między spółką kapitałową a jej wspólnikami. Także wspólnicy spółki kapitałowej mogą prowadzić własną działalność gospodarczą. Także tacy wspólnicy zasilają samą spółkę wkładami (tak jak wspólnota wnosi np. zaliczki na fundusze eksploatacyjny i remontowy). Jeżeli jednak spółka nie prowadzi działalności gospodarczej (nie dokonuje czynności opodatkowanych VAT), przez sam fakt, że prowadzą ją wspólnicy, ich wkłady nie stają się wynagrodzeniem za jakąkolwiek czynność opodatkowaną wykonywaną na ich rzecz przez tę spółkę.
Relacja między wspólnikiem a spółką, zobowiązująca tego pierwszego do wniesienia wkładu do tej drugiej, nie jest relacją jak między usługobiorcą a usługodawcą.
Wspólnota mieszkaniowa w zakresie nieruchomości wspólnej może stać się podatnikiem VAT, jeżeli będzie dokonywać czynności opodatkowanych. Nie jest też tak, że przez sam fakt dokonywania czynności opodatkowanych wszelkie czynności podatnika VAT znajdują się w zakresie ustawy VAT - stają się czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Wspólnota może być podatnikiem VAT z tytułu czynności opodatkowanych dokonywanych na rzecz osób trzecich, nadal nie mając tego statusu w relacji do właścicieli lokali użytkowych w zakresie zarządu nieruchomością wspólną.
Wspólnota wstępuje w dwojakiej roli w zależności od tego czy nabywa towary i usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną, czy nabywa towary i usługi na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli.
Wbrew twierdzeniom skargi postawione przez Wspólnotę we wniosku o interpretację pytanie dotyczy kwestii pokrywających się z zagadnieniami zawartymi w interpretacji ogólnej.
Nie budzi zatem wątpliwości, że przedstawiony stan faktyczny we wniosku mieści się w przedstawionej w interpretacji ogólnej sytuacji, w której Wspólnota występuje dwóch rolach. Minister Finansów podał, w którym przypadku należy czynność opodatkować, a mianowicie wówczas, gdy towary i usługi nabywane są przez Wspólnotę w celu odsprzedaży właścicielom poszczególnych lokali, w związku z odrębną własnością lokalu. Towary i usługi wówczas są przyporządkowane do poszczególnych lokali, na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli. W przeciwnym przypadku, tj. gdy Wspólnota nabywa towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej, to nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli i wówczas nie ma podstaw do uznania, że Wspólnota wykonuje czynności na rzecz właścicieli lokali.
Należy zatem powtórzyć, że Minister Finansów, w celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności dokonywanych przez Wspólnoty mieszkaniowe wydał przywołaną wyżej interpretację ogólną. Interpretacja ogólna odpowiada na postawione przez Wspólnotę pytanie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
-----------------------
9