I SA/Kr 571/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że brak aktualizacji adresu przez podatnika uniemożliwia wznowienie postępowania podatkowego z powodu rzekomego braku udziału w nim.
Podatnik P.G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie z własnej winy nie brał w nim udziału, ponieważ korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres. Sąd uznał jednak, że podatnik nie dopełnił obowiązku aktualizacji adresu, a pisma były wysyłane na adres wskazany w formularzu NIP-3, co czyniło doręczenie skutecznym w trybie zastępczym. W konsekwencji sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi P.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania był zarzut, że skarżący nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, gdyż korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres. Sąd administracyjny podkreślił, że wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, wymagającym wykazania przesłanki braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu. W tej sprawie ustalono, że pisma były kierowane na adres wskazany przez podatnika w formularzu NIP-3, a aktualizacji adresu dokonał on dopiero po fakcie, składając wniosek o wznowienie postępowania. Sąd uznał, że brak aktualizacji adresu przez podatnika, mimo składania deklaracji PIT-40A, stanowi zaniedbanie z jego strony, a doręczenie zastępcze na adres widniejący w rejestrze było prawidłowe. W związku z tym sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nie zaszła przesłanka do wznowienia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak aktualizacji adresu przez podatnika, który skutkuje doręczeniem zastępczym na adres widniejący w rejestrze, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powodu braku udziału w nim z własnej winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik miał obowiązek aktualizacji swojego adresu. Doręczenie na adres wskazany w NIP-3, który był jedynym znanym organowi, było skuteczne w trybie zastępczym. Brak aktualizacji adresu przez podatnika, mimo składania deklaracji PIT, jest jego zaniedbaniem i nie można mówić o braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 9 § 1d
Sposób aktualizacji adresu zamieszkania podatnika.
Pomocnicze
O.p. art. 150
Ordynacja podatkowa
Doręczenie zastępcze (fikcja doręczenia).
O.p. art. 6 § 4
Ordynacja podatkowa
Moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
O.p. art. 245 § 1
Ordynacja podatkowa
Zakres rozpatrzenia sprawy w postępowaniu wznowieniowym.
k.p.a. art. 3 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.u.s.a. art. 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik nie dopełnił obowiązku aktualizacji adresu zamieszkania, co czyniło doręczenie zastępcze na adres z rejestru prawidłowym. Informacje o adresie z PIT-40A składanego przez ZUS nie są podstawą do aktualizacji adresu przez organ podatkowy. Brak winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu nie został wykazany, gdyż brak aktualizacji adresu był zaniedbaniem podatnika.
Odrzucone argumenty
Korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło udział w postępowaniu bez winy podatnika. Organ podatkowy powinien był zaktualizować adres na podstawie danych z PIT-40A. Doręczenie decyzji ostatecznej było nieskuteczne.
Godne uwagi sformułowania
brak aktualizacji adresu zamieszkania przez podatnika doręczenie zastępcze stanowi fikcję doręczenia nie można uznać, że nastąpiło to z winy organu podatkowego podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym ma ocena, czy były one dokonywane na adres wynikający z urzędowej ewidencji podatników i płatników
Skład orzekający
Urszula Zięba
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Michał Niedźwiedź
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczeń zastępczych w postępowaniu podatkowym, obowiązek aktualizacji adresu przez podatnika, zasady wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie aktualizuje swojego adresu, a korespondencja jest wysyłana na adres z rejestru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie aktualizacji danych adresowych przez podatników i konsekwencje zaniedbania tego obowiązku, co jest częstym problemem w praktyce.
“Zapomniałeś zaktualizować adres? Twoja decyzja podatkowa może być ważna, nawet jeśli jej nie dostałeś!”
Dane finansowe
WPS: 6974 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 571/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-08-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III FSK 146/24 - Wyrok NSA z 2025-05-28 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 240 par. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 571/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od spadków i darowizn, po wznowieniu postępowania skargę oddala. Uzasadnienie Zaskarżoną obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzją z 17 kwietnia 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście (dalej "Naczelnik") z 17 stycznia 2023 r., którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji ww. Naczelnika z 16 listopada 2021 r. ustalającej P.G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po J.G. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy z 26 lutego 2016 r. spadek po J.G. na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 5 czerwca 2003 r., nabyli: - syn M.G. w udziale [...] części, - syn P.G. w udziale [...] części. Obowiązek podatkowy powstał w dacie uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku, tj. z dniem 26 lutego 2016 r. - zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wobec niezgłoszenia ww. nabycia przez Skarżącego Naczelnik postanowieniem z 7 września 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. Postanowienie skierowano na adres: [...], tj. adres, który Skarżący ujawnił w złożonym 20 czerwca 2011 r. w US formularzu NIP-3. Postanowienie uznane zostało za doręczone w trybie zastępczym na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 27 września 2021 r. Następnie Naczelnik wydał decyzję z 16 listopada 2021 r. ustalającą wW. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 6 974 zł. Również ta decyzja została wysłana na ww. adres i uznana za doręczoną Skarżącemu w trybie zastępczym na podstawie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.), dalej "O.p.", w dniu 6 grudnia 2021 r. Pismem z 25 lutego 2022 r., Skarżący złożył do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania podatkowego. W uzasadnieniu podał, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu podatkowym, gdyż organ podatkowy wszelką korespondencję kierował na niewłaściwy adres. Podał jednocześnie adres właściwy, tj. [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków- Śródmieście postanowieniem z 7 marca 2022 r., wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 16 listopada 2021 r., w oparciu o art. 240 §1 pkt 4 O.p.. Decyzją z 17 stycznia 2023 r. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ podatkowy podał, że w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego wszelkie pisma, w tym ww. decyzja, kierowane były na adres wskazany przez Skarżącego w formularzu NIP-3. Aktualizacji adresu zamieszkania Skarżący dokonał dopiero w dniu 25 lutego 2022 r. W związku z tym Naczelnik stwierdził, że z ww. okoliczności wynika, że korespondencja wysyłana była na prawidłowy adres Podatnika. Powoływanie się jedynie na brak skuteczności doręczenia przesyłki uznane zostało przez organ I instancji za niewystarczające do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka z art. 240 §1 pkt 4 O.p. Po rozpatrzeniu odwołania, wniesiono przez pełnomocnika Podatnika, DIAS w Krakowie – wskazaną na wstępie decyzją – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, mając na uwadze treść art. 245 §1 O.p. wskazał, że wznowienie postępowania podatkowego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej, ponieważ w pierwszej kolejności jego celem jest zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Negatywne ustalenie w tym zakresie, czyli stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. DIAS podał, że Skarżący istotnie nie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu wymiarowym, jednak nie można uznać, że nastąpiło to z winy organu podatkowego. Sytuacja taka nie wystąpiłaby, gdyby Podatnik dokonał aktualizacji adresu zamieszkania. Czynności tej dokonał dopiero 25 lutego 2022 r. składając wniosek o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy podał, że na dzień wszczęcia postępowania i wydania decyzji w trybie zwyczajnym, organ posiadał informację, że adresem zamieszkania Skarżącego jest [...] w K. Zaznaczył też, że doręczenie zastępcze stanowi fikcję doręczenia, jednak jest ona prawnie dopuszczalna, zgodnie z art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa. Podsumowując DIAS stwierdził, że ustalone okoliczności sprawy nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji wymiarowej i ponownego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn. Organ odwoławczy nie zgodził się także z tezą Skarżącego, że decyzja wydana w trybie zwyczajnym została mu doręczona po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. DIAS podał, że decyzja została uznana za doręczoną w trybie zastępczym 6 grudnia 2021 r., a więc w terminie ustawowym określonym w art. 68 §2 O.p. W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na decyzję DIAS z 17 kwietnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ, że brak skuteczności doręczenia przesyłki Skarżącemu zawierającej decyzję ostateczną z 16 listopada 2021 r., nie oznacza zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania z powodu braku udziału Skarżącego w postępowaniu z własnej winy, podczas gdy w toku postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji organ dokonywał doręczeń wszelkich pism w sprawie, w tym również ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, na niewłaściwy adres Podatnika; - art. 148 § 1 w zw. z art. 150 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 3 § 1 pkt 2 i art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez uznanie doręczenia pisma zawierającego ww. decyzję ostateczną za dokonane, co jest efektem niedopuszczalnego zaniechania przez organ rozpatrzenia w toku postępowania materiału dowodowego, w szczególności dowodów przedłożonych przez Skarżącego odnośnie zmiany adresu zamieszkania i brakiem możliwości odbioru decyzji zgodnie z przepisami, co stoi w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie uchylenia ww. decyzji ostatecznej; - art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2022 r., poz. 166 ze zm.), poprzez brak aktualizacji przez organ podatkowy danych adresowych Skarżącego pomimo dokonanej aktualizacji przez Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w deklaracji podatkowej PIT - 40 A w roku 2015 i kolejnych latach do 2022 r. włącznie. W związku z ww. zarzutami wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wniesiono także o umorzenie postępowania administracyjnego w razie stwierdzenia przez Sąd podstaw do takiego umorzenia na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego. Odpowiadając na skargę, DIAS w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2023 roku, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście z dnia 17 stycznia 2023 roku, odmawiającą uchylenia – w trybie wznowienia postepowania – decyzji wyżej wymienionego Naczelnika z dnia 16 listopada 2021 roku, ustalającej Skarżącemu P.G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn po zmarłym ojcu, J.G. Przedmiotem sporu pozostaje zatem rozstrzygnięcie, czy Skarżący istotnie nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia podatku od spadków i darowizn, czyli czy w przedmiotowej sprawie wystąpiła wskazana przez Skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotowe jest postepowaniem nadzwyczajnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego w tym także postępowania podatkowego – zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta wyrażona została w art. 128 O. p., stosownie do którego decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności bądź też wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Zasada ta pełni ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walory trwałości i domniemania ich prawidłowości. Wyjątkiem od zasady trwałości decyzji są między innymi tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym wskazany powyżej tryb wznowienia postępowania. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych - przesłanek wznowienia, których zamknięty katalog zawierają przepisy prawa procesowego. Celem wznowienia postępowania jest zatem umożliwienie wzruszenia decyzji ostatecznych zapadłych w postępowaniu dotkniętym szczególnie istotnymi wadami procesowymi wprost wymienionymi przez ustawodawcę. Wznowienie postępowania nie stanowi zatem przedłużenia ani nie zastępuje zwykłego postępowania instancyjnego, lecz służy wyłącznie usunięciu wyszczególnionych w ustawie wad, którymi zostało dotknięte. W konsekwencji w postepowaniu wznowieniowym organ nie dokonuje pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zostało zakończone postępowanie w postępowaniu zwykłym. Postępowanie prowadzone w ramach trybów nadzwyczajnych nie jest "trzecią" instancją. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest zatem znacznie szerszy w stosunku do organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania, odwołanie bowiem daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem. W postępowaniu zaś wznowieniowym, organ który je prowadzi może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek wznowieniowych. Podatnik w przedmiotowej sprawie powołał się na przesłankę wznowieniową z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., tj. podniósł, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Zatem nie jest wystarczające stwierdzenie braku udziału strony w postępowaniu podatkowym który będzie stanowił o spełnieniu tej przesłanki, lecz stwierdzenie takiego braku udziału strony w postępowaniu, który nie był przez nią zawiniony. Brak winy podatnika należy tutaj rozumieć jako taką sytuację, w której pomimo dołożenia należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, wystąpiły okoliczności, które uniemożliwiły mu udział w postępowaniu podatkowym. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że podatnik nie brał udziału w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn po ojcu podatnika J.G. bowiem, jak wynika z akt sprawy, wszystkie pisma w toku postępowania podatkowego w tym postanowienie o wszczęciu tego postępowania, jak i decyzja określająca wysokość zobowiązania, były kierowane przez organ pierwszej instancji na jedyny znany mu adres tj. [...], a więc na adres zamieszkania, który podatnik sam wskazał w złożonym w dniu 12 czerwca 2011r. formularzu NIP-3. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (który zresztą w skardze nie jest kwestionowany) wynika, że Skarżący od 2015 roku do 2022 roku włącznie, poprzez Zakład Emerytalno-Rentowy składał do Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście PIT-40A. Wobec powyższego Skarżący podniósł, że aktualny adres zamieszkania był znany Organowi podatkowemu, z czym ten się nie zgodził powołując się na materiał dowodowy w postaci formularzu NIP – 3 złożonego przez Skarżącego w 2011 roku, potwierdzonego przez aplikację SeRCe. Organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo powołały się na art. 9 pkt 1d ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników Dz. U. 2022 poz. 2500), stanowiący, iż "w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5". Bazując na dyspozycji powołanego przepisu zasadną była konstatacja organów, że aktualizacji adresu zamieszkania podatnika może dokonać tylko ten podatnik poprzez złożenie deklaracji lub innego dokumentu związanego z obowiązkiem podatkowym. W przepisie tym użyto sformułowania "podanie przez tego podatnika", co oznacza, że tylko deklaracja złożona przez Skarżącego z aktualnym adresem zamieszkania stanowiłaby podstawę do zmiany adresu przez organ podatkowy. Dokument składany przez inny organ tu; organ emerytalno – rentowy podatnika, nie może stanowić podstawy do zmiany adresu przez organ podatkowy, gdyż organ podatkowy nie został powiadomiony przez podatnika i w konsekwencji zmiana adresu nie została przez niego zgloszona, adres nie uległ aktualizacji w stosunku do prawidłowo zgłoszonego uprzednio.. Potwierdzenie prawidłowości tej tezy odnaleźć można w orzecznictwie sądów administracyjnych, przykładowo w wyroku WSA w Rzeszowie sygn. akt I SA/Rz 418/22 stwierdzono, iż "Informacje o miejscu zamieszkania, zawarte w dokumencie opracowanym przez ZUS PIT-40A, nie mogły doprowadzić do aktualizacji danych podatkowych, ponieważ w tym zakresie organy biorą pod uwagę wyłącznie dane pochodzące od podatnika". Należy zatem stwierdzić, że brak złożenia przez podatnika deklaracji, lub innego dokumentu związanego z obowiązkiem podatkowym lub stosownego formularza, z których wynikałby nowy adres zamieszkania jest zaniedbaniem Skarżącego jako podatnika. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, "zaniechanie podatnika poinformowania organu podatkowego o aktualnych danych adresowych (danych dotyczących miejsca zamieszkania) oznaczać musi, iż negatywne konsekwencje braku odbioru przesyłki obciążają tego podatnika" (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2453/19). Ponadto, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego "podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym ma ocena, czy były one dokonywane na adres wynikający z urzędowej ewidencji podatników i płatników" (II FSK 2018/16). Należy dodać także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: "to na podatniku spoczywa obowiązek stałej aktualizacji swoich danych osobowych (w tym danych adresowych), w taki sposób, ażeby organom podatkowym nie sprawiało żadnego problemu ustalenie aktualnego adresu miejsca zamieszkania strony" (I SA/Kr 1142/17). Zgodnie ze stanem faktycznym, wynikającym z rejestru dostępnego dla organu podatkowego adresem tym był adres na który wysłano objętą wnioskiem o wznowienie postępowania decyzję. Decyzja ta, w ocenie Sądu została poprawnie doręczona w drodze fikcji doręczenia wynikającej z art. 150 Ordynacji Podatkowej a nadto w całym prowadzonym postępowaniu nie doszło do pozbawienia podatnika udziału w postępowania bez jego winy. W stanie faktycznym sprawy doszło bowiem do zaniedbania wynikającego z zaniechania aktualizacji danych podatkowych przez samego podatnika, nie aktualizując swych danych adresowych wykazał się on brakiem należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Przepis art. 240 wyraźnie dopuszcza bowiem możliwość uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania wyłącznie w sytuacji gdy "strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu" W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy o wznowienie postępowania, brak poinformowania organu podatkowego przez podatnika (Skarżącego) było wykazaniem przez niego braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Doszło bowiem do zaniedbania wynikającego z zaniechania aktualizacji danych podatkowych przez podatnika Nie można zatem mówić o braku uczestnictwa w postępowaniu bez winy Skarżącego. W omawianym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano zatem art. 150 Ordynacji podatkowej, przyjmując "fikcję doręczenia przesyłki" na adres figurujący w rejestrze, dlatego nie jest zasadne powoływanie się na brak skuteczności doręczenia. Organ ma bowiem obowiązek kierować wszelkie przesyłki na adres widniejący w rejestrze danych podatkowych i oparcia się na wpisie dokonanym w rejestrze, taki jest bowiem sens istnienia owego rejestru. Podsumowując, w ocenie Sądu nie wystąpiła podstawa do uchylenia – w trybie wznowienia postepowania – decyzji organu I instancji, wydanej w trybie zwyczajnym, niezasadne jest zatem żądanie Skarżącego uchylenia obu decyzji wydanych w I i II instancji, w postępowaniu nadzwyczajnym. Jak wcześniej zaznaczono, nadzwyczajny charakter postepowania nie obligował ani organu ani obecnie sądu administracyjnego do analizowania jakichkolwiek innych kwestii materialnoprawnych czy proceduralnych związanych z postępowaniem zwyczajnym i jego wynikiem. Sąd stwierdza nadto brak zasadności powoływania się na naruszenie przepisów z art. 7 i 77 k.p.a. w kontekście doręczenia decyzji ustalającej wysokość podatku, ponieważ Organ podatkowy, bazując na informacjach wynikających z rejestru zawierającego dane podatnika, wysłał przesyłkę na adres w nich podany. Mając na uwadze cel, dla którego ów rejestr powstał, Sąd stwierdza, że organ podatkowy, wykorzystując dostępne mu dane, prawidłowo wyprowadził wniosek w sprawie miejsca zamieszkania Skarżącego, co stanowiło czynność niezbędną do załatwienia sprawy. W związku z powyższym Sąd nie podziela zdania, że organ podatkowy nie dokonał wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o czym mówi przywołany art. 7 k.p.a. Sąd nie podziela także stanowiska, że Organ podatkowy nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego – w celu powzięcia wiedzy o adresie Skarżącego, na który należało wysłać przesyłkę, wykorzystał rejestr do tego przeznaczony. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI